MASAK Bloke Avukatı Ne Yapar? 2026: Ne Zaman Gerekir, Ücret Nasıl Belirlenir — İlk 48 Saatte Yapılan İşler, Vekâletnamede Aranacak Yetkiler, Avukatlık Kanunu m.163-164 ve m.168, Yüzde Usulünün Sınırı, Adli Yardım

Hesabınız bloke edildi ve “avukat tutsam mı, tutmasam mı” diye düşünüyorsunuz: masraf edip sonuç alamamaktan çekiniyorsunuz, aynı anda süreleri kaçırmaktan korkuyorsunuz. Bu rehber, kararı duygusal değil teknik zeminde vermenizi sağlar: avukatın bu dosyada fiilen hangi işleri yaptığını, hangi işlerin süreye bağlı olduğu için gecikmeye tahammülü olmadığını, hangi durumlarda kendinizin de yürütebileceğini, vekâletnamede hangi yetkilerin bulunması gerektiğini, ücretin hangi kurallara tabi olduğunu (Avukatlık Kanunu m.163-164, m.168; AAÜT), “paranın yüzde şu kadarı” biçimindeki anlaşmaların sınırını ve ücret uyuşmazlığında izlenecek yolu anlatır.

Bu Dosyada Avukat Fiilen Ne Yapar?

Bloke dosyası, tek bir dilekçeyle biten bir iş değildir; birbirine bağlı ve çoğu süreye tabi işlemler zinciridir. Aşağıdaki tablo, avukatın bu zincirde yaptığı işleri ve her birinin hukuki dayanağını gösterir.

Bu tablonun dördüncü sütunu, avukat kararının neden ertelenmemesi gerektiğini gösterir: dosyanın en kritik dört işlemi süreye bağlıdır ve süreler kaçtığında geri getirilemez. Süreye bağlı olmayan işler sonradan da yapılabilir; ancak süreye bağlı olanlar yapılmadığında, sonraki bütün aşamalar daha dar bir alanda yürütülür.

Ne Zaman Gerekir, Ne Zaman Kendiniz Yürütebilirsiniz?

Her bloke, avukat gerektirmez. Ayrımın ölçütü tutar değil, kısıtlamanın türü ve dosyanın karmaşıklığıdır.

Kendiniz yürüteceğiniz hâllerde bile üç kural değişmez: her talebi yazılı yapmak, her cevabı yazılı almak ve bankaya, MASAK’a ve savcılığa tek bir anlatım vermek. Bu üçü, sonradan avukat devreye girdiğinde de dosyanın en değerli kısmıdır.

Vekâletnamede Hangi Yetkiler Bulunmalı?

Bloke dosyasında vekâletname, sıradan bir genel vekâletname değildir; ceza muhakemesindeki işlemler ile tahsil ve idari başvuruları birlikte kapsamalıdır. Avukatlık Kanunu m.35, avukatların dava ve işleri takip yetkisini düzenler; m.171 ise avukatın üzerine aldığı işi sonuna kadar takip etmekle yükümlü olduğunu belirtir. Vekâletnamenin kapsamı, sonraki her aşamada ek vekâlet çıkarma zorunluluğunu önler.

Vekâletnamenin noterden çıkarılması ve kimlik bilgilerinin doğru yazılması gerekir; şirketlerde imza sirküleri ve temsil yetkisi eklenir. Bir uyarı: vekâletname, avukata paranızı serbestçe kullanma yetkisi vermez ve verilmemelidir; tahsil yetkisi, yalnızca emanetteki paranın iadesi gibi belirli işlemler için gereklidir ve tahsil edilen paranın müvekkile ödenmesi Avukatlık Kanunu m.166 çerçevesinde bir yükümlülüktür. Avukatla ücret ve tahsilat uyuşmazlıklarında izlenecek yol için avukat tahsil ettiği parayı vermiyor yazımıza bakabilirsiniz.

Ücretin Hukuki Çerçevesi

Avukatlık ücreti serbestçe kararlaştırılır, ancak sınırsız değildir. Avukatlık Kanunu m.163, avukatlık sözleşmesinin serbestçe düzenlenebileceğini, ancak sözleşmenin belli bir hukuki yardımı ve meblağı ya da değeri kapsaması gerektiğini; m.164, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiğini ve yüzde yirmi beşi aşmamak üzere dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi olarak kararlaştırılabileceğini düzenler. Aynı madde, avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu veya taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesinin bulunmadığı hâllerde ücretin nasıl belirleneceğini de gösterir. m.164’ün son fıkrası, dava sonunda karşı tarafa yükletilecek vekâlet ücretinin avukata ait olduğunu belirtir. m.168 uyarınca Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, ücretin altına inilemeyecek sınırı belirler ve tarifede yazılı miktarların altında ücret kararlaştırılamaz; aksine sözleşmeler tarifeye göre düzeltilir.

Bloke dosyalarında ücretin belirlenmesini güçleştiren bir özellik vardır: dosyanın süresi ve aşama sayısı baştan belli değildir. Bu nedenle sözleşmenin, aşama bazlı kurulması yerinde olur: tespit ve itiraz aşaması, ifade ve kaynak dosyası aşaması, kovuşturma aşaması, bireysel başvuru ve tazminat davası ayrı ayrı gösterilir. Böylece hem müvekkil ne için ödeme yaptığını bilir hem de dosya erken kapandığında ödenecek tutar kendiliğinden sınırlanır.

“Parayı Kurtarırsam Yüzde Şu Kadar” Anlaşmaları

Bloke dosyalarında sık teklif edilen model, başarıya bağlı ücrettir: “para serbest kalırsa yüzde şu kadar”. Bu model hukuken tamamen yasak değildir; Avukatlık Kanunu m.164, ücretin dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere yüzde olarak kararlaştırılabileceğini kabul eder. Ancak üç sınır vardır. Birincisi oran sınırıdır: yüzde yirmi beşi aşan kısım geçersizdir. İkincisi, dava konusu şeyin aynen avukata devredilmesi veya avukatın müvekkille dava konusu üzerinde ortaklık kurması gibi düzenlemelerin kanunen kabul edilmemesidir; ücret, para olarak belirlenir. Üçüncüsü, yazılılık ve belirliliktir: neyin “başarı” sayıldığı sözleşmede tanımlanmazsa uyuşmazlık kaçınılmazdır; bloke dosyasında başarı, kısıtlamanın tamamen kalkması mı, kapsamın daraltılması mı, yoksa kovuşturmaya yer olmadığı kararı mı? Bu tanım yapılmadan yüzde usulü kurulmamalıdır. Ayrıca yüzde usulünde bile asgari ücret tarifesinin altına inilemez ve masraflar ayrı gösterilir. Müvekkil bakımından en güvenli yol, aşama bazlı sabit ücret ile sınırlı bir başarı primini birlikte ve yazılı olarak kurmaktır.

Dosyanın Ekibi: Avukat Tek Başına Yetmeyebilir

Yüksek tutarlı bloke dosyaları, ceza hukuku ile mali belge yönetiminin kesişiminde durur ve çoğunlukla iki uzmanlık birlikte çalışır. Avukat; kararın usul denetimini, itirazı, kısmi çözülmeyi, ifadeyi, kanun yollarını ve tazminatı yürütür. Yeminli mali müşavir veya adli muhasebe uzmanı; hesap hareketlerini kalem kalem ayrıştırır, meşru kaynaklı tutarı hesaplar, beyanlarla mutabakatı kurar ve CMK m.67/6 kapsamında sunulacak uzman mütalaasını hazırlar. Vergi boyutu varsa mali müşavir, beyan dışı kalmış gelir bakımından pişmanlık ve izaha davet seçeneklerini değerlendirir; bu değerlendirme, kaynak belgeleri savcılığa sunulmadan önce yapılmalıdır. Şirket dosyalarında üçüncü bir halka eklenir: ticaret hukuku tarafı, kayyım kararı, ortaklık payları ve işletmenin devamı bakımından çalışır. Müvekkil açısından pratik sonuç şudur: tek bir kişiden her şeyi beklemek yerine, işi bölmek ve aralarındaki koordinasyonu avukata bırakmak, hem maliyeti hem hata riskini düşürür. Vergi boyutunun sıralaması için MASAK incelemesi vergi incelemesine dönüşür mü rehberimize bakabilirsiniz.

İlk Görüşmeye Ne Götürülmeli?

İlk görüşmede sorulacak sorular da önemlidir: dosyada hangi süreler işliyor, önce hangi işlem yapılacak, kaynak dosyası için hangi belgeler eksik, hangi aşamalar ücrete dâhil, masraflar nasıl karşılanacak ve iletişim hangi sıklıkta olacak. Bu soruların cevapları yazılı sözleşmeye geçirildiğinde, sonraki aylarda çıkacak anlaşmazlıkların çoğu baştan önlenmiş olur.

