Tıbbi Cihaz Vijilansı: Ciddi Olumsuz Olay Bildirimi ve Saha Güvenliği Düzeltici Faaliyeti
05 Eylül 2026

Tıbbi Cihaz Vijilansı: Ciddi Olumsuz Olay Bildirimi ve Saha Güvenliği Düzeltici Faaliyeti

Tıbbi cihaz mevzuatının en sert süreleri, ruhsat veya kayıt aşamasında değil piyasaya arz sonrasında işler. Bir cihazla ilgili ciddi olumsuz olay öğrenildiğinde firmanın elinde günlerle ölçülen bir süre vardır; ölüm hâllerinde bu süre on güne, kamu sağlığına ciddi tehdit hâllerinde iki güne iner. Üstelik sürenin başlangıcı, kalite biriminin kayıt açtığı tarih değil firmanın olaydan haberdar olduğu tarihtir. Bu rehber, cihaz vijilansını, bildirim sürelerini ve saha güvenliği düzeltici faaliyetini mevzuat dayanaklarıyla ele alır.

Üç ayrı süre, tek bir yükümlülük. Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin 85. maddesi ciddi olumsuz olay bildirimini düzenler ve olayın niteliğine göre üç farklı süre öngörür: genel kural olarak on beş gün; ölüm veya bir kişinin sağlık durumunda beklenmeyen ciddi bozulma hâlinde on gün; ciddi kamu sağlığı tehdidi hâlinde ise derhal ve en geç iki gün. Yanlış sürenin uygulanması, sürenin tamamen kaçırılması anlamına gelir.

Vijilans akışınız süreleri yakalayacak şekilde kurgulanmış mı?

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İçindekiler

Mevzuat Çerçevesi

Cihaz vijilansının çerçeve düzenlemesi, 2 Haziran 2021 tarihli ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliğidir. In vitro tanı cihazları bakımından ise aynı tarihte yayımlanan İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği uygulanır. Her iki metin de Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu olarak hazırlanmıştır.

KonuDüzenleme
Cihaz rejimiTıbbi Cihaz Yönetmeliği (RG 2/6/2021, S. 31499 mükerrer)
İVD rejimiİn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (RG 2/6/2021, S. 31499 1. mükerrer)
VijilansTıbbi Cihaz Yönetmeliği m. 85
Kayıt yükümlülüğüTıbbi Cihaz Yönetmeliği m. 31; Ürün Takip Sistemi (ÜTS)
Ürün güvenliği ve yaptırım7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
Satış ve tanıtımTıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği (RG 15/5/2014, S. 29001)
Onaylanmış kuruluşlarUygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği (Karar Sayısı: 4022)
Yargı yolu7223 s.K. m. 22/2 ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Vijilans ile piyasa gözetimi karıştırılmamalıdır. Vijilans, firmanın kendi yükümlülüğüdür: olayı öğrenir, değerlendirir ve Kuruma bildirir. Piyasa gözetimi ve denetimi ise idarenin faaliyetidir. İkisi birbirini besler; bir vijilans bildirimi piyasa gözetimi işlemini tetikleyebileceği gibi, bir denetim de bildirilmemiş olayları ortaya çıkarabilir. Savunma kurgusunda bu ayrım baştan yapılmalıdır.

Temel Kavramlar: Olay, SGDF ve Saha Güvenliği Bildirimi

Yönetmeliğin tanımlar maddesi, vijilans sisteminin sözlüğünü kurar. Bu tanımlar denetimde doğrudan uygulanır ve savunmanın da dilini belirler.

KavramTanımBent
Saha güvenliği düzeltici faaliyeti (SGDF)Piyasada bulundurulan bir cihazla ilgili ciddi olumsuz olay riskini önlemek ya da azaltmak amacıyla teknik veya tıbbi nedenlerle imalatçı tarafından yürütülen düzeltici faaliyetm. 3/1-(zz)
Saha güvenliği bildirimiBir saha güvenliği düzeltici faaliyetiyle ilgili olarak imalatçı tarafından kullanıcılara veya müşterilere gönderilen iletim. 3/1-(yy)
Piyasaya arz sonrası gözetimGerekli düzeltici veya önleyici faaliyetleri ivedilikle uygulamaya ilişkin gereksinimleri tanımlamak amacıyla, cihazlardan kazanılan deneyimleri proaktif olarak toplamak ve gözden geçirmek üzere sistematik bir prosedür kurmak ve güncel tutmakm. 3/1-(uu)
RiskZararın oluşma olasılığı ile şiddetinin kombinasyonum. 3/1-(üü)
Sağlık kuruluşuAsli amacı hastaların bakımı veya tedavisi ya da kamu sağlığının iyileştirilmesi olan kuruluşm. 3/1-(vv)
Sahtecilik yapılmış cihazFikri mülkiyet hakkı ihlalleri ve kasıtlı olmayan uygunsuzluklar hariç; kimliği, menşesi veya CE işareti belgeleriyle ilgili dokümanlarında sahtecilik yapılmış cihazm. 3/1-(aaa)

Ciddi olumsuz olay ise; hastanın, kullanıcının ya da diğer bir kişinin ölümüne, hastanın, kullanıcının veya diğer kişinin sağlık durumunda geçici ya da kalıcı ciddi bozulmaya veya kamu sağlığına ciddi tehdide doğrudan ya da dolaylı olarak yol açan, yol açmış olabilecek veya yol açabilecek olan olumsuz olayları ifade eder.

Tanımdaki üç kip savunmayı zorlaştırır. Ciddi olumsuz olay tanımı yalnızca yol açan olayları değil, yol açmış olabilecek ve yol açabilecek olan olayları da kapsar. Yani zarar fiilen gerçekleşmemiş olsa dahi bildirim yükümlülüğü doğabilir. “Hastaya bir şey olmadı” savunması, bu üç kip karşısında tek başına sonuç doğurmaz. Ayrıca ergonomik özelliklerden kaynaklanan kullanım hataları da olumsuz olay değerlendirmesine dâhil edilmiştir.

Piyasaya Arz Sonrası Gözetim Yükümlülüğü

Vijilans, tek başına duran bir bildirim mekanizması değildir; daha geniş bir sistemin parçasıdır. Yönetmeliğin tanımına göre piyasaya arz sonrası gözetim; imalatçıların, gerekli düzeltici veya önleyici faaliyetleri ivedilikle uygulamaya ilişkin her türlü gereksinimi tanımlamak amacıyla, piyasaya arz ettikleri, piyasada bulundurdukları veya hizmete sundukları cihazlardan kazanılan deneyimleri proaktif olarak toplamak ve gözden geçirmek üzere sistematik bir prosedür kurmaya ve güncel tutmaya yönelik, diğer iktisadi işletmecilerle iş birliği içerisinde yürüttükleri tüm faaliyetlerdir.

Tanımdaki üç ibare hukuki sonuç doğurur:

  • “Proaktif olarak”. Yükümlülük, gelen şikâyeti beklemekle sınırlı değildir. Firmanın kendi verilerini aktif biçimde taraması gerekir.
  • “Sistematik bir prosedür kurmak ve güncel tutmak”. Yazılı bir prosedürün varlığı ve güncelliği denetimde ayrıca kontrol edilir.
  • “Diğer iktisadi işletmecilerle iş birliği içerisinde”. Dağıtıcı ve ithalatçıdan gelen bilginin imalatçıya akması sözleşmeyle güvence altına alınmalıdır.

Bu sistemin çıktılarından biri trend raporlamasıdır: tek başına bildirim eşiğini aşmayan ancak sıklığı veya şiddeti belirgin biçimde artan olayların izlenmesi. Trend analizi yapılmaması, tek tek olaylar bildirilmiş olsa dahi sistemin eksik işlediği tespitine yol açabilir.

Bildirim Süreleri ve Sürenin Başlangıcı

Vijilans rejiminin en somut yükümlülüğü sürelerdir. Yönetmeliğin 85. maddesi, olayın niteliğine göre üç ayrı süre öngörür.

Olayın niteliğiBildirim süresiNot
Ciddi olumsuz olay (genel kural)En geç on beş günVarsayılan süre
Ölüm veya sağlık durumunda beklenmeyen ciddi bozulmaEn geç on günGenel sürenin uygulanması ağır hatadır
Ciddi kamu sağlığı tehdidiDerhal ve en geç iki günEn kısa süre
Saha güvenliği düzeltici faaliyetiAcil hâller dışında, yürütülmeden önce gecikmeksizin raporlanırm. 85/8
Süre, iç kaydın açıldığı tarihten değil, firmanın haberdar olduğu tarihten işler. Bilgi çağrı merkezine, teknik servise, satış temsilcisine veya sosyal medya hesabına ulaşmış olabilir. Denetimde iç yazışma tarihleri bu anı gösterir. Bu nedenle şirket içi bilgi akışının tarih damgalı olarak kurgulanması, hem uyum hem de savunma bakımından zorunludur. Farmakovijilansta olduğu gibi burada da belirleyici olan, bilginin hangi birime değil şirkete ne zaman ulaştığıdır.

Sürelerin doğru uygulanabilmesi için olayın nitelendirilmesi gerekir ve bu nitelendirme gerekçesiyle birlikte kaydedilmelidir. Bir olayın “beklenmeyen ciddi bozulma” sayılıp sayılmayacağı, cihazın kullanım amacına, teknik dosyada öngörülen risklere ve olayın somut seyrine göre değerlendirilir. Bu değerlendirmenin kaydı, sonradan yapılacak bir denetimde sürenin neden on beş gün üzerinden hesaplandığını açıklayan tek belgedir.

Yönetmelik ayrıca araştırma sürecine ilişkin bir kural içerir: araştırmalar lot veya cihaz değişimi gerektiriyorsa, öncesinde yetkili otorite bilgilendirilir. Yani firmanın kendi araştırması sırasında alacağı bazı adımlar da bildirime tabidir.

Olayın niteliğini ve süreyi doğru belirlemek kritiktir

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Bildirim Yükümlüsü Kimdir?

Bildirim yükümlülüğü imalatçıya aittir. Ancak Türkiye pazarında cihazların önemli bir kısmı ithal olduğundan, bu yükümlülüğün nasıl işleyeceği ayrıca belirlenmiştir: imalatçısı Türkiye veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerde yerleşik olmayan cihazlarda yükümlülüğün Türkiye ayağı yetkili temsilci üzerinden yürür.

RolVijilanstaki konumuSözleşmede düzenlenmesi gereken
İmalatçıBildirim yükümlüsü; SGDF’yi yürüten tarafBilgi akışı ve karar yetkisi
Yetkili temsilciİmalatçısı yurt dışında olan cihazlarda Türkiye ayağıYetkinin kapsamı ve süresi
İthalatçıKendisine ulaşan bilgiyi ileten halkaİletim süresi ve kanalı
DağıtıcıSahadan gelen şikâyetin ilk temas noktasıBildirim yükümlülüğü ve süre
Sağlık kuruluşuOlayın gerçekleştiği yerİş birliği ve bilgi paylaşımı

Tabloda görülen zincirin en kırılgan halkası dağıtıcıdır. Sahadan gelen şikâyet önce dağıtıcıya ulaşır; dağıtıcı bunu imalatçıya veya yetkili temsilciye iletmezse, süre işlemeye devam eder ve gecikmenin sonucu imalatçıya yüklenir. Bu nedenle distribütörlük sözleşmelerine şikâyet iletim süresi, iletim kanalı ve gecikme hâlinde rücu hükümleri konulmalıdır.

Yurt dışı boyut da düzenlenmiştir: üçüncü ülkelere satılan bir cihazda saha güvenliği düzeltici faaliyet başlatılmışsa ve aynı cihaz diğer pazarlarda da satılıyorsa, bu durumun ilgili sistem üzerinden bildirilmesi öngörülmüştür. Global bir SGDF kararının Türkiye ayağının atlanması, sık karşılaşılan bir eksikliktir.

Kayıt Şartı: ÜTS ve Münferit Kayıt Numarası

Vijilans bildiriminin teknik ön koşulu, cihazın ve iktisadi işletmecinin sistemde doğru tanımlanmış olmasıdır. Yönetmeliğin 31. maddesi uyarınca imalatçılar, yetkili temsilciler ve ithalatçılar cihazı piyasaya arz etmeden önce kaydolur ve münferit kayıt numarası alır. Türkiye’de iktisadi işletmeci ve ürün kayıtları Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden yürütülür.

Eksik kayıt, bildirimi de imkânsız kılar. ÜTS kaydı eksik veya hatalı olan bir cihaz için vijilans bildirimi teknik olarak yapılamaz. Bu durumda firma iki ayrı aykırılıkla karşılaşır: kayıt yükümlülüğünün ihlali ve bildirim yükümlülüğünün ihlali. Üstelik ikincisi, birincisinin sonucu olduğu hâlde ayrı bir tespit olarak değerlendirilir. Kayıt bütünlüğü bu nedenle vijilans sisteminin ön şartı olarak ele alınmalıdır.

Kayıt bakımından düzenli olarak kontrol edilmesi gereken hususlar: ürün kayıtlarının güncel model ve referans bilgileriyle uyumu, iktisadi işletmeci bilgilerinin (unvan, adres, yetkili temsilci) güncelliği, yetkili temsilci sözleşmesinin süresi ve kapsamı ile kayıttan düşürülen ürünlerin durumu.

Saha Güvenliği Düzeltici Faaliyeti ve Ön Raporlama

Vijilans sisteminin çıktısı çoğu zaman bir saha güvenliği düzeltici faaliyetidir. Tanım gereği bu faaliyet; piyasada bulundurulan bir cihazla ilgili ciddi olumsuz olay riskini önlemek ya da azaltmak amacıyla, teknik veya tıbbi nedenlerle imalatçı tarafından yürütülür.

SGDF, geri çağırmadan ibaret değildir. Uygulamada aldığı biçimler şunlardır: cihazın piyasadan geri çekilmesi, yazılım güncellemesi, kullanım talimatının değiştirilmesi, ek uyarı eklenmesi, belirli bir lotun kullanımdan kaldırılması, sahada teknik değişiklik yapılması veya kullanıcı eğitimi verilmesi.

Ön raporlama kuralı atlanmamalıdır. Yönetmeliğin 85. maddesinin sekizinci fıkrasına göre bu faaliyet, acil hâller dışında, yürütülmeden önce gecikmeksizin raporlanır. Yani kural, faaliyeti başlatıp sonra bildirmek değil; bildirip sonra başlatmaktır. Global merkezin kararıyla başlatılıp Türkiye’de sonradan bildirilen SGDF’ler bu hüküm bakımından eksik kalır.

Faaliyetin kullanıcı tarafındaki yüzü saha güvenliği bildirimidir: imalatçı tarafından kullanıcılara veya müşterilere gönderilen ileti. Bu iletinin içeriği, kapsamı ve gönderildiği kitle ayrıca değerlendirilir. Uygulamada kontrol edilmesi gereken hususlar:

  • Muhatap listesi. Cihazın ulaştığı tüm kullanıcı ve müşterilerin kapsanması; bu da izlenebilirlik kayıtlarına bağlıdır.
  • İçerik. Riskin, alınacak aksiyonun ve iletişim noktasının açıkça gösterilmesi.
  • Tarih ve teyit. Gönderim tarihlerinin ve alındı teyitlerinin kayıt altına alınması.
  • Etkinlik takibi. Faaliyetin uygulanma oranının izlenmesi ve raporlanması.

İzlenebilirlik burada belirleyicidir. 7223 sayılı Kanunun 12. maddesi, iktisadi işletmecilerin tedarik zincirindeki bir önceki ve varsa bir sonraki işletmecinin bilgilerini kaydetmesini ve en az on yıl muhafaza etmesini zorunlu kılar. Bu kayıt olmadan SGDF’nin kapsamı belirlenemez ve faaliyet eksik kalır.

Uygulamada En Sık Yapılan Üç Hata

Denetim dosyalarında tekrarlanan hatalar bellidir ve üçü öne çıkar:

HataNasıl oluşurSonucu
Yanlış sınıflandırmaŞikâyet kaydının “teknik arıza” olarak sınıflandırılıp vijilans değerlendirmesine hiç girmemesiOlay hiçbir zaman doğru kanala düşmez; bildirim yapılmaz
Yanlış başlangıçSürenin, firmanın haberdar olduğu tarih yerine kalite biriminin kayıt tarihinden başlatılmasıSüre fiilen aşılmış olur
Yanlış süreÖlüm vakalarında on beş günlük genel sürenin uygulanmasıOn günlük süre kaçırılır

Birinci hatanın kaynağı yapısaldır: kaydı açan kişi teknik servis elemanıysa ve vijilans ölçütlerini bilmiyorsa, olay doğru kanala hiç düşmez. Çözüm, ilk temas noktasındaki personelin eğitimi ve şikâyet formunda vijilans tetikleyicilerinin zorunlu alan olarak yer almasıdır.

İkinci hatanın çözümü, bilgi akışının tarih damgalı olmasıdır. Çağrı merkezi kaydı, e-posta zaman damgası ve saha raporu tarihleri, sürenin başlangıcını gösteren delillerdir. Bu kayıtlar firmanın aleyhine olabileceği gibi lehine de kullanılabilir: bilginin şirkete gerçekten ne zaman ulaştığını gösteren tek objektif kaynaktır.

Üçüncü hata ise nitelendirme disiplini gerektirir. Her olay için “bu olay hangi kategoriye giriyor ve buna göre süre kaçtır” sorusu yazılı olarak cevaplanmalı; ölüm ve beklenmeyen ciddi bozulma hâlleri için ayrı bir hızlı akış kurulmalıdır.

Tazminat Sorumluluğuyla Bağlantısı

Vijilans kayıtları yalnızca idari denetimde değil, tazminat davalarında da belirleyicidir. 7223 sayılı Kanunun 6. maddesi, ürünün bir kişiye veya bir mala zarar vermesi hâlinde imalatçı veya ithalatçının zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler; zarar gören, uğradığı zararı ve uygunsuzlukla zarar arasındaki nedensellik bağını ispatla yükümlüdür.

KonuKuralDayanak
Sorumluİmalatçı veya ithalatçı7223 s.K. m. 6/1
İspat yüküZarar ve nedensellik bağı zarar görendem. 6/2
Birden fazla sorumluMüteselsil sorumlulukm. 6/3
Sorumluluğu kaldıran sözleşmeİlgili maddeler hükümsüzm. 6/4
ZamanaşımıÖğrenmeden itibaren üç yıl; her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yılm. 6/6
Kayıt, iki yönlü keser. Zamanında bildirilmiş, gerekçelendirilmiş ve gerektiğinde SGDF ile sonuçlandırılmış bir vijilans dosyası, firmanın özenli davrandığının en güçlü kanıtıdır. Buna karşılık kayda geçirilmemiş veya geç bildirilmiş bir olay, 7223 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendindeki “öğrendiği veya bilmesinin gerektiği” ölçütü karşısında firmanın aleyhine yorumlanır. Aynı Kanunun 6. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bu sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri de hükümsüzdür.

Karara Karşı Hukuki Yollar

Vijilans yükümlülüğünün ihlali tespit edildiğinde uygulanacak yaptırımlar ve alınacak tedbirler, ürün güvenliği rejimi üzerinden işler. Piyasaya arzın durdurulması, geri çağırma, piyasadan çekme ve idari para cezaları kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlemdir.

İşlemMerciSüreDayanak
7223 kapsamındaki idari yaptırımİdare mahkemesiAltmış gün7223 s.K. m. 22/2
Piyasadan çekme / geri çağırmaİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Kayıt işlemlerine ilişkin kararİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Savunma süresi (ciddi risk dışında)En az on iş günü7223 s.K. m. 16/5
İdareye başvuruİdari aşamaDava açma süresi içindeİYUK m. 11/1
Zımni retOtuz günİYUK m. 11/2 (7331 s.K. ile değişik)
Yürütmenin durdurulmasıİdare mahkemesiDilekçeyle veya sonradanİYUK m. 27

Dilekçede ileri sürülecek başlıca iptal sebepleri:

  • Nitelendirme. Olayın ciddi olumsuz olay tanımına girmediği; tanımdaki unsurların somut olayda bulunmadığı.
  • Sürenin başlangıcı. Firmanın olaydan haberdar olduğu tarihin hatalı belirlenmesi.
  • Süre kategorisi. Olayın niteliğine uygun olmayan sürenin esas alınması.
  • Gönüllü hareket. Firmanın uyarıdan önce SGDF başlatmış olması ve 7223 s.K. m. 21 kapsamındaki korumanın gözetilmemesi.
  • Şekil. Ciddi risk hâli bulunmadığı hâlde savunma için süre verilmemesi.
  • Ölçülülük. Bildirim gecikmesi gibi usule ilişkin bir eksiklikte doğrudan geri çağırmaya gidilmesi.

Dördüncü başlık özellikle önemlidir. 7223 sayılı Kanunun 21. maddesinin birinci fıkrası; ürünün uygun olmadığını tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan, uygunsuzluğun giderilmesi ve riskin ortadan kaldırılması için geri çağırma da dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren iktisadi işletmecilere bu Kanunda düzenlenen idari yaptırımların uygulanmayacağını öngörür. Vijilans sisteminin kendiliğinden işletildiği dosyalarda bu hüküm doğrudan ileri sürülmelidir; belirleyici olan, harekete geçme tarihinin uyarıdan önce olduğunun belgelenmesidir.

Yürütmenin durdurulması talebinde İYUK m. 27 uyarınca işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartları birlikte aranır. Cihaz dosyalarında zarar; hastanelerde kullanımda olan cihazların hizmet dışı kalması, ameliyat ve tedavi programlarının aksaması, servis ve bakım hizmetinin kesilmesi ve ihale yükümlülüklerinin karşılanamaması üzerinden somut olarak belgelenmelidir.

Bildirim Yükümlülüğünün Hukuki Sonuçları

Vijilans bildirimi idari bir yükümlülük olmasının yanında, zarar gören bakımından açılacak davada da belirleyici bir delildir.

Bildirimin iki yönlü etkisi
KonuDeğerlendirmeDayanak
Ürün mevzuatıPiyasaya arz sonrası gözetim ve bildirim yükümlülükleri ilgili kanun ve düzenlemelerde belirlenmiştir7223 s.K.
Bildirim yapılmışOlayın tespit edildiğini ve zamanını belgeler
Bildirim yapılmamışİzleme düzeninin işlediği savunmasını belgesiz bırakır
Organizasyon sorumluluğuİşletmenin çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğu ispat edilmedikçe sorumluluk sürerTBK m.66/3
Müteselsil sorumlulukÜretici, ithalatçı, kullanan ve kurum birlikte zarara sebebiyet vermişse müteselsilen sorumludurTBK m.61
Rücuİç ilişkideki paylaşım rücu yoluyla çözülürTBK m.62
Belge ibrazıVijilans ve saha güvenliği kayıtlarının getirtilmesi istenir; kaçınma aleyhe değerlendirilirHMK m.219-220
Kamu hastanesiKamu kuruluşunda kullanım hâlinde hizmet kusuru ve idareye başvuru rejimi2577 s.K. m.13

Üçüncü satır, tazminat dosyalarında doğrudan kullanılır: aynı cihaz veya lot için daha önce yapılmış bir bildirim varsa, üreticinin ve kurumun riski bildiği ortaya çıkar. Bildirim hiç yapılmamışsa, bu kez gözetim düzeninin kurulmadığı ileri sürülür. Her iki ihtimalde de kayıtlar dosyanın ilk istenecek belgeleridir.

Sürenin başlangıcı, olayın öğrenildiği andır. Bildirim sürelerinin hesabında esas alınan an, olayın gerçekleştiği tarih değil; yükümlünün olaydan haberdar olduğu tarihtir. Bu nedenle şikâyet, servis kaydı, kullanıcı bildirimi ve iç değerlendirme yazışmalarının tarihleri eş zamanlı kayda geçirilmelidir. Haberdar olma tarihi belgelenemediğinde, sürenin geçirilip geçirilmediği tartışması yükümlünün aleyhine yürür.

Saha Güvenliği Düzeltici Faaliyetinde Belge Zinciri

Düzeltici faaliyetin usulüne uygun yürütülmesi, sonraki sorumluluğun sınırını da belirler.

Belgelenmesi gerekenler
AşamaKayıt
TespitOlayın veya riskin ilk öğrenildiği tarih ve kaynağı
Ön değerlendirmeRisk analizi ve kök neden incelemesinin başlangıcı
BildirimYetkili kuruma yapılan bildirimin tarihi ve içeriği
KayıtÜrünün takip sistemindeki kayıt bilgileri ve lot dökümü
Saha bildirimiKullanıcılara ve sağlık kuruluşlarına gönderilen güvenlik bildirimi
UygulamaGeri çağırma, yazılım güncellemesi veya kullanımdan kaldırma kayıtları
DoğrulamaFaaliyetin sahada uygulandığının teyidi
KapanışSürecin tamamlandığına ilişkin rapor ve düzeltici faaliyetler

Beşinci ve yedinci satırlar birlikte değerlendirilmelidir: kullanıcılara bildirim gönderilmiş olması tek başına yeterli değildir; bildirimin ulaştığının ve faaliyetin sahada uygulandığının doğrulanması gerekir. Doğrulama yapılmamışsa, bildirim yapılmış olsa dahi zararın önlenmesi için gerekli özenin gösterildiği iddiası zayıf kalır.

Cihaz sorumluluğu için tıbbi cihaz kaynaklı zararlar rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Tıbbi cihazlarda vijilans hangi mevzuata tabi?

Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (RG 2/6/2021, S. 31499 mükerrer) uygulanır; in vitro tanı cihazları için aynı tarihte yayımlanan İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği geçerlidir. Ciddi olumsuz olay bildirimi Yönetmeliğin 85. maddesinde düzenlenmiştir.

Bildirim süreleri nedir?

Genel kural en geç on beş gündür. Ölüm veya sağlık durumunda beklenmeyen ciddi bozulma hâlinde en geç on gün, ciddi kamu sağlığı tehdidi hâlinde ise derhal ve en geç iki gün içinde bildirim yapılır.

Süre ne zaman başlar?

Süre, firmanın olaydan haberdar olduğu tarihte başlar. Bilginin şirketin hangi birimine ulaştığı değil, şirkete ne zaman ulaştığı esastır; iç yazışma tarihleri denetimde bu anı gösterir.

Saha güvenliği düzeltici faaliyeti nedir?

Yönetmeliğin tanımına göre; piyasada bulundurulan bir cihazla ilgili ciddi olumsuz olay riskini önlemek ya da azaltmak amacıyla teknik veya tıbbi nedenlerle imalatçı tarafından yürütülen düzeltici faaliyettir.

SGDF ne zaman bildirilir?

Yönetmeliğin 85. maddesinin sekizinci fıkrasına göre bu faaliyet, acil hâller dışında yürütülmeden önce gecikmeksizin raporlanır. Yani kural, önce bildirmek sonra uygulamaktır.

Saha güvenliği bildirimi ile SGDF aynı şey mi?

Hayır. Saha güvenliği düzeltici faaliyeti yürütülen eylemdir; saha güvenliği bildirimi ise bu faaliyetle ilgili olarak imalatçı tarafından kullanıcılara veya müşterilere gönderilen iletidir.

Bildirim yükümlüsü kimdir?

Yükümlülük imalatçıya aittir. İmalatçısı Türkiye veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerde yerleşik olmayan cihazlarda bu yükümlülüğün Türkiye ayağı yetkili temsilci üzerinden yürür.

Zarar gerçekleşmediyse yine bildirim gerekir mi?

Ciddi olumsuz olay tanımı; belirtilen sonuçlara yol açan, yol açmış olabilecek veya yol açabilecek olan olayları kapsar. Bu nedenle zarar fiilen doğmamış olsa dahi bildirim yükümlülüğü gündeme gelebilir.

ÜTS kaydı ile vijilansın ilgisi nedir?

Bildirim yapılabilmesi için cihazın ve iktisadi işletmecinin sistemde doğru tanımlanmış olması gerekir. Yönetmeliğin 31. maddesi uyarınca imalatçılar, yetkili temsilciler ve ithalatçılar cihazı piyasaya arz etmeden önce kaydolur ve münferit kayıt numarası alır.

Kendiliğinden önlem alırsak yaptırım uygulanır mı?

7223 sayılı Kanunun 21. maddesinin birinci fıkrası; yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren iktisadi işletmecilere bu Kanunda düzenlenen idari yaptırımların uygulanmayacağını öngörür. Harekete geçme tarihi belgelenmelidir.

Dosyanızı Değerlendirelim

Vijilans dosyalarında sonucu belirleyen şey teknik tartışma değil, üç tarihtir: olayın firmaya ulaştığı tarih, nitelendirmenin yapıldığı tarih ve bildirimin gönderildiği tarih. Bu üç tarih arasındaki mesafe, hem idari yaptırımı hem de sonraki tazminat dosyasını şekillendirir. Üstelik ölüm vakalarında süre on gün, kamu sağlığı tehdidinde iki gündür; genel süreyi uygulamak süreyi tamamen kaçırmak demektir. Bürom, tıbbi cihaz imalatçıları, yetkili temsilcileri ve ithalatçıları için vijilans uyumu, denetim savunması ve tedbir kararlarına karşı dava süreçlerinde hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.

Olay bildirimi süresi işliyorsa hemen değerlendirelim

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İlgili Rehberler

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tıbbi cihaz mevzuatı ve vijilans kılavuzları güncellenmektedir; olay değerlendirmenizi ve bildirim takviminizi işlem tarihinde yürürlükte olan metinlere göre avukatınızla birlikte kontrol ediniz.

Post by Av. Fatma Öztürk