Fon Toplam Gideri ve Gider Üst Sınırı 2026 (III-52.1 Tebliği m.33): Dönemsel Kontrol, İade Yükümlülüğü ve Kalem Denetimi — Dilekçe Örneğiyle
20 Eylül 2026

Fon Toplam Gideri ve Gider Üst Sınırı 2026 (III-52.1 Tebliği m.33): Dönemsel Kontrol, İade Yükümlülüğü ve Kalem Denetimi — Dilekçe Örneğiyle

Fon giderleri fon toplam değerinden karşılanır; fon toplam değeri ise birim pay değerinin hesabına esas alınır. Bu nedenle fona tahakkuk ettirilen her gider katılma payı fiyatını doğrudan etkiler. III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamının üst sınırının bilgilendirme dokümanlarında belirleneceğini; üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü itibarıyla yıllık oranın ilgili döneme denk gelen kısmının aşılıp aşılmadığının, ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri esas alınarak kurucu tarafından kontrol edileceğini düzenler. Oranın aşıldığı tespit edilirse aşan tutarın ilgili dönemi takip eden beş iş günü içinde fona iade edilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısı birlikte sorumludur. m.33/2 ise limit içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında gider tahakkuk ettirilemeyeceğini belirtir.

Giderler pay fiyatınızı düşürür

Fona tahakkuk ettirilen her gider birim pay değerine doğrudan yansır. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Kısaca: Üst sınır aşılırsa aşan tutar fona iade edilir

Gider oranı dönemsel olarak denetlenir. III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü itibarıyla belirlenen yıllık fon toplam gideri oranının ilgili döneme denk gelen kısmının aşılıp aşılmadığının, ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri esas alınarak kurucu tarafından kontrol edileceğini düzenler.

İadeden iki kuruluş birlikte sorumludur. Aynı fıkra, oranların aşıldığının tespiti hâlinde aşan tutarın ilgili dönemi takip eden beş iş günü içinde fona iade edilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısının sorumlu olduğunu belirtir.

Limit içinde kalmak yeterli değildir. m.33/2, fon toplam gider oranı limiti içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında fona gider tahakkuk ettirilemeyeceğini düzenler.

Giderler Neden Doğrudan Yatırımcıyı İlgilendirir?

Fon giderleri, fon toplam değerinden karşılanır. Fon toplam değeri ise birim pay değerinin hesabına esas alınır.

Dolayısıyla fona tahakkuk ettirilen her gider, katılma payı fiyatını doğrudan etkiler. III-52.1 sayılı Tebliğ m.14/2, fon birim pay değerinin fon toplam değerinin katılma paylarının sayısına bölünmesiyle elde edileceğini düzenler.

Bu nedenle usulsüz veya sınır aşan gider tahakkuku, yatırımcının uğradığı zararın doğrudan bir kalemini oluşturur. Fiyat hesaplama rejimi fon iç tüzüğü ve katılma payı alım satımı yazımızda ele alındı.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı hiçbir fonun alınması, satılması veya elde tutulması yönünde öneri içermez ve somut bir dosya hakkında hukuki görüş niteliği taşımaz. Gider kalemlerinin ve oranların somut dosyadaki durumu ayrıca değerlendirilir.

Üst Sınırın Belirlenmesi

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, fondan karşılanan ve yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamının üst sınırının; Tebliğ ekinde fon türü bazında belirtilen azami oranları aşmayacak şekilde bilgilendirme dokümanlarında belirleneceğini düzenler.

Bu hükümde üç katman vardır. Birincisi Tebliğ ekindeki azami oranlardır; bunlar fon türüne göre değişir. İkincisi bilgilendirme dokümanlarında belirlenen orandır; bu oran azami oranı aşamaz. Üçüncüsü fiilen gerçekleşen gider oranıdır; bu da dokümanda belirlenen oranı aşamaz.

Kapsam bakımından hükmün ifadesi geniştir: “yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamı”. Dolayısıyla yönetim ücreti ayrı bir kalem olarak değil, toplam gider içinde değerlendirilir.

Fon türüne göre azami oranın değişmesi, fonun türünün doğru belirlenmiş olmasını da önemli kılar. Fon türü ise m.6 uyarınca portföyün asgari yüzde seksenlik bileşimine bağlıdır.

Dönemsel Kontrol ve Hesaplama Yöntemi

Kontrolün usulü aynı fıkrada ayrıntılı biçimde gösterilmiştir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü itibarıyla; belirlenen yıllık fon toplam gideri oranının ilgili döneme denk gelen kısmının aşılıp aşılmadığının, ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri esas alınarak kurucu tarafından kontrol edileceğini düzenler.

Bu cümlede üç ölçüt vardır.

Birincisi kontrol anıdır: üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü. Kontrol yıl sonunda tek seferde değil, dört kez yapılır.

İkincisi karşılaştırma ölçütüdür: yıllık oranın ilgili döneme denk gelen kısmı. Yani üç aylık dönemde yıllık oranın çeyreği esas alınır.

Üçüncüsü matrahtır: ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri. Dönem sonundaki değer değil, dönem boyunca hesaplanan günlük ortalama esas alınır.

Bu üç ölçüt, hesaplamanın denetlenebilmesi için birlikte kontrol edilmelidir. Yanlış matrah kullanımı, sınırın aşılmadığı sonucunu doğurabilir.

Kontrolün unsurları (III-52.1 m.33/1)

UnsurKural
Kontrol anıÜç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü
Kontrolü yapanKurucu
Karşılaştırma ölçütüBelirlenen yıllık fon toplam gideri oranının ilgili döneme denk gelen kısmı
Matrahİlgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri
KapsamYönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamı
Üst sınırın kaynağıTebliğ ekinde fon türü bazında belirtilen azami oranlar

İade Yükümlülüğü: Beş İş Günü

Sınırın aşılması hâlinde kanunî sonuç açıkça düzenlenmiştir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, yapılan kontrolde belirlenen oranların aşıldığının tespiti hâlinde aşan tutarın ilgili dönemi takip eden beş iş günü içinde fona iade edilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısının sorumlu olduğunu düzenler.

Bu cümlede üç unsur öne çıkar.

Birincisi süredir: ilgili dönemi takip eden beş iş günü. Kısa ve kesin bir süredir.

İkincisi iadenin muhatabıdır: iade fona yapılır, doğrudan yatırımcıya değil. Fona iade edilen tutar fon toplam değerini artırır ve dolayısıyla birim pay değerine yansır.

Üçüncüsü ve en önemlisi sorumluluğun kime ait olduğudur: kurucu ve portföy saklayıcısı birlikte sorumludur.

Bu son unsur, saklayıcının sorumluluğunun somut bir görünümüdür. 6362 sayılı Kanun m.56/1’deki uygunluk denetimi yükümlülüğü burada Tebliğ düzeyinde açık bir iade sorumluluğuna dönüşmüştür. Saklayıcının konumu portföy saklayıcısının sorumluluğu yazımızda ele alındı.

İadenin sonraki dönemlere etkisi bakımından aynı fıkra, iade edilen tutarın ilgili yıl içinde takip eden dönemlerin toplam gider oranı hesaplamasında toplam giderlerden düşüleceğini belirtir.

Bu kural, aynı tutarın iki kez dikkate alınmasını önler: iade edilen tutar, sonraki dönem hesabında gider olarak sayılmaz.

Limit İçinde Kalmak Yeterli Değildir

Uygulamada gözden kaçan hüküm m.33/2’dir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/2, fon toplam gider oranı limiti içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında fona gider tahakkuk ettirilemeyeceğini düzenler.

Bu hüküm iki ayrı denetim ölçütü doğurur. Birincisi niceliksel denetimdir: gider toplamı sınırı aşıyor mu? İkincisi niteliksel denetimdir: tahakkuk ettirilen gider, fondan karşılanabilecek nitelikte mi?

İkinci denetim, birinciden bağımsızdır. Sınır aşılmamış olsa dahi, niteliği itibarıyla fondan karşılanamayacak bir gider tahakkuk ettirilmişse aykırılık doğar.

Bu hüküm, devir ve birleşme masrafları bakımından özellikle önem taşır. III-52.1 sayılı Tebliğ m.29/4, devir kapsamında yapılacak masrafların fona yansıtılamayacağını; m.30/6 ise dönüşüm ve birleşme nedeniyle yapılan tüm masrafların fon portföyünden karşılanmadan kurucular tarafından üstlenileceğini düzenler.

Dolayısıyla fon gider kalemleri arasında devir, dönüşüm veya birleşme masrafı bulunması, m.33/2 ile birlikte iki ayrı hükme aykırılık oluşturur. Bu süreçler fonun sona ermesi, devri ve birleşmesi yazımızda ele alındı.

İki ayrı denetim

DenetimSoruDayanak
NicelikselGider toplamı dönemsel sınırı aşıyor mu?m.33/1
NitelikselTahakkuk ettirilen gider fondan karşılanabilecek nitelikte mi?m.33/2
Devir masrafıDevir masrafı fona yansıtılmış mı?m.29/4
Dönüşüm ve birleşme masrafıBu masraflar kurucular tarafından mı üstlenilmiş?m.30/6
Komisyonİlişkili fonlara giriş çıkış komisyonu ödenmiş mi?m.15/2

İlk İhraç ve Tasfiye Dönemlerinde Hesap

Fonun tam dönem boyunca faaliyette olmadığı hâller ayrıca düzenlenmiştir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/3, katılma paylarının ilgili hesaplama dönemi içerisinde ilk defa ihraç edilmesi veya fonun tasfiye olması durumunda, birinci fıkrada belirtilen kontrollerin katılma paylarının satışa sunulmuş olduğu günler dikkate alınarak yapılacağını düzenler.

Bu hüküm, tasfiye edilen fonlar bakımından doğrudan uygulanabilir niteliktedir. Tasfiye yılında gider oranı kontrolü, tam yıl üzerinden değil, payların satışa sunulmuş olduğu günler esas alınarak yapılır.

Dolayısıyla tasfiye edilmiş bir fonda gider oranı incelenirken, hesabın kısmî dönem üzerinden yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Tam yıl üzerinden yapılan bir hesap, sınırın aşılmadığı sonucunu yanlış biçimde doğurabilir.

Tasfiye sürecindeki diğer hesaplama kalemleri ve dağıtım esasları tasfiyede param eksik geldi yazımızda ele alındı.

Kamuya Açıklama Yükümlülüğü

Gider oranının şeffaflığı ayrı bir fıkrada düzenlenmiştir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/4, bilgilendirme dokümanlarında belirlenen azami fon toplam gider oranının; üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin bitiminde hesaplanan fon toplam gider oranının ve varsa iade tutarının; Kurulca belirlenen formatta düzenlenen fon toplam giderinin dağılımının, ilgili dönemin bitimini takip eden altı iş günü içinde Kamuyu Aydınlatma Platformunda ilan edileceğini düzenler.

Bu fıkra dört ayrı bilginin ilanını arar: azami oran, gerçekleşen oran, varsa iade tutarı ve giderin dağılımı.

Özellikle iade tutarının ilan edilmesi zorunluluğu önemlidir: sınırın aşıldığı ve iade yapıldığı hâller kamuya açıklanır. Bu ilanlar, sonradan açılacak davada delil değeri taşır.

Yönetim ücreti bakımından m.33/5, fonlara uygulanan yönetim ücretinin yatırımcıların kolaylıkla ulaşabileceği şekilde kurucunun resmî internet sitesinde ve Kamuyu Aydınlatma Platformunda ilan edilmesi gerektiğini belirtir.

Aynı fıkra, yapılan açıklamada günlük ve yıllık yönetim ücreti oranlarının hangi şartlar dâhilinde yatırımcılardan tahsil edileceği bilgilerine ayrıntılı olarak yer verilmesi gerektiğini düzenler.

m.33/6, Kurulun fon türü bazında yönetim ücretinin üst sınırını belirleyebileceğini öngörür.

Kamuya açıklama yükümlülüklerinin genel çerçevesi m.31/4’te düzenlenmiştir: Kamuyu Aydınlatma Platformunda ilan edilmesi gereken bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak yayımlanması, doğruluğu ve güncel tutulması kurucunun sorumluluğundadır.

İlan yükümlülükleri

İlan edilecekNeredeNe zamanDayanak
Azami fon toplam gider oranıKAPDönem bitimini takip eden altı iş günüm.33/4
Hesaplanan fon toplam gider oranıKAPAynı sürem.33/4
Varsa iade tutarıKAPAynı sürem.33/4
Fon toplam giderinin dağılımıKAP, Kurulca belirlenen formattaAynı sürem.33/4
Yönetim ücreti oranları ve tahsil şartlarıKurucunun resmî internet sitesi ve KAPYatırımcının kolaylıkla ulaşabileceği şekildem.33/5
Uygulanan giriş çıkış komisyonlarıBilgilendirme dokümanları, kurucunun sitesi ve KAPm.15/2

Kurul Ücreti

Fondan karşılanan kalemlerden biri de Kurul ücretidir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.34/1, Kanunun 130. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takvim yılı esas alınarak üçer aylık dönemlerin son iş gününde fon toplam değerinin yüz binde beşi oranında kurucu tarafından hesaplanan ve portföy saklayıcısı tarafından onaylanan ücretin; izleyen on iş günü içerisinde kurucu tarafından Kurul Hesabına yatırılarak ilgili dekontların ve hesaplama tablosunun bir örneğinin Kurula iletileceğini düzenler.

Bu hükümde saklayıcının onay yükümlülüğü dikkat çeker: ücret kurucu tarafından hesaplanır, portföy saklayıcısı tarafından onaylanır.

m.34/2, birinci fıkrada belirtilen oran aşılmamak kaydıyla, fonun niteliği veya vadesi dikkate alınmak suretiyle Kurul tarafından farklı oranlar belirlenebileceğini belirtir.

Denetim ve Raporlama

Gider hesaplarının denetimi de Tebliğde düzenlenmiştir.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.36/1, fonun kurucusu, yöneticisi ve portföy saklayıcısının fona ilişkin bütün hesap ve işlemlerinin Kurul denetimine tabi olduğunu düzenler.

Performans sunuşu bakımından m.35/2, fonların Kurulun kurumsal portföylerin performans sunumuna, performansa dayalı ücretlendirme ve derecelendirme faaliyetlerine ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde performans sunuş raporu hazırlamaları gerektiğini belirtir.

Aynı fıkra, performans sunuş raporuna ilişkin olarak ilgili düzenlemelerde belirtilen cari yıl dönemlerinin fonlar için Ocak-Haziran ve Ocak-Aralık olarak uygulanacağını; performans sunuş raporlarının ilgili dönemin bitişini takip eden bir ay içerisinde bağımsız denetimden geçirilmesi gerektiğini öngörür.

m.35/1, fonların değerleme ve finansal raporlama esaslarına ilişkin olarak Kurulun ilgili düzenlemelerine uyulacağını belirtir.

Bu hükümler, dava aşamasında talep edilecek belgelerin çerçevesini çizer: performans sunuş raporları, bağımsız denetim raporları ve gider dağılım tabloları.

Gider Kalemlerinin Denetimi: Neye Bakılır?

Gider oranı tartışmasında asıl güçlük, tahakkuk ettirilen kalemlerin tek tek incelenmesidir. Tebliğ, bu inceleme için üç ayrı dayanak sağlar.

Birinci dayanak m.33/1’deki kapsam ifadesidir: “yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamı”. Bu ifade, izahnamede gösterilmemiş bir kalemin fona tahakkuk ettirilmesini tartışmaya açar.

İkinci dayanak m.33/2’dir: limit içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında gider tahakkuk ettirilemez. Kalemin niteliği ayrıca denetlenir.

Üçüncü dayanak m.33/4’teki dağılım ilanıdır: Kurulca belirlenen formatta düzenlenen fon toplam giderinin dağılımı ilan edilir. Bu ilan, kalemlerin hangi başlıklarda toplandığını gösterir ve incelemenin başlangıç noktasını oluşturur.

Uygulamada karşılaşılan tipik kalemler ve bunlara ilişkin sorular şunlardır.

Kalem bazında inceleme

KalemSorulacak soruDayanak
Yönetim ücretiİlan edilen günlük ve yıllık oranlarla uyumlu mu? Toplam gider içinde sayılmış mı?m.33/1, m.33/5
Saklama ücretiİzahnamede gösterilmiş mi?m.33/1
Aracılık ve işlem komisyonlarıİlişkili fonlara giriş çıkış komisyonu ödenmiş mi?m.15/2
Bağımsız denetim ücretiİzahnamede gösterilmiş mi ve dönemsel olarak makul mü?m.33/1, m.35/2
Kurul ücretiFon toplam değerinin yüz binde beşi oranında mı ve saklayıcı onayı var mı?m.34/1
Devir, dönüşüm, birleşme masrafıFona yansıtılmış mı?m.29/4, m.30/6
İlan ve tescil giderleriNiteliği itibarıyla fondan karşılanabilir mi?m.33/2
Tasfiye dönemi giderleriKısmî dönem hesabı yapılmış mı?m.33/3

Bu inceleme, bilirkişi incelemesinin çerçevesini de belirler. Talep edilecek hususlar, bu tabloda yer alan sorulara karşılık gelecek biçimde formüle edilir. Rapora itiraz usulü bilirkişi raporuna itiraz yazımızda ele alındı.

Portföy Sınırlamalarıyla Bağlantı

Gider tartışması, portföy bileşimi tartışmasından bağımsız değildir. İşlem hacmi arttıkça aracılık ve işlem giderleri de artar.

III-52.1 sayılı Tebliğ m.17/1-(a), fonun toplam değerinin yüzde onundan fazlasının bir ihraççının para ve sermaye piyasası araçlarına ve bu araçlara dayalı türev araçlara yatırılamayacağını düzenler. Aynı bent, bu oranın hesaplanmasında ipotek ve varlık teminatlı menkul kıymetlerin dikkate alınmayacağını ve bu varlıklara yapılacak yatırımlar için oranın yüzde yirmi beş olarak uygulanacağını belirtir.

m.17/1-(b), fon toplam değerinin yüzde beşinden fazla yatırım yapılan ihraççıların para ve sermaye piyasası araçlarının toplam değerinin fon toplam değerinin yüzde kırkını aşamayacağını öngörür.

m.17/1-(c), fon toplam değerinin yüzde yirmisinden fazlasının Kurulun finansal raporlama standartlarına ilişkin düzenlemeleri kapsamında aynı grubun para ve sermaye piyasası araçlarına yatırılamayacağını düzenler.

m.17/1-(ç), fon portföyüne bir ihraççının borçlanma araçlarının tedavülde olan ihraç miktarının yüzde onundan fazlasının dâhil edilemeyeceğini belirtir.

m.17/1-(d) ise bir istisna getirir: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Hazine ve Maliye Bakanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ve Türkiye Varlık Fonu tarafından ihraç edilen para ve sermaye piyasası araçları için bu fıkradaki sınırlamalar uygulanmaz; ancak bu bent kapsamında tek bir varlığa yapılan yatırım fon toplam değerinin yüzde otuz beşini aşamaz.

Bu sınırlamalar, hem portföy bileşimi hem de gider tartışmasında birlikte ileri sürülebilir: sınırların aşılması yönetim kararlarının mevzuata aykırılığını; aykırı işlemlerden doğan giderlerin fona yansıtılması ise ayrıca m.33/2’ye aykırılığı gündeme getirir.

Saklayıcının bu sınırlamaları denetleme yükümlülüğü 6362 sayılı Kanun m.56/1-(f)’de düzenlenmiştir: varlık alım satımlarının, portföy yapılarının ve işlemlerinin mevzuat ile fon iç tüzüğüne uygunluğunun sağlanması saklama hizmetinin kapsamındadır.

Portföy sınırlamaları (III-52.1 m.17/1)

BentSınır
(a)Bir ihraççının araçlarına fon toplam değerinin %10’undan fazlası yatırılamaz; ipotek ve varlık teminatlı menkul kıymetlerde %25
(b)%5’inden fazla yatırım yapılan ihraççıların araçlarının toplamı fon toplam değerinin %40’ını aşamaz
(c)Aynı grubun araçlarına fon toplam değerinin %20’sinden fazlası yatırılamaz
(ç)Bir ihraççının borçlanma araçlarının tedavüldeki ihraç miktarının %10’undan fazlası portföye dâhil edilemez
(d)TCMB, Hazine ve Maliye Bakanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ve TVF ihraçlarında sınırlamalar uygulanmaz; tek varlığa yatırım %35’i aşamaz

Yatırımcının Kontrol Listesi

Adım adım

AdımKontrolDayanak
1Bilgilendirme dokümanlarında belirlenen azami gider oranı nedir?m.33/1
2Bu oran, fon türü için öngörülen azami oranı aşıyor mu?m.33/1
3Dört dönemin her birinde kontrol yapılmış mı?m.33/1
4Hesapta günlük ortalama fon toplam değeri mi kullanılmış?m.33/1
5Sınır aşılmışsa beş iş günü içinde iade yapılmış mı?m.33/1
6Gider kalemleri niteliği itibarıyla fondan karşılanabilir mi?m.33/2
7Devir, dönüşüm veya birleşme masrafı fona yansıtılmış mı?m.29/4, m.30/6
8Tasfiye yılında hesap kısmî dönem üzerinden mi yapılmış?m.33/3
9Dört bilgi de KAP’ta altı iş günü içinde ilan edilmiş mi?m.33/4
10Yönetim ücreti oranları ve tahsil şartları ilan edilmiş mi?m.33/5

Gider Oranının Aşılması Nedeniyle Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, fon toplam gider oranının aşıldığı ve iade yükümlülüğünün yerine getirilmediği iddiasıyla açılacak dava için hazırlanmış çerçevedir. İleri sürülen aykırılığa göre hususlar değişir.

[ ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DAVACI: [Ad Soyad] — [TC Kimlik No] — [Adres]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALILAR: 1- [Kurucu portföy yönetim şirketi] — [Adres]
    2- [Portföy saklama hizmetini yürüten kuruluş] — [Adres]

KONU: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [tutar] TL zararın faiziyle birlikte tahsili istemidir.

DAVA DEĞERİ: [ ] TL

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil, [fon adı] unvanlı fonun [adet] adet katılma payına sahiptir. Hesap ekstresi ekte sunulmuştur.

2. Fonun bilgilendirme dokümanlarında azami fon toplam gider oranı [oran] olarak belirlenmiştir. Buna karşılık [dönem] döneminde fona tahakkuk ettirilen giderler bu oranı aşmış; aşan tutar fona iade edilmemiştir.

Üst sınır ve dönemsel kontrol — III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1

Anılan fıkra, fondan karşılanan ve yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamının üst sınırının bilgilendirme dokümanlarında belirleneceğini; üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü itibarıyla belirlenen yıllık oranın ilgili döneme denk gelen kısmının aşılıp aşılmadığının, ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri esas alınarak kurucu tarafından kontrol edileceğini düzenlemektedir. Dava konusu dönemde bu kontrolün yapılmadığı veya yapılan hesaplamanın hatalı olduğu anlaşılmaktadır.

İade yükümlülüğü ve müteselsil sorumluluk — III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1

Aynı fıkra, belirlenen oranların aşıldığının tespiti hâlinde aşan tutarın ilgili dönemi takip eden beş iş günü içinde fona iade edilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısının sorumlu olduğunu öngörmektedir. Bu yükümlülük her iki davalı bakımından birlikte doğmuştur.

Gider kalemlerinin niteliği — III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/2

Anılan fıkra, fon toplam gider oranı limiti içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında fona gider tahakkuk ettirilemeyeceğini düzenlemektedir. [Somut tespit: gider kalemleri arasında niteliği itibarıyla fondan karşılanamayacak kalemlerin bulunması hâlinde bunlar tek tek gösterilir.]

[Devir veya birleşme varsa] Masrafların fona yansıtılamaması — III-52.1 sayılı Tebliğ m.29/4 ve m.30/6

Anılan fıkralar, devir kapsamında yapılacak masrafların fona yansıtılamayacağını; dönüşüm ve birleşme nedeniyle yapılan tüm masrafların fon portföyünden karşılanmadan kurucular tarafından üstlenileceğini öngörmektedir. Fon gider kalemleri arasında bu nitelikte kalemler yer almaktadır.

[Tasfiye varsa] Kısmî dönem hesabı — III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/3

Anılan fıkra, fonun tasfiye olması durumunda kontrollerin katılma paylarının satışa sunulmuş olduğu günler dikkate alınarak yapılacağını düzenlemektedir. Tasfiye yılına ilişkin hesabın tam yıl üzerinden yapılmış olması hâlinde sonuç hatalıdır.

Saklayıcının denetim yükümlülüğü — Sermaye Piyasası Kanunu m.56

Anılan maddenin birinci fıkrası, portföy saklama hizmetinin birim katılma payı değerinin belirlenen değerleme esaslarına göre hesaplanmasının sağlanmasını içerdiğini; ikinci fıkrası ise saklayıcının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle katılma payı sahiplerine verdiği zararlardan sorumlu olduğunu düzenlemektedir.

HUKUKİ SEBEPLER: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.52, m.53, m.55, m.56; III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği m.9, m.14, m.29, m.30, m.33, m.34, m.35; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Müvekkilin hesap ekstresi; fon içtüzüğü, izahname ve yatırımcı bilgi formu; dava konusu dönemlere ait fon toplam gider oranı hesaplamaları ve gider dağılım tabloları; KAP ilanları; günlük fon toplam değeri ve birim pay değeri kayıtları; yönetim ücreti tahakkuk kayıtları; performans sunuş raporları ve bağımsız denetim raporları; portföy saklayıcısı nezdindeki onay ve denetim kayıtları; bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [tutar] TL zararın, [tarih] tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini vekâleten talep ederiz.

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad] — [İmza]

Dilekçede dönemsel hesaplamaların ve gider kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir; m.33/1 kontrolü dört ayrı döneme bağlamaktadır.

Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, gider oranı kontrolünün yılda bir yapıldığını sanmaktır. m.33/1, kontrolü üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş gününe bağlar.

İkinci hata, hesapta dönem sonu değerini kullanmaktır. Aynı fıkra, matrah olarak ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değerini öngörür.

Üçüncü hata, yönetim ücretini toplam giderin dışında tutmaktır. m.33/1, üst sınırı “yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamı” üzerinden belirler.

Dördüncü hata, iadeden yalnız kurucunun sorumlu olduğunu düşünmektir. Aynı fıkra, iadeden kurucu ve portföy saklayıcısının sorumlu olduğunu belirtir.

Beşinci hata, limit içinde kalınmasını yeterli saymaktır. m.33/2, limit içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında gider tahakkuk ettirilemeyeceğini öngörür.

Altıncı hata, tasfiye yılında tam yıl hesabı yapmaktır. m.33/3, kontrollerin katılma paylarının satışa sunulmuş olduğu günler dikkate alınarak yapılacağını düzenler.

Yedinci hata, iade tutarının sonraki dönem hesabına etkisini gözden kaçırmaktır. m.33/1, iade edilen tutarın takip eden dönemlerin toplam gider oranı hesaplamasında toplam giderlerden düşüleceğini belirtir.

Sekizinci hata, KAP ilanlarını incelememektir. m.33/4, azami oran, gerçekleşen oran, varsa iade tutarı ve giderin dağılımının dönem bitimini takip eden altı iş günü içinde ilan edileceğini öngörür; bu ilanlar dava aşamasında delil değeri taşır.

Serbest fonlar: Sınırın kaynağı, nitelikli yatırımcı vasfı ve satış kuruluşunun belge yükümlülüğü serbest fonlar ve nitelikli yatırımcı yazımızda ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Fon toplam gider oranı nedir?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, fondan karşılanan ve yönetim ücreti dâhil izahnamede belirtilen tüm giderlerin toplamının üst sınırının, Tebliğ ekinde fon türü bazında belirtilen azami oranları aşmayacak şekilde bilgilendirme dokümanlarında belirleneceğini düzenler.

Gider oranı ne sıklıkla kontrol edilir?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, üç, altı, dokuz ve on iki aylık dönemlerin son iş günü itibarıyla belirlenen yıllık fon toplam gideri oranının ilgili döneme denk gelen kısmının aşılıp aşılmadığının kurucu tarafından kontrol edileceğini düzenler.

Hesaplamada hangi değer esas alınır?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, kontrolün ilgili dönem için hesaplanan günlük ortalama fon toplam değeri esas alınarak yapılacağını düzenler. Dönem sonundaki değer değil, dönem boyunca hesaplanan günlük ortalama kullanılır.

Üst sınır aşılırsa ne olur?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, belirlenen oranların aşıldığının tespiti hâlinde aşan tutarın ilgili dönemi takip eden beş iş günü içinde fona iade edilmesinden kurucu ve portföy saklayıcısının sorumlu olduğunu düzenler.

İade kime yapılır?

İade fona yapılır. III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1 uyarınca aşan tutar fona iade edilir; fona iade edilen tutar fon toplam değerini artırır ve birim pay değerine yansır.

İade edilen tutar sonraki dönemi etkiler mi?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/1, iade edilen tutarın ilgili yıl içinde takip eden dönemlerin toplam gider oranı hesaplamasında toplam giderlerden düşüleceğini düzenler.

Limit içinde kalınırsa her gider yapılabilir mi?

Hayır. III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/2, fon toplam gider oranı limiti içinde kalınsa dahi fondan yapılabilecek harcamalar dışında fona gider tahakkuk ettirilemeyeceğini düzenler.

Devir ve birleşme masrafları fondan karşılanır mı?

Hayır. III-52.1 sayılı Tebliğ m.29/4, devir kapsamında yapılacak masrafların fona yansıtılamayacağını; m.30/6 ise dönüşüm ve birleşme nedeniyle yapılan tüm masrafların fon portföyünden karşılanmadan kurucular tarafından üstlenileceğini düzenler.

Tasfiye yılında hesap nasıl yapılır?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/3, katılma paylarının ilgili hesaplama dönemi içerisinde ilk defa ihraç edilmesi veya fonun tasfiye olması durumunda kontrollerin katılma paylarının satışa sunulmuş olduğu günler dikkate alınarak yapılacağını düzenler.

Gider oranı kamuya açıklanır mı?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/4, bilgilendirme dokümanlarında belirlenen azami fon toplam gider oranının, dönem bitiminde hesaplanan fon toplam gider oranının, varsa iade tutarının ve Kurulca belirlenen formatta düzenlenen fon toplam giderinin dağılımının, ilgili dönemin bitimini takip eden altı iş günü içinde KAP’ta ilan edileceğini düzenler.

Yönetim ücreti nasıl ilan edilir?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/5, fonlara uygulanan yönetim ücretinin yatırımcıların kolaylıkla ulaşabileceği şekilde kurucunun resmî internet sitesinde ve KAP’ta ilan edilmesi gerektiğini; açıklamada günlük ve yıllık yönetim ücreti oranlarının hangi şartlar dâhilinde tahsil edileceği bilgilerine ayrıntılı olarak yer verilmesi gerektiğini düzenler.

Yönetim ücretine üst sınır getirilebilir mi?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.33/6, Kurulun fon türü bazında yönetim ücretinin üst sınırını belirleyebileceğini düzenler.

Kurul ücreti nasıl hesaplanır?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.34/1, takvim yılı esas alınarak üçer aylık dönemlerin son iş gününde fon toplam değerinin yüz binde beşi oranında kurucu tarafından hesaplanan ve portföy saklayıcısı tarafından onaylanan ücretin, izleyen on iş günü içerisinde Kurul Hesabına yatırılacağını düzenler.

Fon hesapları denetime tabi midir?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.36/1, fonun kurucusu, yöneticisi ve portföy saklayıcısının fona ilişkin bütün hesap ve işlemlerinin Kurul denetimine tabi olduğunu düzenler.

Performans sunuş raporu zorunlu mudur?

III-52.1 sayılı Tebliğ m.35/2, fonların performans sunuş raporu hazırlamaları gerektiğini; cari yıl dönemlerinin fonlar için Ocak-Haziran ve Ocak-Aralık olarak uygulanacağını ve raporların ilgili dönemin bitişini takip eden bir ay içerisinde bağımsız denetimden geçirilmesi gerektiğini düzenler.

İlgili Rehberler

Aşan tutar fona iade edilmeli

İade yükümlülüğünden kurucu ve saklayıcı birlikte sorumludur. Değerlendirme için: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp

Dosyanız için değerlendirme

Gider kalemlerini ve dönemsel oranları birlikte inceleyelim. Telefon: 0554 648 37 15

İletişime Geçin

Bu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.

Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi  ·  12. Yargı Paketi rehberi  ·  Tüm hukuk dalları

Post by Av. Fatma Öztürk