Kamu Görevlisinin Mal Bildirimi Yükümlülüğü (3628 s.K.): Yükümlüler, Beş Kat Eşiği, Bildirim Zamanları ve Yenileme, Gizlilik, Bildirmeme, Gerçeğe Aykırı Bildirim ve Haksız Mal Edinme
20 Ocak 2026

Kamu Görevlisinin Mal Bildirimi Yükümlülüğü (3628 s.K.): Yükümlüler, Beş Kat Eşiği, Bildirim Zamanları ve Yenileme, Gizlilik, Bildirmeme, Gerçeğe Aykırı Bildirim ve Haksız Mal Edinme

Mal bildirimi, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa göre kamu görevlileri ile kanunda sayılan diğer kişilerin kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait mal varlığını bildirme yükümlülüğüdür. Bildirimin konusu taşınmazlar ile aylık net ödemenin beş katından fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere para, hisse senedi, tahvil, altın, mücevher ve diğer taşınırlar, haklar, alacaklar, gelirler ve bunların kaynakları ile borçlar ve sebepleridir (m.5). Bildirim; göreve atanmada göreve giriş belgeleriyle, seçimle gelinen görevlerde seçimin kesinleşmesinden itibaren iki ay içinde, mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda ve görevin sona ermesinde bir ay içinde verilir (m.6) ve sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç şubat ayı sonuna kadar yenilenir (m.7). Süresinde bildirimde bulunmayana ihtar yapılır; ihtarın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmayana üç aya kadar hapis cezası verilir (m.10). Gerçeğe aykırı bildirim altı aydan üç yıla (m.12), haksız mal edinme ise üç yıldan beş yıla kadar hapis ve para cezasını (m.13) ve haksız edinilen malların zoralımını (m.14) gerektirir. Bildirimlerin içeriği gizlidir; gizliliğe aykırı davranmak da suçtur (m.9, 11).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Zimmet Suçu (TCK 247). Bu sayfa, mal bildirimi yükümlülüğünü 3628 sayılı Kanunun 1-22. maddeleri ile TCK m.5 metinleri üzerinden ele alır. Yükümlüler, hediye teslimi, haksız mal edinmenin tanımı, bildirimin konusu ve beş kat eşiği, bildirim zamanları ve yenileme, bildirim mercileri, gizlilik ve Etik Kurulun inceleme yetkisi, bildirmeme, gizliliği ihlal, gerçeğe aykırı bildirim ve haksız mal edinme suçları, zoralım, kamu hizmetlerinden yasaklanma, soruşturma usulü, akrabalardan bildirim istenmesi, bilgi verme zorunluluğu ve savunma anlatılır.

Mal bildirimi yenileme döneminde misiniz?
Eşik hesabı ve kaynak beyanı ileride doğacak riskin önünü keser; birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Kanun: 3628 s.K. Yükümlüler (m.2): seçilmiş görevliler, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, noterler, kamu kurumlarında aylık/ücret/ödenek alan memurlar ve işçi olmayan kamu görevlileri, yönetim ve denetim kurulu üyeleri, siyasi parti genel başkanları, vakıf idare organları, kooperatif yöneticileri, yeminli mali müşavirler, kamu yararına dernek yöneticileri, gazete sahipleri ve yazarları; özel kanunla yükümlüler. Konu (m.5): kendisi, eşi, velayetindeki çocuklar; taşınmazlar + aylık net ödemenin 5 katını aşan her kalem; kaynaklar, borçlar ve sebepleri. Zaman (m.6): atamada giriş belgeleriyle; seçimde 2 ay; önemli değişiklikte, göreve başlamada (kurul üyeliği) ve ayrılışta 1 ay. Yenileme (m.7): sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda şubat sonu. Gizlilik (m.9). Suçlar: bildirmeme (m.10: ihtardan itibaren 30 gün → 3 aya kadar; soruşturmada verilen sürede → 3 ay–1 yıl), gizliliği ihlal (m.11: 3 ay–1 yıl; basında yarı artırım), gerçeğe aykırı bildirim (m.12: 6 ay–3 yıl), haksız mal edinme (m.13: 3–5 yıl + para cezası). Zoralım (m.14). Kamu hizmetinden yasaklanma (m.15). Hediye (m.3): yabancı kaynaklı, 10 aylık net asgari ücreti aşan hediye 1 ay içinde kuruma teslim.

3628 s.K. m.5: Bu Kanun kapsamına giren görevlilerin kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları ile görevliye yapılan aylık net ödemenin, ödeme yapılmayan görevlilerin ise, 1 inci derece Devlet Memurlarına yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere, para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, borçları ve sebepleri mal bildiriminin konusunu teşkil eder.

Kanunun Amacı

3628 sayılı Kanunun amacı, rüşvet ve yolsuzluklarla mücadele kapsamında kanunda sayılanların mal bildiriminde bulunmalarını, bildirimlerin yenilenmesini, mal edinmelerin denetimini, haksız mal edinme veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunma hâlinde uygulanacak hükümleri ve kanunda belirlenen suçlarla bazı suçlardan dolayı kamu görevlileri ve suç ortakları hakkında takip ve muhakeme usulünü düzenlemektir (3628 s.K. m.1). Buna göre mal bildirimi, yalnızca idari bir formalite değil, kamu görevlilerinin mal varlığındaki değişikliklerin zaman içinde izlenmesini sağlayan bir denetim aracıdır. Bildirimlerin periyodik olarak yenilenmesi ve önceki bildirimlerle karşılaştırılması, bu denetimin temelini oluşturur. Bu nedenle bildirimin doğru, eksiksiz ve kaynaklarıyla birlikte verilmesi, hem yükümlünün hukuki güvenliği hem de denetimin etkinliği bakımından önemlidir.

Kimler Mal Bildiriminde Bulunmak Zorunda?

Mal bildirimi yükümlüleri (3628 s.K. m.2)
BentYükümlüler
(a)Seçimle iş başına gelen kamu görevlileri, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar (muhtarlar ve ihtiyar heyeti hariç)
(b)Noterler
(c)Türk Hava Kurumu ve Türkiye Kızılay Derneğinin belirli kurul ve teşkilat görevlileri
(d)Kamu kurum ve kuruluşlarında aylık, ücret ve ödenek alan memurlar, işçi niteliği taşımayan kamu görevlileri, yönetim ve denetim kurulu üyeleri
(f)Siyasi parti genel başkanları, vakıf idare organları, kooperatif ve birlik yöneticileri, yeminli mali müşavirler, kamu yararına dernek yönetici ve deneticileri
(g)Gazete sahipleri, gazete şirketlerinin yönetim ve denetim kurulu üyeleri, sorumlu müdürler, başyazarlar ve fıkra yazarları
Son fıkraÖzel kanunlarına göre mal bildiriminde bulunmak zorunda olanlar

Mal bildirimi yükümlülüğü yalnızca memurlarla sınırlı değildir. Kanun, her tür seçimle iş başına gelen kamu görevlileri ile Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları, noterleri, kamu kurum ve kuruluşlarında aylık, ücret ve ödenek almak suretiyle kamu hizmeti gören memurları ve işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlilerini, yönetim ve denetim kurulu üyelerini saymıştır (3628 s.K. m.2). Bunların yanında siyasi parti genel başkanları, vakıfların idare organlarında görev alanlar, kooperatiflerin ve birliklerinin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürleri, yeminli mali müşavirler, kamu yararına sayılan dernek yönetici ve deneticileri ile gazete sahipleri ve belirli yazarlar da yükümlüdür. Muhtarlar ve ihtiyar heyeti üyeleri ise kapsam dışında bırakılmıştır. Özel kanunlarına göre mal bildiriminde bulunmak zorunda olanlar da bu Kanun hükümlerine tabidir. Bu nedenle pratikte sorulması gereken soru, kişinin görevinin 3628 sayılı Kanunda veya kendi özel kanununda sayılıp sayılmadığıdır.

Mal bildirimi ihtarı mı aldınız?
Otuz günlük süre içinde doğru bildirimi birlikte hazırlayalım: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Neler Bildirilir? Beş Kat Eşiği

Bildirimin konusu (3628 s.K. m.5)
KalemBildirim
TaşınmazlarTutarından bağımsız olarak bildirilir
Para, hisse senetleri, tahvillerAylık net ödemenin 5 katını aşan her biri
Altın, mücevher, diğer taşınırlarAylık net ödemenin 5 katını aşan her biri
Haklar, alacaklar, gelirler5 katı aşan her biri ve kaynakları
Borçlar5 katı aşan her biri ve sebepleri
Kapsanan kişilerYükümlü, eşi ve velayetindeki çocuklar

Mal bildirimi; yükümlünün kendisine, eşine ve velayeti altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları kapsar. Bunun yanında görevliye yapılan aylık net ödemenin, ödeme yapılmayan görevliler bakımından ise birinci derece Devlet memurlarına yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır mallar, haklar, alacaklar ve gelirler ile bunların kaynakları, borçlar ve sebepleri bildirilir (3628 s.K. m.5). Eşik kuralının iki önemli yönü vardır: taşınmazlar değerinden bağımsız olarak bildirilir; taşınır ve diğer kalemlerde ise eşik toplam üzerinden değil, her kalem için ayrı ayrı uygulanır. Kanun yalnızca varlıkların listesini değil, kaynaklarını ve borçların sebeplerini de ister. Bu ayrıntı önemlidir: kaynağı gösterilemeyen artışlar, ileride haksız mal edinme değerlendirmesinin konusu olabilir. Bu nedenle miras, bağış, kredi, satış veya eşin geliri gibi kaynakların bildirimde açıkça yazılması önerilir.

Ne Zaman Bildirim Verilir?

Bildirimin zamanı (3628 s.K. m.6-7)
DurumSüreMadde
Göreve atanmaGöreve giriş için gerekli belgelerle; verilmedikçe atama yapılamazm.6/a
Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanmaAtamayı izleyen 1 aym.6/b
Seçimle gelinen görevlerSeçimin kesinleşmesini izleyen 2 aym.6/c
Mal varlığında önemli değişiklik1 aym.6/d
Yönetim, denetim ve komisyon üyelikleriGöreve başlamayı izleyen 1 aym.6/e
Görevin sona ermesiAyrılmayı izleyen 1 aym.6/f
Gazete sahipleri ve yazarlarıFaaliyete veya göreve başlamayı izleyen 1 aym.6/g
YenilemeSonu (0) ve (5) ile biten yılların şubat ayı sonum.7

Mal bildirimi tek seferlik bir işlem değildir. Göreve atanmada bildirim göreve giriş için gerekli belgelerle birlikte verilir ve bu bildirim verilmedikçe göreve atama yapılamaz (3628 s.K. m.6). Seçimle gelinen görevlerde seçimin kesinleşmesini izleyen iki ay içinde; mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda, yönetim ve denetim kurulu ile komisyon üyeliklerinde göreve başlamayı izleyen ve görevin sona ermesi hâlinde ayrılma tarihini izleyen bir ay içinde bildirim verilir. Göreve devam edenler, sonu (0) ve (5) ile biten yılların en geç şubat ayı sonuna kadar bildirimlerini yenilerler ve yeni bildirimler yetkili merci tarafından önceki bildirimlerle karşılaştırılır (m.7). Uygulamada en sık atlanan yükümlülük bu periyodik yenilemedir. Görevleri sebebiyle birden fazla mal bildiriminde bulunması gerekenler, asli görevlerinden dolayı tek bir mal bildiriminde bulunurlar (m.8). Mal bildiriminin şekli ve düzenleniş biçimi yönetmelikle düzenlenir (m.22).

“Önemli Değişiklik” ve Ek Bildirim

Kanun, mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda bir ay içinde bildirim verilmesini zorunlu kılmıştır (3628 s.K. m.6/d). Ancak kanun metninde neyin “önemli değişiklik” sayılacağı ayrıca tanımlanmamış; mal bildiriminin şekli, kapsamı ve uygulamaya ilişkin diğer konuların yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür (m.22). Uygulamada bir taşınmazın edinilmesi veya elden çıkarılması, miras yoluyla önemli bir varlığın intikali, büyük tutarlı bir kredi kullanılması veya bir aracın alınması gibi durumlar ek bildirim yükümlülüğü bakımından değerlendirilmelidir. Değişikliğin önemli olup olmadığı konusunda tereddüt varsa, ek bildirimin verilmesi yükümlünün lehinedir; çünkü ek bildirim, varlığın kaynağının o tarihte kayıt altına alınmasını sağlar ve ileride yapılabilecek bir karşılaştırmada açıklanamayan artış iddiasının önüne geçer.

Bildirim Nereye Verilir?

Kanun, bildirimlerin verileceği mercileri ayrıntılı olarak saymıştır (3628 s.K. m.8). Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personel için bildirim, özlük işleriyle ilgili sicil ve belge raporlarının bulunduğu makam veya merciye verilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri için Meclis Başkanlığı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkeme daire başkan ve üyeleri için mahkemenin başkanı, noterler için Adalet Bakanlığı, siyasi parti genel başkanları için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı yetkilidir. İl genel meclisi üyeleri için valiler, belediye meclis üyeleri için belediye başkanları, belediye başkanları için İçişleri Bakanlığı; vakıfların idare organlarında görev alanlar için Vakıflar Genel Müdürlüğü; yeminli mali müşavirler için ilgili bakanlık bildirim mercileridir. Görevlerinden ayrılanlar ise, bu görevlerinde iken bildirim vermeleri gereken makam veya merciye bildirimde bulunurlar.

Yabancı Kaynaklı Hediyeler

Kanunda sayılan kamu görevlileri, uluslararası protokol, nezaket kuralları veya başka herhangi bir sebeple yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan veya Türk uyruğunda olmayan kişi veya kuruluşlardan aldıkları ve aldıkları tarihteki değeri on aylık net asgari ücret toplamını aşan hediye veya hibe niteliğindeki eşyayı, aldıkları tarihten itibaren bir ay içinde kendi kurumlarına teslim etmek zorundadır (3628 s.K. m.3). Yabancı devlet adamları ve uluslararası kuruluş temsilcileri tarafından verilen imzalı hatıra fotoğraflarının çerçeveleri bu kapsamda değildir. Bu hüküm, özellikle yurt dışı temasları bulunan üst düzey kamu görevlileri bakımından önemlidir. Hediyenin kabulünün, görevle bağlantılı bir menfaat sağlanması niteliğine dönüşmesi hâlinde ise rüşvet gibi ayrı suçlar gündeme gelebilir. Rüşvet suçu için rüşvet suçu rehberine bakabilirsiniz.

Gizlilik ve Etik Kurulun İnceleme Yetkisi

Mal bildirimleri, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla bildirimde bulunanın özel dosyasında saklanır; bildirimlerin içeriği hakkında, bilgi verme zorunluluğuna ilişkin hüküm dışında hiçbir şekilde açıklama yapılamaz ve bilgi verilemez; mal bildirimlerindeki bilgiler esas alınarak içeriği hakkında yayında da bulunulamaz (3628 s.K. m.9). Bu gizliliğe aykırı davranan kişi üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır ve fiilin basın yoluyla işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (m.11). Bununla birlikte Kamu Görevlileri Etik Kurulu, mal bildirimlerini gerektiğinde inceleme yetkisine sahiptir; mal bildirimlerindeki bilgilerin doğruluğunun kontrolü amacıyla bankalar ve özel finans kurumları dâhil ilgili kişi ve kuruluşlar, talep edilen bilgileri en geç otuz gün içinde Kurula vermekle yükümlüdür (m.9). Bu düzenleme, bildirimin bir denetim aracı olmasıyla kişisel bilgilerin gizliliği arasındaki dengeyi kurar.

Mal Bildirimine İlişkin Suçlar

3628 sayılı Kanundaki suçlar
FiilCezaMadde
İhtardan itibaren 30 gün içinde mazeretsiz bildirmeme3 aya kadar hapism.10
Soruşturma kapsamında verilen sürede bildirmeme3 ay–1 yıl hapism.10
Bildirimin içeriğine ilişkin gizliliği ihlal3 ay–1 yıl hapis; basında yarı artırımm.11
Gerçeğe aykırı bildirim6 ay–3 yıl hapis (daha ağır suç yoksa)m.12
Haksız mal edinme, kaçırma veya gizleme3–5 yıl hapis ve para cezası (daha ağır suç yoksa)m.13
Bilgi vermeme1–3 yıl hapism.20

Kanun, mal bildirimi yükümlülüğünün ihlaline farklı yaptırımlar bağlamıştır. Kanunda belirtilen sürelerde mal bildiriminde bulunmayana, bildirimlerin verileceği mercilerce ihtarda bulunulur; ihtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmayana üç aya kadar hapis cezası verilir (3628 s.K. m.10). Bu hüküm, süresinde verilmeyen bildirimin kendiliğinden suç oluşturmadığını, önce ihtar yapılması ve ihtara rağmen otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunulmaması gerektiğini gösterir. Soruşturma ile ilgili olarak verilen süre içinde mal bildiriminde bulunmayana ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. Kanunen daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde gerçeğe aykırı bildirimde bulunana altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir (m.12). Gerçeğe aykırı bildirimde kastın bulunması gerekir; kaynağı belgeyle açıklanabilen bir eksiklik veya yanılgı, gerçeğe aykırı bildirim kastını göstermeyebilir.

Haksız Mal Edinme ve Zoralım

Kanuna veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilmeyen mallar veya ilgilinin sosyal yaşantısı bakımından geliriyle uygun olduğu kabul edilemeyecek harcamalar şeklinde ortaya çıkan artışlar, haksız mal edinme sayılır (3628 s.K. m.4). Kanunun daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde haksız mal edinene üç yıldan beş yıla kadar hapis ve para cezası verilir; haksız edinilen malı kaçıran veya gizleyene de aynı ceza verilir (m.13). Kanun metninde para cezası eski para birimiyle ağır para cezası olarak gösterilmiştir; bu cezanın bugünkü uygulaması, Türk Ceza Kanununun genel hükümlerinin özel kanunlardaki suçlara da uygulanacağına ilişkin kural (TCK m.5) ve yürürlük hükümleri çerçevesinde belirlenir. Haksız edinilmiş olan malların zoralımına hükmolunur; bu malların elde edilememesi veya bir malın tümünün haksız mal edinme konusu olmaması nedeniyle zoralım mümkün değilse haksız edinilen değere eşit bedelin Hazineye ödenmesine karar verilir (m.14). Haksız mal edinme incelemeleri genellikle yeni bildirimin önceki bildirimle karşılaştırılmasında açıklanamayan bir artışın görülmesi, bir ihbar veya başka bir soruşturma sırasında mal varlığı hareketlerinin tespiti yoluyla başlar. Müsaderenin genel kuralları için müsaderenin infazı rehberine bakabilirsiniz.

Kamu Hizmetlerinden Yasaklanma ve Erteleme Yasağı

Kanun, mal bildirimine ilişkin suçlara özel ek yaptırımlar da öngörmüştür. Gizliliği ihlal ve gerçeğe aykırı bildirim suçlarından cezalandırılanlara ceza süresi kadar, haksız mal edinme suçundan cezalandırılanlara ise müebbeten kamu hizmetlerinden yasaklanma cezası hükmolunur (3628 s.K. m.15). Ayrıca kanunun ceza hükümlerine ilişkin bölümünde yazılı olan cezaların, bildirmemeye ilişkin birinci fıkra hariç, tecil edilemeyeceği ve para veya tedbire çevrilemeyeceği öngörülmüştür (m.16). Bu hüküm, 1990 tarihli kanunun eski ceza kanunu döneminde kabul edilmiş olup, Türk Ceza Kanununun genel hükümlerinin özel kanunlardaki suçlar hakkında da uygulanacağına ilişkin kural (TCK m.5) karşısında nasıl uygulanacağı somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Hak yoksunlukları için belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma, memuriyete engel hâller için memuriyete engel hâller rehberlerine bakabilirsiniz.

Soruşturma Usulü: 4483 Uygulanmaz

3628 sayılı Kanundaki özel soruşturma kuralları
KuralİçerikMadde
Soruşturma izniBu Kanundaki suçlar ile irtikâp, rüşvet, zimmet, ihaleye fesat gibi suçlarda 4483 uygulanmazm.17
İstisnaMüsteşarlar, valiler ve kaymakamlar; özel soruşturma usulüne tabi olanlar saklım.17
İhbarDoğrudan Cumhuriyet başsavcılığına; tutanak ve örneği muhbirem.18
Muhbirin kimliğiRızası olmadıkça açıklanmaz; ihbar asılsız çıkarsa istem üzerine açıklanırm.18
Akrabalardan bildirimMal kaçırma emaresi varsa 2. dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar, gelin ve damattan; 7 günm.19
TedbirKamu davası açılmadan önce haksız edinilen mal için tedbir istenebilirm.19
Bilgi vermeİstenen bilgiler eksiksiz verilir; aksine davranana 1–3 yılm.20

3628 sayılı Kanunda ve eski Bankalar Kanununda yazılı suçlarla irtikâp, rüşvet, basit ve nitelikli zimmet, görev sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarının açıklanması veya açıklanmasına sebebiyet verme suçlarından veya bu suçlara iştirak etmekten sanık olanlar hakkında, kamu görevlilerinin yargılanmasına ilişkin 4483 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz (3628 s.K. m.17). Buna göre bu suçlarda soruşturma için idari izin gerekmez ve Cumhuriyet savcısı doğrudan soruşturma yapar; ancak müsteşarlar, valiler ve kaymakamlar ile özel soruşturma usulüne tabi olanlar hakkındaki hükümler saklıdır. Bu suçlara ilişkin ihbarlar doğrudan Cumhuriyet başsavcılıklarına yapılır; muhbirlerin kimlikleri rızaları olmadıkça açıklanmaz, ancak ihbar asılsız çıktığında aleyhine takibat yapılanın istemi üzerine muhbirin kimliği açıklanır (m.18). Cumhuriyet savcısı, ihbarı doğrulayan emareler bulduğunda sanıktan, haksız edinilen malın kaçırıldığı yolunda delil elde ettiğinde ise sanığın ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımları ile gelini ve damadından mal bildiriminde bulunmalarını ister ve bu bildirimin yedi gün içinde verilmesi zorunludur (m.19). Zimmet için zimmet suçu, görevi kötüye kullanma için görevi kötüye kullanma rehberlerine bakabilirsiniz.

Bilgi Verme Zorunluluğu

Özel kanunlarında aksine bir hüküm bulunsa bile ilgili gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları, 3628 sayılı Kanuna göre takip, soruşturma ve kovuşturmaya yetkili kişi ve mercilerce istenen bilgileri gecikmeksizin makul sürede eksiksiz vermek zorundadır; aksine davranan kişiler hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir ve kanun metnine göre bu ceza para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilemez ve ertelenemez (3628 s.K. m.20). Bu hüküm, bankalar, tapu müdürlükleri ve diğer kurumların, haksız mal edinme soruşturmalarında banka sırrı veya benzeri gerekçelerle bilgi vermekten kaçınamayacağını gösterir. Soruşturma sırasında yükümlünün kendisinden veya yakınlarından istenen mal bildirimleri de yedi gün içinde verilmelidir (m.19).

Haksız Mal Edinme İddiasına Karşı Savunma

  1. Önceki bildirimleri inceleyin: Artışın hangi dönemde ve hangi kalemde olduğunu belirleyin.
  2. Kaynakları belgeleyin: Miras, bağış, kredi, satış, eşin geliri gibi kaynakları resmi belgelerle gösterin.
  3. Banka kayıtlarını toplayın: Para hareketlerinin kaynağını ve tarihini ortaya koyun.
  4. Harcamaları açıklayın: Geliriyle uyumlu olmadığı iddia edilen harcamaların finansmanını gösterin.
  5. Eşik kuralını kontrol edin: Bildirilmediği iddia edilen kalem beş kat eşiğini aşıyor mu?
  6. Kastı tartışın: Eksik bildirim yanılgıdan mı kaynaklandı?
  7. Süreleri kontrol edin: Bildirmemede ihtar yapıldı mı, otuz gün geçti mi?

Haksız mal edinme iddiasına karşı savunmanın merkezinde kaynak ispatı yer alır. Kanun, kanuna veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilmeyen malları haksız mal edinme saydığından, mal varlığındaki artışın meşru kaynağının belgelerle ortaya konulması belirleyicidir (3628 s.K. m.4). Mirasla, bağışla, kredi kullanılarak, önceki bir malın satışıyla veya eşin kendi geliriyle edinilen malların kaynağı, resmi kayıtlarla ve banka hareketleriyle gösterilmelidir. Bu nedenle mal bildirimi doldurulurken kaynak ve sebep kısımlarının özenle yazılması, yıllar sonra ortaya çıkabilecek bir incelemede en güçlü savunma malzemesini oluşturur. Bildirmeme iddiasında ise ihtarın usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ve otuz günlük sürenin geçip geçmediği kontrol edilmelidir. İhbarın asılsız olduğu anlaşılırsa muhbirin kimliğinin açıklanmasının istenmesi ve koşulları varsa iftira şikâyeti de değerlendirilebilir. İftira için iftira suçu rehberine bakabilirsiniz.

Disiplin ve Diğer Sonuçlar

Mal bildirimine ilişkin yükümlülüklerin ihlali, ceza sorumluluğundan bağımsız olarak disiplin sorumluluğu da doğurabilir. Mal bildirimine ilişkin bir ceza mahkûmiyeti, kamu hizmetlerinden yasaklanma cezasının yanında memuriyete engel hâller ve göreve devam bakımından da ayrıca değerlendirilir. Haksız mal edinme iddiasıyla birlikte zimmet, rüşvet veya irtikâp gibi suçlar da gündeme gelebilir ve bu suçlardan elde edilen değerlerin aklanması hâlinde ayrıca suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu değerlendirilebilir. Kamu görevlisinin görevi nedeniyle idareye verdiği zarar bakımından idarenin rücu hakkı da ayrıca söz konusu olabilir. Disiplin soruşturmaları için disiplin soruşturmalarında tarafsızlık, rücu için idarenin kamu görevlisine rücu hakkı, aklama için kara para aklama rehberlerine bakabilirsiniz.

Örnek Durumlar

Mal bildirimi örnekleri
DurumDeğerlendirmeDayanak
Memur 2025 şubat sonuna kadar yenileme yapmadıİhtar; 30 gün içinde bildirmezse 3 aya kadar hapis3628 m.7, 10
Göreve atanan kişi bildirim vermediAtama yapılamaz3628 m.6/a
Mirasla daire edinildi1 ay içinde ek bildirim; kaynak: miras3628 m.5, 6/d
Aylığın 3 katı tutarında altınEşik altında; bildirim zorunlu değil3628 m.5
Aylığın 6 katı tutarında banka hesabıBildirilmeli3628 m.5
Bilerek eksik bildirimGerçeğe aykırı bildirim; 6 ay–3 yıl3628 m.12
Kaynağı açıklanamayan servet artışıHaksız mal edinme; 3–5 yıl ve zoralım3628 m.4, 13, 14
Yabancı heyetten değerli hediye1 ay içinde kuruma teslim3628 m.3

Sık Yapılan Hatalar

  • Periyodik yenilemeyi unutmak: Sonu (0) ve (5) ile biten yılların şubat ayı sonu.
  • Eşiği toplam üzerinden hesaplamak: Eşik her kalem için ayrı uygulanır.
  • Taşınmazı eşik altında sanmak: Taşınmazlar değerinden bağımsız bildirilir.
  • Eşin ve çocukların varlıklarını atlamak: Bildirim onları da kapsar.
  • Kaynak ve sebep kısımlarını boş bırakmak: İleride en güçlü savunma malzemesidir.
  • İhtarı dikkate almamak: Otuz günlük süre geçerse ceza gündeme gelir.

⚠️ Mal bildirimi ileride savunmanızın temelidir: Bildirimi süresinde verin, sonu (0) ve (5) ile biten yıllarda şubat sonuna kadar yenileyin, önemli değişikliklerde bir ay içinde ek bildirim yapın ve her kalemin kaynağını açıkça yazın. İhtar aldıysanız otuz gün içinde bildirimde bulunun.

Mal bildirimi ihtarına cevap, gerçeğe aykırı bildirim ve haksız mal edinme iddialarına karşı savunma, zoralım ve kamu hizmetlerinden yasaklanma sonuçları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Haksız Mal Edinme İddiasına Karşı Savunma Dilekçesi Örneği

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINASORUŞTURMA NO: 2026/… ŞÜPHELİ: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …), … Müdürlüğü personeli MÜDAFİİ: Av. … KONU: Haksız mal edinme ve gerçeğe aykırı bildirim isnadına karşı savunmalarımızın sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- 3628 sayılı Kanun m.4 ve m.13 bakımından: Müvekkilin 2020 ve 2025 yılı mal bildirimleri arasında … adresindeki dairenin eklendiği ve banka mevduatında artış bulunduğu gerekçesiyle soruşturma başlatılmıştır. Haksız mal edinme, kanuna veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilmeyen mal artışlarıdır. Söz konusu daire, müvekkilin babası …’dan … tarihinde mirasla intikal etmiştir; veraset ilamı ve tapu kaydı ektedir. Mevduattaki artış ise müvekkilin eşinin … şirketindeki maaş gelirinden kaynaklanmaktadır; eşin SGK hizmet dökümü ve maaş bordroları ektedir.2- 3628 sayılı Kanun m.5 ve m.6/d bakımından: Müvekkil, mirasın intikalinden sonraki bir ay içinde ek bildirimde bulunmuş ve kaynak kısmına “babadan miras” yazmıştır. Ek bildirimin kurum kaydı ektedir. Kanunun aradığı kaynak beyanı eksiksiz yapılmıştır.3- 3628 sayılı Kanun m.12 bakımından: Gerçeğe aykırı bildirim suçu kastla işlenir. Müvekkilin 2025 bildiriminde yer almadığı ileri sürülen … tutarındaki alacak, müvekkilin aylık net ödemesinin beş katının altında kaldığından Kanun m.5 uyarınca bildirim konusu değildir. Hesaplama tablosu ektedir.4- 3628 sayılı Kanun m.18 bakımından: Soruşturmanın dayanağı olan ihbarın asılsız olduğu anlaşıldığından, müvekkilin istemi üzerine muhbirin kimliğinin açıklanmasını talep ediyoruz.HUKUKİ SEBEPLER: 3628 sayılı Kanun m.4, 5, 6, 12, 13, 18; 5271 sayılı CMK m.172 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Veraset ilamı, tapu kaydı, eşin SGK dökümü ve bordroları, ek bildirim kaydı, banka hesap hareketleri, hesaplama tablosu.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle müvekkil hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini ve muhbirin kimliğinin açıklanmasını saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Şüpheli Müdafii Av. …

Sık Sorulan Sorular

Mal bildirimi hangi kanunla düzenlenir?

3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu.

Kimler mal bildirimi verir?

Seçilmiş görevliler, memurlar ve kamu görevlileri, noterler ve kanunda sayılan diğerleri (m.2).

Muhtarlar mal bildirimi verir mi?

Hayır; kapsam dışıdır (m.2/a).

Neler bildirilir?

Taşınmazlar ve aylık net ödemenin 5 katını aşan her taşınır, hak, alacak, gelir ve borç (m.5).

Eşin malları bildirilir mi?

Evet; eş ve velayetteki çocuklar da kapsamdadır.

Eşik toplam üzerinden mi?

Hayır; her kalem için ayrı.

Göreve girişte ne zaman verilir?

Göreve giriş belgeleriyle; verilmedikçe atama yapılamaz (m.6/a).

Seçilenler ne zaman verir?

Seçimin kesinleşmesinden itibaren 2 ay (m.6/c).

Mal varlığı değişirse?

Önemli değişiklikte 1 ay içinde (m.6/d).

Görevden ayrılınca?

Ayrılmayı izleyen 1 ay (m.6/f).

Yenileme ne zaman?

Sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda şubat sonuna kadar (m.7).

Bildirmezsem ne olur?

İhtar; 30 gün içinde mazeretsiz vermezsen 3 aya kadar hapis (m.10).

Gerçeğe aykırı bildirimin cezası?

6 ay–3 yıl hapis (m.12).

Haksız mal edinmenin cezası?

3–5 yıl hapis ve para cezası; zoralım (m.13, 14).

Mal bildirimi gizli mi?

Evet; ihlali 3 ay–1 yıl, basında yarı artırım (m.9, 11).

Etik Kurul inceleyebilir mi?

Evet; bankalar dâhil kurumlar 30 gün içinde bilgi verir (m.9).

Soruşturma izni gerekir mi?

Bu Kanundaki suçlarda 4483 uygulanmaz (m.17).

Akrabalardan bildirim istenebilir mi?

Mal kaçırma emaresi varsa 2. dereceye kadar hısımlardan; 7 gün (m.19).

Yabancıdan alınan hediye?

10 aylık net asgari ücreti aşarsa 1 ay içinde kuruma teslim (m.3).

Kamu hizmetinden yasaklanma var mı?

Gerçeğe aykırı bildirim ve gizlilikte ceza süresince; haksız mal edinmede müebbeten (m.15).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mal bildirimi: süreler, eşik, gizlilik ve cezalar
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki 3628 sayılı Kanun ve TCK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk