Önemli — 31 Temmuz 2026: Belirsiz alacak davası (HMK 107) yürürlükten kaldırıldı (7589 s.K. m.19). Bu sayfadaki ayrım, 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış davalar bakımından geçerliliğini korur; bu tarihten sonra açılacak davalarda tek yol kısmi davadır.
İşçilik alacağı davası açacak bir işçinin uzun yıllar vermesi gereken ilk kararlardan biri davanın türüydü: belirsiz alacak davası mı, kısmi dava mı? Yanlış seçim davanın usulden reddine yol açabiliyordu. Bu tercih artık yok — ancak ayrım, derdest binlerce dosya bakımından hâlâ belirleyici olduğu için bilinmesi gerekiyor.
Önce Dosyanızın Tarihini Belirleyin
| Dava tarihi | Hangi yollar açık | Bu sayfa size ne söylüyor |
|---|---|---|
| 31 Temmuz 2026 öncesi | Belirsiz alacak davası ve kısmi dava | Aşağıdaki ayrım ve içtihatlar dosyanıza doğrudan uygulanır (Geçici m.1/10) |
| 31 Temmuz 2026 ve sonrası | Yalnızca kısmi dava + tek seferlik talep artırımı | Ayrım tarihsel bilgidir; sizin için “Yeni Model” bölümü geçerlidir |
İki Dava Türünün Farkı (31 Temmuz 2026 Öncesi Dosyalar)
Kısmi dava, alacağın tamamı bilindiği hâlde şimdilik bir kısmının istendiği davadır. Belirsiz alacak davası ise, alacağın miktarının dava açılırken tam ve kesin olarak belirlenememesi hâlinde açılırdı (mülga HMK m. 107).
Belirsiz alacak davasında, davacı asgari bir tutar belirtir; kesin miktar yargılamada (ör. bilirkişi raporuyla) belirlendikten sonra talep artırılır.
İçtihadı Birleştirme: Genel Kural Konulamaz
İşçilik alacaklarının belirsiz alacak davasına konu olup olamayacağı konusunda daireler arasında görüş ayrılığı doğmuş; konu İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’na taşınmıştır. YİBBGK, E. 2016/6, K. 2017/5 sayılı ve 15.12.2017 tarihli kararında; işçilik alacaklarının çok çeşitli tür ve nitelikte olması nedeniyle, alacağın belirli mi belirsiz mi olduğunun her somut olayın özelliğine göre mahkemece tespit edilmesi gerektiğine, bu konuda soyut ve genel bir içtihat birleştirmesine gerek olmadığına karar vermiştir.
Yani ‘kıdem tazminatı her zaman belirlidir’ ya da ‘fazla mesai her zaman belirsizdir’ gibi kategorik bir kural yoktur; her alacak, somut olaydaki belirlenebilirliğine göre değerlendirilir.
Uygulamadaki Eğilim
Uygulamada, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi işçinin bilebileceği alacaklar kural olarak belirli kabul edilme eğilimindedir. Buna karşılık, hesabı tartışmalı ve işverenin kayıtlarına bağlı olan kalemler (ör. tanıkla ispatlanan fazla mesai) belirsiz alacak davasına konu olabilir.
Aynı dava dilekçesinde, bazı alacaklar için belirsiz alacak, bazıları için kısmi dava açılmasına (talep yığılması) engel yoktur.
İşçilik alacağı dosyanız hangi rejime tabi? Birlikte belirleyelim
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Yeni Model: 31 Temmuz 2026 Sonrası Açılacak Davalar
7589 sayılı Kanunun 19’uncu maddesiyle HMK 107 yürürlükten kaldırıldı; 20’nci maddesiyle HMK 109’a yeni bir fıkra eklendi. Artık işçilik alacaklarında tek yol kısmi davadır ve “bu alacak belirli mi belirsiz mi” tartışması ortadan kalkmıştır.
Yeni fıkraya göre, alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu; aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Üstelik zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır — yani belirsiz alacak davasının asıl koruması yeni modele taşınmıştır.
İşçilik dosyalarında en kritik nokta: Artırım hakkı tek kullanımlıktır. Fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları ancak bilirkişi raporuyla netleştiği için, artırımı rapor kesinleşmeden kullanmak hak kaybı doğurur. Doğru sıra: rapor gelir → itirazlar değerlendirilir → tek seferde artırılır → tahkikat sona erer.
Ayrıntılı analiz: Belirsiz alacak davası kaldırıldı — yerine ne geldi?
Faiz: İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yeni Mekanizma
Kısmi davada faize ilişkin bir İçtihadı Birleştirme kararı bulunmaktadır. YİBBGK, E. 2017/8, K. 2019/3 sayılı ve 24.05.2019 tarihli kararıyla; bir miktar alacağın faiziyle birlikte istendiği kısmi davada, dava konusu miktarın ıslahla artırılması hâlinde artırılan miktar bakımından da dava dilekçesindeki faiz talebine bağlı olarak faize hükmedileceğine karar vermiştir.
Yeni mekanizma bakımından değerlendirme: Bu içtihat ıslah yoluyla yapılan artırıma ilişkindir. HMK 109’a eklenen fıkradaki talep artırımının aynı sonucu doğuracağı güçlü bir argümandır — zira kanun koyucu zamanaşımını dava tarihine bağlayarak artırılan kısmı baştan talep edilmiş saymıştır. Ancak bu henüz yerleşmiş bir uygulama değildir; bu nedenle dava dilekçesinde faiz talebinin alacağın tamamına yönelik ve açık biçimde yazılması her hâlde önerilir.
Islah hakkıyla ilişkisi: Islah kurumu (HMK 176 vd.) kaldırılmamıştır. Yeni fıkradaki artırımın ıslah hakkını tüketip tüketmeyeceği kanunda düzenlenmemiş olup uygulamada tartışılacaktır.
Yeni modele göre dilekçe kurgusu ve artırım zamanlaması için
Hukukçular Evi Ankara olarak yanınızdayız.
Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması
İşçilik alacaklarında dava türü yakın dönemde değişmiştir.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Eski uygulama | Belirsiz alacak davası yaygındı | Zamanaşımı avantajı |
| Avantajı | Tüm alacak için zamanaşımı kesilirdi | Islahta risk yoktu |
| Değişiklik | Belirsiz alacak davası kaldırıldı | 12. Yargı Paketi |
| Kalan yollar | Kısmi dava veya tam dava | Seçim |
| Kısmi dava | Alacağın bir bölümü için | Düşük harç |
| Tam dava | Tüm alacak için | Harç yüksek |
| Islah | Rapor sonrası artırım | Bir kez |
| Zamanaşımı riski | Islahta def’i ileri sürülebilir | Yeni risk |
| Sonuç | Erken ve doğru planlama önem kazandı | Strateji |
Üçüncü ve sekizinci satırlar değişikliğin pratik sonucunu verir: belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla birlikte kısmi dava ve ıslah yolu öne çıkmıştır; ancak ıslahla artırılan kısım bakımından karşı taraf zamanaşımı def’ini ileri sürebildiğinden artırımın gecikmeden yapılması kritik hâle gelmiştir.
Kısmi Dava ile Tam Dava Karşılaştırması
Seçim, harç ve risk dengesine göre yapılır.
| Ölçüt | Kısmi dava | Tam dava |
|---|---|---|
| Harç | Düşük — bölüm üzerinden | Yüksek — tamamı üzerinden |
| Başlangıç maliyeti | Az | Fazla |
| Zamanaşımı | Yalnızca talep edilen kısım için kesilir | Tamamı için kesilir |
| Islah ihtiyacı | Var | Yok |
| Islahta zamanaşımı riski | Var | Yok |
| Ek harç | Islahta ödenir | Yok |
| Kaybetme riski | Düşük tutarlı | Yüksek tutarlı |
| Vekâlet ücreti riski | Sınırlı | Yüksek |
| Tercih | Alacak belirsizse kısmi, netse tam | Strateji |
Üçüncü ve beşinci satırlar seçimin ana ölçütünü verir: kısmi davada zamanaşımı yalnızca talep edilen bölüm için kesilir; ıslahla artırılan kısım bakımından zamanaşımı def’i ileri sürülebilir; alacağın tutarı belgelerle netleştirilebiliyorsa tam dava açmak bu riski ortadan kaldırır.
İş yargılaması rehberlerimiz: görevli ve yetkili mahkeme · zorunlu arabuluculuk · belirsiz alacak davası · 12. Yargı Paketi etkisi · işe iade davası · zorlayıcı sebeple fesih
Islah ve Talep Artırımında Dikkat Edilecekler
Yeni dönemde ıslah daha kritik hâle gelmiştir.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Sayı | Tahkikat aşamasında bir kez | Tekrarlanamaz |
| Zaman | Tahkikat sona erinceye kadar | Sonrasında olmaz |
| En uygun an | Bilirkişi raporundan hemen sonra | Gecikmeyin |
| Ek harç | Artırılan kısım için | Ödenir |
| Faiz | Islahta da talep edin | Unutulmasın |
| Zamanaşımı def’i | Artırılan kısımda ileri sürülebilir | Ana risk |
| Rapora itiraz | Süresinde yapın | Hesap kesinleşir |
| Karşı tarafın rızası | Gerekmez | Tek taraflı |
| Taraf değişikliği | Islahla yapılamaz | Sınır |
Üçüncü ve altıncı satırlar yeni dönemin ana riskini verir: bilirkişi raporuyla gerçek alacak ortaya çıktığında ıslah gecikmeden yapılmalıdır; çünkü artırılan kısım bakımından karşı taraf zamanaşımı def’ini ileri sürebilir ve geciken her gün alacağın bir bölümünün kaybına yol açabilir.
İş yargılaması rehberlerimiz: görevli ve yetkili mahkeme · zorunlu arabuluculuk · belirsiz alacak davası · 12. Yargı Paketi etkisi · işe iade davası · zorlayıcı sebeple fesih
Dava Türü Seçiminde Pratik Ölçütler
Doğru seçim, alacağın belirlenebilirliğine bağlıdır.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Alacak net hesaplanabiliyorsa | Tam dava | Zamanaşımı riski yok |
| Bordro ve kayıtlar elinizde | Tam dava | Hesap yapılabilir |
| Kayıtlar işverende | Kısmi dava | Rapor sonrası ıslah |
| Fazla mesai ağırlıklıysa | Kısmi dava yaygın | Tutar belirsiz |
| Harç yükü | Kısmi davada düşük | Başlangıç maliyeti |
| Adli yardım | Şartları varsa | Tam dava kolaylaşır |
| Zamanaşımı yakınsa | Tam dava tercih edilmeli | Risk azalır |
| Karma yaklaşım | Net kalemler tam, belirsizler kısmi | Strateji |
| Öneri | Dava öncesi hesap yaptırın | Seçim netleşir |
Birinci ve yedinci satırlar seçimin ana ölçütünü verir: alacak belgelerle net biçimde hesaplanabiliyorsa tam dava açmak ıslah aşamasındaki zamanaşımı riskini tamamen ortadan kaldırır; özellikle zamanaşımı süresinin dolmasına az kalmış dosyalarda tam dava tercih edilmelidir.
İş yargılaması rehberlerimiz: görevli ve yetkili mahkeme · zorunlu arabuluculuk · belirsiz alacak davası · 12. Yargı Paketi etkisi · işe iade davası · zorlayıcı sebeple fesih
Zamanaşımı Def’i ve Karşı Savunma
Islahta gelen def’iye karşı ileri sürülebilecek argümanlar vardır.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Def’i | Karşı taraf ileri sürmelidir | Resen gözetilmez |
| Kesilme | Dava, icra takibi, ikrar | Yeniden başlar |
| Arabuluculuk | Başvuruyla durur | Koruma |
| İşverenin ikrarı | Ödeme sözü veren yazışma | Kesilme |
| Kısmi ödeme | İkrar sayılabilir | Yeniden işler |
| Dürüstlük kuralı | Kötüniyetli def’i | Sınırlı denetim |
| Kayıt gizleme | İşveren kayıtları sunmadıysa | Argüman |
| Erken ıslah | En etkili korunma | Rapordan hemen sonra |
| Tam dava | Riski baştan ortadan kaldırır | Alternatif |
Dördüncü ve sekizinci satırlar iki değerli argümanı verir: işverenin ödeme sözü verdiği yazışmalar borcun ikrarı sayılarak zamanaşımını kesebilir; ancak en etkili korunma, bilirkişi raporundan hemen sonra ıslah yapılarak def’iye zemin bırakılmamasıdır.
İş yargılaması rehberlerimiz: görevli ve yetkili mahkeme · zorunlu arabuluculuk · belirsiz alacak davası · 12. Yargı Paketi etkisi · işe iade davası · zorlayıcı sebeple fesih
📚 İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Belirsiz alacak davası hâlâ açılabilir mi?
Hayır. HMK 107, 7589 sayılı Kanunun 19’uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılmış ve düzenleme 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra açılacak işçilik alacağı davalarında tek yol kısmi davadır.
Derdest belirsiz alacak davam ne olacak?
Açıldığı rejimle sonuçlanır. 7589 sayılı Kanunun Geçici 1’inci maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davalarında HMK 107 uygulanmaya devam eder.
Kısmi dava ile belirsiz alacak davasının farkı neydi?
Kısmi dava, alacağın tamamı bilindiği hâlde şimdilik bir kısmının istendiği davadır. Belirsiz alacak davası ise alacağın miktarının dava açılırken tam ve kesin olarak belirlenememesi hâlinde açılırdı; davacı asgari bir tutar belirtir, kesin miktar yargılamada belirlendikten sonra talebini artırırdı.
Bugün işçilik alacağında hangi dava açılmalı?
Kısmi dava. Alacağın bir kısmı dava edilir, bilirkişi raporuyla miktar netleştikten sonra talep bir defaya mahsus olmak üzere artırılır. Zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
Yeni modelde talebi kaç kez artırabilirim?
Bir kez. Kanun metni ‘bir defaya mahsus olmak üzere’ demektedir. İşçilik dosyalarında fazla mesai ve tatil alacakları bilirkişi raporuyla netleştiği için, artırımın rapor kesinleşmeden kullanılmaması gerekir.
YİBBGK kararları hâlâ geçerli mi?
15.12.2017 tarihli E.2016/6, K.2017/5 sayılı karar hangi işçilik alacağının belirsiz sayılacağına ilişkindi; belirsiz alacak davası kaldırıldığı için yeni davalar bakımından pratik önemi kalmamıştır, ancak derdest dosyalarda uygulanmaya devam eder. Faize ilişkin 24.05.2019 tarihli E.2017/8, K.2019/3 sayılı karar ise kısmi davaya ilişkin olduğundan güncelliğini korumaktadır.
Güncelleme Geçmişi
- 31 Temmuz 2026 — 7589 sayılı Kanunla HMK 107 yürürlükten kaldırıldı. Sayfa tarih esaslı olarak yeniden çerçevelendi: mevcut ayrım ve İçtihadı Birleştirme kararları 31 Temmuz 2026 öncesi dosyalar için korundu, yeni model (kısmi dava + tek seferlik talep artırımı) ayrı bölüm olarak eklendi.
- 25 Temmuz 2026 — Sayfa, o tarihte yürürlükte olan HMK 107 rejimine göre yayımlandı.
