Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, yıllardır tartışmalı olan bir konuya açıklık getirdi: Tüketici kredisi sözleşmesi kapsamında borçlunun verdiği açık onay ve rıza talimatları nedeniyle bankalar, emekli maaşına doğrudan bloke koyabilecek.
Karar ne zaman yürürlüğe girdi?
21 Mart 2025 tarihli ve E:2022/2, K:2025/1 sayılı içtihadı birleştirme kararı, 17 Temmuz 2025 tarihli ve 32958 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İçtihadı birleştirme kararları, tüm mahkemeler ve Yargıtay daireleri açısından bağlayıcıdır.
Kural ne, istisna ne?
5510 sayılı Kanun’un 93. maddesine göre emekli aylıkları, nafaka borçları dışında kural olarak haczedilemez ve devredilemez. Ancak bu koruma cebrî icra (haciz) yolu içindir. Yargıtay, tüketici kredisi sırasında borçlunun “maaşımdan tahsilata muvafakat ediyorum” benzeri açık ve yazılı bir talimat vermesi hâlinde, bankanın takas, mahsup ve virman yoluyla bu maaştan tahsilat yapabileceğine ve bu kapsamda bloke koyabileceğine hükmetti.
Kimleri etkiliyor?
Karar, tüketici kredisi kullanan ve maaşını bankadan alan çok sayıda emekliyi doğrudan ilgilendiriyor. Bankaya verilen rızanın geçerli sayılabilmesi için açık, yazılı ve bilgilendirilmiş iradeye dayanması gerekiyor.
Karara yönelik eleştiriler
Karar tartışmasız değil. Türkiye Barolar Birliği, standart kredi sözleşmelerinde yer alan muvafakatnamelerin çoğu zaman emekliye krediye erişim dışında bir seçenek bırakmadığını, bu nedenle verilen “rızanın” gerçek anlamda özgür irade sayılamayacağını ve kararın sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmadığını savundu. Kurul üyelerinin bir kısmı da karşı oy kullandı.
Emekliyseniz, mevcut kredi sözleşmenizde maaş hesabınıza ilişkin bir muvafakat/talimat bulunup bulunmadığını kontrol etmeniz; yeni sözleşmelerde bu maddeleri dikkatle okumanız faydalı olacaktır.
📚 İlgili Rehberler