Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT): Yetki, İzin ve Sorumluluk

Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları — akupunktur, ozon, sülük, kupa, fitoterapi, mezoterapi, proloterapi, osteopati ve diğerleri — Türkiye’de serbest bir alan değildir. Her biri Bakanlıkça belirlenmiş bir liste içinde yer alır, yalnızca tescilli sertifikası olan kişilerce ve yalnızca yetkilendirilmiş birimlerde yapılabilir.

Alan 28 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni bir yönetmelikle baştan düzenlendi; 2014 tarihli önceki yönetmelik tamamen yürürlükten kaldırıldı. Değişiklik, uygulayıcı kapsamından fiziki şartlara, ücretlendirmeden bildirim sürelerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Bu rehber; kimin, nerede, hangi şartla uygulama yapabileceğini, hastanın bilgilendirilme hakkını ve yetkisiz uygulamanın hukuki sonuçlarını açıklıyor.

Kural: Liste, Sertifika ve İzin

Yönetmelik üç sınır çizer ve bunların hepsi birden aranır:

Yönetmelik ayrıca uygulamaların, uygulama kılavuzlarında belirtilen endikasyonlar dâhilinde gerçekleştirileceğini düzenler. Yani sertifika sahibi olmak da yeterli değildir; işlemin kılavuzdaki endikasyona uygun olması gerekir.

Diş hekimleri bakımından sınır

Diş hekimleri; diş hekimliği uygulama ve araştırma merkezlerinde, diş hastanelerinde, ağız ve diş sağlığı merkezlerinde, ağız ve diş sağlığı polikliniklerinde, sağlık tesisleri bünyesindeki diş polikliniklerinde ve ağız ve diş sağlığı muayenehanelerinde; sadece diş hekimliği mesleğinin icrası kapsamında sertifikalı oldukları uygulamaları yapabilirler.

Uygulama Merkezi ve Uygulama Ünitesi

İzin süreci

Uygulama merkezi veya ünitesi açmak isteyen sağlık tesisleri, yönetmelik ekindeki belgelerle birlikte Bakanlıkça belirlenen elektronik sistem üzerinden müdürlüğe başvurur. Başvurular Bakanlığa bildirilir ve iki ölçüt bakımından değerlendirilir:

• Standartlara uygunluk,
• Başvuru yapılan ilde ihtiyaç bulunup bulunmadığı.

Uygun bulunması hâlinde izin verilir; yetki belgeleri ve yapılacak uygulamalar müdürlükçe sisteme girilir ve sağlık tesisinin ruhsatına veya faaliyet izin belgesine işlenir.

Yetkilendirilen alan dışına çıkılamaz

Uygulama merkezi ve ünitesinde yetkilendirilen alan dışında uygulama yapılamaz. Hizmet sunumuna eklenmek istenen uygulamalar için yetki belgesinin yenilenmesi zorunludur.

Hangi birimlerde açılamaz?

Yönetmelik bir yasak listesi de içerir. Faaliyet konusu münhasıran tıbbi laboratuvar hizmetleri veya radyolojik görüntüleme hizmetleri olan sağlık tesisleri ile; ortak sağlık ve güvenlik birimleri, iş yeri sağlık ve güvenlik birimleri, çalışan sağlığı merkezleri ve gezici iş sağlığı araçları bünyesinde uygulama merkezi veya ünitesi açılamaz.

Hastanın Korunması: Üç Zorunluluk

1. Tamamlayıcıdır, alternatif değildir

Bu hüküm, zarar dosyalarının merkezindedir. Asıl tedavinin geciktirilmesi veya bırakılması sonucunu doğuran bir yönlendirme, doğrudan bu maddeye aykırılık oluşturur. Tanı gecikmesi tartışmalarının genel çerçevesi için kanserde tanı gecikmesi ve sonuç takip zinciri rehberine bakınız.

2. Hasta bilgilendirme formu

Uygulama öncesinde hasta bilgilendirme formu hazırlanır ve uygulama yapılacak tüm hastalardan rıza alınır. Form için üç şart öngörülmüştür:

• Hastanın eğitim ve kültür düzeyine uygun olmalı,
• Tıbbi terimlerden arındırılmış olmalı,
• Uygulanacak yöntemin risklerini ve alternatiflerini bildirmeli.

Form arşivlenerek muhafaza altına alınır ve bir nüshası hastaya verilir. Aydınlatmanın ispat yükü ve geçerlilik şartları için aydınlatılmış onam rehberine bakınız.

3. Yirmi dört saatlik bildirim

Kayıt ve Veri Yükümlülükleri

Uygulama merkezi ve ünitesinde yapılan tüm uygulamalarla ilgili olarak hastalara ait hasta dosyası hazırlanır. Uygulamalara ait veriler; Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na, buna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun şekilde elektronik sisteme kaydedilir ve Bakanlığa gönderilir. Tüm hasta kayıtları mevzuata uygun muhafaza edilir ve hasta bilgilerinin gizliliği ilkeleri ihlal edilmez.

Ayrıca uygulamalar; ilgili sağlık tesisinin enfeksiyon kontrol programına ve enfeksiyonların önlenmesine ilişkin mevzuat hükümlerine uygun yürütülür. Veri koruma boyutu için hasta sırrı ve kişisel sağlık verileri rehberine bakınız.

Bildirim süreleri

Ücretlendirme: Yazılı Bildirim Zorunlu

Yeni yönetmelik, özel sağlık tesislerine iki yükümlülük getirmiştir:

• Özel sağlık tesislerinde uygulama ücretlerinin uygulama öncesinde hastaya yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.
• Gerek görülmesi hâlinde, uygulamaya ilişkin sağlık hizmetlerinin taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir.

Kamu sağlık tesislerinde yapılacak uygulamaların hizmet ücret tarifesi ise Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir.

Ürün ve Cihaz Şartı

Uygulama merkezi ve ünitesinde, ilgili uygulama için kılavuzlarda belirtilen cihaz ve malzemelerin bulundurulması zorunludur.

Buna ek olarak yönetmelik önemli bir ruhsat şartı getirir: uygulamalarda kullanılacak aromaterapötik ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve tıbbi bitki çaylarının, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından ruhsatlandırılmış olması gerekir.

Bu hüküm, uygulamada sık karşılaşılan “kendi karışımım” veya ruhsatsız ürün kullanımını doğrudan hukuka aykırı hâle getirir.

Fiziki Şartlar Esnedi

Yeni düzenlemede uygulamalar; hekimin hasta muayene ettiği odada veya sağlık meslek mensubunun meslek icrasında bulunduğu uygulama odasında yapılabilir. Sağlık tesislerinin hasta kabul ve bekleme alanı ile arşiv alanı ortak olarak kullanılabilir.

Önceki yönetmelikteki asgari metrekare zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu esneme, denetimde odak noktasını fiziki alandan yetki ve kayda kaydırmaktadır.

Denetim ve İdari Yaptırımlar

Uygulama merkezi ve ünitesi, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak denetlenir. Denetimin genel işleyişi, tutanağa şerh ve savunma süreleri için hastane ve sağlık kuruluşu şikâyeti: denetim ve idari yaptırım rehberine bakınız.

GETAT’a özgü iki usul kuralı vardır:

• Olağan denetimler; aralarında en az bir GETAT uygulayıcısı tabibin, bulunamadığı durumlarda ise tabibin bulunduğu en az üç kişilik bir ekip tarafından, sağlık tesisinin olağan denetimiyle eş zamanlı olarak gerçekleştirilir.
• Denetimlerde yönetmelik ekindeki denetim formu kullanılır.

Dört yasak

• Uygulama merkezi ve ünitesi Bakanlıktan izin almadan hizmet veremez.
• Uygulama merkezi ve ünitesi amacı dışında faaliyet gösteremez.
• Uygulama merkezi ve ünitesindeki herhangi bir faaliyet alanı, yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılamaz.
• İlgili alanda uygulama yetkisi ve çalışma izni bulunmayanlar uygulama merkezi ve ünitesinde uygulama yapamaz.

Yetkisiz kişilerce yapılan uygulamaların ceza boyutu ayrıca değerlendirilir; diplomasız icra ve yetkisiz uygulama bakımından dolgu, botoks ve lazer uygulamalarında yetkisiz uygulama rehberine bakınız.

Tanıtım: Ayrı Yönetmeliğe Tabi

Yönetmelik, tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin denetlenmesi ve yaptırımlarına ilişkin usul ve esasların 12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütüleceğini belirtir.

Bu atıf pratikte şu anlama gelir: GETAT uygulamalarının tanıtımında da fiyat ve kampanya bilgisi verilemez, hasta teşekkürleri paylaşılamaz, görsel içeriklerde yorum ve beğeniler kapatılır. Ayrıntısı için sağlıkta reklam yasağı rehberine bakınız.

Ayrıca, bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış yöntemlerin tanıtımı bakımından anılan yönetmelikteki yasak ayrıca işler.

Araştırma ve Bilim Komisyonu

Yönetmelik ekindeki uygulamalara yönelik bilimsel çalışmalar, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarının Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir. Girişimsel olmayan araştırmalar dâhil tüm araştırma sonuçları Genel Müdürlüğe bildirilir ve gönderilen veriler, kişisel veriler anonimleştirilmeden ilgilinin bilgi ve izni olmaksızın kullanılamaz.

Bakanlıkça oluşturulan Bilim Komisyonu; uygulama alanlarının belirlenmesi yanında uygulamaların endikasyon ve oluşabilecek yan etkilerine ilişkin görüş verir, yönetmelikte tanımlanmamış yeni alanlar hakkında bilimsel çalışma yapar ve görüş bildirir. Komisyon yılda en az bir kez toplanır; üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların oy çokluğuyla karar alır.

Klinik araştırmalarda gönüllü haklarının genel çerçevesi için klinik araştırmalar ve gönüllü hakları rehberine bakınız.

Zarar Dosyasında Kontrol Listesi

• Yetki belgesi: Uygulama, yetkilendirilmiş bir merkez veya ünitede mi yapıldı?
• Sertifika: Uygulayıcının ilgili alanda güncel ve tescilli sertifikası var mı?
• Alan: Yapılan işlem, yetkilendirilen alan ve sertifika ile uyumlu mu?
• Tanı: Tanı ve tedavi planı tabip veya diş tabibi tarafından mı oluşturuldu?
• Endikasyon: İşlem, uygulama kılavuzundaki endikasyon dâhilinde mi?
• Asıl tedavi: Uygulama, mevcut tedaviyi aksatacak veya geciktirecek şekilde mi yapıldı?
• Bilgilendirme: Uygulamanın alternatif değil tamamlayıcı olduğu anlatıldı ve forma kaydedildi mi?
• Form: Bilgilendirme formu riskleri ve alternatifleri içeriyor mu; bir nüshası hastaya verildi mi?
• Bildirim: İstenmeyen etki 24 saat içinde bildirildi mi?
• Ürün: Kullanılan ürünler ruhsatlı mı?
• Ücret: Özel tesiste ücret uygulama öncesinde yazılı olarak bildirildi mi?
• Kayıt: Hasta dosyası hazırlandı ve veriler sisteme kaydedildi mi?

Dilekçe Örneği 1 — Kayıtların Celbi ve Kusur Beyanı

Dilekçe Örneği 2 — Yetkisiz Uygulama İhbarı

Dilekçe Örneği 3 — Hasta Bilgilendirme Formu Modeli

Sık Yapılan Beş Hata

Sonuç

GETAT, hukukumuzda kapalı listeli ve izne bağlı bir alandır: uygulama yalnızca ekte sayılan alanlarda, yalnızca tescilli sertifikalı uygulayıcılarca ve yalnızca yetkilendirilmiş birimlerde yapılabilir. 2026 tarihli yeni yönetmelik uygulayıcı kapsamını genişletmiş, fiziki şartları esnetmiş; buna karşılık bildirim, kayıt ve ücret şeffaflığı yükümlülüklerini ağırlaştırmıştır.

Hasta bakımından en güçlü güvence tek cümlededir: uygulamalar diğer tıbbi tedavileri aksatacak veya geciktirecek şekilde yapılamaz ve uygulayıcı, uygulamanın alternatif değil tamamlayıcı olduğunu anlatıp forma kaydetmek zorundadır. Zarar dosyalarının merkezinde bu yükümlülük bulunur.

Denetim tarafında ise odak değişmiştir: metrekare şartı kalkmış, yerini yetki belgesi, sertifika uyumu, endikasyon ve kayıt denetimi almıştır. Alan yeni düzenlendiğinden, uygulamaya ilişkin kılavuz ve eklerin güncel hâlinin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

GETAT uygulamaları serbest mi?

Değildir. Uygulamalar yönetmelik ekinde belirlenen alanlarla sınırlıdır ve yalnızca Bakanlıkça yetkilendirilmiş uygulama merkezi veya uygulama ünitelerinde, ilgili alanda Bakanlıkça tescil edilmiş sertifikaya sahip GETAT uygulayıcıları tarafından yapılabilir.

Yeni yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

28 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 27 Ekim 2014 tarihli önceki Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Sadece hekimler mi uygulama yapabilir?

Yeni düzenlemede GETAT uygulayıcısı, Bakanlıkça tescilli sertifikaya ve ilgili alanda uygulama yapma yetkisine sahip kişi olarak tanımlanmıştır. Ancak hastalık durumunda tanı konulması ve tedavi planının oluşturulması yalnızca tabip veya diş tabibi tarafından gerçekleştirilir.

Diş hekimleri hangi uygulamaları yapabilir?

Diş hekimleri; diş hastaneleri, ağız ve diş sağlığı merkezleri ve poliklinikleri ile ağız ve diş sağlığı muayenehaneleri gibi yerlerde, sadece diş hekimliği mesleğinin icrası kapsamında sertifikalı oldukları uygulamaları yapabilir.

Uygulama merkezi açmak için ne gerekir?

Yönetmelik ekindeki belgelerle elektronik sistem üzerinden müdürlüğe başvurulur. Başvurular Bakanlığa bildirilir ve standartlara uygunluk ile başvuru yapılan ilde ihtiyaç bulunup bulunmadığı bakımından değerlendirilerek uygun bulunması hâlinde izin verilir.

GETAT yetkisi kadro veya kapasite hakkı verir mi?

Vermez. Yönetmelikte, uygulama merkezi veya ünitesi açılması ya da ilavesinin; yeni bir özel sağlık kuruluşu açılması, kadro veya kapasite artışı için ayrıca hak oluşturmayacağı açıkça düzenlenmiştir.

Uygulama mevcut tedavinin yerine geçer mi?

Geçmez. Uygulamalar diğer tıbbi tedavileri aksatacak veya geciktirecek şekilde yapılamaz. Uygulayıcı, uygulamanın mevcut tedavinin alternatifi değil tamamlayıcısı olduğunu ve devam eden tedavinin yerine geçmeyeceğini hastaya sözlü olarak anlatmak ve bilgilendirmeyi forma kaydetmekle yükümlüdür.

Hasta bilgilendirme formu nasıl olmalı?

Form; hastanın eğitim ve kültür düzeyine uygun, tıbbi terimlerden arındırılmış ve uygulanacak yöntemin risklerini ve alternatiflerini bildirir şekilde düzenlenir. Arşivlenerek muhafaza edilir ve bir nüshası hastaya verilir.

İstenmeyen etki nasıl bildirilir?

Uygulamalara bağlı olarak hastalarda istenmeyen etkilerin ortaya çıkması durumunda, yönetmelik ekindeki bildirim formu elektronik ortamda doldurularak yirmi dört saat içinde Bakanlığa bildirilir.

Kullanılan ürünlerde ruhsat şartı var mı?

Vardır. Uygulamalarda kullanılacak aromaterapötik ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve tıbbi bitki çaylarının Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından ruhsatlandırılmış olması gerekir.

Ücret nasıl bildirilir?

Kamu sağlık tesislerinde tarife Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir. Özel sağlık tesislerinde ise uygulama ücretlerinin uygulama öncesinde hastaya yazılı olarak bildirilmesi zorunludur; ayrıca gerek görülürse taban ve tavan ücretler Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir.

SGK bu uygulamaların bedelini karşılar mı?

Sosyal güvenlik mevzuatında geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıp uygulamaları, Kurumca finansmanı sağlanmayacak sağlık hizmetleri arasında sayılmıştır.

Denetim nasıl yapılır?

Uygulama merkezi veya ünitesi, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelikteki usule göre denetlenir. Olağan denetimler, aralarında en az bir GETAT uygulayıcısı tabibin bulunduğu en az üç kişilik bir ekip tarafından, tesisin olağan denetimiyle eş zamanlı yapılır.

Uygulayıcı ayrılırsa ne olur?

GETAT uygulayıcısının görev yaptığı tesisten ayrılması ve tesiste başka uygulayıcı bulunmaması hâlinde, üç ay içinde yeni uygulayıcının göreve başladığı bildirilmezse uygulama merkezi veya ünitesinin yetki belgesi iptal edilir.