Avukat Değiştirmek ve Ücret

Dosya uzadığında avukat değiştirmek gündeme gelebilir; bu, müvekkilin hakkıdır ancak ücret bakımından sonuç doğurur. Avukatlık Kanunu m.174, üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçen avukatın ücret talebinde bulunamayacağını; müvekkil tarafından azledilen avukatın ücretinin tamamının ödenmesini, ancak avukatın azlin haksız olduğunu ileri sürebileceği hâller ile azlin haklı sebebe dayandığı hâllerin ayrı değerlendirileceğini düzenler. Pratik sonuç: azil haklı bir sebebe dayanıyorsa (işin takip edilmemesi, sürelerin kaçırılması gibi) ücretin tamamının talebi tartışmalı hâle gelir; haklı bir sebep yoksa yapılan iş karşılığı ücret doğar. Bu nedenle avukat değişikliği, yalnızca memnuniyetsizlikle değil somut olgularla gerekçelendirilmeli ve tutanağa bağlanmalıdır: hangi süre kaçtı, hangi talep yapılmadı, hangi bilgi verilmedi. Dosya devrinde ise yeni avukata bütün belgelerin, dilekçelerin ve kararların eksiksiz teslimi istenir; Avukatlık Kanunu m.171 uyarınca avukat, üzerine aldığı işi sonuna kadar takiple yükümlüdür ve devir hâlinde de dosyanın düzenli biçimde aktarılması gerekir. Avukatla yaşanan uyuşmazlıklarda şikâyet ve dava yolları için avukat hakkında şikâyet yazımıza bakabilirsiniz.

Ücret Uyuşmazlığında Yol

İlk 48 Saatte Avukatın Yaptığı İşler

Dosyanın kaderini belirleyen kısım, çoğunlukla ilk iki gündür ve bu sürede yapılan işler bellidir. Birinci gün: bankadan kısıtlamanın türü, dayanağı ve varsa karar tarih ve sayısı yazılı olarak istenir; mobil bankacılıkta kısıtlamanın kapsamı (tek hesap mı, tüm hesaplar mı, tutar sınırı var mı) tespit edilir; e-Devlet ve UYAP üzerinden dava ve icra dosyası sorgulaması yapılır; taşınmaz ve araç kayıtlarındaki şerhler kontrol edilir. Kısıtlama CMK m.128/A kapsamında bir askıya alma ise aynı gün Cumhuriyet başsavcılığına başvurulur; savcı yirmi dört saat içinde karar verir ve başvurunun ekinde paranın kaynağını ve hesabın profilini gösteren belgeler bulunur. İkinci gün: elkoyma kararı varsa kararın örneği talep edilir, itiraz dilekçesi yazılmaya başlanır ve aynı dilekçeye kapsam daraltma ile kısmi çözülme talepleri eklenir; vekâletname çıkarılır ve müdafi sıfatıyla dosya incelemesi için başvurulur. Bu iki günde yapılmayan işlerin bir kısmı sonradan telafi edilebilir; ancak başsavcılığa başvuru penceresi kapandığında askıya alma kendiliğinden elkoymaya dönüşür ve dosya farklı bir hatta ilerler. Tespitin ayrıntısı için blokeyi kim koydu rehberimize bakabilirsiniz.

Avukatın Yapamayacağı Şeyler

Beklentinin doğru kurulması, hayal kırıklığını ve kötü niyetli tekliflere açık hâle gelmeyi önler. Avukat, savcılığın veya hâkimliğin kararını satın alamaz, dosyayı “hızlandırma” vaadinde bulunamaz ve blokenin kalkacağına dair garanti veremez; Avukatlık Kanunu m.34, avukatların görevlerini yerine getirirken mesleğin itibarına yakışır şekilde hareket etmelerini öngörür ve meslek kurallarına aykırı vaatler disiplin sorumluluğu doğurur. Avukat, MASAK’a “kaydı sildirme” gibi bir işlem yapamaz; çünkü böyle bir mekanizma yoktur. Bankanın müşteri kabul politikasını değiştiremez ve hiçbir merci bankayı sizinle sözleşme yapmaya zorlayamaz. İddianame düzenlenmesini veya düzenlenmemesini sağlayamaz; yapabileceği, delil ve belgeyle savcının değerlendirmesini beslemektir. Bu sınırların dışında kalan her vaat, iki riski birden taşır: ödediğiniz paranın karşılıksız kalması ve dosyanızda yeni bir para hareketinin doğması. “Tanıdığım var, hallederim” diyen kişilere yapılan ödemeler, uygulamada hem ayrı bir dolandırıcılık dosyası hem de asıl dosyada aleyhe değerlendirilen bir hareket olarak ortaya çıkar.

