Ana ortağın şirketi borsadan çekmek için yaptığı pay alım teklifine katılmak zorunda değilsiniz; ancak teklifin sonucu sizin payınızın kaderini belirleyebilir. Ana ortak teklif sonunda tek başına veya birlikte hareket ettiği kişilerle birlikte oy haklarının yüzde doksan sekizine ulaşırsa, size iki aylık hak düşürücü süre içinde paylarınızı ona satma hakkı doğar; bu süre bittikten sonra ana ortak üç iş günü içinde kalan tüm ortakları ortaklıktan çıkarabilir (II-27.3 m.4, m.5). Satma ve çıkarma bedeli aynı kurala göre belirlenir: Yıldız Pazar’da son bir aylık, diğer pazarlarda son altı aylık günlük düzeltilmiş ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalaması ile şirketin hazırlattığı değerleme raporundaki değerin ortalaması; yönetim kontrolü aynı anda değişiyorsa zorunlu pay alım teklifi fiyatından yüksek olanı (m.6). Ortalama dönem içinde payda Kurulun piyasa dolandırıcılığı nedeniyle kararı varsa, o dönem hesaba katılmaz (m.6/3). Yönetim kontrolü el değiştirdiğinde yapılan zorunlu teklifte ise fiyat, kontrol değişikliğinin duyurulmasından önceki altı aylık ortalama borsa fiyatı ile teklif sahibinin son altı ayda ödediği en yüksek fiyatın yüksek olanından düşük olamaz (II-26.1). Tebliğler bedele karşı özel bir itiraz davası öngörmez; değerleme raporuna, açıklamalara veya teklif öncesi fiyat hareketlerine ilişkin itirazlar SPK’ya şikâyet ve genel hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Paylar borsada ilk kez işlem görmeye başladıktan sonraki iki yıl içinde ise ne çıkarma ne satma hakkı kullanılabilir (II-27.3 m.9).
Paylarınız için pay alım teklifi mi geldi?
Teklifin türünü, fiyat kuralını, yüzde doksan sekiz ihtimalini ve satma hakkı sürenizi birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppSorun Nasıl Ortaya Çıkıyor?
Yıllardır elinizde tuttuğunuz bir hissede KAP’ta bir açıklama görüyorsunuz: ana ortak gönüllü pay alım teklifinde bulunacak ve şirketi borsadan çıkarmayı hedefliyor. Teklif fiyatı, sizin maliyetinizin ve beklentinizin altında. Aklınızdaki sorular şunlar: Teklife katılmak zorunda mıyım? Katılmazsam paylarım ne olur? Sonradan zorla elimden alınabilir mi, alınırsa hangi fiyattan? Fiyat haksızsa kime başvurabilirim?
Bu yazı, şirketin borsadan çekilmesi sürecinde azınlıkta kalan pay sahibinin haklarını anlatır. Aynı sürecin şirket ve ana ortak açısından işleyişi Borsadan Çıkmak İstiyoruz rehberimizde ele alınmıştır. Yazı yatırım tavsiyesi değildir; payların satılması veya tutulması yönünde öneri içermez.
Önce Teklifin Türünü Belirleyin
Size gelen teklif gönüllü mü, zorunlu mu? Bu ayrım, fiyatın nasıl belirlendiğini ve teklifin neden yapıldığını gösterir.
Gönüllü ve zorunlu pay alım teklifi
| Konu | Gönüllü teklif | Zorunlu teklif |
|---|---|---|
| Neden yapılır? | Teklif sahibi kendi isteğiyle, örneğin borsadan çıkış için yüzde doksan sekize ulaşmak amacıyla | Yönetim kontrolü el değiştirdiği için (SPKn m.26) |
| Fiyat | Teklif sahibince belirlenir; teklif kararıyla eş zamanlı kamuya açıklanır | Asgari fiyat Tebliğdeki kurala göre hesaplanır |
| Süre | On iş gününden az, yirmi iş gününden fazla olamaz | Fiili sürecin yükümlülüğün doğmasından itibaren iki ay içinde başlaması gerekir |
| Katılma | İsteğe bağlıdır | İsteğe bağlıdır |
| Fiyat artırımı | Teklif sahibi süre bitiminden bir iş günü öncesine kadar fiyatı artırabilir | Tebliğdeki kurallara göre yeniden belirlenebilir |
Her iki teklifte de hedef şirketin yönetim kurulu teklife ilişkin bir rapor hazırlar; bu rapor en geç fiili teklifin başlamasından bir iş günü önce KAP’ta açıklanır (II-26.1). Rapor, teklif fiyatını değerlendirirken okunması gereken ilk belgedir. Zorunlu teklifin genel kuralları için Zorunlu Pay Alım Teklifi rehberimize bakabilirsiniz.
Zorunlu Teklifte Fiyat Nasıl Hesaplanır?
Yönetim kontrolünün doğrudan değiştiği durumlarda borsada işlem gören paylar için teklif fiyatı, iki değerin yüksek olanından düşük olamaz (II-26.1):
Zorunlu pay alım teklifinde asgari fiyat
| Ölçüt | İçerik |
|---|---|
| Ortalama borsa fiyatı | Payların satışına ilişkin anlaşmanın veya yönetim kontrolünün elde edildiğinin kamuya duyurulduğu tarihten önceki altı aylık dönemde oluşan günlük düzeltilmiş ağırlıklı ortalama borsa fiyatlarının aritmetik ortalaması |
| Ödenen en yüksek fiyat | Teklif sahibinin veya birlikte hareket ettiği kişilerin, teklifi doğuran alımlar dahil, yükümlülüğün doğduğu tarihten önceki altı ayda aynı grup paylara ödediği en yüksek fiyat |
| Yan edimler ve primler | Pay devrinde ödenen bedelin içinde değerlendirilebilecek yan edimler ve sonradan ödenecek primler hesaba katılabilir |
| Değerleme raporu | Kurul gerekli görürse fiyatın tespiti için değerleme raporu hazırlatılabilir |
Bu kural, kontrolü satın alan kişinin ana ortağa ödediği primi küçük pay sahiplerinden esirgemesini önlemeye yöneliktir. Teklif süresi içinde teklif sahibinin daha yüksek bir fiyatla pay alması hâlinde teklif fiyatının yeniden belirlenmesine ilişkin kurallar da Tebliğde yer alır. Size yapılan zorunlu teklifte fiyatın bu ölçütlere uygun hesaplanıp hesaplanmadığını, bilgi formundaki açıklamalardan kontrol edebilirsiniz.
Gönüllü Teklife Katılmalı mıyım? Karar Verirken Bakılacaklar
Teklife katılıp katılmamak bir yatırım kararıdır ve kişisel koşullarınıza bağlıdır. Ancak kararın hukuki sonuçlarını bilmek, bu kararı doğru vermenin ön şartıdır.
Gönüllü teklif karşısında hukuki senaryolar
| Senaryo | Teklife katılırsanız | Katılmazsanız |
|---|---|---|
| Teklif sonunda ana ortak yüzde doksan sekize ulaşamaz | Paylarınız teklif fiyatından satılmış olur | Pay sahibi olarak kalırsınız; şirket borsada kalır, ancak işlem gören pay miktarı azalmış olabilir |
| Ana ortak yüzde doksan sekize ulaşır | Paylarınız teklif fiyatından satılmış olur | İki ay içinde satma hakkınızı kullanabilir veya ana ortağın çıkarma hakkını kullanmasını bekleyebilirsiniz; her iki durumda bedel Tebliğdeki formüle göre belirlenir |
| Payların borsada işlem görmeye başlamasından itibaren iki yıl geçmemiş | Paylarınız teklif fiyatından satılmış olur | Eşik aşılsa bile bu dönemde çıkarma veya satma hakkı kullanılamaz (m.9) |
Buradaki kritik nokta şudur: yüzde doksan sekiz aşıldıktan sonra uygulanacak satma ve çıkarma bedeli, gönüllü teklifin fiyatıyla aynı olmak zorunda değildir; ortalama borsa fiyatı ve değerleme raporu üzerinden ayrıca hesaplanır. Bu bedel teklif fiyatından yüksek de olabilir, düşük de. Karar verirken hedef şirket yönetim kurulunun raporunu, teklifin bilgi formunu ve ana ortağın eşiğe ulaşma ihtimalini birlikte değerlendirmek gerekir.
Küçük Pay Sahiplerinin Tutumu Sonucu Değiştirebilir
Borsadan çıkış, ana ortağın yüzde doksan sekiz eşiğine ulaşmasına bağlıdır. Eşiğe ulaşmak için teklife yeterli sayıda pay sahibinin katılması gerekir. Teklif fiyatını yetersiz bulan pay sahiplerinin teklife katılmaması, eşiğin aşılmasını engelleyebilir; bu durumda şirket borsada kalır ve ana ortak daha yüksek bir fiyatla yeni bir teklif yapmayı değerlendirebilir. Gönüllü teklifte bulunan kişi fiili teklif süresinin sona ermesinden bir iş günü öncesine kadar fiyatı artırabilir (II-26.1). Teklife katılıp katılmamak her pay sahibinin kendi yatırım kararıdır; ancak bu kararın eşik üzerindeki etkisini bilmek, müzakere gücünü anlamak bakımından önemlidir. Aynı şirketteki pay sahiplerinin bilgi paylaşımı ve ortak değerlendirmesi hukuka aykırı değildir; ancak piyasa fiyatını etkilemeye yönelik yanıltıcı paylaşımlardan kaçınılmalıdır.
Teklif Sürerken Borsada Satabilir miyim?
Pay alım teklifi sürerken paylarınızı borsada satmanızı engelleyen bir kural yoktur; teklife katılmak, borsada satmak veya elde tutmak arasında seçim yapabilirsiniz. Borsadaki fiyat teklif fiyatının üzerindeyse borsada satış, altındaysa teklif avantajlı görünebilir; ancak bu tamamen bir yatırım kararıdır. Hukuki açıdan dikkat edilmesi gereken nokta, teklif sahibinin teklif döneminde daha yüksek fiyatla pay alması hâlinde teklif fiyatının yeniden belirlenmesine ilişkin Tebliğ kurallarıdır; böyle bir durumdan şüpheleniyorsanız KAP açıklamalarını ve teklif sahibinin alımlarına ilişkin bildirimleri takip etmelisiniz.
Yüzde Doksan Sekiz Aşıldıysa: Satma Hakkınız
Ana ortak oy haklarının yüzde doksan sekizine ulaştığında bu durumu KAP’ta açıklar; şirket en geç bir ay içinde pay değerlerini tespit eden bir değerleme raporu hazırlatır ve özetini açıklar. Bu özetin açıklanmasından itibaren iki aylık hak düşürücü süre içinde paylarınızı ana ortağa satma hakkınız vardır (II-27.3 m.5/1).
Satma hakkının kullanımı
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Süre | Değerleme raporu özetinin açıklanmasından itibaren iki ay; hak düşürücüdür | m.5/1 |
| Başvuru | Talep ortaklığa yazılı olarak iletilir; satma hakkı yatırım kuruluşu vasıtasıyla da kullandırılabilir | m.5/1, m.5/4 |
| Kapsam | Sahip olunan imtiyazlı veya imtiyazsız tüm paylar için kullanılmalıdır | m.5/5 |
| Ödeme | Ortaklık talebi iki iş günü içinde ana ortağa bildirir; ana ortak iki iş günü içinde bedeli yatırır; bedel izleyen iş günü ödenir | m.5/3-4 |
| Ana ortak oranı düşerse | Süre bitene kadar satma hakkının kullandırılmasına devam edilir | m.5/2 |
| Şeffaflık | Talepler, başvuru geldiği sürece günlük olarak ve süre sonunda toplu olarak KAP’ta açıklanır | m.7/2 |
Satma hakkı, ana ortağın çıkarma hakkını kullanmasını beklemeden ve kendi zamanlamanızla çıkış imkânı verir. Ancak paylarınızın bir kısmı için değil, tamamı için kullanılabilir.
Ortaklıktan Çıkarılırsanız Ne Olur?
Satma hakkı süresi bittikten sonra ana ortak, en geç üç iş günü içinde kalan tüm ortakların payları için çıkarma hakkını kullanmak üzere ortaklığa başvurabilir; başvuruda toplam bedeli karşılayacak banka teminat mektubu veya bloke nakit gösterilir (m.5/6). Bu durumda sizin onayınız aranmaz.
Çıkarma hakkının pay sahibine etkisi
| Konu | Sonuç |
|---|---|
| Paylarınız | İptal edilir ve yerine ana ortağa yeni paylar çıkarılır; iptal tescil tarihi itibarıyla gerçekleşmiş sayılır (m.5/7, m.5/9) |
| Bedel | Satma hakkıyla aynı formüle göre belirlenir (m.6) |
| Ödeme (kaydi paylar) | Ana ortak bedeli ortaklık hesabına yatırdıktan sonra MKK aracılığıyla aracı kurumunuzdaki hesabınıza aktarılır (m.5/10) |
| Kaydileştirilmemiş paylar | Tutar üç yıl Takasbank’ta bloke hesapta nemalandırılır; sonrasında pay sahipliğini ispat edenlere ortaklık öder (m.5/10) |
| Basılı pay senetleri (kayden izlenmeyen ortaklıklarda) | Ortaklık, iptal edilmiş sayılan payları süre sınırı olmaksızın sahiplerinin başvurusu üzerine satın almakla yükümlüdür (m.5/11) |
| Şirketin durumu | Borsa kotundan çıkarılır ve Kanun kapsamından çıkmış sayılır (m.5/12-13) |
Unutulmuş hesaplarda veya mirasçılara intikal etmemiş paylarda bedel kaybolmaz; ancak takip edilmesi gerekir. Mirasçıların paylarını ve yatırım hesaplarını nasıl talep edeceği için Mirasta Hisse Senedi ve Yatırım Hesapları rehberimize bakabilirsiniz.
Bedel Nasıl Hesaplanır ve Nerede Göreceksiniz?
Satma ve çıkarma bedeli (II-27.3 m.6)
| Şirketin pazarı | Bedel |
|---|---|
| Yıldız Pazar | Hakların doğmasının açıklandığı tarihten önceki son bir aylık günlük düzeltilmiş ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalaması ile değerleme raporundaki değerin ortalaması |
| Diğer pazarlar ve platformlar | Aynı hesap, son altı aylık dönemle |
| Yönetim kontrolü aynı anda değişiyorsa | Yukarıdaki değer ile zorunlu pay alım teklifi fiyatından yüksek olanı |
Kesinleşen bedel ve değerleme raporunun özeti ortaklık tarafından KAP’ta açıklanır (m.7/2-ç). Bedel Türk lirası olarak tam ve nakden ödenir (m.6/1). Ortalama dönemde payda Kurulca SPKn m.101 veya m.107 kapsamında piyasa dolandırıcılığı nedeniyle karar alınmışsa ya da ekonomiyi veya sektörü etkileyen olağanüstü gelişmelerin varlığı kabul edilmişse, karara esas dönemler hesaplamaya katılmaz ve süre dönemin başına eklenerek tamamlanır (m.6/3). Bu kural, yapay olarak şişirilmiş veya bastırılmış fiyatların bedele yansımasını önlemeye yöneliktir. Payında manipülasyon tespiti bulunan şirketler için Halka Arz Hissesinde Manipülasyon Mağduruyum rehberimize bakabilirsiniz.
Değerleme Raporu Özetinde Nelere Bakmalısınız?
Satma ve çıkarma bedelinin yarısını değerleme raporundaki değer oluşturur. Raporu hâkim ortak değil, şirket hazırlatır; hâkim ortak konumunun açıklanmasından itibaren en geç bir ay içinde Kurulun ilgili düzenlemeleri uyarınca hazırlatılır ve özeti KAP’ta açıklanır (II-27.3 m.5/1). Bir itirazın dayanağı çoğu zaman bu raporda bulunur.
Değerleme raporu özetini okuma rehberi
| Bakılacak nokta | Neden önemli? |
|---|---|
| Raporu hazırlayan kuruluş ve rapor tarihi | Kurul düzenlemelerine uygun, yetkili bir kuruluş tarafından ve güncel verilerle hazırlanıp hazırlanmadığı |
| Kullanılan yöntemler ve ağırlıkları | Farklı yöntemlerle bulunan değerlerin nasıl birleştirildiği bedeli doğrudan etkiler |
| Temel varsayımlar | Büyüme, iskonto oranı ve gelecek nakit akışı varsayımlarının şirketin açıklanmış verileriyle tutarlılığı |
| Pay grupları | Birden fazla pay grubu varsa her grup için ayrı değer belirlenir (m.6/2) |
| İlişkili taraf işlemleri ve olağandışı kalemler | Değeri düşüren veya artıran tek seferlik kalemlerin açıklanıp açıklanmadığı |
| Şirketin önceki açıklamalarıyla çelişki | Raporun, şirketin yakın tarihli yatırımcı sunumları, varsayım raporları veya halka arz belgeleriyle çelişip çelişmediği |
Rapordaki bir varsayımın şirketin kendi açıklamalarıyla açıkça çeliştiğini veya raporun Kurul düzenlemelerine aykırı hazırlandığını düşünüyorsanız, bu tespitleri belgeleriyle SPK’ya iletmek, itirazın ilk ve en etkili adımıdır.
Satma Hakkını Kullanmak mı, Beklemek mi?
Satma ve çıkarma bedeli aynı formüle göre hesaplandığı için, satma hakkını kullanmak ile ana ortağın çıkarma hakkını kullanmasını beklemek arasında bedel bakımından kural olarak fark yoktur. Fark zamanlama ve kesinliktedir.
Satma hakkı ile beklemenin karşılaştırılması
| Konu | Satma hakkını kullanmak | Beklemek |
|---|---|---|
| Bedel | Tebliğ formülüne göre | Çıkarma hakkı kullanılırsa aynı formüle göre |
| Zamanlama | Talebinizi ilettikten sonra kısa sürede ödeme | Satma süresinin bitmesi ve çıkarma sürecinin tamamlanması beklenir |
| Kesinlik | Çıkış sizin kararınızla gerçekleşir | Ana ortak çıkarma hakkını kullanmazsa pay sahibi olarak kalırsınız |
| Süre riski | İki aylık süre kaçırılırsa bu hak düşer | Çıkarma hakkı ana ortağın takdirindedir |
Ana ortak çıkarma hakkını kullanmazsa, şirkette yüzde ikiden az bir azınlıkla kalmaya devam edersiniz; bu durumda paylarınızın likiditesi çok düşük olabilir. İki aylık satma süresini kaçırmamak bu nedenle önemlidir. Talebinizi aracı kurum aracılığıyla iletiyorsanız, sürenin hak düşürücü olması nedeniyle talebin şirkete süresinde ulaştığını yazılı olarak teyit etmeniz yerinde olur.
Varsayımsal Örnek: Dört Pay Sahibi
Varsayımsal örnek: aynı şirkette dört farklı tercih
| Pay sahibi | Tercih | Sonuç |
|---|---|---|
| A | Gönüllü teklife katıldı | Payları teklif fiyatından satıldı; sonraki satma veya çıkarma bedelinden etkilenmez |
| B | Teklife katılmadı; eşik aşılınca değerleme özetinden sonraki ilk hafta satma hakkını kullandı | Tebliğ formülüne göre belirlenen bedeli talebinden birkaç iş günü sonra aldı |
| C | Teklife katılmadı ve satma hakkını kullanmadı | Ana ortak çıkarma hakkını kullandığı için payları iptal edildi; aynı formüle göre belirlenen bedel aracı kurum hesabına aktarıldı |
| D | Babasından kalan ve kaydileştirilmemiş payların varlığından habersiz | Payları iptal edildi; tutar üç yıl Takasbank’ta bekledi; mirasçılar pay sahipliğini ispat ederek bu süre içinde veya sonrasında ortaklıktan talep edebilir |
Örnek, aynı süreçte pay sahiplerinin tercihine göre farklı bedel ve zamanlamayla karşılaştığını gösterir. A’nın aldığı teklif fiyatı ile B ve C’nin aldığı Tebliğ bedeli arasındaki fark, teklif fiyatı ile ortalama borsa fiyatı ve değerleme raporunun ilişkisine göre her iki yöne de olabilir.
Şirket Satılıyorsa: Önce Zorunlu Teklif, Sonra Çıkarma
Borsadan çıkış bazen şirketin yeni bir yatırımcıya satılmasıyla başlar. Bu durumda pay sahibi iki ayrı aşamayla karşılaşabilir. Yönetim kontrolünü satın alan kişi için diğer pay sahiplerine zorunlu pay alım teklifinde bulunma yükümlülüğü doğar ve fiili teklif süreci yükümlülüğün doğmasından itibaren iki ay içinde başlamalıdır (SPKn m.26; II-26.1). Bu teklif sonunda alıcı yüzde doksan sekize ulaşırsa ortaklıktan çıkarma süreci başlar.
Kontrol değişikliği ve çıkarma senaryoları
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| Alıcı önce yönetim kontrolünü alır, sonra zorunlu teklifle yüzde doksan sekize ulaşır | Önce zorunlu teklif fiyatı kuralı uygulanır; ardından satma ve çıkarma bedeli Tebliğ formülüne göre belirlenir |
| Yönetim kontrolü ile yüzde doksan sekiz aynı anda elde edilir | Pay alım teklifi yükümlülüğünün doğmadığı kabul edilir; ancak satma ve çıkarma bedeli zorunlu teklif fiyatından düşük olamaz (II-27.3 m.5/14, m.6/2) |
| Alıcı yönetim kontrolünü alır ama yüzde doksan sekize ulaşamaz | Zorunlu teklife katılmayan pay sahipleri ortak olarak kalır; şirket borsada kalır |
Bu kurallar, kontrolü satın alan kişinin ana ortağa ödediği primin küçük pay sahiplerine de yansımasını sağlamaya yöneliktir. Kontrol devrinde ödenen bedelin, yan edimler ve primlerle birlikte teklif fiyatına doğru yansıtılıp yansıtılmadığı bilgi formundan kontrol edilmelidir.
Fiyat Düşük veya Süreç Hatalıysa: Başvurabileceğiniz Yollar
Tebliğler bedele karşı özel bir itiraz davası öngörmez; bedel, belirlenmiş bir formüle göre hesaplanır. Bu nedenle itirazın hedefi çoğu zaman formülün kendisi değil, formülün uygulanmasıdır: değerleme raporunun Kurul düzenlemelerine uygunluğu, ortalama fiyat döneminin doğru belirlenmesi, eşiğin doğru hesaplanması ve açıklamaların doğruluğu.
İtiraz ve şikâyet yolları
| Sorun | Olası yol |
|---|---|
| Değerleme raporunun Kurul düzenlemelerine aykırı hazırlandığı şüphesi | SPK’ya şikâyet; raporu hazırlayan kuruluş ve şirket bakımından sorumluluk değerlendirmesi |
| Teklif öncesinde fiyatın yapay biçimde bastırıldığı şüphesi | SPK’ya ihbar; piyasa dolandırıcılığı tespiti hâlinde ilgili dönemin bedel hesabından dışlanması (m.6/3) ve ceza yolu (SPKn m.107) |
| Birlikte hareket eden kişilerin gizlendiği veya eşiğin hatalı hesaplandığı şüphesi | SPK’ya şikâyet; eşik hesabının Tebliğe uygunluğunun incelenmesi (m.4) |
| Bilgi formu, yönetim kurulu raporu veya değerleme özetinde yanlış ya da eksik bilgi | Kamuyu aydınlatma sorumluluğu çerçevesinde tazminat talebi (SPKn m.32) ve yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu (TTK m.553) |
| Plan açıklanmadan önce içeriden bilgiyle işlem yapıldığı şüphesi | SPK’ya ihbar; bilgi suistimali (SPKn m.106) |
SPK şikâyetler üzerine mevzuata uygunluk incelemesi yapar ve tazminata karar vermez; ancak Kurulun tespitleri, hukuk davalarında güçlü bir dayanak oluşturur. Kamuyu aydınlatma belgelerine dayanan tazminat talepleri zararın meydana geldiği tarihten itibaren altı ayda zamanaşımına uğrar (SPKn m.32/6). SPK’ya şikâyetin nasıl yapılacağı için SPK’ya Şikâyet Başvurusu, aynı şirketteki diğer pay sahipleriyle birlikte hareket etmek için Birlikte Dava rehberlerimize bakabilirsiniz.
Yeni Halka Arz Olmuş Şirketlerde İki Yıl Kuralı
Payların ilk defa borsada işlem görmeye başlamasından itibaren iki yıl süreyle ortaklıktan çıkarma veya satma hakkı kullanılamaz (II-27.3 m.9). Bu kural, yeni halka arz olmuş bir şirkette ana ortağın kısa sürede küçük pay sahiplerini ortaklıktan çıkarmasını engeller; aynı zamanda bu dönemde eşik aşılsa bile yatırımcının satma hakkı da doğmaz. Halka arzdan kısa süre sonra gelen bir gönüllü teklif karşısında, teklif fiyatını halka arz belgelerindeki bilgilerle karşılaştırmak yararlı olur. Halka arz belgelerine dayanan haklar için Halka Arzdan Sonra Hisse Düştü rehberimize bakabilirsiniz.
KAP’ta Hangi Açıklamaları Takip Etmelisiniz?
Borsadan çıkış sürecinde süreler KAP açıklamalarına bağlı olarak işler. Aşağıdaki açıklamaların tarihlerini not etmek, haklarınızı süresinde kullanmanın en güvenli yoludur.
Süreç boyunca KAP’ta yayımlanan açıklamalar
| Açıklama | Kim yapar? | Sizin için anlamı |
|---|---|---|
| Gönüllü teklif kararı, fiyat veya fiyatın belirlenme yöntemi | Teklif sahibi | Teklifin başladığını ve şartlarını gösterir (II-26.1) |
| Hedef şirket yönetim kurulunun teklife ilişkin raporu | Hedef şirket | Fiili teklifin başlamasından en geç bir iş günü önce; fiyatı değerlendirmenin temel belgesi |
| Hâkim ortak konumunun kazanılması | Ana ortak | Yüzde doksan sekizin aşıldığını gösterir (II-27.3 m.7/1-a) |
| Satma hakkının doğduğu | Şirket | Hakkınızın başladığını gösterir (m.7/2-b) |
| Değerleme raporu özeti ve kesinleşen bedel | Şirket | İki aylık satma süresi özetin açıklanmasıyla başlar (m.5/1, m.7/2-ç) |
| Günlük satma talepleri ve süre sonu sonuçları | Şirket | Kaç kişinin sattığını ve ana ortağın son oranını gösterir (m.7/2-c, d) |
| Çıkarma hakkının kullanılması kararı ve başvuru | Ana ortak ve şirket | Paylarınızın iptal sürecinin başladığını gösterir (m.7/1-c, m.7/2-a) |
| Kottan çıkarma kararı | Borsa | Karar KAP duyurusunu izleyen ilk iş günü yürürlüğe girer (m.5/12) |
Adım Adım: Teklif Geldiğinde Yapılacaklar
- KAP’taki açıklamayı okuyun: teklif gönüllü mü, zorunlu mu; fiyat ve süre nedir?
- Hedef şirket yönetim kurulunun teklife ilişkin raporunu, fiili teklif başlamadan önce KAP’ta okuyun.
- Payların borsada ilk işlem gördüğü tarihi kontrol edin; iki yıl geçmemişse çıkarma ve satma hakkı gündeme gelmez.
- Ana ortağın mevcut oranını ve yüzde doksan sekize ulaşma ihtimalini değerlendirin.
- Eşik aşılırsa, değerleme raporu özetinin açıklandığı tarihi not edin; iki aylık satma süresi bu tarihten işler.
- Aracı kurumunuzla, satma hakkı talebinin nasıl iletileceğini önceden netleştirin.
- Fiyatın veya sürecin hatalı olduğunu düşünüyorsanız belgeleri toplayın ve SPK’ya başvurun; tazminat için altı aylık süreyi hesaplayın.
Sık Yapılan Hatalar
- Teklife katılmanın zorunlu olduğunu sanmak. Hem gönüllü hem zorunlu teklifte katılım isteğe bağlıdır.
- İki aylık satma süresini kaçırmak. Süre hak düşürücüdür.
- Payların bir kısmı için satma hakkı kullanmaya çalışmak. Hak tüm paylar için kullanılır.
- Satma bedelinin gönüllü teklif fiyatıyla aynı olacağını varsaymak. Bedel ayrı bir formüle göre hesaplanır.
- Yönetim kurulu raporunu okumadan karar vermek. Rapor, teklifin değerlendirilmesi için kamuya açıklanan temel belgedir.
- Çıkarmadan sonra hesabını takip etmemek. Kaydileştirilmemiş paylarda tutar üç yıl Takasbank’ta bekler, sonrasında ortaklıktan talep edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pay alım teklifine katılmak zorunda mıyım?
Hayır. Gönüllü veya zorunlu pay alım teklifine katılım isteğe bağlıdır. Ancak ana ortak teklif sonunda oy haklarının yüzde doksan sekizine ulaşırsa, ortaklıktan çıkarma hakkını kullanarak paylarınızı Tebliğdeki formüle göre belirlenen bedel karşılığında iptal ettirebilir (II-27.3).
Ana ortak beni ortaklıktan zorla çıkarabilir mi?
Tek başına veya birlikte hareket ettiği kişilerle birlikte oy haklarının en az yüzde doksan sekizine ulaşırsa ve payların borsada ilk işlem gördüğü tarihten itibaren iki yıl geçmişse, satma hakkı süresinin bitiminden itibaren üç iş günü içinde çıkarma hakkını kullanabilir (II-27.3 m.4, m.5/6, m.9).
Satma hakkımı ne zamana kadar kullanabilirim?
Değerleme raporu özetinin kamuya açıklanmasından itibaren iki ay içinde; bu süre hak düşürücüdür (II-27.3 m.5/1).
Paylarıma ne kadar ödenir?
Yıldız Pazar’da son bir aylık, diğer pazarlarda son altı aylık günlük düzeltilmiş ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalaması ile değerleme raporundaki değerin ortalaması; yönetim kontrolü aynı anda değişiyorsa zorunlu pay alım teklifi fiyatından yüksek olanı (II-27.3 m.6).
Zorunlu teklifte fiyat nasıl belirlenir?
Borsada işlem gören paylarda fiyat; kontrol değişikliğinin duyurulmasından önceki altı aylık ortalama borsa fiyatı ile teklif sahibinin son altı ayda aynı grup paylara ödediği en yüksek fiyatın yüksek olanından düşük olamaz (II-26.1).
Teklif fiyatı düşükse itiraz edebilir miyim?
Tebliğler bedele karşı özel bir itiraz davası öngörmez. Değerleme raporunun, ortalama fiyat döneminin veya eşik hesabının mevzuata aykırı olduğunu düşünüyorsanız SPK’ya şikâyette bulunabilirsiniz; kamuya açıklanan belgelerde yanlış veya eksik bilgi varsa tazminat talebi gündeme gelebilir (SPKn m.32).
Hisse fiyatı teklif öncesinde bilerek düşürüldüyse bedel etkilenir mi?
Ortalama dönemde Kurulca piyasa dolandırıcılığı nedeniyle SPKn m.101 veya m.107 kapsamında karar alınmışsa, karara esas dönemler hesaplamaya katılmaz (II-27.3 m.6/3). Böyle bir şüpheniz varsa SPK’ya ihbarda bulunabilirsiniz.
Yeni halka arz olmuş şirkette ana ortak beni çıkarabilir mi?
Payların borsada ilk işlem görmeye başlamasından itibaren iki yıl süreyle ortaklıktan çıkarma veya satma hakkı kullanılamaz (II-27.3 m.9).
Satma hakkını paylarımın sadece bir kısmı için kullanabilir miyim?
Hayır. Satma hakkı kullanılmak istendiğinde, sahip olunan imtiyazlı veya imtiyazsız tüm paylar için kullanılmalıdır (II-27.3 m.5/5).
Şirket satılırsa önce hangi teklif gelir?
Yönetim kontrolünü satın alan kişi için önce zorunlu pay alım teklifi yükümlülüğü doğar (SPKn m.26). Kontrol ile yüzde doksan sekiz aynı anda elde edilirse teklif yükümlülüğü doğmaz; ancak satma ve çıkarma bedeli zorunlu teklif fiyatından düşük olamaz (II-27.3 m.5/14, m.6/2).
Değerleme raporunu kim hazırlatır?
Değerleme raporunu hâkim ortak değil şirket hazırlatır; hâkim ortak konumunun kamuya açıklanmasından itibaren en geç bir ay içinde Kurulun ilgili düzenlemeleri uyarınca hazırlatılır ve özeti kamuya açıklanır (II-27.3 m.5/1).
Teklif sürerken paylarımı borsada satabilir miyim?
Evet. Teklif süresince paylarınızı borsada satmanızı engelleyen bir kural yoktur; teklife katılmak, borsada satmak veya elde tutmak sizin tercihinizdir.
Çıkarma sonrası param nereye yatırılır?
Kaydi paylarda bedel MKK aracılığıyla aracı kurumunuzdaki hesabınıza aktarılır. Kaydileştirilmemiş paylarda tutar üç yıl Takasbank’ta bloke hesapta tutulur; sonrasında pay sahipliğini ispat edenlere ortaklık öder (II-27.3 m.5/10).
İlgili Rehberler
- PEKGY Zorunlu Pay Alım Teklifi Ertelendi mi? Pay Sahibinin Hakları
- Halka Arz Yatırımcı Rehberi 2026 — tüm yatırımcı rehberleri, süreler ve başvuru yolları
- Halka Arz Hukuk Rehberi 2026
- Borsadan çıkmak istiyoruz (şirket tarafı)
- Ortaklıktan çıkarma ve satma hakkı
- Zorunlu pay alım teklifi
- Halka arz mağdurları birlikte dava açabilir mi?
- SPK’ya şikâyet başvurusu
- SPK Hukuk Rehberi
İki aylık satma süresi hak düşürücüdür
Teklifin türü, bedel hesabı ve itiraz yolları için tarihlerinizle birlikte arayın: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppPay alım teklifi ve ortaklıktan çıkarma değerlendirmesi
Teklif belgelerini, değerleme raporu özetini ve bedel hesabını inceleyelim; satma hakkı süresini, SPK başvurusunu ve tazminat yolunu birlikte planlayalım. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.
Halka Arz Hukuk Rehberi · SPK Hukuk Rehberi · SPK Bülteni Kararları · Tüm hukuk dalları


