Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK 87-88): Kemik Kırığı, Organ Kaybı
14 Mayıs 2026

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK 87-88): Kemik Kırığı, Organ Kaybı

🔸 Güncel ve kapsamlı rehber: Bu konunun en güncel, ayrıntılı ve örneklerle açıklanmış hâli için Kasten (Adam) Yaralama Suçu ve Cezası 2026 (TCK 86-87) sayfamızı öneririz. Aşağıdaki içerik de konuyla ilgili tamamlayıcı bilgi sunar.

Kasten yaralama bazen failin öngördüğünden çok daha ağır bir sonuç doğurur: bir kemik kırılır, bir organ işlevini yitirir, yüzde kalıcı iz kalır veya mağdur hayatını kaybeder. Türk Ceza Kanunu bu durumları “neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” başlığıyla m.87’de, yaralamanın ihmali davranışla işlenmesini ise m.88’de düzenler. Bu hâllerde ceza, m.86’ya göre belirlenen cezanın katlanmasıyla ve kanunun koyduğu alt sınırlarla belirlenir. 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun bu alt sınırları ve yaralama sonucu ölümde ceza aralıklarını yükseltmiştir. Bu yazıda maddeyi fıkra fıkra, güncel rakamlarla ve adli tıp raporunun rolüyle birlikte anlatıyoruz. Suçun temel ve nitelikli hâlleri için kasten yaralama suçu ve cezası rehberimize bakabilirsiniz.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Net Cevap: Kasten yaralama; duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmada sürekli zorluğa, yüzde sabit ize, yaşamı tehlikeye sokan duruma veya gebe kadında erken doğuma yol açarsa ceza bir kat artırılır ve m.86/1 hâllerinde dört yıldan, m.86/3 hâllerinde altı yıldan az olamaz (TCK m.87/1). İyileşmeyen hastalık, bitkisel hayat, organ işlevinin yitirilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği veya çocuğun düşmesi hâlinde ceza iki kat artırılır ve alt sınır altı ve dokuz yıldır (m.87/2). Kemik kırığı veya çıkıkta ceza, hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır (m.87/3). Yaralama sonucu ölümde ceza m.86/1 hâllerinde on yıldan on dört yıla, m.86/3 hâllerinde on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapistir (m.87/4). İhmali davranışla yaralamada ceza üçte ikisine kadar indirilebilir (m.88). Rakamlar 7550 sayılı Kanunla (RG 04.06.2025) değişmiştir.

Başlangıç Noktası: TCK m.86’daki Temel Ceza

Madde 87, kendi başına bir ceza aralığı koymaz; m.86’ya göre belirlenen cezayı artırır. Bu nedenle önce temel hükmün güncel rakamlarını bilmek gerekir. 7550 sayılı Kanunla değişik metne göre kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m.86/1). Etkinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde alt sınır dokuz aydan az olamaz (m.86/2).

Suçun üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı; beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı; kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak veya silahla işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaksızın ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır (m.86/3). Madde 87’deki alt sınırlar “birinci fıkraya giren hâller” ve “üçüncü fıkraya giren hâller” şeklinde ayrıldığından, bir yaralamanın m.86/3 kapsamında olup olmadığı ağır neticede cezayı doğrudan etkiler. Silah kavramı TCK m.6/1-f’de tanımlanır ve saldırı ve savunma amacıyla yapılmamış olsa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli şeyleri de kapsar.

Tablo 1 — 7550 sayılı Kanunla değişen rakamlar
HükümÖnceki metinGüncel metin (04.06.2025’ten itibaren)
m.86/1 temel cezaBir yıldan üç yılaBir yıl altı aydan üç yıla
m.86/2 basit tıbbi müdahaleDört aydan bir yıla (kadına karşı alt sınır altı ay)Altı aydan bir yıl altı aya (kadına karşı alt sınır dokuz ay)
m.87/1 alt sınırÜç yıl / beş yılDört yıl / altı yıl
m.87/2 alt sınırBeş yıl / sekiz yılAltı yıl / dokuz yıl
m.87/4 ölüm, m.86/1 hâlleriSekiz yıldan on iki yılaOn yıldan on dört yıla
m.87/4 ölüm, m.86/3 hâlleriOn iki yıldan on sekiz yılaOn dört yıldan on sekiz yıla

Değişiklik, 7550 sayılı Kanunun 9. ve 10. maddeleriyle yapılmış ve yayımı tarihinde, 4 Haziran 2025’te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce işlenen fiillerde, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklı olduğundan failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2); bu da çoğu dosyada önceki, daha düşük rakamlar demektir. Kaynaklarda eski rakamları görürseniz, bunların 4 Haziran 2025 öncesi metne ait olduğunu unutmayın.

Yaralama dosyanızda ağırlaştırıcı hâl mi tartışılıyor?

Adli tıp raporunun doğru değerlendirilmesi, nitelikli hal itirazı ve haksız tahrik/meşru savunma stratejisi sonucu değiştirir. Hukukçular Evi ile iletişime geçin.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suç Mantığı (TCK m.23)

Madde 87’nin arkasında genel bir kural vardır: “Bir fiilin, kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi halinde, kişinin bundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için bu netice bakımından en azından taksirle hareket etmesi gerekir.” (TCK m.23). Buna göre fail yaralama kastıyla hareket eder; ağır netice için ise en azından taksir aranır. İki sonuç doğar:

  • “Bu kadarını istememiştim” savunması tek başına yetmez. Fail ağır neticeyi istememiş olsa da, o netice bakımından dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmışsa m.87 uygulanır.
  • Nedensellik bağı gösterilmelidir. Ortaya çıkan ağır neticenin failin fiilinin sonucu olduğu tıbbi olarak ortaya konmalıdır. Mağdurun önceden var olan rahatsızlıkları, tedavideki aksaklıklar veya araya giren başka nedenler bu bağın tartışılmasını gerektirir.

Öte yandan fail ağır neticeyi doğrudan veya olası kastla istemişse tablo değişebilir: özellikle ölüm tehlikesi yaratan saldırılarda nitelendirme kasten öldürmeye teşebbüs yönünde tartışılır. Olası kast, kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesidir (TCK m.21/2). Bu ayrımın ölüm hâlindeki karşılığı aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Birinci Fıkra: Ceza Bir Kat Artırılır (TCK m.87/1)

Kasten yaralama fiili mağdurun; (a) duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, (b) konuşmasında sürekli zorluğa, (c) yüzünde sabit ize, (d) yaşamını tehlikeye sokan bir duruma veya (e) gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, m.86’ya göre belirlenen ceza bir kat artırılır. Ancak verilecek ceza, m.86/1’e giren hâllerde dört yıldan, m.86/3’e giren hâllerde altı yıldan az olamaz.

Yaşamı tehlikeye sokan durum uygulamada en sık tartışılan bentlerdendir. Adli tıp rehberi bu kavramı, yaralanma sonrası kişinin yaşamının mutlak suretle tehlikeye maruz kalması, ancak kendi vücut direnci veya tıbbi yardımla kurtulması olarak tanımlar ve olay sırasında yaşamsal tehlikenin oluşmuş olmasını önemli sayar. Bu nedenle “ameliyat oldu” veya “yoğun bakımda kaldı” gibi genel ifadeler değil, raporda yaşamsal tehlikenin tıbbi dayanağıyla gösterilmesi belirleyicidir.

Yüzde sabit iz için rehberdeki ölçüt şudur: yüz sınırları içinde oluşan yaranın iyileştikten sonra bıraktığı iz, gün ışığında veya iyi aydınlatılmış bir ortamda, insanlar arası sözel diyalog mesafesinden (1-2 metre) ilk bakışta belirgin biçimde fark edilebiliyorsa sabit iz vardır. Bu değerlendirme yaralanmadan en az altı ay sonra yapılır. Olaydan hemen sonra düzenlenen raporda “sabit iz” tespiti yapılmışsa, sürenin beklenip beklenmediği sorgulanmalıdır.

İkinci Fıkra: Ceza İki Kat Artırılır (TCK m.87/2)

Kasten yaralama fiili mağdurun; (a) iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, (b) duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, (c) konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, (d) yüzünün sürekli değişikliğine veya (e) gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun düşmesine neden olmuşsa ceza iki kat artırılır. Verilecek ceza m.86/1’e giren hâllerde altı yıldan, m.86/3’e giren hâllerde dokuz yıldan az olamaz.

Tablo 2 — Birinci ve ikinci fıkra arasındaki kritik ayrımlar
Konum.87/1 (bir kat)m.87/2 (iki kat)
Duyu veya organİşlevin sürekli zayıflamasıİşlevin yitirilmesi
KonuşmaSürekli zorlukYeteneğin kaybolması
YüzSabit izYüzün sürekli değişikliği
HastalıkYaşamı tehlikeye sokan durumİyileşmesi olanağı bulunmayan hastalık veya bitkisel hayat
Gebe kadınÇocuğun vaktinden önce doğmasıÇocuğun düşmesi
Alt sınır (m.86/1 / m.86/3 hâlleri)4 yıl / 6 yıl6 yıl / 9 yıl

Kanun “duyularından veya organlarından birinin” ifadesini kullanır. Bu nedenle çift organlardan birinin (örneğin bir gözün) işlevini tamamen yitirmesi, diğeri işlevini sürdürse bile “zayıflama” değil “yitirilme” olarak tartışılır. Zayıflama ile yitirilme arasındaki fark bir kat artırım ve üç yıllık alt sınır farkı demektir; bu nedenle raporun hangi terimi kullandığı ve bunu hangi tıbbi bulguya dayandırdığı savunmanın ve mağdur vekilinin ilk kontrol edeceği husustur.

Üçüncü Fıkra: Kemik Kırığı ve Çıkık (TCK m.87/3)

“Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.” (TCK m.87/3). Bu fıkrada sabit bir oran yoktur; artırım, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisiyle orantılı olmalıdır ve bunun ölçüsü adli tıp raporudur.

Adli Tıp Kurumu, Adli Tıp Uzmanları Derneği ve Adli Tıp Derneğinin hazırladığı “Türk Ceza Kanunu’nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi” rehberi, vücuttaki kemik kırıklarını hayat fonksiyonlarına etkisine göre hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-5-6) olarak sınıflandırır. Mahkemenin yapacağı artırımın bu dereceyle uyumlu ve gerekçeli olması gerekir: birinci derece bir kırıkta üst sınıra yakın artırım yapılması veya derece belirtilmeden artırım uygulanması, kanun yolunda ileri sürülebilecek bir hukuka aykırılıktır.

Tablo 3 — Kemik kırığının derecelendirilmesi (adli tıp rehberi)
DereceAnlamıArtırım bakımından sonuç
1Hafif: hayat fonksiyonlarına etkisi en az olan kırıklarArtırımın alt düzeyde kalması beklenir
2-3Orta derecede etkili kırıklarOrta düzeyde artırım; derece ve gerekçe gösterilmeli
4-5-6Ağır: ciddi ve kompleks kırıklarYarıya yaklaşan artırım tartışılır

Diş kırığı: Rehber diş kayıplarını kemik kırıklarından ayrı bir başlık altında, çiğneme ve konuşma fonksiyonları yönünden değerlendirir. Yargıtay uygulamasında da diş kırığı m.87/3 anlamında kemik kırığı olarak kabul edilmemektedir. Bu nedenle diş kırılmasına yol açan yaralamada kemik kırığı artırımı uygulanmaz; ancak dişin kaybının konuşma veya organ işlevine etkisi ayrıca değerlendirilebilir.

Birden fazla netice: Aynı yaralamada hem kemik kırığı hem yüzde sabit iz gibi birden fazla netice oluşabilir. Bu durumda hangi fıkraların hangi sırayla uygulanacağı ve cezanın nasıl belirleneceği gerekçeli kararda açıkça gösterilmelidir; cezanın belirlenmesinde izlenecek sıra için temel ceza ve TCK 61 yazımıza bakabilirsiniz.

Kasten yaralama soruşturması veya davasıyla mı karşı karşıyasınız?

Adli tıp raporunun doğru değerlendirilmesi, nitelikli hal itirazı ve haksız tahrik/meşru savunma stratejisi sonucu değiştirir. Hukukçular Evi ile iletişime geçin.

📞 0554 648 37 15
💬 WhatsApp

Dördüncü Fıkra: Yaralama Sonucu Ölüm (TCK m.87/4)

“Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde on yıldan ondört yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” (TCK m.87/4, 7550 sayılı Kanunla değişik). Bu fıkrada artırım değil, doğrudan yeni bir ceza aralığı öngörülmüştür.

Kasten öldürmeden farkı: Yaralama sonucu ölüm ile kasten öldürme (TCK m.81) arasındaki fark failin kastının yönüdür. Fail yalnızca yaralamayı istemiş ve ölüm, en azından taksirle öngörülebilir bir netice olarak gerçekleşmişse m.87/4 uygulanır (m.23). Fail ölümü istemiş veya ölümün gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemişse kasten öldürme gündeme gelir; olası kastta da kasten öldürme suçu oluşur, ancak kanunun öngördüğü indirimli cezaya hükmolunur (m.21/2). Kastın yönü dosyada çoğu zaman dolaylı olgulardan çıkarılır: kullanılan aracın niteliği, darbenin sayısı ve şiddeti, hedef alınan vücut bölgesi, fail ile mağdur arasındaki ilişki ve olay sonrası davranış. Kasten öldürmenin cezası ve nitelikli hâlleri için kasten öldürme suçu (TCK 81-82) yazımıza bakabilirsiniz.

Tablo 4 — Temsilî hesap: alt sınırlar cezayı nasıl belirler?
Hâlm.86’ya göre alt sınırm.87 artırımıKanuni alt sınırSonuç (alt sınırdan)
m.86/1 + m.87/11 yıl 6 ayBir kat: 3 yıl4 yıl4 yıl
m.86/1 + m.87/21 yıl 6 ayİki kat: 4 yıl 6 ay6 yıl6 yıl
Silahla (m.86/3-e) + m.87/12 yıl 3 ayBir kat: 4 yıl 6 ay6 yıl6 yıl
Silahla (m.86/3-e) + m.87/22 yıl 3 ayİki kat: 6 yıl 9 ay9 yıl9 yıl
m.86/1 + m.87/3 (kemik kırığı)1 yıl 6 ayYarısına kadar: en fazla 2 yıl 3 ay—Derecesine göre 1 yıl 6 ay – 2 yıl 3 ay arası
m.86/1 + m.87/4 (ölüm)—Doğrudan aralık10 yıl10 – 14 yıl
m.86/3 + m.87/4 (ölüm)—Doğrudan aralık14 yıl14 – 18 yıl

Tablo, temel cezanın alt sınırdan belirlendiği ve başka artırım veya indirim bulunmadığı temsilî bir hesaptır. Görüldüğü gibi birinci ve ikinci fıkra hâllerinde çoğu zaman sonucu artırım oranı değil, kanunun koyduğu alt sınır belirler. Haksız tahrik (m.29), takdiri indirim (m.62) veya teşebbüs gibi kurumlar bu rakamlardan sonra uygulanır.

Yaşamı Tehlikeye Sokan Yaralama mı, Öldürmeye Teşebbüs mü?

Uygulamada en büyük ceza farkı, yaşamı tehlikeye sokan bir yaralamanın m.87/1-d kapsamında mı, yoksa kasten öldürmeye teşebbüs olarak mı nitelendirileceğinde ortaya çıkar. Teşebbüste kişi, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on dört yıldan yirmi bir yıla, müebbet hapis cezası yerine on yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m.35/2; aralıklar 7550 sayılı Kanunla yükseltilmiştir). Kasten öldürmenin temel hâli müebbet hapis gerektirdiğinden, öldürmeye teşebbüs nitelendirmesi en az on yıllık bir aralık demektir; oysa yaşamı tehlikeye sokan yaralamada alt sınır dört yıl, m.86/3 hâllerinde altı yıldır.

İki nitelendirme arasındaki fark yine kastın yönündedir ve dosyadaki olgulardan çıkarılır: kullanılan aracın öldürmeye elverişliliği, darbenin hedef aldığı bölge (hayati organlar mı, uzuvlar mı), darbe sayısı ve şiddeti, failin saldırıyı kendiliğinden bırakıp bırakmadığı, fail ile mağdur arasındaki önceki ilişki ve olay sonrası davranış. Tek bir darbeyle bacağa yönelen bıçak yarası ile göğse yönelik birden fazla bıçak darbesi aynı sonucu doğurmaz. Savunma bakımından, yaralama kastını gösteren olguların soruşturmanın başından itibaren tutanaklara geçirilmesi belirleyicidir.

Tablo 5 — Nitelendirmenin ceza üzerindeki etkisi
NitelendirmeDayanakKanuni aralık veya alt sınır
Yaşamı tehlikeye sokan yaralama (m.86/1 hâli)TCK m.87/1-dAlt sınır 4 yıl
Yaşamı tehlikeye sokan yaralama (m.86/3 hâli, örneğin silahla)TCK m.87/1-dAlt sınır 6 yıl
Kasten öldürmeye teşebbüs (temel hâl)TCK m.81, m.35/210 – 18 yıl
Nitelikli kasten öldürmeye teşebbüsTCK m.82, m.35/214 – 21 yıl
Yaralama sonucu ölümTCK m.87/410 – 14 yıl veya 14 – 18 yıl

Gebe Kadına Karşı İşlenen Yaralama

Kanun, gebe bir kadına karşı işlenen yaralamanın çocuk üzerindeki sonucunu iki ayrı fıkrada düzenler: çocuğun vaktinden önce doğması hâlinde ceza bir kat artırılır (m.87/1-e), çocuğun düşmesi hâlinde ise iki kat artırılır (m.87/2-e). Bu bentlerin uygulanabilmesi için neticenin yaralamanın sonucu olduğu tıbbi olarak gösterilmelidir; gebeliğin varlığı ve haftası, erken doğum veya düşükle yaralama arasındaki nedensellik raporda açıkça tartışılmalıdır. Neticenin failin fiilinden kaynaklandığı ve fail bakımından en azından taksirle öngörülebilir olduğu gösterilemezse bu bentler uygulanamaz (TCK m.23).

İhmali Davranışla Yaralama (TCK m.88)

“Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir.” (TCK m.88). Bu hüküm, kasten yaralamanın bir hareketle değil, hukuken yapılması gereken bir davranışın yapılmamasıyla gerçekleştiği hâlleri kapsar. Örneğin bakmakla yükümlü olduğu kişinin tedavisini bilerek engelleyen veya ihmal eden kişinin durumu bu çerçevede tartışılabilir. İhmali davranışla işlenen suçlarda failin belirli bir yükümlülük altında bulunması (garantörlük) aranır; bu yükümlülüğün kaynağı ve kapsamı her dosyada ayrıca belirlenmelidir. Garantörlük kavramının kasten öldürmedeki karşılığı için ihmali davranışla kasten öldürme (TCK 83) yazımıza bakabilirsiniz.

İndirim takdiridir (“indirilebilir”) ve üçte ikiye kadar uzanır. Kanun, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında “kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88)” ifadesine yer verir (CMK m.253/1-b); bu nedenle m.88 kapsamındaki dosyalarda uzlaştırmanın uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Adli Tıp Raporu: Dosyanın Omurgası

Madde 87’deki her kavram (sürekli zayıflama, yitirilme, sabit iz, yaşamsal tehlike, kırığın derecesi) tıbbi bir tespite dayanır. Rapor, yaralanmanın niteliğini belirleyen en önemli delildir ve eksik veya çelişkili bir raporla kurulan hüküm kanun yolunda tartışılabilir. Pratikte dikkat edilecek noktalar:

  • Geçici ve kesin rapor ayrımı: Olaydan hemen sonra düzenlenen rapor çoğu zaman geçicidir; sürekli zayıflama, sabit iz veya organ işlevinin durumu ancak iyileşme süreci tamamlandıktan sonra belirlenebilir. Yüzde sabit iz için rehber en az altı ay bekleme öngörür.
  • Terimlerin doğru kullanılması: “Zayıflama” ile “yitirilme”, “sabit iz” ile “sürekli değişiklik” farklı fıkralara girer.
  • Kırık derecesinin açıkça yazılması: Derece belirtilmeden m.87/3 artırımı yapılmamalıdır.
  • Çelişkinin giderilmesi: Raporlar arasında çelişki varsa ek rapor veya Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas kurulundan görüş istenmesi talep edilmelidir.

Rapor süreci için darp raporu nasıl alınır ve adli tıp raporu ne zaman çıkar yazılarımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet, Uzlaştırma, Mahkeme ve Zamanaşımı

Tablo 6 — Usul kuralları
KonuKuralDayanak
ŞikâyetYalnızca basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralama şikâyete bağlıdır; m.87 hâlleri re’sen soruşturulurTCK m.86/2
UzlaştırmaKasten yaralama (86/3 hariç) ile m.88 uzlaştırma kapsamında sayılır; m.87 listede yer almazCMK m.253/1-b
Görevli mahkemeOn yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinde görülür; ölüm hâlinde (m.87/4) ağır ceza5235 s.K. m.12
Dava zamanaşımıBeş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş yıl; nitelikli hâller de dikkate alınırTCK m.66/1-d, m.66/3
KesilmeSüre en fazla yarısı kadar uzar (on beş yıl → yirmi iki yıl altı ay)TCK m.67/4
HAGB ve ertelemeSonuç ceza iki yıl veya daha az ise gündeme gelir; m.87/1-2 alt sınırları bu imkânı fiilen kapatırCMK m.231/5; TCK m.51/1

Sağlık çalışanlarına karşı görevleri nedeniyle işlenen kasten yaralamada, 3359 sayılı Kanunun 7243 sayılı Kanunla eklenen ek 12. maddesi uyarınca ilgili maddeye göre tayin edilecek ceza yarı oranında artırılır ve hapis cezası ertelenemez; ayrıntı için sağlık çalışanına şiddet yazımıza bakabilirsiniz.

Mağdurun Hakları: Katılma ve Tazminat

Ağırlaşmış yaralamanın mağduru, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK m.237/1); katılan sıfatı delil sunma, rapora itiraz etme ve kanun yoluna başvurma bakımından güvence sağlar. Ceza davasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde tazminat istenebilir. Bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır (TBK m.54). Hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir (TBK m.56/1). Tazminat istemi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yılda ve her hâlde fiilden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar; ancak ceza kanunları daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre uygulanır (TBK m.72/1).

Kalıcı sonuçların (sürekli zayıflama, iş göremezlik, maluliyet) tazminat bakımından da belirleyici olduğunu unutmayın: ceza dosyasında alınan kesin adli tıp raporu, hukuk davasındaki maluliyet değerlendirmesinin de temel belgelerinden biri olur. Maluliyet raporlarına itiraz için maluliyet raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Üç Örnek Olay

Örnek 1 — Kavgada burun kırığı: Yumrukla burun kemiğinde birinci derece kırık oluşuyor. Temel hâl (m.86/1) ve kemik kırığı artırımı (m.87/3) birlikte uygulanır; artırımın hafif dereceyle orantılı olması gerekir. Kırık hafif olduğundan sonuç cezanın iki yıl veya altında kalması ve HAGB veya ertelemenin tartışılması mümkündür. Fiil 4 Haziran 2025’ten önce işlendiyse lehe olan önceki temel ceza aralığı uygulanır.

Örnek 2 — Şişeyle yaralama ve yüzde iz: Kırık bir şişeyle yüze vurulması sonucu yüzde yara oluşuyor. Şişe fiilen saldırıda kullanılmaya elverişli bir araç olduğundan silahla yaralama (m.86/3-e) tartışılır. Altı ay sonra düzenlenen raporda iz 1-2 metre mesafeden ilk bakışta fark edilebiliyorsa yüzde sabit iz (m.87/1-c) vardır ve alt sınır altı yıldır. Rapor olaydan hemen sonra düzenlenmişse kesin rapor istenmelidir.

Örnek 3 — Tek darbe ve ölüm: Tartışma sırasında atılan tek bir yumruk sonucu düşen mağdur başını çarparak hayatını kaybediyor. Failin öldürme kastı yoksa ve ölüm, düşme ve başın çarpması sonucu en azından taksirle öngörülebilir bir netice olarak gerçekleşmişse m.87/4 uygulanır; temel hâlde on yıldan on dört yıla kadar hapis öngörülür. Haksız tahrik ve takdiri indirim gibi kurumlar bu aralık üzerinden değerlendirilir.

Savunma ve Mağdur Vekili İçin Ölçütler

Haksız tahrik: Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kişiye verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m.29) — haksız tahrik indirimi. Meşru savunma: Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anki hâl ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez (m.25/1); meşru savunmada sınırın mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmesi hâlinde de ceza verilmez (m.27/2) — meşru savunmanın sınırları.

  1. Kast: Fail yaralamayı mı, ölümü mü istedi? Araç, darbe sayısı ve hedef bölge ne gösteriyor?
  2. Nedensellik: Ağır netice fiilin sonucu mu, yoksa araya giren başka bir nedenin mi?
  3. Rapor: Terimler doğru mu, kesin rapor alınmış mı, kırık derecesi yazılmış mı?
  4. Fıkra: m.86/1 mi, m.86/3 mü? Alt sınır buna göre değişir.
  5. Zaman: Fiil 4 Haziran 2025’ten önce mi işlendi? Lehe kanun karşılaştırması yapıldı mı (m.7/2)?
  6. İndirimler: Haksız tahrik, meşru savunmada sınırın aşılması ve takdiri indirim tartışıldı mı?

Mağdur olarak sürecinizi yönetmek için darp edildim, yaralandım: ne yapmalıyım?, suçun tüm hâlleri için kasten yaralama: basit ve nitelikli hâller, eziyet suçundan farkı için eziyet suçu (TCK 96) yazılarımıza bakabilirsiniz. Alanın tamamı için Ceza Hukuku Rehberimiz başlangıç noktasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın cezası nedir?

m.86’ya göre belirlenen ceza, m.87/1 hâllerinde bir kat artırılır ve dört yıldan (m.86/3 hâllerinde altı yıldan) az olamaz; m.87/2 hâllerinde iki kat artırılır ve altı yıldan (dokuz yıldan) az olamaz. Kemik kırığında yarısına kadar artırım yapılır (m.87/3). Rakamlar 7550 sayılı Kanunla değişmiştir.

Kasten yaralama sonucu ölümde ceza ne kadar?

m.86/1’e giren hâllerde on yıldan on dört yıla, m.86/3’e giren hâllerde on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezasıdır (TCK m.87/4, 7550 sayılı Kanunla değişik). 4 Haziran 2025’ten önce işlenen fiillerde lehe olan önceki aralıklar uygulanır.

Kemik kırığında ceza ne kadar artar?

Ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır (TCK m.87/3). Adli tıp rehberi kırıkları hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-5-6) olarak derecelendirir; artırım bu dereceyle orantılı olmalıdır.

Diş kırığı kemik kırığı sayılır mı?

Hayır. Adli tıp rehberi diş kayıplarını kemik kırıklarından ayrı bir başlıkta değerlendirir ve Yargıtay uygulamasında diş kırığı m.87/3 anlamında kemik kırığı kabul edilmez.

Yüzde sabit iz ne zaman tespit edilir?

Adli tıp rehberine göre iz, gün ışığında veya iyi aydınlatılmış ortamda 1-2 metre sözel diyalog mesafesinden ilk bakışta fark ediliyorsa sabit iz sayılır ve değerlendirme yaralanmadan en az altı ay sonra yapılır.

Organ işlevinin zayıflaması ile yitirilmesi arasındaki fark nedir?

Sürekli zayıflama m.87/1’e (bir kat artırım), yitirilme m.87/2’ye (iki kat artırım) girer. Kanun “organlarından birinin” dediğinden çift organlardan birinin işlevini tamamen yitirmesi, diğeri çalışsa da yitirilme olarak tartışılır.

Yaralama sonucu ölüm ile kasten öldürme farkı nedir?

Fark kastın yönündedir. Fail yalnızca yaralamayı istemiş ve ölüm en azından taksirle öngörülebilir bir netice olarak gerçekleşmişse m.87/4 uygulanır (TCK m.23). Fail ölümü istemiş veya olası kastla hareket etmişse kasten öldürme gündeme gelir (m.81, m.21/2).

İhmali davranışla yaralamada ceza nasıl belirlenir?

Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir (TCK m.88). İndirim takdiridir; failin belirli bir yükümlülük altında bulunması aranır.

Ağırlaşmış yaralamada uzlaştırma var mı?

Hayır. CMK m.253/1-b, uzlaştırma kapsamında “kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88)” ifadesine yer verir; m.87 bu listede yoktur ve şikâyete bağlı değildir.

Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?

m.87 hâlleri şikâyete bağlı olmadığından mağdurun vazgeçmesi davayı düşürmez. Yalnızca basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralama (m.86/2) şikâyete bağlıdır.

Hangi mahkeme bakar?

On yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinde görülür (5235 s.K. m.12). Yaralama sonucu ölümde (m.87/4) ağır ceza mahkemesi görevlidir; diğer hâllerde görev somut nitelendirmeye göre belirlenir.

Zamanaşımı ne kadar?

Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d); nitelikli hâller de dikkate alınır (m.66/3) ve kesen işlemler süreyi en fazla yirmi iki yıl altı aya kadar uzatabilir (m.67/4).

Ağırlaşmış yaralamada HAGB veya erteleme mümkün mü?

HAGB ve erteleme için sonuç cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir (CMK m.231/5; TCK m.51/1). m.87/1 ve m.87/2’deki dört ve altı yıllık alt sınırlar nedeniyle bu hâllerde fiilen mümkün değildir; kemik kırığı (m.87/3) hâllerinde indirimlerle tartışılabilir.

Olay 2025 öncesinde olduysa hangi cezalar uygulanır?

Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonraki kanun farklıysa failin lehine olan uygulanır (TCK m.7/2). 4 Haziran 2025’ten önceki fiillerde genellikle önceki, daha düşük alt sınırlar ve aralıklar uygulanır.

Silahla yaralamada ağır netice olursa ne olur?

Silahla yaralama m.86/3 kapsamındadır; bu nedenle m.87’deki yüksek alt sınırlar uygulanır: birinci fıkrada altı yıl, ikinci fıkrada dokuz yıl, ölüm hâlinde on dört yıldan on sekiz yıla kadar hapis.

Yaşamı tehlikeye sokan yaralama ile öldürmeye teşebbüs farkı nedir?

Fark kastın yönündedir. Yaşamı tehlikeye sokan yaralamada alt sınır dört yıl (m.86/3 hâllerinde altı yıl) iken, kasten öldürmeye teşebbüste temel hâlde on yıldan on sekiz yıla kadar hapis öngörülür (TCK m.35/2, 7550 ile değişik). Araç, hedef bölge ve darbe sayısı bu ayrımda belirleyicidir.

Mağdur olarak tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılması bedensel zarar kalemleridir (TBK m.54); ayrıca manevi tazminat istenebilir (m.56/1). Ceza davasına katılarak da delil ve rapor sürecine etki edebilirsiniz (CMK m.237/1).

Gebe kadına karşı yaralamada ceza nasıl belirlenir?

Çocuğun vaktinden önce doğması hâlinde ceza bir kat (m.87/1-e), çocuğun düşmesi hâlinde iki kat (m.87/2-e) artırılır; neticenin yaralamadan kaynaklandığı tıbbi olarak gösterilmelidir.

Kesin adli rapor ne zaman alınmalı?

Sürekli zayıflama, sabit iz veya organ işlevi gibi sonuçlar ancak iyileşme tamamlandıktan sonra belirlenebilir. Adli tıp rehberi yüzde sabit iz değerlendirmesinin yaralanmadan en az altı ay sonra yapılmasını öngörür; olaydan hemen sonraki geçici rapora dayanılarak m.87 uygulanmışsa kesin rapor istenmelidir.

Haksız tahrik bu suçta uygulanır mı?

Evet. Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında hareket eden faile verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m.29); indirim m.87’ye göre belirlenen cezadan sonra uygulanır.


Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk