Muhabir Bankacılık, SWIFT ve De-risking 2026: Tedbirler Yönetmeliği m.23 Güçlendirilmiş Tedbirler, Tabela Banka ve Yuvalanmış Hesap Yasağı, Aktarmalı Muhabir Hesap, Üst Düzey Yönetici Onayı ve Muhabirlik İlişkisinin Sonlandırılması

Sınır ötesi bir ödeme yapıldığında para fiilen ülkeler arasında taşınmaz; muhabirlik ilişkisi üzerinden kayden aktarılır. Bu ilişki, uluslararası ödeme sisteminin omurgasıdır ve tam da bu yüzden aklamayla mücadelenin en hassas noktasıdır: bir kuruluş, karşı taraftaki kuruluşun müşterisini tanımaz ve onun uyum düzenine güvenmek zorundadır. Tedbirler Yönetmeliği bu boşluğu güçlendirilmiş tedbirlerle kapatır. Muhatap kuruluş hakkında bilgi toplanması, aklama ve terörün finansmanıyla mücadele sisteminin yeterli ve etkin olduğundan emin olunması, yeni ilişkiler kurulmadan önce üst düzey yöneticinin onayının alınması ve tarafların sorumluluklarının bir sözleşmeyle açıkça belirlenmesi aranır. Fiziki ofisi ve personeli bulunmayan, denetime tabi olmayan tabela bankalarla ilişki kurulması ise doğrudan yasaktır. Bu rehber ilişkinin taraflarını ve kavramlarını, Yönetmeliğin aradığı beş yükümlülüğü, aktarmalı muhabir hesap ile yuvalanmış hesabın farkını, transfer mesajı kurallarını, de-risking olgusunu ve bunun müşteri tarafındaki yansımalarını anlatır.

Muhabir Bankacılık Nedir?

Bir bankanın her ülkede şubesi olamaz. Müşterisi yurt dışına ödeme yapmak istediğinde, banka o ülkedeki bir başka finansal kuruluş nezdinde açtırdığı hesap üzerinden işlem gerçekleştirir. Bu ilişkiye muhabirlik ilişkisi denir ve kapsamına hesap bulundurma, havale ve fon transferi, efektif sevkiyatı, çek ve poliçe kabulü, nakit yönetimi, döviz işlemleri, akreditif ve kredi mektubu işlemleri ile likidite temini gibi hizmetler girer.

İlişkide iki taraf vardır. Hizmeti sunan, yani nezdinde hesap açılan kuruluş muhabir; hizmetten yararlanan, yani hesap açtıran kuruluş muhatap konumundadır. Muhatap kuruluşun müşterileri, muhabir kuruluş nezdindeki hesaba doğrudan erişemez; işlemlerini kendi bankaları kanalıyla, muhabir kuruluş üzerinden gerçekleştirirler.

Bu yapının aklamayla mücadele bakımından yarattığı sorun açıktır: muhabir kuruluş, işlemin gerçek sahibini tanımaz. Müşteriyi tanıyan taraf muhatap kuruluştur ve muhabir kuruluş onun uyum düzenine güvenmek zorundadır. Bu güvenin denetlenebilir hâle getirilmesi, Yönetmeliğin muhabirlik ilişkisine özgü hükümlerinin varlık sebebidir.

Kavramlar

Bu kavramların ayrılması pratik önem taşır. Bir transferin neden reddedildiği sorulduğunda, sorunun muhatap kuruluşta mı, muhabir kuruluşta mı yoksa zincirin daha ilerisindeki bir halkada mı olduğu ancak bu ayrımla anlaşılabilir.

Yönetmeliğin Aradığı Yükümlülükler

Tedbirler Yönetmeliği, muhabirlik ilişkisinde uygulanacak güçlendirilmiş tedbirleri saymıştır. Bu tedbirler, ilişkinin kurulmasından önceki aşamayı ve ilişki süresince yapılacakları birlikte kapsar.

Bilgi toplama yükümlülüğünün kapsamı 24 Şubat 2021 tarihli ve 31405 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle genişletilmiştir: muhatap kuruluş hakkında aklama veya terörün finansmanına ilişkin bir soruşturma ya da ceza bulunup bulunmadığının yanına uyarı da eklenmiş, ayrıca işin mahiyeti ifadesi metne girmiştir. Bu değişiklik, yalnızca yaptırıma uğramış kuruluşların değil, uyarı almış kuruluşların da değerlendirmeye alınmasını gerektirir.

Üst Düzey Yönetici Onayı

Yeni bir muhabir ilişki kurulmadan önce üst düzey yöneticinin onayının alınması, Yönetmeliğin en somut usul kuralıdır. Sektör uygulamasında üst düzey yönetim; genel müdür, genel müdür yardımcısı ile yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda görev yapan yöneticileri ifade eder.

Bu kuralın amacı, sorumluluğu operasyonel birimden yönetim seviyesine taşımaktır. Muhabirlik ilişkisi kurmak ticari bir karardır; ancak taşıdığı uyum riski, kararın ticari birimde bırakılmayacak kadar büyüktür. Onayın kimden alındığı ve hangi değerlendirmeye dayandığı, denetimde ilk bakılan kayıtlardandır.

Uygulamada bu değerlendirme, muhabir hesabı açma talebinde bulunan finansal kuruluşlardan yazılı bir anket formu talep edilmesi yoluyla yapılır. Formda kuruluşun ortaklık yapısı, faaliyet alanı, tabi olduğu denetim rejimi, uyum programı ve yaptırım politikaları sorgulanır. Uluslararası uygulamada bu değerlendirme için sektör inisiyatiflerinin geliştirdiği ilkeler de esas alınmaktadır.

Sözleşmeyle Sorumlulukların Belirlenmesi

Yönetmelik, tarafların sorumluluklarının müşterinin tanınmasına ilişkin esasları düzenleyen bölümdeki yükümlülükleri karşılayacak şekilde bir sözleşmeyle açıkça belirlenmesini arar. Yani muhabirlik sözleşmesi, yalnızca ticari şartları değil uyum yükümlülüklerinin paylaşımını da düzenlemek zorundadır.

Sözleşmede yer alması beklenen başlıklar şunlardır: hangi tarafın hangi müşteri tanıma yükümlülüğünü üstlendiği, bilgi talebi hâlinde yanıt süresi ve kapsamı, şüpheli işlem tespitinde izlenecek usul, yaptırım taraması sorumluluğu ve ilişkinin hangi hâllerde askıya alınacağı ya da sonlandırılacağı.

Bu maddelerin sözleşmede bulunmaması, denetimde eksiklik oluşturmakla kalmaz; sorun çıktığında tarafların birbirine karşı ileri süreceği iddiaların dayanaksız kalmasına yol açar. Bir işlemin uyum ihlali doğurması hâlinde, sorumluluğun kimde olduğu ancak sözleşmeden okunabilir.

Aktarmalı Muhabir Hesap ve Yuvalanmış Hesap

Muhabirlik ilişkisinin iki özel biçimi, risk bakımından ayrıca ele alınır. Birincisi aktarmalı muhabir hesaptır. Yönetmelik bunu, muhabirlik ilişkisi kapsamında yabancı ülkede yerleşik bir finansal kuruluş tarafından Türkiye’de yerleşik bir finansal kuruluşta açılan ve yabancı finansal kuruluşun müşterilerine çek yazma imkânı da tanıyan hesap türü olarak tanımlar.

Buradaki risk, yabancı kuruluşun müşterisinin Türkiye’deki hesap üzerinde doğrudan tasarrufta bulunabilmesidir. Bu nedenle Yönetmelik ek bir yükümlülük öngörür: muhatap finansal kuruluşun müşterinin tanınmasına ilişkin esaslar çerçevesinde yeterli önlemleri aldığından ve talep edildiğinde ilgili müşterilerin kimlik bilgilerini sağlayabileceğinden emin olunması gerekir.

İkinci biçim yuvalanmış hesaptır. Burada muhatap kuruluş, kendi muhabir hesabını üçüncü bir finansal kuruluşun işlemleri için kullandırır. Sonuç, zincire görünmeyen bir halka eklenmesidir: muhabir kuruluş, işlemin gerçek kaynağı olan kuruluşu ve onun müşterilerini göremez. Sektör uygulamasında aktarmalı muhabir hesap ve yuvalanmış hesap hizmeti verilmemesi benimsenmiştir.

Tabela banka yasağı ise bu iki biçimin de ötesindedir ve mutlaktır. Fiziki hizmet ofisi bulunmayan, tam gün çalışan personel istihdam etmeyen ve işlemleri ile kayıtları bakımından resmî bir otoritenin denetim ve iznine tabi olmayan bankalarla ilişki kurulamaz; hesaplarının bu tür bankalarca kullanılmasına izin verdiği bilinen kuruluşlarla da ilişki kurulmaz. Bu yapıların analizi offshore, kabuk ve paravan şirket rehberinde ele alınmıştır.

Transfer Mesajlarında Gönderen Bilgisi

Muhabirlik zincirinin işleyebilmesi, mesajın bilgi taşımasına bağlıdır. Tedbirler Yönetmeliği’nin elektronik transferlere ilişkin maddesi uyarınca, işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı belirlenen eşiği aştığında gönderene ve alıcıya ilişkin bilgilerin transfer mesajında yer alması gerekir.

Bu kural, zincirdeki her kuruluşa bir sorumluluk yükler. Gönderen taraftaki kuruluş bilgiyi mesaja koymak, aracı kuruluşlar bilgiyi taşımak, alıcı taraftaki kuruluş ise eksik bilgiyle gelen transferlerde bilgiyi tamamlatmakla yükümlüdür. Bilginin tamamlanmaması hâlinde işlem reddedilebilir ya da iade edilebilir.

Uygulamada transferlerin geri dönmesinin en sık sebebi budur: ad yazımındaki farklılık, adres alanının boş bırakılması ya da açıklama alanının anlamsız doldurulması. Gönderen tarafındaki özensizlik, zincirin ilerisinde bir kuruluşun işlemi durdurmasıyla sonuçlanır. Transfer sürecinin müşteri tarafındaki işleyişi yurt dışına para transferi rehberinde ayrıntılandırılmıştır.

De-risking: İlişkinin Sonlandırılması

Güçlendirilmiş tedbirlerin maliyeti yükseldikçe, kuruluşlar bazı ilişkileri sürdürmek yerine tümüyle sonlandırmayı tercih edebilir. Bu olguya de-risking denir. Hukuki bir zorunluluktan değil, ticari bir maliyet-risk hesabından doğar; ancak sonucu, belirli ülkelerdeki ve belirli sektörlerdeki meşru işletmeler için ödeme kanallarının daralmasıdır.

Kararın tetikleyicileri bellidir: karşı kuruluşun bulunduğu ülkenin risk sınıflandırması, kuruluş hakkında yapılmış soruşturma, ceza ya da uyarı bulunması, uyum programının yetersiz görülmesi ve işlem hacminin uyum maliyetini karşılamaması. Bu değerlendirme, Yönetmeliğin aradığı bilgi toplama ve sistem değerlendirmesi yükümlülüğünün doğal uzantısıdır.

Muhatap kuruluş bakımından korunma yolu, değerlendirmeye konu olan başlıklarda güçlü bir dosya sunabilmektir: yazılı kurum politikası, atanmış uyum görevlisi, işleyen izleme senaryoları, iç denetim raporları ve yaptırım taraması kayıtları. Bu unsurların bulunması, ilişkinin sürdürülmesi kararını doğrudan etkiler; uyum programının unsurları uyum programı ve uyum görevlisi rehberinde tablolanmıştır.

Finansal Grup ve Yurt Dışı Birimler

Muhabirlik ilişkisi, grup yapılarında ayrı bir boyut kazanır. Uyum Programı Hakkında Yönetmelik, finansal grup rejimini düzenler: ana finansal kuruluşun uyum birimi, finansal grubun da uyum birimi olarak faaliyet gösterir. Finansal grup uyum programı, olağan bileşenlerin yanında müşterinin tanınmasına ve hesap ile işlemlere ilişkin bilgilerin grup içinde güvenli paylaşımına dair politika ve prosedürleri de içerir.

Yurt dışı birimler bakımından da kural nettir: merkezi Türkiye’de bulunan yükümlünün oluşturduğu uyum programı, yurt dışındaki şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimlerini de, faaliyet gösterdikleri ülkenin mevzuatı ve yetkili otoritelerinin izin verdiği ölçüde kapsar. İlgili ülke mevzuatı izin vermiyorsa durum Başkanlığa bildirilir ve ilave tedbirler alınır.

Bu hükümlerin muhabirlikle kesişimi şuradadır: grup içindeki bir kuruluşun uyum eksikliği, grubun bütününün muhabirlik ilişkilerini etkileyebilir. Karşı taraftaki kuruluş, değerlendirmesini tek bir tüzel kişilik üzerinden değil grup bütünü üzerinden yapar.

Kontrol Listesi

Sık Yapılan Hatalar

Birincisi, muhabirlik ilişkisinin salt ticari bir anlaşma sayılması ve uyum değerlendirmesinin hiç yapılmamasıdır. İkincisi, üst düzey yönetici onayının alınmaması ya da onayın hangi değerlendirmeye dayandığının kayda geçirilmemesidir. Üçüncüsü, sözleşmede uyum sorumluluklarının düzenlenmemesi ve yalnızca ticari şartlarla yetinilmesidir.

Dördüncüsü, aktarmalı muhabir hesap kullanımında ek yükümlülüklerin atlanmasıdır; bu hesaplarda muhatap kuruluşun müşteri kimlik bilgilerini talep hâlinde sağlayabileceğinden emin olunması gerekir. Beşincisi, yuvalanmış hesap kullanımının fark edilmemesidir; zincirde görünmeyen bir halka bulunması, işlemin kaynağını izlenemez kılar.

Altıncısı, ilişkinin kurulduğu andaki değerlendirmeyle yetinilmesi ve periyodik gözden geçirme yapılmamasıdır; karşı kuruluşun durumu zaman içinde değişir. Yedincisi, transfer mesajı kalitesinin izlenmemesidir; eksik alanlarla gönderilen mesajlar, zincirin ilerisinde reddedilir ve bu, kuruluşun itibarını doğrudan etkiler. Sekizincisi, yaptırım taramasının muhabirlik ilişkisi bakımından ayrıca yapılmamasıdır; bu alanın işleyişi yaptırımlar ve malvarlığının dondurulması rehberinde anlatılmıştır. Süreçle ilgili hukuki destek için 0554 648 37 15 numaralı hattımızdan avukatlarımıza ulaşabilirsiniz.

Türkiye Tarafındaki Yansıma: İşletmeler Ne Yaşıyor?

Muhabirlik zinciri soyut bir bankacılık konusu gibi görünse de sonuçları doğrudan işletmelere yansır. En sık karşılaşılan tablo, yurt dışına yapılan bir ödemenin gönderildiği hâlde alıcıya ulaşmaması ve günlerce askıda kalmasıdır. Ödeme, gönderen bankada değil zincirdeki bir aracı kuruluşta bekletiliyor olabilir.

Bu tablonun pratik sonucu, sorunun doğru yerde aranmasıdır. İşletmeler çoğu zaman kendi bankalarını muhatap alır; oysa tıkanma zincirin ilerisindeki bir kuruluşta olabilir. Gönderen bankadan, ödemenin hangi aşamada ve hangi gerekçeyle beklediğinin sorulması, doğru adımı belirler.

İkinci pratik sonuç, tekrar eden ödemelerde ilişki dosyasının bir kez kurulmasıdır. Aynı alıcıya düzenli ödeme yapan bir işletmenin, sözleşme ve fatura düzenini baştan bankasıyla paylaşması, her seferinde yeniden belge istenmesini önler.

Denetimde İstenen Kayıtlar

Muhabirlik ilişkisi, yükümlülük denetimlerinde ayrı bir başlık olarak incelenir. İlk istenen belge, mevcut muhabir ilişkilerin listesidir: hangi ülkede, hangi kuruluşla, ne zamandan beri ve hangi hizmet kapsamında ilişki bulunduğu. Listenin güncel olmaması, sürecin izlenmediğini gösterir.

İkinci belge, her ilişki için hazırlanmış değerlendirme dosyasıdır. Karşı kuruluş hakkında toplanan bilgiler, bilginin hangi kaynaktan ve hangi tarihte alındığı, uyum sisteminin yeterliliğine ilişkin değerlendirme ve varsa anket formu bu dosyada bulunur. Dosyanın bulunmaması, ilişkinin değerlendirme yapılmadan kurulduğu anlamına gelir.

Üçüncü belge, üst düzey yönetici onaylarıdır. Onayın tarihi ile ilişkinin kurulduğu tarihin karşılaştırılması, onayın sonradan üretilip üretilmediğini gösterir. Sonradan alınan onaylar, denetimde ciddi bir bulgu oluşturur.

Dördüncü belge, periyodik gözden geçirme kayıtlarıdır. Karşı kuruluşun durumunun ne sıklıkla gözden geçirildiği, bu gözden geçirmede nelere bakıldığı ve sonucun ne olduğu aranır. Beşinci belge ise transfer mesajı kalitesine ilişkin raporlardır: eksik alanlı mesaj oranı, iade edilen işlem sayısı ve bunların takibi.

Muhabirlik İlişkisi ile Aracılık Arasındaki Fark

Uygulamada muhabirlik ilişkisi ile başka finansal kuruluşlar adına iş yapma hâlleri karıştırılır. Muhabirlik, iki finansal kuruluş arasında kurulan ve her birinin kendi müşterisini tanıdığı bir ilişkidir. Buna karşılık bir kuruluşun, başka bir kuruluşun müşterisini kendi müşterisi gibi kabul ederek işlem yapması farklı bir durumdur ve müşterinin tanınması yükümlülüğünü doğrudan kendisine yükler.

Ayrım, sorumluluğun kimde olduğunu belirlediği için önemlidir. Muhabirlik ilişkisinde müşteriyi tanıma yükümlülüğü kural olarak muhatap kuruluştadır; muhabir kuruluş, bu yükümlülüğün yerine getirildiğinden emin olmakla yükümlüdür. Aracılık ilişkisinde ise yükümlülük doğrudan işlemi yapan kuruluşa aittir ve üçüncü kişinin tespitine güvenilemez.

Bu ayrımın en çok tartışıldığı alan, ödeme kuruluşları ile bankalar arasındaki iş birlikleridir. Bir ödeme kuruluşunun banka altyapısı üzerinden işlem yapması, banka bakımından muhabirlik benzeri bir güven ilişkisi doğurur; ancak her iki taraf da kendi yükümlülüğünden sorumludur. Sözleşmede bu paylaşımın açıkça yazılması, sonradan doğacak tartışmayı önler.

Üçüncü taraf güveni denilen uygulamada da benzer bir mantık işler: bir kuruluşun, başka bir kuruluşun yaptığı kimlik tespitine dayanması. Bu imkân sınırlıdır ve dayanılan kuruluşun yükümlülüklerini yerine getirdiğinden emin olunması, belgelerin talep hâlinde temin edilebilmesi ve nihai sorumluluğun dayanan kuruluşta kalması esastır.

İhlalin Yaptırımı ve Sorumluluk

Muhabirlik ilişkisine dair yükümlülükler, müşterinin tanınmasına ilişkin esasların bir parçasıdır. Bu nedenle ihlal hâlinde uygulanacak yaptırım da aynı rejime tabidir: 5549 sayılı Kanun m.13 uyarınca müşterinin tanınması yükümlülüğünün her bir ihlali için ayrı idari para cezası uygulanır. Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar bakımından ceza, işlem tutarının yüzde beşinden az olmamak üzere iki kat uygulanır.

İkinci katman uyum programıdır. Muhabirlik sürecinin kurum politikasında düzenlenmemesi, izleme ve kontrol faaliyetlerinde bu ilişkilerin dikkate alınmaması ya da iç denetimin bu alanı kapsamaması, uyum programı yükümlülüklerinin ihlali sayılır ve kademeli yaptırım rejimi işler: önce yazılı ihtar ve süre, sonra idari para cezası, ardından ikinci ihtar ve iki katı ceza, nihayet faaliyetin kısıtlanması veya iznin iptali için ilgili kuruma bildirim.

Üçüncü katman, yönetim organı üyelerinin kişisel sorumluluğudur. 5549 sayılı Kanun, uyum programı yükümlülüklerine uymayan sorumlu yönetim kurulu üyesine, yoksa üst düzey yöneticiye, yükümlüye verilen idari para cezasının dörtte biri oranında ceza uygulanmasını öngörür. Muhabirlik ilişkilerinde üst düzey onay kuralının bulunması, bu sorumluluğu somutlaştırır.

Dördüncü katman ise idari yargı yoludur. MASAK idari para cezalarına karşı, Kanun’a eklenen fıkra uyarınca idare mahkemesinde iptal davası açılır. Bu davalarda en çok ileri sürülen hususlar, ihlalin hangi ilişkiye ve hangi işlemlere ilişkin olduğunun somutlaştırılmaması ile ihtar ve süre şartlarına uyulmamasıdır.

Nakit Yönetimi ve Efektif Sevkiyatı

Muhabirlik ilişkisinin görünürlüğü en düşük ama riski en yüksek biçimlerinden biri, fiziki efektif hareketleridir. Bankaların yurt dışına efektif sevk etmeleri kambiyo mevzuatı bakımından serbesttir; ancak bu hareketler, kayıtlı bir ödemeden farklı olarak fiziki bir taşımayı içerir ve zincirin izlenebilirliği taşıma aşamasında zayıflar.

Bu nedenle efektif sevkiyatı ve nakit yönetimi hizmetleri, muhabirlik değerlendirmesinde ayrıca ele alınır. Karşı kuruluşun nakit kabul ve dağıtım süreçleri, sevkiyatın hangi taşıyıcılarla yapıldığı ve nakdin nihai olarak hangi müşterilere ulaştığı sorgulanır. Bu sorgulama yapılmadığında, banka kendi altyapısını bilmediği bir nakit akışına açmış olur.

Uygulamada nakit yoğun sektörlerden gelen ve muhabirlik kanalına yansıyan akışlar, uyum birimlerinin öncelikli izleme listesindedir. Belirli bir kuruluş üzerinden gelen nakit hacminin, o kuruluşun bulunduğu ülkenin ekonomik büyüklüğüyle bağdaşmaması, tipik bir uyarı göstergesidir.

Müşteri tarafında bunun karşılığı, nakit kaynaklı sınır ötesi işlemlerin daha sıkı sorgulanmasıdır. Nakit olarak yatırılan ve hemen ardından yurt dışına transfer edilen tutarlar, hem kaynak hem amaç bakımından açıklama gerektirir. Bu akışın yurt içindeki karşılığı ve izlenecek yol, paranın kaynağının ispatına ilişkin ilkelerle aynıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Muhabir bankacılık nedir?

Bir finansal kuruluşun, kendi müşterileri adına yapacağı işlemleri gerçekleştirebilmek için başka bir ülkedeki finansal kuruluş nezdinde hesap açtırması ve o kuruluş üzerinden ödeme, tahsilat, nakit yönetimi, akreditif ve benzeri hizmetlerden yararlanmasıdır. Sınır ötesi ödemelerin büyük bölümü bu ilişki üzerinden yürür.

Kim muhabir, kim muhatap?

Hizmeti sunan, yani nezdinde hesap açılan kuruluş muhabir; hizmetten yararlanan, yani hesap açtıran kuruluş muhatap konumundadır. Muhatap kuruluşun müşterilerinin muhabir kuruluş nezdindeki hesaba doğrudan erişimi bulunmaz; işlemler kendi bankaları kanalıyla gerçekleştirilir.

Tedbirler Yönetmeliği ne öngörüyor?

Yönetmelik, muhabirlik ilişkisinde güçlendirilmiş tedbirler uygulanmasını öngörür. Muhatap finansal kuruluş hakkında bilgi toplanması, aklama ve terörün finansmanıyla mücadele sisteminin yeterli ve etkin olduğundan emin olunması, yeni muhabir ilişkiler kurulmadan önce üst düzey yöneticinin onayının alınması ve tarafların sorumluluklarının bir sözleşmeyle açıkça belirlenmesi aranır.

Toplanacak bilgiler nelerdir?

Muhatap kuruluşun faaliyetlerinin mahiyeti ve itibarı, bulunduğu ülkedeki denetim durumu ile hakkında aklama veya terörün finansmanına ilişkin bir soruşturma, ceza ya da uyarı bulunup bulunmadığı araştırılır. Uyarı ibaresi, 24 Şubat 2021 tarihli ve 31405 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle eklenmiştir.

Üst düzey yönetici kimdir?

Sektör uygulamasında üst düzey yönetim; genel müdür, genel müdür yardımcısı ile yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda görev yapan yöneticileri ifade eder. Yeni bir muhabir ilişki, bu düzeydeki bir yöneticinin onayı olmadan kurulamaz.

Aktarmalı muhabir hesap nedir?

Yönetmelik, aktarmalı muhabir hesabı; muhabirlik ilişkisi kapsamında yabancı ülkede yerleşik bir finansal kuruluş tarafından Türkiye’de yerleşik bir finansal kuruluşta açılan ve yabancı finansal kuruluşun müşterilerine çek yazma imkânı da tanıyan hesap türü olarak tanımlar.

Bu hesaplarda ek yükümlülük var mı?

Var. Muhabirlik ilişkisinin aktarmalı muhabir hesapların kullanılmasını kapsadığı durumlarda, muhatap finansal kuruluşun müşterinin tanınmasına ilişkin esaslar çerçevesinde yeterli önlemleri aldığından ve talep edildiğinde ilgili müşterilerin kimlik bilgilerini sağlayabileceğinden emin olunması gerekir.

Tabela banka nedir, ilişki kurulabilir mi?

Herhangi bir ülkede fiziki hizmet ofisi bulunmayan, tam gün çalışan personel istihdam etmeyen ve işlemleri ile kayıtları bakımından resmî bir otoritenin denetim ve iznine tabi olmayan bankalardır. Bu bankalarla ve hesaplarının bu tür bankalarca kullanılmasına izin verdiği bilinen kuruluşlarla bankacılık ilişkisine girilemez.

Yuvalanmış hesap nedir?

Bir muhatap kuruluşun, kendi muhabir hesabını üçüncü bir finansal kuruluşun işlemleri için kullandırmasıdır. Bu yapıda muhabir banka, işlemin gerçek kaynağı olan kuruluşu ve onun müşterilerini göremez. Sektör uygulamasında aktarmalı muhabir hesap ve yuvalanmış hesap hizmeti verilmemesi benimsenmiştir.

SWIFT mesajında hangi bilgiler bulunmalı?

Tedbirler Yönetmeliği’nin elektronik transferlere ilişkin maddesi uyarınca, işlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı belirlenen eşiği aştığında gönderene ve alıcıya ilişkin bilgilerin transfer mesajında yer alması gerekir. Eksik bilgiyle gelen transferlerde alıcı taraftaki kuruluşun bilgiyi tamamlatması beklenir.

De-risking nedir?

Bir kuruluşun, uyum maliyeti ve risk algısı nedeniyle belirli müşteri gruplarıyla ya da belirli ülkelerdeki kuruluşlarla ilişkisini tümüyle sonlandırmasıdır. Hukuki bir zorunluluktan değil, ticari bir tercihten doğar; ancak etkisi, o ülke ve o sektördeki meşru işletmeler için ödeme kanallarının daralması biçiminde ortaya çıkar.

Müşteri tarafında sonucu ne olur?

Muhabirlik kanallarının daralması, transferlerin daha uzun sürmesi, daha fazla belge istenmesi ve bazı ülkelere yapılan ödemelerin reddedilmesi biçiminde görünür. Bu, gönderen bankanın keyfî bir kararı değil, zincirin bir başka halkasındaki kuruluşun politikasının sonucudur.