Kamu Görevlisinin Ticareti (TCK 259): Görevin Nüfuzuyla Satış Yapmak

Kamu görevlisinin ticaretle uğraşması kural olarak disiplin hukukunun konusudur. Ancak bir sınır aşıldığında ceza hukuku devreye girer: görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak birine mal veya hizmet satmaya çalışmak suçtur. Türk Ceza Kanunu’nun 259. maddesi bu fiili altı aya kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır. Maddenin en dikkat çekici yönü şudur: satışın gerçekleşmesi bile gerekmez — “satmaya çalışmak” yeterlidir.

Suçun Ayırt Edici Unsuru: Görevin Nüfuzu

Kamu görevlisinin ticaret yapması her hâlde suç değildir. Suçu oluşturan, görevin sağladığı nüfuzun satış veya kiralama işleminde kullanılmasıdır.

Yedinci satır önemli bir ayrımı içerir: memurun ticaretle uğraşma yasağının ihlali ile TCK m.259 kapsamındaki suç farklı şeylerdir. Ticaret yasağının ihlali disiplin hukukunun konusudur ve ayrı bir süreç işletilir; ceza sorumluluğunun doğması için görevin nüfuzunun kullanılmış olması gerekir. Bu ayrım, memurlar bakımından savunmanın ilk kurulacağı noktadır.

İki Ayrı Süreç: Ceza ve Disiplin

Kamu görevlisi hakkında aynı olaydan dolayı hem cezai hem disiplin süreci işleyebilir; bunlar birbirinden bağımsızdır.

Yedinci satır memurlar için en kritik bilgidir: ceza davasında beraat etmek, disiplin cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Disiplin hukuku farklı bir değerlendirme ölçütüne dayanır ve ceza yargılamasında yeterli delil bulunmayan bir fiil, disiplin bakımından sabit sayılabilir. Bu nedenle iki süreç ayrı ayrı ve eşzamanlı yönetilmelidir. Altıncı satır ise süre bakımından uyarıdır; disiplin zamanaşımı süreleri çok kısadır ve kaçırıldığında ceza verilemez. Ayrıntı için memur disiplin cezalarında zamanaşımı ve memur disiplin cezaları: savunma, itiraz ve iptal davası rehberlerimize bakabilirsiniz.

Kamu görevlisi suçları rehberlerimiz: rüşvet suçu · zimmet suçu · ihaleye fesat karıştırma · edimin ifasına fesat · kamu görevlisinin ticareti · mal bildirimi yükümlülüğü

Özetle: Ticaret Değil, Nüfuz Cezalandırılır

TCK m.259, kamu görevlisinin ticaret yapmasını değil, görevinin sağladığı nüfuzu kullanarak başkasına mal satmasını veya hizmet sunmasını cezalandırır. Bu ayrım suçun özüdür: nüfuz unsuru bulunmadıkça ceza sorumluluğu doğmaz.

Nüfuz kullanımı en çok, görevlinin işlem yaptığı, denetlediği veya karar verdiği kişilerle kurulan ticari ilişkilerde gündeme gelir. Serbest piyasada, görev ilişkisinden bağımsız olarak yapılan alışverişler bu kapsamda değildir.

Ancak memurlar için ikinci bir katman vardır: ticaretle uğraşma yasağının ihlali, ceza sorumluluğu doğmasa dahi disiplin suçu oluşturur ve ayrı bir süreç işletilir. Bu iki süreç bağımsızdır — ceza davasında beraat edilmesi disiplin cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Disiplin sürecinde süreler çok kısadır ve kaçırıldığında ceza verilemez; bu nedenle her iki süreç eşzamanlı ve ayrı ayrı yönetilmelidir. Menfaat karşılığı işlem yapılması hâlinde ise nitelendirme değişir ve rüşvet veya irtikap gündeme gelir.

Memurun Ticaret Yasağı: Kapsam ve İstisnalar

Ceza sorumluluğundan ayrı olarak, memurların ticaretle uğraşması disiplin hukuku bakımından da düzenlenmiştir.

Dördüncü ve altıncı satırlar sık merak edilen noktalardır: şirket ortaklığı ile şirket yöneticiliği farklı değerlendirilir ve yalnızca pay sahibi olmak kural olarak ticaret yasağı kapsamına girmeyebilir. Aynı şekilde taşınmaz kira geliri elde etmek ticari faaliyet sayılmaz. Ancak son satır sınırı hatırlatır; hangi faaliyet olursa olsun görevin nüfuzu kullanılarak yürütülüyorsa ceza sorumluluğu ayrıca doğar.

Kanunun Metni ve Ceza

Türk Ceza Kanunu’nun 259. maddesi şöyledir:

Yürüttüğü görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak, bir başkasına mal veya hizmet satmaya çalışan kamu görevlisi, altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

Madde, kanunun kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlar bölümünde yer alır. Korunan değer, kamu görevinin özel çıkar için kullanılmaması ve vatandaşın idareye duyduğu güvendir.

Ceza seçimliktir: hâkim hapis veya adli para cezasından birini takdir eder. Öngörülen ceza miktarı düşük olmakla birlikte, kamu görevlileri bakımından mahkûmiyetin memuriyete etkisi asıl sonucu doğurur.

Suçun Üç Unsuru

1) Fail kamu görevlisi olmalıdır. Kanunun tanımı geniştir: kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi.

2) Görevin sağladığı nüfuzdan yararlanılmalıdır. Bu, maddenin merkezindeki unsurdur ve aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

3) Mal veya hizmet satmaya çalışılmalıdır. Kanun “satmak” değil “satmaya çalışmak” demiştir. Bu, suçun tamamlanması için satışın gerçekleşmesinin gerekmediği anlamına gelir; satış girişimi yeterlidir.

Bu üçüncü unsur, maddeyi diğer suçlardan ayıran özelliktir. Teklifin reddedilmiş olması, ürünün teslim edilmemiş olması veya bedelin ödenmemiş olması suçun oluşmasına engel değildir.

Anahtar Unsur: “Nüfuzdan Yararlanma”

Bu, savunmanın merkezindeki kavramdır. Kamu görevlisinin ticari faaliyette bulunması tek başına bu suçu oluşturmaz; görevinin sağladığı üstünlüğü kullanmış olması gerekir.

Nüfuzdan yararlanmayı gösteren durumlar:

• Satışın, görevi gereği iş yaptığı kişilere yönelmiş olması — denetlediği işletmelere, işlemini yürüttüğü başvuru sahiplerine, hizmet verdiği vatandaşlara.
• Teklifin görev sırasında ve görev yerinde yapılmış olması.
• Muhatabın, reddetmesi hâlinde işinin aksayacağı izlenimine kapılması.
• Görevlinin kimliğinin, unvanının veya yetkisinin satış sırasında öne çıkarılması.
• Astlara veya hizmet alanlara yönelik örtülü baskı içeren teklifler.

Buna karşılık, kamu görevlisinin görevinden tamamen bağımsız bir ortamda, sıfatını kullanmadan ve muhatabın kendisiyle hiçbir görev ilişkisi bulunmadan yaptığı satış bakımından bu unsur gerçekleşmez. Böyle bir durum, varsa disiplin hukuku kapsamında değerlendirilir.

Ceza Sorumluluğu ile Disiplin Sorumluluğu Ayrımı

Bu ayrım pratikte çok önemlidir çünkü iki farklı rejim söz konusudur:

• Disiplin hukuku: memur mevzuatı, kamu görevlilerinin ticaretle uğraşmasına ilişkin genel yasaklar ve sınırlamalar öngörür. Bu yasakların ihlali, nüfuzdan yararlanma olmasa dahi disiplin cezası doğurabilir.
• Ceza hukuku: TCK 259 ise yalnızca nüfuzdan yararlanma unsurunun bulunduğu hâlde uygulanır.

Yani bir kamu görevlisi ticaret yasağını ihlal etmiş olabilir ama TCK 259 suçunu işlememiş olabilir. Tersi de mümkündür.

Savunmada bu ayrımın net kurulması, ceza dosyasının kapanmasını sağlayabilir. Disiplin süreci ayrıca yürütülecek olsa da, ceza mahkûmiyetinin sonuçları çok daha ağırdır.

Benzer Suçlarla Sınırı

Bu madde, kamu idaresine karşı diğer suçlarla karışabilir. Ayrımlar:

• Rüşvet (TCK 252): görevin gereklerine aykırı ya da uygun bir işin yapılması için menfaat anlaşması vardır. TCK 259’da ise bir satış ilişkisi söz konusudur; muhatap karşılığında bir mal veya hizmet alır.
• İrtikap (TCK 250): kişi icbar, hile veya hatası nedeniyle karşılıksız menfaat sağlamaya yöneltilir. TCK 259’da karşılıklı bir alışveriş vardır.
• Görevi kötüye kullanma (TCK 257): genel nitelikte bir suçtur ve kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında uygulanır. Fiil TCK 259 kapsamına giriyorsa özel hüküm önceliklidir.
• Kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf: ilgili kanunlardaki koşullara aykırı olarak, karşılık ödenmek suretiyle de olsa zorla tasarrufta bulunma ayrı bir maddede düzenlenmiştir.

Nitelendirmenin doğru yapılması, ceza miktarını ve görevli mahkemeyi belirler.

Usul ve Savunmada Kontrol Listesi

Usul: suç şikâyete tabi değildir, resen soruşturulur. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Kamu görevlileri hakkında soruşturma bakımından izin usulü gündeme gelebilir.

Dosyada incelenmesi gerekenler:

• Nüfuzdan yararlanma ispatlanmış mı? Bu unsur, iddianamede ve gerekçeli kararda somut olgularla gösterilmeli. Sadece “kamu görevlisidir ve satış yapmıştır” tespiti yeterli değildir.
• Muhatapla görev ilişkisi var mı? Alıcının, failin görev alanıyla bir bağlantısı bulunuyor mu?
• Satış nerede ve nasıl teklif edilmiş? Görev yeri ve mesai saati içinde mi, dışında mı?
• Baskı unsuru var mı? Muhatabın beyanları bu yönde mi?
• Fiil başka bir suça mı giriyor? Rüşvet veya irtikap unsurları bulunuyorsa nitelendirme değişir.
• Disiplin süreci ile ceza süreci ayrıştırılmış mı?

Sonuçlar bakımından not: kamu görevlileri açısından bir mahkûmiyetin memuriyet statüsüne etkisi, cezanın türüne ve süresine göre değişir. Bu husus, savunmada ceza türünün belirlenmesi bakımından ayrıca gözetilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez.

Mevzuat Haritası

Ticaret Yasağının Kanuni Metni: 657 m. 28

Yazının “memurun ticaret yasağı” başlığı altında verdiği tablo doğrudur; ancak dayanak madde hiç gösterilmemiştir. Oysa yasağın kapsamı tek bir maddede ve oldukça somut biçimde sayılmıştır.

Yasağın Dışında Kalanlar

Aynı madde, istisnaları da açıkça sayar ve bu liste uygulamada sık sorulan soruları karşılar.

Az Bilinen Yükümlülük: Eş ve Çocuk Bildirimi

Maddenin son fıkrası, yalnızca memurun kendi faaliyetiyle ilgili değildir ve yazıda hiç yer almaz.

657 m. 28: “Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler.”

İki Sürecin Bağımsızlığının Kanuni Dayanağı

Yazının “ceza davasında beraat, disiplin cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz” tespiti doğrudur ve bunun açık bir kanun hükmü vardır.

657 m. 131: “Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun Ceza Kanununa göre mahkûm olması veya olmaması hâlleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.”

Ceza Türü Neden Belirleyici?

Yazının “savunmada ceza türünün belirlenmesi ayrıca gözetilmelidir” uyarısı isabetlidir; sebebi TCK m. 53‘ün kapsamındadır.

Sınır Komşusu Maddeler

Yazının karşılaştırması doğrudur; madde numaraları eklendiğinde nitelendirme tartışması somutlaşır.

Usul: Zamanaşımı ve İzin

Üçüncü satır, eski tarihli iddialar bakımından ilk kontrol edilecek husustur. Maddenin cezası altı aya kadar hapis veya adlî para cezası olduğundan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Yıllar öncesine dayanan bir satış iddiasında, fiilin tarihi ile soruşturmanın başlangıcı arasındaki süre hesaplanmalıdır. Dördüncü satır ise soruşturmanın usulünü belirler; izin alınmadan yürütülen işlemler ayrıca itiraz konusu yapılabilir.

Nüfuz Unsurunun İspatı

Yazının doğru vurguladığı gibi bu unsur savunmanın merkezindedir; iddianame ve gerekçeli kararda somut olgularla gösterilmesi gerekir.

Beşinci satır, en çok sonuç veren savunma hattını işaret eder. Satışın, muhatabın failde derdest bir işi bulunmadığı bir dönemde yapılmış olması, nüfuz unsurunu zayıflatır. Bu nedenle savunmada yalnızca “nüfuz kullanmadım” denmemeli; muhatabın işlem geçmişi ile satış tarihi karşılaştırmalı olarak ortaya konulmalıdır. Nüfuz unsuru gösterilemediğinde ceza sorumluluğu doğmaz; fiil varsa yalnızca 657 m. 28 kapsamında disiplin değerlendirmesine tabi olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kamu görevlisinin ticareti suçunun cezası nedir?

TCK m. 259: “Yürüttüğü görevin sağladığı nüfuzdan yararlanarak, bir başkasına mal veya hizmet satmaya çalışan kamu görevlisi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Memurun ticaret yapması her hâlde suç mu?

Hayır. Ceza sorumluluğu için görevin sağladığı nüfuzdan yararlanılmış olması gerekir. Nüfuz unsuru yoksa fiil, varsa 657 m. 28 kapsamında disiplin değerlendirmesine tabidir.

Satış gerçekleşmezse suç oluşur mu?

Kanun “satmaya çalışan” der; satışın gerçekleşmesi gerekmez. Teklifin reddedilmiş, ürünün teslim edilmemiş veya bedelin ödenmemiş olması suçun oluşmasına engel değildir.

Kim “kamu görevlisi” sayılır?

TCK m. 6/1-c: kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi. Tanım geniştir.

Ticaret yasağının kanuni dayanağı nedir?

657 m. 28 — “Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı”.

Madde tam olarak neleri yasaklıyor?

Türk Ticaret Kanunu’na göre tacir veya esnaf sayılmayı gerektirecek faaliyeti; ticaret ve sanayi müesseselerinde görev almayı; ticari mümessil veya ticari vekil olmayı; kollektif şirkette ortak ve komandit şirkette komandite ortak olmayı.

Serbest meslek de yasak mı?

Evet. Memurlar, mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya meslek kuruluşlarına ait herhangi bir iş yerinde ya da vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz.

Şirkete ortak olmak yasak mı?

Madde yasağı şirket türü ve ortaklık sıfatı üzerinden kurar: kollektif şirkette ortaklık ve komandit şirkette komandite ortaklık açıkça yasaktır. Bu iki sıfatın ortak özelliği, ortağın sınırsız sorumlu olması ve tacir sıfatı kazanmasıdır.

Anonim veya limited şirkette pay sahipliği?

Maddede sayılan yasaklar arasında yer almaz. Ancak bu şirketlerde görev alınması — “ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz” yasağına girer. Ölçüt “ortak mıyım?” değil, “tacir sayılıyor muyum ve görev alıyor muyum?” sorusudur.

Yasağın istisnaları var mı?

Var: görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler; üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulu üyelikleri; özel kanunlarda belirtilen görevler.

Kira geliri ticaret sayılır mı?

Taşınmaz kira geliri elde etmek ticari faaliyet sayılmaz ve yasak kapsamında değildir.

Eşim ticaret yapıyorsa ne yapmalıyım?

Bildirim yükümlülüğünüz var. 657 m. 28: “Eşleri, reşit olmayan veya mahcur olan çocukları, yasaklanan faaliyetlerde bulunan memurlar bu durumu 15 gün içinde bağlı oldukları kuruma bildirmekle yükümlüdürler.”

Bu bir izin yükümlülüğü mü?

Hayır, bildirim yükümlülüğüdür. Eşin ticari faaliyeti kendiliğinden yasak değildir; bildirilmemesi sorun yaratır.

Kimler kapsamda?

Yalnızca üç kişi: eş, reşit olmayan çocuk ve mahcur (kısıtlı) çocuk. Reşit çocukların faaliyeti bildirim kapsamında değildir.

Pratikte ne yapmalıyım?

Eşin şirket kurması, esnaf sicili kaydı açtırması veya bir işletmeye ortak olması hâlinde yazılı bildirim yapın ve kayıt numarası alın. Süre on beş gündür.

Hediye almak da yasak mı?

657 m. 29: memurların doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemeleri, görevleri sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacıyla hediye kabul etmeleri ve iş sahiplerinden borç para istemeleri ve almaları yasaktır.

Ceza davası beklenirken disiplin süreci durur mu?

Durmaz. 657 m. 131: “Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.”

Ceza davasında beraat edersem disiplin cezası kalkar mı?

Kendiliğinden kalkmaz. Aynı madde: “Memurun Ceza Kanununa göre mahkûm olması veya olmaması hâlleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.”

Bunun savunmaya etkisi ne?

Ceza dosyasının sonucunu bekleyip disiplin savunmasını ertelemek maliyetlidir: bu sürede disiplin cezası kesinleşir ve iptal davası süresi geçebilir. İki süreç eşzamanlı yürütülmelidir.

Disiplin zamanaşımı ne kadar?

657 m. 127: uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay, memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde soruşturmaya başlanmalıdır; her hâlde fiilden itibaren iki yıl içinde ceza verilmezse yetki zamanaşımına uğrar.

Ticaret yapmanın disiplin karşılığı nedir?

657 m. 125/D kapsamında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Mahkûmiyet memuriyetimi etkiler mi?

Değerlendirme somut hükme göre yapılır. 657 m. 48‘de memurluğa alınma şartları arasında sayılan mahkûmiyet ölçütleri bir yıl veya daha fazla süreli hapis cezası ile belirli katalog suçlara dayanır; m. 259’un üst sınırı altı aydır ve bu madde anılan katalogda yer almaz.

O hâlde hiç risk yok mu?

Var — disiplin cephesi ayrıca işler. Memuriyetin korunması tek başına ceza dosyasına bağlı değildir.

Ceza türü neden önemli?

TCK m. 53‘teki hak yoksunlukları — kamu görevini üstlenmekten yoksunluk dâhil — hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak doğar. m. 259’da ceza seçimliktir; hâkim adlî para cezası yönünde takdir kullanırsa bu sonuç gündeme gelmez.

Savunmada bunu nasıl kullanırım?

Esas savunmanın yanında ceza türüne yönelik ayrı bir talep ileri sürülmelidir. Ayrıca m. 259’un üst sınırı altı ay olduğundan verilecek hapis cezası her hâlde kısa sürelidir ve TCK m. 50 uyarınca seçenek yaptırımlara çevrilebilir.

Rüşvetten farkı nedir?

TCK m. 252‘de bir işin yapılması veya yapılmaması karşılığında menfaat anlaşması vardır. m. 259‘da ise karşılıklı bir satış ilişkisi söz konusudur; muhatap karşılığında mal veya hizmet alır.

İrtikaptan farkı nedir?

TCK m. 250‘de kişi icbar, ikna veya hatasından yararlanma yoluyla karşılıksız menfaat sağlamaya yöneltilir; m. 259’da karşılıklı bir alışveriş vardır.

Görevi kötüye kullanma ile ilişkisi?

TCK m. 257 genel normdur ve kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında uygulanır. Fiil m. 259 kapsamına giriyorsa özel hüküm önceliklidir.

En kolay karışan madde hangisi?

TCK m. 261 — kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf. Bu madde, karşılık ödenmek suretiyle de olsa zorla tasarrufu cezalandırır.

İkisi nasıl ayrılır?

Muhatabın reddetme imkânında: red mümkün ama zor ise m. 259; red fiilen imkânsız kılınmışsa m. 261 ya da m. 250 gündeme gelir.

Suç şikâyete tabi mi?

Hayır, re’sen soruşturulur. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

Dava zamanaşımı ne kadar?

TCK m. 66 uyarınca, üst sınırı beş yılı aşmayan hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl. Eski tarihli iddialarda fiil tarihi ile soruşturma başlangıcı arasındaki süre hesaplanmalıdır.

Soruşturma için izin gerekir mi?

4483 sayılı Kanun kapsamında izin usulü işler; izin alınmadan yürütülen işlemler ayrıca itiraz konusu yapılabilir.

Nüfuzdan yararlanma nasıl ispatlanır?

Somut olgularla: alıcının failin denetlediği veya işlemini yürüttüğü kişi olması, teklifin görev yerinde ve mesai içinde yapılması, unvan veya yetkinin öne çıkarılması, muhatabın işinin aksayacağı izlenimine kapılması, astlara yönelik örtülü baskı.

En güçlü savunma hattı hangisi?

Zamanlama. Satışın, muhatabın failde derdest bir işi bulunmadığı bir dönemde yapılmış olması nüfuz unsurunu zayıflatır. Bu nedenle muhatabın işlem geçmişi ile satış tarihi karşılaştırmalı olarak ortaya konulmalıdır.

İddianamede ne aranmalı?

Nüfuz unsurunun somut olgularla gösterilmesi. Sadece “kamu görevlisidir ve satış yapmıştır” tespiti yeterli değildir; bu unsur gerekçeli kararda da açıkça ortaya konulmalıdır.

Atıf yapılan başlıca mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 6, 50, 53, 66, 250, 252, 257, 259 ve 261; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 28, 29, 48, 98, 125, 127 ve 131; 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (tacir ve esnaf tanımları). Ceza ve disiplin rejimleri birbirinden bağımsız işlediğinden, aynı fiil bakımından her iki süreç ayrı ayrı ve eşzamanlı olarak değerlendirilmelidir.