İmar Kirliliğine Neden Olma (TCK 184): Ruhsatsız Yapı ve Cezayı Tamamen Kaldıran Etkin Pişmanlık

Ruhsatsız yapı, Türkiye’de yalnızca yıkım kararı değil hapis cezası da doğurur: Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesi bu fiili bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır. Ancak aynı madde, ceza hukukunda ender rastlanan bir kapı da açar. Beşinci fıkraya göre kişi binayı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirirse: kamu davası açılmaz, açılmış dava düşer, mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Kanunun Metni: Altı Fıkra

Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesi kademeli bir yapı kurar:

(1) Yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.

(3) Yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına müsaade eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(4) Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır.

(5) Kişinin, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak yaptığı veya yaptırdığı binayı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirmesi hâlinde, bir ve ikinci fıkra hükümleri gereğince kamu davası açılmaz, açılmış olan kamu davası düşer, mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

(6) İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili olarak uygulanmaz.

Suç kasten işlenebilir; taksirli hâli düzenlenmemiştir. Mağduru belirli bir kişi değil, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkına sahip herkestir.

En Önemli Hüküm: 184/5 Etkin Pişmanlık

Bu, Türk ceza hukukunda ender rastlanan güçte bir hükümdür ve dosyanın her aşamasında sonuç doğurur:

• Soruşturma aşamasında: kamu davası açılmaz.
• Kovuşturma aşamasında: açılmış olan kamu davası düşer.
• Mahkûmiyetten sonra: mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Şart tektir: binanın imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirilmesi. Yani ruhsat alınması veya ruhsata aykırılığın giderilmesi.

Dikkat edilmesi gereken sınır: bu hüküm birinci ve ikinci fıkra bakımından uygulanır. Üçüncü fıkradaki sınai faaliyet suçu bu kapsamda sayılmamıştır.

Pratik sonuç: ruhsatsız yapı nedeniyle yargılanan bir kişinin öncelikli hedefi savunma değil, yapıyı mevzuata uygun hâle getirmek olmalıdır. Bu mümkünse, ceza sorumluluğu tamamen ortadan kalkar. Bu nedenle dosyanın ilk aşamasında imar durumu, ruhsat alma imkânı ve tadilat seçenekleri teknik olarak değerlendirilmelidir.

Kritik Sınır: “Bina” Vasfı

Maddenin uygulanabilmesi için yapının bina niteliği taşıması gerekir. Bu, savunmada en sık kullanılan ve sonuç doğuran itirazdır.

Bina; kendi başına kullanılabilir nitelikte, üzeri örtülü ve insanların içine girerek oturma, çalışma, barınma, dinlenme gereksinimlerini karşılayabildiği yapı olarak tanımlanır. Hayvanların ve eşyaların korunduğu ya da ibadet amacıyla inşa edilen yapılar da bu kapsamdadır.

Yargı uygulamasından örnek: taşınmaza ruhsatsız konteyner konulması ve yanına ekler yapılması iddiasına konu bir olayda; bilirkişi tespitine göre konteynerin dört köşesine direk konup üzerine oturtulduğu, temelsiz olduğu ve aparatlar sayesinde vinçle kondurulmuş prefabrik nitelikte bulunduğu, istendiğinde başka bir mekâna taşınabileceği belirlenmiştir. Bu tespit karşısında suça konu yapının bina vasfında olmadığı ve suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararı hukuka uygun bulunmuştur.

Bir başka sınır: öğretide, duvar örmek veya bina içerisinde bölümler oluşturulması, kapalı alan oluşturmadığı için madde kapsamına girmediği yönünde değerlendirme yapılmaktadır.

Bu nedenle savunmada ilk talep, yapının niteliğine ilişkin ayrıntılı bilirkişi incelemesi olmalıdır.

Dördüncü Fıkra: Yer Şartı

Bu fıkra, maddenin uygulama alanını sınırlar: üçüncü fıkra hariç, hükümler ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır.

Bu şartın somut karşılığı savunmada belirleyicidir. Yargı uygulamasında ele alınan bir olayda, suçun işlendiği alanın mücavir alan içinde kaldığı ancak özel imar rejimine tabi olmadığı, dolayısıyla 184. maddenin uygulanamayacağı belirtilmiştir. Kararda, suçla korunmak istenen hukuki yararın çevre olduğu ve ceza hukukunda kanunilik ilkesine uyulması gerektiği vurgulanmıştır.

Yani belediyelerin kontrol yetkisindeki mücavir alanların suç kapsamına dâhil edilmesi için bölgenin özel imar rejimine tabi olup olmadığı ayrıca araştırılmalıdır.

Savunmada talep edilmesi gerekenler: yapının bulunduğu alanın imar durumunun ilgili idareden sorulması, belediye sınırı ve mücavir alan haritalarının dosyaya getirtilmesi, alanın özel imar rejimine tabi olup olmadığının tespiti.

Üçüncü Fıkra: Sınai Faaliyet Suçu

Üçüncü fıkra ayrı bir suç tipidir ve diğerlerinden üç yönüyle ayrılır:

• Konusu: yapı değil, icra edilen sınai faaliyettir.
• Yer şartı yoktur: dördüncü fıkra bu fıkrayı kapsam dışında bıraktığından, faaliyetin belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerde icra edilmesi gerekmez.
• Cezası daha ağırdır: iki yıldan beş yıla kadar hapis.

Öğretide sınai faaliyet; madenler, toprak ürünleri ve hayvansal ürünler gibi hammaddelerin makine, işgücü ve diğer araçlardan yararlanılarak insan gereksinimlerini karşılayacak ürün durumuna getirilmesi amacıyla yapılan çalışmalar olarak tanımlanır.

Önemli sınır: madde metninde yalnızca sınai faaliyete yer verildiğinden, faaliyetin ticari faaliyet olması durumunda bu suç oluşmaz. Yapı kullanma izni bulunmayan bir binada ticari faaliyet yürütülmesi bu fıkra kapsamında değildir.

Ayrıca söz konusu sınai faaliyetin izne tabi olması gerekir.

Kim Sorumlu? “Yapan veya Yaptıran”

Birinci fıkra, bina yapan veya yaptıran kişiyi cezalandırır. Bu ifade, sorumluluk çemberini genişletir.

Uygulamada değerlendirilen kişiler: arsa sahibi, müteahhit, yapı sahibi, inşaatı fiilen yürüten kişi. Her birinin sorumluluğu, fiille somut bağlantısına göre belirlenir.

Önemli bir husus: amirin emri hukuka uygunluk sebebi sayılmaz. Suç ilgili amirin emriyle işlendiğinde, hem emri veren hem emri yerine getiren sorumlu tutulur. Aynı şekilde ilgili kişinin rızası da hukuka uygunluk sebebi değildir — çünkü korunan değer bireysel değil, toplumsaldır.

İkinci fıkra bakımından fail farklıdır: ruhsatsız inşaat şantiyesine elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade eden kişi. Bu, ilgili kurum görevlilerini de kapsayabilecek bir düzenlemedir.

Ceza, Yıkım ve Diğer Süreçler

Ruhsatsız yapı birden fazla süreç doğurur ve bunlar birbirinden bağımsızdır:

• Ceza yargılaması: TCK 184 kapsamında.
• İdari süreç: imar mevzuatı uyarınca yapı tatil tutanağı, para cezası ve yıkım kararı. Bu kararlara karşı idari yargıda dava açılır.
• Altyapı hizmetleri: imar mevzuatı uyarınca yapı kullanma izni bulunmayan binaların elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlandırılamayacağı düzenlenmiştir.

Bu süreçler birlikte yürütülmelidir. Özellikle 184/5 etkin pişmanlığından yararlanabilmek için imar mevzuatı yönünden yapının uygun hâle getirilmesi gerekir; bu da idari süreçle iç içedir.

Usul: suç şikâyete tabi değildir, resen soruşturulur. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Yapınızın imar durumu ve ruhsata uygun hâle getirilme imkânı, mutlaka teknik ve hukuki olarak birlikte değerlendirilmelidir.

TCK 184’ün Altı Fıkrası: Tek Tabloda

Madde altı fıkrada kademeli bir yapı kurar. Bir dosyada hangi fıkranın işletildiği; cezanın ağırlığını, etkin pişmanlıktan yararlanılıp yararlanılamayacağını ve suçun hangi coğrafyada işlenebileceğini birlikte belirler.

Etkin Pişmanlığın Sınırları: Hangi Fıkra, Hangi Aşama?

184/5 Türk ceza hukukundaki en güçlü etkin pişmanlık hükümlerinden biridir; çünkü sonucu ceza indirimi değil, sorumluluğun tamamen ortadan kalkmasıdır. Ancak iki sınırı vardır ve bunlar uygulamada karıştırılır.

• Kapsam sınırı: Hüküm yalnızca birinci ve ikinci fıkra suçları için işler. Yapı kullanma izni alınmamış binada sınai faaliyete müsaade etme (184/3) bakımından bu etkin pişmanlık kapısı kapalıdır.
• İçerik sınırı: Binanın yalnızca imar planına değil, aynı zamanda ruhsatına uygun hâle getirilmesi aranır. Kısmi düzeltme veya para cezası ödenmesi yeterli değildir; aykırılığın fiilen giderilmesi gerekir.

Buna karşılık zaman bakımından sınır yoktur. Etkin pişmanlık soruşturma aşamasında uygulanabildiği gibi, kovuşturma sırasında ve hatta mahkûmiyet hükmü kurulduktan sonra da sonuç doğurur — kanun açıkça “mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar” demektedir. Yargı uygulamasında, binanın imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirildiğinin belirlenmesi hâlinde kamu davasının düşürülmesi gerektiği ve mahkemenin bu hususta araştırma yapma yükümlülüğü bulunduğu kabul edilmektedir. Dolayısıyla düzeltmenin dosyaya belgelenmesi yalnızca sanığın değil, mahkemenin de gözetmesi gereken bir husustur.

Usul Rejimi: Şikâyet, Uzlaştırma ve Zamanaşımı

Suçun usul rejimi, mağdur odaklı suçlardan tamamen farklıdır — çünkü korunan hukuki değer bireysel bir menfaat değil, imar düzeni ve kentleşmenin planlı gelişimidir.

Zamanaşımı hesabı bu suçta özel bir dikkat ister. Süre kesildiğinde, TCK m.67 uyarınca kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlar ve kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar. Dava zamanaşımı kamu düzenindendir; yargılama sırasında gerçekleşirse yerel mahkeme veya Yargıtay re’sen uygulayarak kamu davasının düşmesine karar verir. Zamanaşımının işleyişini ayrıntılı olarak dava ve ceza zamanaşımı rehberimizde ele aldık.

Yargılamanın Seyri: İfadeden Hükme

Bu suçta dosyanın nasıl ilerlediğini bilmek, hangi aşamada ne yapılacağını belirler.

1. Bildirim ve soruşturma. Suç şikâyete tabi olmadığından savcılık, olaydan haberdar olduğu anda soruşturmayı resen başlatır. Bildirim çoğu zaman belediyeden gelen bir yazıyla veya yapı tatil tutanağının savcılığa gönderilmesiyle olur.

2. İfade. Şüpheli ifadeye çağrılır. Bu aşama, etkin pişmanlık yolunun en ucuz işlediği andır: aykırılık bu aşamada giderilirse kamu davası hiç açılmaz.

3. İddianame. Aykırılık giderilmemişse kamu davası açılır ve dosya asliye ceza mahkemesine gider.

4. Kovuşturma. Belediyeden işlem dosyası celbedilir; gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılır. Yapının niteliği, konumu ve inşa tarihi bu aşamada tartışılır.

5. Hüküm. Aykırılık yargılama sırasında giderilirse açılmış olan kamu davası düşer. Giderilmemişse esas hakkında karar verilir.

6. Hüküm sonrası. Etkin pişmanlık hükmü, mahkûmiyet sonrasında da uygulanabilir niteliktedir: aykırılık giderildiğinde mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Bu takvim şunu gösterir: her aşamada aynı çıkış kapısı açıktır, ancak ne kadar erken kullanılırsa o kadar az maliyetlidir. Cezanın miktarı, ertelenmesi ve paraya çevrilmesi konusunda ayrıntı için kaçak bina cezası yazımıza bakılabilir.

İkinci Fıkra: Kurum Görevlisinin Sorumluluğu

Maddenin en az bilinen ve en çok şaşırtan fıkrası budur.

TCK m.184/2, yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade eden kişiyi birinci fıkra hükmüne göre cezalandırır.

Burada fail yapı sahibi değil, bağlantıya izin veren kişidir. Uygulamada bu fıkra çoğu zaman kurum ve şirket görevlilerini muhatap alır.

Dikkat edilecek noktalar:

• Müsaade etmek yeterlidir; bağlantının fiilen kullanılıp kullanılmadığı ayrı bir mesele değildir.
• Bu fıkra da etkin pişmanlık kapsamındadır: bina imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirilirse birinci ve ikinci fıkra hükümleri gereğince dava açılmaz, açılmış dava düşer, ceza ortadan kalkar.
• Fıkra hükümleri, 12 Ekim 2004 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili olarak uygulanmaz.
• Failin kamu görevlisi olduğu hâllerde memurların yargılanmasına ilişkin özel mevzuat gözetilir.

Abonelik rejiminin idari tarafı için iskânsız ve ruhsatsız yapıya elektrik ve su aboneliği yazımıza bakılabilir.

Suç Tarihi Nasıl İspatlanır?

Zamanaşımı savunması bu suçta gerçekten işler; ancak yalnızca suç tarihi belgelendiğinde.

Eski yapılarda savunmanın ilk işi, yapının ne zaman tamamlandığını ortaya koymaktır. Kullanılan araçlar:

• Hava fotoğrafları. Farklı yıllara ait fotoğraflar yapının hangi tarih aralığında ortaya çıktığını gösterir. En güçlü delildir ve temini zaman aldığından erken talep edilmelidir.
• Abonelik kayıtları. Elektrik ve su aboneliğinin başlangıç tarihi.
• Emlak vergisi beyanları. Yapının bildirim tarihi ve beyan edilen yüzölçümü.
• Belediye arşivi. Varsa eski tespit tutanakları, yazışmalar ve numarataj kayıtları.
• Tanık beyanları. Komşular ve muhtarlık, belgeleri tamamlayıcı niteliktedir.

Bu araştırma aynı zamanda faillik savunmasını da besler: yapı, kişinin taşınmazı iktisap ettiği tarihten önce inşa edilmişse, “yapan veya yaptıran” sıfatı tartışmalı hâle gelir. Bu nedenle tapu kaydı ve tedavül bilgileri hava fotoğraflarıyla birlikte sunulmalıdır.

Aynı Yapı İçin Kaç Ayrı Dosya Açılabilir?

Kaçak yapı dosyalarında sık sorulan ve cevabı rahatsız edici olan soru budur. Aynı yapı üç ayrı süreç doğurabilir.

1. İdari süreç. İmar Kanunu kapsamında yapı tatil tutanağı, mühürleme, yıkım kararı ve idari para cezası. Bunlar idare mahkemesinde dava edilir.

2. TCK m.184 — imar kirliliğine neden olma. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapmak veya yaptırmak. Asliye ceza mahkemesinde görülür.

3. TCK m.203 — mühür bozma. Mühürlemeye rağmen inşaata devam edilmişse ayrıca gündeme gelir. Bu hükümde, mühre dokunmadan konuluş amacına aykırı hareket etmek de suç sayılmıştır; yani mühür sökülmese bile inşaata devam edilmesi yeterlidir. Ceza altı aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır; suç şikâyete tabi değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir.

Üç süreç birbirinden bağımsız yürür. İdare mahkemesinde kazanılan bir dava, ceza dosyalarını kendiliğinden sonlandırmaz.

Pratik sonuç: mühürleme yapıldıktan sonra sahada hiçbir iş yapılmamalıdır. Ruhsata bağlama başvurusu yapılmış olsa dahi, izin alınmadan inşaata devam edilmesi ayrı bir ceza dosyası doğurur ve savunmayı ciddi biçimde zorlaştırır.

Yapıyı Sonradan Satın Alan Ne Yapmalı?

Ceza sorumluluğu şahsi olduğundan, yapıyı hazır hâlde satın alan kişi kural olarak bu suçun faili sayılmaz. Ancak devraldığı yükler vardır.

Devralınanlar:

• Yıkım kararı taşınmaza bağlıdır ve malik değişse de varlığını sürdürür.
• İskân alınamaz; abonelik, kat mülkiyeti ve satış aşamalarında tıkanma yaşanır.
• Aykırılığı giderme maliyeti fiilen yeni malike geçer.

Devralınmayan: önceki malikin ceza sorumluluğu. Ancak yeni malik aykırılığı sürdürür veya yeni bir eylem eklerse kendi sorumluluğu doğabilir.

Bu nedenle yeni malikin ifadeye çağrılması hâlinde savunmanın omurgası faillik itirazıdır: tapu kaydı, tedavül bilgileri, veraset ilamı ve farklı yıllara ait hava fotoğrafları birlikte sunularak, yapının iktisap tarihinden önce inşa edildiği ortaya konur.

Buna paralel olarak, aykırılığın giderilmesi yolu da açık tutulmalıdır; bu hem idari tarafta yıkım gerekçesini ortadan kaldırır hem ceza dosyasında etkin pişmanlık sonucu doğurur.

Temadi ve Zamanaşımının Başlangıcı: “Yapı Eskiydi” Savunması Neden Sonuç Vermez?

Bu suçta en sık ileri sürülen savunmalardan biri, yapının yıllar önce yapılmış olması ve zamanaşımının dolduğudur. Savunmanın akıbetini belirleyen şey sürenin uzunluğu değil, sürenin hangi andan itibaren işlemeye başladığıdır.

Sürenin uzunluğu bakımından tablo nettir. Altmış altıncı maddenin dördüncü fıkrası, sürelerin belirlenmesinde cezanın yukarı sınırının esas alınacağını söyler. Bu suçun üst sınırı beş yıl olduğundan, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlar için öngörülen sekiz yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır. Aynı maddenin devamında, sürenin belirlenmesinde dosyadaki delillere göre daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerin de göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir. Zamanaşımı kurumunun bütünü için dava ve ceza zamanaşımı incelenmelidir.

Asıl belirleyici hüküm ise altıncı fıkradır. Buna göre zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden; kesintisiz suçlarda ise kesintinin gerçekleştiği günden itibaren işlemeye başlar. Ruhsatsız yapı bulundurma fiilinin niteliği bu noktada tartışmanın merkezidir. Fiil tamamlanmış bir suç olarak değerlendirilirse süre yapının tamamlandığı tarihten işler; kesintisiz nitelikte kabul edilirse süre, aykırı durumun sona erdiği ana kadar hiç işlemeye başlamaz. İkinci kabul benimsendiğinde, yapının kaç yıl önce yapıldığının tek başına bir önemi kalmaz.

Bu nedenle “yapı on beş yıl önce yapıldı, zamanaşımı doldu” biçimindeki savunma çoğu dosyada sonuç vermez. Savunmanın işe yarayabilmesi için önce fiilin tamamlanmış suç olduğunun ortaya konması, bu kabul edilmiyorsa kesintinin hangi tarihte gerçekleştiğinin gösterilmesi gerekir. Kesintinin gerçekleştiği an olarak yapının ruhsata uygun hâle getirildiği, yıkıldığı ya da aykırı kullanımın sona erdiği tarihler ileri sürülebilir. Dolayısıyla dilekçede tarih tartışması iki aşamalı kurulmalı; hem fiilin niteliği hem de kesinti anı ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir.

Altmış yedinci madde ise sürenin uzayabileceğini gösterir. Zamanaşımı kesildiğinde süre yeniden işlemeye başlar; ancak zamanaşımı süresi ilgili suç için kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar. Sekiz yıllık süre bakımından bu, üst sınırın on iki yıla çıkabileceği anlamına gelir. Bütün bunlar birlikte değerlendirildiğinde, bu suçta zamanaşımına dayanmak çoğu zaman güvenilir bir strateji değildir. Kanunun sunduğu asıl çıkış yolu, aynı maddenin etkin pişmanlığa ilişkin fıkrasıdır: yapı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirildiğinde kamu davası açılmaz, açılmış dava düşer ve mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Bu yol, zamanaşımı tartışmasından bağımsız olarak ve her aşamada değerlendirilmelidir. Cezanın bireyselleştirilmesi için kaçak bina cezası ve hapis, idari yaptırım hattı için ruhsatsız yapı ve yıkım kararları incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İmar kirliliğine neden olma suçunun cezası nedir?

Yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Yapı kullanma izni alınmamış binada sınai faaliyete müsaade eden kişi ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır.

Binayı ruhsata uygun hâle getirirsem ceza kalkar mı?

TCK 184/5 uyarınca binanın imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirilmesi hâlinde birinci ve ikinci fıkra bakımından kamu davası açılmaz, açılmış dava düşer ve mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Konteyner koymak bu suçu oluşturur mu?

Maddenin uygulanması için yapının bina vasfı taşıması gerekir. Yargı uygulamasında temelsiz, vinçle kondurulmuş ve istendiğinde taşınabilir nitelikteki prefabrik yapılar bakımından suçun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.

Köyde ruhsatsız yapı bu suça girer mi?

Dördüncü fıkra uyarınca üçüncü fıkra hariç bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır. Alanın özel imar rejimine tabi olup olmadığı ayrıca araştırılmalıdır.

Ticari faaliyet yürütmek üçüncü fıkraya girer mi?

Hayır. Madde metninde yalnızca sınai faaliyete yer verildiğinden, faaliyetin ticari faaliyet olması durumunda bu suç oluşmaz.

Sadece müteahhit mi sorumlu?

Kanun ‘bina yapan veya yaptıran’ kişiyi cezalandırır; arsa sahibi, müteahhit ve inşaatı fiilen yürüten kişinin sorumluluğu fiille somut bağlantısına göre belirlenir. Amirin emri veya ilgilinin rızası hukuka uygunluk sebebi sayılmaz.