Ceza Davasında Yargılama Giderlerini Kim Öder? Mahkûmiyet, HAGB, Beraat, Kısmi Beraat, Tercüman ve İtiraz (CMK 324-330)
24 Temmuz 2026

Ceza Davasında Yargılama Giderlerini Kim Öder? Mahkûmiyet, HAGB, Beraat, Kısmi Beraat, Tercüman ve İtiraz (CMK 324-330)

Ceza davasında yargılama giderleri; harçlar, tarifeye göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri, soruşturma ve kovuşturmada Hazineden yapılan harcamalar ile tarafların yaptığı ödemelerden oluşur (CMK m.324/1). Sanık cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilirse bütün giderler ona yüklenir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi hâlinde de aynı kural uygulanır (m.325/1-2). Beraat eden veya hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi yalnızca kendi kusurundan doğan giderleri öder. Önceden ödemek zorunda kaldığı giderler Hazinece üstlenilir (m.327). Birden fazla suçtan yargılanıp bazılarından beraat eden sanık, beraat ettiği suçların giderlerinden sorumlu değildir (m.326/1). Tercüman giderleri hiçbir hâlde yargılama gideri sayılmaz (m.324/5). Devlete ait giderler 6183 sayılı Kanundaki terkin tutarından azsa Hazineye yüklenir (m.324/4).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

📌 Ana rehber: Beraat Ettim: Avukatlık Ücreti ve Masraflarımı Geri Alabilir miyim?. Bu sayfa, ceza davasında yargılama giderlerinin kime yükleneceğini CMK m.324-330 metni üzerinden ele alır. Giderin tanımı ve kalemleri, mahkûmiyet, HAGB ve ertelemede sanığın sorumluluğu, hakkaniyet istisnası, kısmi beraat ve iştirak, beraat ve kendi kusuru kuralı, karşılıklı hakaret, iftira, kanun yolu ve yenileme giderleri, tercüman ve uzlaştırma giderleri ile tahsil usulü anlatılır.

Hükümde size yüklenen yargılama gideri hatalı mı?
Gider kısmını ayrıca denetleyelim: Hukukçular Evi Ankara.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: Tanım: harçlar, tarifeye göre avukatlık ücreti, Hazinece yapılan harcamalar ve taraf ödemeleri (CMK m.324/1). Mahkûmiyet, HAGB, erteleme: bütün giderler sanığa (m.325/1-2). Lehe sonuçlanan inceleme: hakkaniyet gerektirirse Hazineye (m.325/3). Hüküm kesinleşmeden ölüm: mirasçılar ödemez (m.325/4). Kısmi beraat: beraat edilen suçların gideri yüklenmez (m.326/1). İştirak: herkes sebep olduğu gideri öder (m.326/2). Beraat ve CVYO: yalnız kendi kusurundan doğan gider; önceden ödenenler Hazineye (m.327). Karşılıklı hakaret: CVYO olsa da gider yüklenebilir (m.328). İftira sabitse: gideri iftiracı öder (m.329). Kanun yolu reddi veya geri alma: başvuran öder; savcı başvurusunda Hazine (m.330). Tercüman: Hazine (m.324/5). Tahsil: Devlete ait giderler Harçlar Kanunu, kişisel haklar İİK hükümlerine göre (m.324/4).

CMK m.324/1: Harçlar ve tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ile soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargılamanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yargılama giderleridir.

Yargılama Gideri Nedir?

Ceza dosyasında yargılama gideri kalemleri
KalemAçıklama
HarçlarHarçlar Kanunu uyarınca tahakkuk eden harçlar
Avukatlık ücretiTarifeye göre ödenmesi gereken ücret (ör. katılan lehine)
Bilirkişi ücretleriAdli tıp, bilişim, trafik, muhasebe gibi incelemeler
Tanık giderleriTanıklara ödenen ücret ve yol giderleri
Keşif ve incelemeOlay yeri keşfi ve benzeri işlemler
Tebligat ve postaTebligat, müzekkere ve posta masrafları
Taraf ödemeleriTarafların yargılama için yaptığı ödemeler
Uzlaştırma giderleriUzlaştırmacı ücreti dahil; uzlaşma olursa Hazine karşılar (m.253/22)

Hüküm ve kararda yargılama giderlerinin kimlere yükletileceği gösterilir (CMK m.324/2). Giderlerin miktarını ve iki taraftan birinin diğerine ödemesi gereken parayı mahkeme başkanı veya hâkim belirler (m.324/3). Uygulamada giderler hükümde toplam bir rakam olarak yazılır. Ayrıntılı döküm ise dosyadaki gider listesinde yer alır. Gider kısmına itiraz edilebilmesi için dökümün incelenmesi gerekir. Tercüman giderleri ise yargılama gideri sayılmaz. Türkçe bilmeyen veya engelli şüpheli, sanık, mağdur ya da tanık için görevlendirilen tercümanın giderleri Hazinece karşılanır (m.324/5). Hükümde tercüman giderinin sanığa yüklendiğinin görülmesi, doğrudan bir kanun yolu sebebidir. Tercüman hakkı için ceza yargılamasında tercüman hakkı rehberine bakabilirsiniz.

Mahkûmiyet, HAGB ve Erteleme: Giderler Sanığa

Sanık cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilirse bütün yargılama giderleri ona yüklenir (CMK m.325/1). Eski metnimizde bu kuralın HAGB ve erteleme kararları bakımından da geçerli olduğu belirtilmiyordu. Kanun bunu açıkça düzenler: hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın ertelenmesi hâllerinde de giderler sanığa yüklenir (m.325/2). HAGB kararı, kurulan hükmün hukuki sonuç doğurmamasını ifade etse de gider bakımından mahkûmiyet gibi değerlendirilir. HAGB için HAGB nedir rehberine bakabilirsiniz.

Kanun bu kurala iki önemli istisna getirir. Birincisi hakkaniyet istisnasıdır. Yargılamanın değişik evrelerinde yapılan araştırma veya işlemler nedeniyle giderler meydana gelmiş ve sonuç sanık lehine ortaya çıkmışsa, bu giderlerin sanığa yüklenmesi hakkaniyete aykırı olacaksa mahkeme bunları kısmen veya tamamen Hazineye yükler (m.325/3). Örneğin sanığın talebiyle yapılan ve sanığın iddiasını doğrulayan bir bilirkişi incelemesinin gideri bu kapsamda değerlendirilebilir. İkincisi ölüm hâlidir. Hüküm kesinleşmeden sanık ölürse mirasçılar giderleri ödemekle yükümlü tutulmaz (m.325/4). Hüküm kesinleştikten sonra ölüm hâlinde ise yargılama giderlerine ilişkin ve ölümden önce kesinleşmiş hüküm infaz olunur (TCK m.64/2).

Kısmi beraat aldınız ama bütün giderler size mi yüklendi?
Gider kısmına karşı kanun yoluna başvuralım: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Birden Fazla Suç ve Birden Fazla Sanık

Birden çok suçtan yargılanan ve bunların bir kısmından mahkûm olan kişi, beraat ettiği suçların duruşmasının gerektirdiği giderleri ödemekle yükümlü değildir (CMK m.326/1). Uygulamada birden fazla suçun yargılandığı dosyalarda giderlerin tamamının sanığa yüklendiği sık görülür. Oysa beraat edilen suçlar için yapılan bilirkişi incelemesi, tanık dinlenmesi veya keşif gibi giderlerin ayrıştırılması gerekir. İştirak hâlinde işlenmiş bir suç nedeniyle mahkûm edilenlere ise sebebiyet verdikleri giderler ayrı ayrı yükletilir (m.326/2). Bu kural, bir sanığın talebiyle yapılan ve yalnızca onu ilgilendiren bir incelemenin giderinin diğer sanıklara paylaştırılmasını önler. Çok sanıklı dosyalarda hükümde giderlerin sanıklar arasında nasıl dağıtıldığının açıkça gösterilmemesi, giderin denetlenmesini zorlaştırır. Bu durumda kanun yolunda ayrıştırma yapılması istenmelidir.

Örnek Olaylar

Örnek olaylar ve gider sorumluluğu
OlayDeğerlendirme
Tek suçtan mahkûmiyet, bilirkişi ve tanık giderleri varBütün giderler sanığa (m.325/1)
İki suçtan yargılama, birinden beraatBeraat edilen suça ait giderler ayrılır (m.326/1)
HAGB kararı verildiGiderler sanığa (m.325/2)
Beraat; sanık iki duruşmaya mazeretsiz gelmedi ve zorla getirme kararı çıkarıldıYalnızca bu kusurundan doğan giderler sanığa (m.327/1)
Mahkûmiyet; yabancı tanık için tercüman görevlendirildiTercüman gideri Hazineye (m.324/5)
Sanığın talebiyle yapılan ve lehine sonuçlanan incelemeHakkaniyet gerektirirse Hazineye (m.325/3)
Üç sanıklı dosyada yalnız bir sanığın talebiyle yapılan incelemeGider yalnızca o sanığa (m.326/2)
Katılanın istinaf başvurusu esastan reddedildiİstinaf başvurusundan doğan giderler katılana (m.330/1)
Hüküm kesinleşmeden sanık vefat ettiMirasçılar giderleri ödemez (m.325/4)

Tablodaki örnekler, gider sorumluluğunun yalnızca hükmün sonucuna göre değil, giderin hangi işlem için ve kimin talebiyle yapıldığına göre de belirlendiğini gösterir. Bu nedenle dosyadaki gider listesinde her kalemin hangi işleme ait olduğunun görülebilmesi önemlidir. Gider listesi ayrıntılı değilse, mahkemeden veya kanun yolu incelemesinde bu ayrıştırmanın yapılması istenmelidir.

Güvenlik Tedbiri Hâlinde Giderler

Kanun, giderlerin sanığa yüklenmesini yalnızca cezaya değil, güvenlik tedbirine mahkûmiyete de bağlamıştır (CMK m.325/1). Bu nedenle sanığın akıl hastalığı nedeniyle cezai sorumluluğu bulunmadığı için ceza verilmesine yer olmadığına karar verilse bile, hakkında bir güvenlik tedbirine hükmedilmişse giderler sanığa yüklenebilir. Bu durumda m.327’deki “ceza verilmesine yer olmadığı” kuralı ile m.325/1’deki “güvenlik tedbirine mahkûmiyet” kuralı birlikte değerlendirilir. Güvenlik tedbiri kararıyla birlikte verilen CVYO kararlarında giderin kime yüklendiği, hükmün gerekçesinde açıkça gösterilmelidir.

Beraat ve Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı

CMK m.327: Hakkında beraat veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi, sadece kendi kusurundan ileri gelen giderleri ödemeye mahkûm edilir. Bu kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderler, Devlet Hazinesince üstlenilir.

Beraat eden kişi kural olarak yargılama giderlerinden sorumlu değildir. İstisna, yalnızca kişinin kendi kusurundan doğan giderlerdir. Kendi kusurundan doğan gidere örnek olarak, mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi nedeniyle yenilenen tebligat veya zorla getirme işlemlerinin masrafları gösterilebilir. Sanığın kendini savunması, delil sunması veya bilirkişi incelemesi istemesi tek başına kusur sayılmaz. Beraat eden kişinin önceden ödemek zorunda kaldığı giderler Hazinece üstlenilir. Beraat kararında giderlerin sanığa yüklenmiş olması hâlinde bu kısım kanun yoluna konu edilmelidir. Beraat eden sanığın kendi avukatına ödediği ücret ise yargılama giderinin ayrı bir boyutudur ve uygulamada tarifeye göre Hazine aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmektedir. Bu konunun ayrıntıları için beraat ettim, avukatlık ücreti ve masraflarımı geri alabilir miyim ve beraat ve CVYO kararı rehberlerine bakabilirsiniz.

Karşılıklı Hakaret, İftira ve Kanun Yolu Giderleri

Özel hâllerde gider (CMK m.328-330)
DurumKuralMadde
Karşılıklı hakaretCVYO verilse bile taraflardan biri veya ikisi giderlere mahkûm edilebilirm.328
Suç uydurma ve iftiraİftira ettiği sabit olan kişi bu nedenle yapılan giderleri öderm.329
Kanun yolu başvurusunun reddi veya geri alınmasıBaşvuran taraf öderm.330/1
Cumhuriyet savcısının kanun yolu başvurusuSanığın ödemesi gereken giderler Hazineyem.330/1
Başvurunun kısmen kabulüMahkeme giderleri uygun gördüğü şekilde bölüştürürm.330/2
Yargılamanın yenilenmesi istemiKanun yolu kuralı uygulanırm.330/3
Eski hâle getirme istemiHasmın esassız karşı koymasından doğmadıysa isteyenem.330/4

Eski metnimizde, “kanunda suçtan zarar gören sıfatıyla davayı yürüten kişinin davada haksız çıkması hâline ilişkin düzenlemeler bulunduğu” genel bir ifadeyle anlatılıyordu. Kanunda şikâyetçinin davada haksız çıkması hâlinde giderleri ödeyeceğine ilişkin genel bir hüküm yoktur. Özel hükümler, iftira ettiği sabit olan kişinin giderleri ödemesi (m.329) ve kanun yolu başvurusu reddedilen tarafın bu başvurudan doğan giderleri ödemesidir (m.330). Katılanın istinaf veya temyiz başvurusu reddedilirse, bu başvurudan doğan giderler katılana yüklenebilir. Karşılıklı hakaret için karşılıklı hakaret, iftira için iftira suçu rehberlerine bakabilirsiniz.

Uzlaştırma, Önödeme ve Mağdurun Giderleri

Uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri yargılama giderlerinden sayılır. Uzlaşmanın gerçekleşmesi hâlinde bu giderler Hazine tarafından karşılanır (CMK m.253/22). Uzlaşma sağlanamaz ve yargılama mahkûmiyetle sonuçlanırsa, uzlaştırma giderleri de diğer giderlerle birlikte sanığa yüklenebilir. Önödemede ise fail, önödeme miktarını soruşturma giderleriyle birlikte öder (TCK m.75/1). Mağdurun, soruşturma veya kovuşturma evresinde dava nakli ya da adli tıp işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışına gitmek zorunda kalması hâlinde yaptığı konaklama, iaşe ve ulaşım giderleri ise Harcırah Kanununa göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (CMK m.234/4). Uzlaştırma ve önödeme için uzlaştırma ve HAGB ve önödeme rehberlerine bakabilirsiniz.

Zorunlu Müdafi Ücreti

Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda, çocuklarda ve kendini savunamayacak durumdaki kişilerde istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.150/2-3). Zorunlu müdafilikle ilgili diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir (m.150/4). Eski metnimizde zorunlu müdafi ücretinin sanığa yükletilemeyeceğinin “yargı uygulamasında kabul edildiği” belirtiliyordu. Bu konuda CMK’da açık bir hüküm bulunmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/3-c maddesi, avukat tutmak için gerekli maddi olanaktan yoksun olan ve adaletin yararı gerektiren durumlardaki sanığa ücretsiz avukat yardımı güvencesi tanır. Bu nedenle zorunlu müdafi ücretinin mahkûm edilen sanığa yargılama gideri olarak yüklenmesi, sanığın mali durumu gözetilerek kanun yolunda ayrıca tartışılabilir. Zorunlu müdafilik için zorunlu müdafilik rehberine bakabilirsiniz.

Giderler Nasıl Tahsil Edilir?

Devlete ait yargılama giderlerine ilişkin kararlar Harçlar Kanunu hükümlerine göre, kişisel haklara ilişkin kararlar ise İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yerine getirilir (CMK m.324/4). Devlete ait giderler kesinleşmeden sonra tahsil için ilgili idareye gönderilir. Karşı tarafa ödenmesine karar verilen vekâlet ücreti ise ilamlı icra yoluyla takip edilebilir. Devlete ait yargılama giderleri, 6183 sayılı Kanunun 106. maddesinde terkin edilmesi gereken tutarlardan azsa, bu giderin Hazineye yüklenmesine karar verilir (m.324/4 son cümle). Bu kural, tahsil masrafı alacaktan fazla olacak küçük tutarların sanığa yüklenmesini önler. Hükümde küçük bir gider tutarının sanığa yüklenmiş olması hâlinde bu hükmün uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmelidir. Adli para cezası ile yargılama giderinin farklı olduğu, ödenmeyen yargılama giderinin hapse çevrilmediği de unutulmamalıdır. Bu fark için adli para cezasının infazı rehberine bakabilirsiniz.

Katılan Lehine Avukatlık Ücreti

Yargılama giderlerinin tanımında “tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri” de yer alır (CMK m.324/1). Davaya katılan ve kendisini avukatla temsil ettiren mağdur lehine, sanığın mahkûmiyeti hâlinde tarifeye göre avukatlık ücretine hükmedilir ve bu ücret sanıktan alınır. Bu ücret, Devlete ait giderlerden farklı olarak kişisel hak niteliğindedir ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilamlı icra yoluyla takip edilir (m.324/4). Katılan lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi veya eksik hükmedilmesi, katılan açısından hükmün bu kısmına karşı kanun yoluna başvurma sebebidir. Birden fazla katılan veya birden fazla sanık bulunan dosyalarda ücretin kime ve ne oranda yükleneceği hükümde açıkça gösterilmelidir.

Yargılamanın Yenilenmesi ve Eski Hâle Getirme Giderleri

Kesinleşmiş bir hükümle sonuçlanan davada yargılamanın yenilenmesi istenirse, bu istemden doğan giderler için kanun yollarına ilişkin kural uygulanır (CMK m.330/3). Yani istem reddedilir veya geri alınırsa giderleri isteyen öder. İstem kabul edilir ve yeniden yapılan yargılama beraatle sonuçlanırsa, giderler m.327’ye göre değerlendirilir. Süresi geçirilen bir işlem için eski hâle getirme isteminden doğan giderler ise, karşı tarafın esassız itirazından doğmadıkça istemi ileri sürene yükletilir (m.330/4). Bu hükümler, olağanüstü kanun yollarına başvurmadan önce masraf riskinin de değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.

Gider Dökümü Nasıl İncelenir?

  • Her kalemin tarihi ve işlemi: Hangi tarihli bilirkişi incelemesi, hangi tanık, hangi keşif?
  • Hangi suçla ilgili olduğu: Kısmi beraatte ayrıştırma yapılmış mı?
  • Kimin talebiyle yapıldığı: Çok sanıklı dosyalarda paylaştırma doğru mu?
  • Sonucun kimin lehine olduğu: Lehe sonuçlanan incelemeler için hakkaniyet istisnası uygulanmış mı?
  • Tercüman kalemleri: Gider listesinde yer almamalı.
  • Uzlaştırma giderleri: Uzlaşma sağlanmışsa Hazineye ait olmalı.
  • Toplam tutar: Terkin sınırının altındaysa Hazineye yüklenmeli.

Sık Yapılan Hatalar

  • Yalnızca esasa itiraz etmek: Gider ve vekâlet ücreti kısmı ayrıca denetlenmelidir.
  • Toplam rakamla yetinmek: Döküm incelenmeden hukuka aykırı kalemler fark edilmez.
  • HAGB’de gider ödenmeyeceğini sanmak: HAGB’de de giderler sanığa yüklenir.
  • Beraatte tüm giderin yüklenmesine sessiz kalmak: Yalnızca kusurdan doğan giderler yüklenebilir.
  • Yargılama giderini adli para cezası sanmak: Ödenmeyen gider hapse çevrilmez.
  • Tebligatı görmezden gelmek: Tahsil süreci kamu alacağı hükümlerine göre işler.

Karar Türüne Göre Kim Öder?

Gider sorumluluğu özeti
KararGiderleri kim öder?Dayanak
MahkûmiyetSanıkCMK m.325/1
HAGBSanıkCMK m.325/2
ErtelemeSanıkCMK m.325/2
Güvenlik tedbiriSanıkCMK m.325/1
Beraat veya CVYOKendi kusurundan doğanlar dışında HazineCMK m.327
Kısmi beraatBeraat edilen suçların giderleri sanığa yüklenmezCMK m.326/1
Hüküm kesinleşmeden ölümMirasçılar ödemezCMK m.325/4
UzlaşmaUzlaştırma giderleri Hazinece karşılanırCMK m.253/22
TercümanHer durumda HazineCMK m.324/5
Terkin tutarı altındaki Devlet giderleriHazineCMK m.324/4

Yargılama Gideri, Adli Para Cezası, Vekâlet Ücreti ve Tazminat Farkı

Ceza dosyasındaki parasal yükümlülükler
YükümlülükNiteliğiÖdenmezse
Adli para cezasıCezaHapse çevrilebilir (5275 s.K. m.106)
Devlete ait yargılama gideriKamu alacağıHarçlar Kanunu hükümlerine göre tahsil (CMK m.324/4)
Katılan lehine vekâlet ücretiKişisel hakİlamlı icra (CMK m.324/4)
Önödeme miktarıDavayı sonlandıran ödemeÖdenmezse dava açılır (TCK m.75/1)
Uzlaşma edimiMağdura yönelik edimRapor ilam niteliğinde; dava açılır veya devam eder (CMK m.253/19)
TazminatHukuki sorumlulukHukuk mahkemesinde istenir

Bu ayrım, özellikle ödeme güçlüğü çeken kişiler için önemlidir. Hükümdeki toplam tutar içinde adli para cezası, yargılama gideri ve vekâlet ücreti birlikte yer alabilir. Adli para cezası ödenmezse hapse çevrilebildiği hâlde, yargılama gideri ve vekâlet ücreti hapse çevrilmez. Bu nedenle sınırlı ödeme imkânı olan kişi, önce adli para cezasının ödenmesine öncelik vermelidir. Yargılama giderlerinin tahsili için ilgili idareden gelen tebligatlar da ayrıca takip edilmelidir. Kamu alacaklarının tahsiline ilişkin mevzuatta, koşulları varsa taksitlendirme imkânları bulunur ve bu konuda tebligatı gönderen idareye yazılı başvuru yapılabilir.

Soruşturma Giderleri ve KYOK

Yargılama giderleri yalnızca kovuşturma evresinde değil, soruşturma evresinde de doğar (CMK m.324/1). Soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanırsa, bu giderlerin şüpheliye yüklenmesine ilişkin CMK’da genel bir hüküm bulunmaz. Giderler ancak soruşturmanın dava ile sonuçlanması hâlinde hükümle birlikte değerlendirilir. İstisnai durumlar kanunda ayrıca düzenlenmiştir. Önödemede fail, önödeme miktarını soruşturma giderleriyle birlikte öder (TCK m.75/1). Suç uydurup iftirada bulunduğu sabit olan kişi ise bu nedenle yapılan giderleri ödemeye mahkûm edilir (CMK m.329). Bu nedenle haksız bir şikâyet nedeniyle soruşturma geçiren kişi, şikâyetçinin iftira ettiğinin sabit olması hâlinde bu giderlerin iftiracıya yüklenmesini isteyebilir.

Gerekçeli Karar Geldiğinde Adım Adım

  1. Hüküm fıkrasındaki gider bölümünü okuyun: Giderin kime ve ne tutarda yüklendiğine bakın.
  2. Gider listesini isteyin: Kalemlerin tarihini ve ilgili olduğu işlemi görün.
  3. Kısmi beraat varsa ayrıştırmayı kontrol edin: Beraat edilen suçun giderleri yüklenmemeli.
  4. Tercüman ve uzlaştırma kalemlerini arayın: Sanığa yüklenmemeli.
  5. Vekâlet ücretini kontrol edin: Lehine veya aleyhine hükmedilen ücretin doğruluğu.
  6. İki hafta içinde başvurun: Gider kısmına ilişkin itirazları istinaf dilekçesinde tek tek gösterin.

Kanun Yolu Aşamasında Giderler

Kanun yolu başvurusu, yeni giderlerin doğmasına yol açar: dosyanın gönderilmesi, tebligatlar, duruşmalı incelemelerde tanık ve bilirkişi giderleri gibi. Kanun yollarından birine başvuran taraf, başvurusunu geri alırsa veya başvuru reddedilirse bu başvurudan doğan giderleri öder (CMK m.330/1). Başvuruyu Cumhuriyet savcısı yapmışsa, sanığın ödemek zorunda olduğu giderler Hazineye yükletilir. Başvuru kısmen kabul edilirse mahkeme giderleri uygun gördüğü şekilde bölüştürür (m.330/2). Bu kural, başvuru yapmadan önce başvurunun kapsamının dikkatle belirlenmesini gerektirir. Yalnızca gider kısmına yönelik ve dayanağı güçlü bir başvuru, esasa yönelik zayıf bir başvurudan daha az masraf riski taşır.

Kuralların Mantığı

Kanunun gider sistemi, “masrafa kim sebep olduysa o öder” düşüncesine dayanır. Mahkûm olan sanık, yargılamanın yapılmasına kendi fiiliyle sebep olduğu için giderleri üstlenir. Beraat eden kişi ise yargılamaya haksız yere maruz kaldığı için giderlerden sorumlu tutulmaz; yalnızca kendi kusuruyla yarattığı ek masrafları öder. İftira eden, haksız yere başlatılan sürecin masrafını karşılar. Kanun yoluna başvuran ve haksız çıkan taraf, bu başvurunun doğurduğu masrafı öder. Tercüman giderinin Hazineye bırakılması ise adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Dili bilmemek veya engelli olmak, kişiye ek bir mali yük getirmemelidir. Bu mantık, hükümdeki gider kısmının denetlenmesinde de yol gösterir.

Gider Kısmına Karşı Kanun Yolu

Hükmün yargılama giderlerine ilişkin kısmı, esasa ilişkin kısımdan ayrı olarak denetlenebilir. İlk derece mahkemesi hükümlerine karşı istinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.272/1, 273/1). Hükmün esasına itiraz edilirken gider ve vekâlet ücreti kısmı çoğu zaman gözden kaçar. Oysa kısmi beraatte giderlerin ayrıştırılmaması, tercüman giderinin sanığa yüklenmesi, lehe sonuçlanan incelemelerde hakkaniyet istisnasının uygulanmaması veya terkin tutarının altındaki giderin sanığa yüklenmesi, bağımsız kanun yolu sebepleridir. Dilekçede itiraz edilen gider kalemlerinin tek tek gösterilmesi, incelemenin sağlıklı yapılmasını sağlar. İstinaf usulü için ceza davasında istinaf rehberine bakabilirsiniz.

⚠️ Gider dökümünü mutlaka isteyin: Hükümdeki toplam gider tutarı küçük görünse bile içinde hukuken sanığa yüklenemeyecek kalemler bulunabilir. Tercüman ücreti, beraat edilen suçlara ait bilirkişi ücretleri ve lehe sonuçlanan incelemelerin giderleri en sık rastlanan hatalardır. Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde gider listesini inceleyin; itiraz süresi iki haftadır.

Yargılama giderlerinin denetlenmesi, gider kısmına karşı kanun yolu ve beraat sonrası masrafların geri alınması için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Hükmün Yargılama Giderlerine İlişkin Kısmına Karşı İstinaf Dilekçesi Örneği

ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE Gönderilmek üzere ANKARA … ASLİYE CEZA MAHKEMESİNEDOSYA NO: 2026/… Esas, 2026/… Karar İSTİNAF EDEN SANIK: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … KONU: Hükmün yargılama giderlerine ilişkin kısmına karşı istinaf başvurumuzun sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- CMK m.326/1 bakımından: Müvekkil hakkında dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından dava açılmış, mahkemece dolandırıcılıktan mahkûmiyete, resmi belgede sahtecilikten beraate karar verilmiştir. Ancak hükümde … TL tutarındaki yargılama giderinin tamamı müvekkile yüklenmiştir. Bu tutarın içinde yalnızca sahtecilik suçuyla ilgili olarak alınan … TL tutarındaki imza ve belge inceleme raporunun ücreti de bulunmaktadır. Müvekkil beraat ettiği suçun duruşmasının gerektirdiği giderleri ödemekle yükümlü değildir.2- CMK m.324/5 bakımından: Gider listesinde, yabancı uyruklu tanık için görevlendirilen tercümana ödenen … TL de yer almaktadır. Tercüman giderleri yargılama gideri sayılmaz ve Hazinece karşılanır.3- CMK m.325/3 bakımından: Müvekkilin talebi üzerine alınan … tarihli banka kayıtları incelemesine ilişkin bilirkişi raporu, müvekkilin savunmasını doğrulamış ve dolandırıcılık suçunda zarar miktarının iddianamedekinden çok daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç sanık lehine çıktığından, bu incelemenin giderinin müvekkile yüklenmesi hakkaniyete aykırıdır.4- CMK m.324/2-3 bakımından: Hükümde giderin toplam tutarı gösterilmiş, ancak kalemleri ve hangi suça ilişkin olduğu ayrıştırılmamıştır. Bu durum giderin denetlenmesini engellemektedir.HUKUKİ SEBEPLER: 5271 sayılı CMK m.272, 273, 280, 324, 325, 326 ve ilgili mevzuat.DELİLLER: Gider listesi, bilirkişi raporları, tercüman görevlendirme tutanağı ve dosya kapsamı.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle istinaf başvurumuzun kabulü ile hükmün yargılama giderlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına; beraat edilen suça ait giderler ile tercüman giderinin ve lehe sonuçlanan inceleme giderinin Hazineye yüklenmesine, kalan giderin ayrıştırılarak yeniden belirlenmesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Sanık Müdafii Av. …

Sık Sorulan Sorular

Ceza davasında yargılama giderleri nelerdir?

Harçlar, tarifeye göre avukatlık ücretleri, Hazinece yapılan harcamalar ve taraf ödemeleri (CMK m.324/1).

Mahkûm olan sanık ne öder?

Bütün yargılama giderlerini (CMK m.325/1).

HAGB verilirse giderleri kim öder?

Sanık öder; HAGB ve ertelemede de giderler sanığa yüklenir (CMK m.325/2).

Beraat eden sanık gider öder mi?

Yalnızca kendi kusurundan doğan giderleri; önceden ödedikleri Hazinece üstlenilir (CMK m.327).

Kısmen beraat edersem ne olur?

Beraat ettiğiniz suçların duruşmasının gerektirdiği giderleri ödemezsiniz (CMK m.326/1).

Tercüman ücreti bana yüklenebilir mi?

Hayır. Tercüman giderleri yargılama gideri sayılmaz ve Hazinece karşılanır (CMK m.324/5).

Lehime sonuçlanan bilirkişi incelemesinin giderini öder miyim?

Hakkaniyete aykırıysa mahkeme bu giderleri Hazineye yükler (CMK m.325/3).

Sanık ölürse giderleri mirasçılar öder mi?

Hüküm kesinleşmeden ölüm hâlinde ödemez (CMK m.325/4); kesinleşmiş hükümdeki gider infaz olunur (TCK m.64/2).

İştirakte giderler nasıl paylaşılır?

Her mahkûm, sebebiyet verdiği giderleri ayrı ayrı öder (CMK m.326/2).

Karşılıklı hakarette ceza verilmezse gider ödenir mi?

Evet, taraflardan biri veya ikisi giderlere mahkûm edilebilir (CMK m.328).

İftira eden kişi giderleri öder mi?

İftira ettiği sabit olursa bu nedenle yapılan giderleri öder (CMK m.329).

İstinaf başvurum reddedilirse?

Başvurudan doğan giderleri başvuran öder; savcının başvurusunda sanığın gideri Hazineye yüklenir (CMK m.330/1).

Uzlaşma olursa uzlaştırmacı ücretini kim öder?

Hazine (CMK m.253/22).

Küçük tutarlı giderler de tahsil edilir mi?

6183 sayılı Kanundaki terkin tutarından azsa Hazineye yüklenir (CMK m.324/4).

Yargılama giderini ödemezsem hapse girer miyim?

Hayır. Yargılama gideri adli para cezası değildir; kamu alacağı olarak tahsil edilir.

Giderler nasıl tahsil edilir?

Devlete ait giderler Harçlar Kanunu, kişisel haklar İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre (CMK m.324/4).

Zorunlu müdafi ücreti sanığa yüklenir mi?

CMK’da açık hüküm yoktur; sanığın mali durumu ve AİHS m.6/3-c güvencesi gözetilerek kanun yolunda tartışılabilir.

Gider kısmına ayrıca itiraz edebilir miyim?

Evet. Hükmün gider kısmı istinafla ayrıca denetletilebilir; süre gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.

Akıl hastalığı nedeniyle ceza verilmedi, gider öder miyim?

Hakkınızda güvenlik tedbirine hükmedildiyse giderler size yüklenebilir (CMK m.325/1).

Katılanın avukatlık ücretini kim öder?

Mahkûmiyet hâlinde tarifeye göre sanık öder; bu ücret ilamlı icra ile takip edilebilir (CMK m.324/1, 4).

Yargılamanın yenilenmesi reddedilirse masraf kime?

İstemi yapana; kanun yolu kuralı uygulanır (CMK m.330/3).

İstinafım kısmen kabul edilirse giderler ne olur?

Mahkeme giderleri uygun gördüğü şekilde bölüştürür (CMK m.330/2).

Takipsizlik kararı verilirse şüpheli gider öder mi?

CMK’da KYOK hâlinde şüpheliye gider yüklenmesine ilişkin genel bir hüküm yoktur; önödeme ve iftira hâlleri özel olarak düzenlenmiştir.

Gider listesini nereden görebilirim?

Dosyadaki gider listesinden veya kalem dökümünü mahkemeden isteyerek; kalemler hükümde çoğu zaman toplam olarak yazılır.

Mağdurun yol ve konaklama masrafları karşılanır mı?

Dava nakli veya adli tıp işlemleri için Harcırah Kanununa göre karşılanır (CMK m.234/4).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Yargılama giderleri: kim öder, nasıl itiraz edilir?
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki CMK ve TCK hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk