Sermaye Piyasası Hukuku

Portföy saklayıcısı yalnızca varlıkları tutan bir kasa değildir; III-56.1 sayılı Tebliğ ona fonun kurallara uygun yönetilip yönetilmediğini gözetme görevi de yükler. Saklayıcının m.5/3’teki altı temel yükümlülüğü, sınırlama ihlalinde düzeltme talebi ve Kurul’a bildirim zorunluluğu ile tazmin sorumluluğu (m.5/4-c-3), MKK pay uyumunun sürekli gözetimi (m.5/4-a-2), günlük mutabakat (m.7/3), varlıkları kendi aktifiyle ilişkilendirme yasağı (m.7/1-c), bağımsızlık ilkesi ve saklayıcının yalnızca katılma payı sahiplerinin menfaati doğrultusunda hareket etme yükümlülüğü (m.13/2). En önemlisi: m.11/1 uyarınca saklayıcı doğrudan katılma payı sahiplerine verdiği zararlardan sorumludur, m.11/2 uyarınca pay sahiplerinin dava hakkı saklıdır, m.11/3 sorumluluğun sınırını (portföy yönetimi ve fiyat hareketleri) çizer ve m.11/4 sorumsuzluk kaydını yasaklar.

Fonun akıbeti yalnızca tasfiye değildir; Kurul, portföy sınırlamalarına uyum sağlanmaması (m.24/5) veya endeks korelasyonunun kaybı (m.23/2) hâllerinde fonun tasfiyesini veya dönüşümünü isteyebilir. III-52.1 m.30 kapsamında dönüşüm, birleşme ve kurucu değişikliğinin tüm mekaniği: duyuru ve 30 günlük bekleme süresi, duyuru metninde bulunması zorunlu üç bilgi, birleşmenin sekiz adımı, malvarlığının devri, değiştirme oranı formülü ve sayısal örnek, küsurat ödemesinin hesabı, masrafların fon portföyünden karşılanamaması (m.30/6), eski ve yeni kurucunun müteselsil sorumluluğu (m.30/9), dönüşüm sonrası kontrol listesi, vergi boyutu ve örnek dilekçe.

Fon unvanındaki her kelime hukuki bir sonuç doğurur. III-52.1 m.6’daki şemsiye fon türlerinin tamamı asgari şartlarıyla: borçlanma araçları, hisse senedi, kıymetli madenler, fon sepeti (%80 kuralı), para piyasası (184 gün / 45 gün ağırlıklı ortalama vade), katılım, değişken, serbest (yalnızca nitelikli yatırımcı) ile garantili ve koruma amaçlı fonlar. Ayrıca hisse senedi yoğun fon niteliği ve müteselsil sorumluluk (m.6/2), unvan kuralları ve yanıltıcılık yasağı (m.7), vade yapısı eşikleri (m.20), serbest fon rejiminin on maddesi (m.25), fon sepeti sınırları (m.26), garantinin koşulsuzluğu (m.27/3-ç), endeks fonlarda %90 korelasyon şartı (m.23/2), türev araç ve borsa dışı sözleşme şartları.

Yatırım fonu yatırımcısının hakları tek bir maddede toplanmış değildir; III-52.1 sayılı Tebliğ’in onlarca hükmüne dağılmıştır. Bu envanter dört grupta toplar: malvarlığı hakları (m.5 ayrılık, haciz yasağı, mahsup yasağı), ekonomik haklar (birim pay değeri, temettü m.14/8, tasfiye bakiyesi m.28/2, gider aşımında iade m.33/1), işlem hakları (alım ve fona iade m.15) ve bilgi ile denetim hakları (dokümanların ücretsiz temini, KAP açıklamaları m.31/4, gider ve yönetim ücreti ilanı m.33/4-5, Kurul denetimi m.36). Ayrıca değişikliklerden önceden haberdar olma süreleri, müteselsil sorumluluk hâlleri, hakların sınırları (yönetime katılma hakkı yoktur), kriz döneminde hangi hakların devam ettiği ve hak ihlalinde izlenecek yol.