Sık Yapılan Hatalar

Ücret Sözleşmesi Örneği: Hangi Maddeler Bulunmalı?

Aşağıdaki iskelet, bloke dosyalarında ücret sözleşmesinin kapsaması gereken başlıkları gösterir; her maddenin yazılı ve sayısal olarak doldurulması gerekir.

Ceza Yardımı ve Adli Yardım: Ücreti Karşılayamayanlar

Bloke edilen para, çoğu zaman kişinin ödeme gücünün de kaynağıdır ve “parama el konuldu, avukat ücretini nasıl ödeyeceğim” sorusu doğar. Üç yol vardır. Birincisi zorunlu müdafidir: CMK m.150, şüpheli veya sanığın müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan etmesi hâlinde istemi üzerine barodan müdafi görevlendirilmesini; alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise istem aranmaksızın müdafi görevlendirilmesini düzenler. Terörün finansmanı gibi alt sınırı beş yılı aşan suçlarda bu hüküm doğrudan uygulanır; aklamanın temel hâlinde ise istem üzerine görevlendirme gündeme gelir. Görevlendirilen müdafinin ücreti, kişiden değil kamu kaynağından karşılanır. İkincisi baroların adli yardım servisleridir: Avukatlık Kanunu m.176 ve devamı, avukatlık ücretini karşılama imkânı bulunmayanlara hukuki yardım yapılmasını düzenler; başvuru, bulunduğunuz ildeki baronun adli yardım bürosuna yapılır ve ekonomik durumu gösteren belgeler istenir. Üçüncüsü kısmi çözülmedir: savcılıktan veya mahkemeden, avukatlık ücretinin ödenmesi için belirli bir tutarın serbest bırakılması talep edilebilir; talep, sözleşme ve ödeme planı eklenerek ve tutarın doğrudan avukatın hesabına ödenmesi istenerek yapıldığında kabul ihtimali artar. Bu üç yol birbirini dışlamaz: dosyanın aşamasına göre biri veya diğeri kullanılır.

Doğru Avukatı Seçerken Sorulacak Sorular

Bu tablonun sağ sütunundaki işaretlerden en tehlikelisi üçüncü satırdır: sonuç garantisi veren veya “ilişki” ima eden teklifler, hem meslek kurallarına aykırıdır hem de çoğu zaman bir dolandırıcılığın girişidir. Bloke edilmiş bir dosyada yapılacak ikinci bir hatalı ödeme, dosyaya yeni bir para hareketi olarak girer.

Dosya Bittikten Sonra: Tazminat ve Vekâlet Ücreti

Dosya kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya beraatle kesinleştiğinde, işin son halkası tazminat davasıdır ve bu aşama ayrı bir hukuki yardımdır. CMK m.141, koşulları oluşmadığı hâlde elkoyma tedbirine tabi tutulanların devletten maddi ve manevi zararlarının tazminini isteyebileceğini; m.142, davanın kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde bir yıl içinde ağır ceza mahkemesinde açılacağını düzenler. Bu dava, bloke süresince tutulan kayıtlar üzerine kurulur: faiz kaybı, kur farkı, gecikme faizleri, kaçırılan sözleşmeler ve manevi zarar. Ücret bakımından iki nokta önemlidir. Birincisi, tazminat davasının ana sözleşmeye dâhil olup olmadığıdır; dâhil değilse ayrı ücret gündeme gelir ve bu, baştan yazılmalıdır. İkincisi, davanın kabulü hâlinde karşı tarafa yükletilecek vekâlet ücretidir: Avukatlık Kanunu m.164’ün son fıkrası uyarınca bu ücret avukata aittir ve müvekkilin ödediği ücretten ayrıdır. Tazminat davasının hesap tablosu, dosya sürerken tutulan kayıtlardan çıkar; bu nedenle kayıt tutma disiplini, yalnızca ceza dosyası için değil davanın kendisi için de gereklidir. İade ve tazminatın ayrıntısı için elkonulan paranın iadesi ve haksız elkoyma tazminatı rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Belgeler Avukatta, Hangileri Sizde Kalmalı?

Dosya boyunca üretilen belgelerin asılları ve örnekleri bakımından bir düzen kurulmalıdır. Kaynak belgelerinin asılları (tapu resmî senedi, noter sözleşmeleri, veraset ilamı) müvekkilde kalır; dosyaya onaylı örnekleri sunulur. Banka yazışmalarının asılları müvekkilde, örnekleri avukattadır. Dilekçelerin havale görmüş birer örneği ile bütün kararların örnekleri hem avukatta hem müvekkilde bulunmalıdır; bu ikilik, avukat değişikliği veya iletişim kopukluğu hâlinde dosyanın kaybolmasını önler. Avukatlık Kanunu m.39, avukatın saklamakla yükümlü olduğu belgeleri ve işin sonundaki teslim yükümlülüğünü düzenleyen hükümlerle birlikte değerlendirildiğinde, iş sonunda müvekkile ait belgelerin iadesi bir yükümlülüktür. Pratik öneri şudur: her dilekçe verildiğinde bir örneği ve havale kaydı müvekkile iletilsin; her karar tebliğ alındığında tarihiyle birlikte paylaşılsın. Bu düzen, ileride tazminat davasında ve bireysel başvuruda gereken takvimin kendiliğinden oluşmasını da sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Bloke dosyasında avukat şart mı?

Bankanın belge talebiyle sınırlı ve kaynağı belgeli dosyalarda şart değildir. Ancak 48 saatlik askıya alma, hâkim kararıyla elkoyma, ifadeye davet, aklama isnadı ve şirket dosyalarında gereklidir; çünkü bu aşamalarda işlemler süreye bağlıdır ve kaçan süre geri gelmez.

Avukat bu dosyada tam olarak ne yapar?

Kısıtlamanın türünü tespit eder, dosyayı inceler (CMK m.153), askıya almada başsavcılığa başvurur (m.128/A-2), elkoymaya yedi gün içinde itiraz eder (m.267-268), kaynak dosyasını kurar, ifadeye müdafi olarak katılır, kaldırma ve kısmi çözülme taleplerini yürütür, gerekirse bireysel başvuru ve tazminat davasını açar.

Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Avukatlık Kanunu m.163 uyarınca sözleşme serbestçe düzenlenir; m.164 uyarınca ücret, dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere yüzde olarak da kararlaştırılabilir. m.168 uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki miktarların altına inilemez; aksi sözleşmeler tarifeye göre düzeltilir.

“Parayı kurtarırsak yüzde kırk” anlaşması geçerli mi?

Yüzde yirmi beşi aşan kısım bakımından geçerli değildir (Av.K. m.164). Ayrıca başarının ne olduğu sözleşmede tanımlanmalı, masraflar ayrı gösterilmeli ve tarifenin altına inilmemelidir.

Vekâletnamede neler bulunmalı?

Ceza soruşturma ve kovuşturmalarında müdafilik, koruma tedbirlerine itiraz ve talep, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, tahsile yetkili olma, banka ve kurumlar nezdinde başvuru ile tazminat davası açma yetkileri. Şirketlerde imza sirküleri ve temsil yetkisi eklenir.

Karşı taraf vekâlet ücreti kime ait?

Dava sonunda karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti avukata aittir (Av.K. m.164 son fıkra). Bu, müvekkilin avukatına ödediği ücretten ayrıdır ve sözleşmede ayrıca düzenlenebilir.

Avukatımı değiştirirsem ücreti ne olur?

Azil hâlinde ücretin akıbeti, azlin haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığına göre değerlendirilir (Av.K. m.174). Haklı azil iddiası, somut olgularla (kaçan süre, yapılmayan talep, verilmeyen bilgi) belgelenmelidir; dosya ve belgelerin yeni avukata eksiksiz devri istenir.

Avukat, bloke edilen paramı kullanabilir mi?

Hayır. Vekâletnamedeki tahsil yetkisi, emanetteki paranın iadesi gibi belirli işlemler içindir; tahsil edilen paranın müvekkile ödenmesi Avukatlık Kanunu m.166 çerçevesinde bir yükümlülüktür. Ödenmemesi hâlinde baroya şikâyet, savcılığa başvuru ve alacak davası yolları vardır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat hükümleri yazının hazırlandığı tarihteki hâliyle aktarılmıştır; ücret ve tarife uygulamaları yıl ve baroya göre değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışınız.