Dolandırıcılık Şikâyet Dilekçesi Örneği (2026) — TCK m.157-158

Dolandırıcılık şikâyetlerinin çoğu delil yokluğundan değil, “bu bir hukuki ihtilaftır” gerekçesiyle takipsizlikle sonuçlanıyor. Çünkü kanun ödemenin yapılmasını değil, ödemenin hile ile sağlanmış olmasını arıyor. Yargıtay’ın ölçütü nettir: hile nitelikli yalandır. Bu yazıda hile unsurunu dilekçede nasıl kuracağınızı, para akışını nasıl belgeleyeceğinizi ve nitelikli hâllerin sınırlarını anlatıyor, sonunda hazır bir şikâyet dilekçesi örneği veriyoruz.

Suçun Tanımı ve Korunan Değer

TCK m.157: “Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.”

Dolandırıcılık suçuyla korunmak istenen hukuki yarar kişilerin malvarlığı değerleridir. Yine bu suç tipiyle kişilerin irade özgürlükleri ve hukuki ilişkilerde iyi niyetleri de korunup güvence altına alınmaktadır.

Uygulamada faydalı bir ayrıntı: dolandırıcılık suçunda aldatılan kişi ile malvarlığı zarara uğrayan kişinin aynı olmasına gerek yoktur. Ödemeyi sizin adınıza bir yakınınız yaptıysa da şikâyet yolu açıktır.

Suçun oluşması için hile, aldatma, mağdurun veya başkasının zararı ve failin ya da başkasının yararı birlikte bulunmalıdır. Bu dört unsur arasında nedensellik bağı aranır: yarar, hileyle düşürülen yanılgının sonucu olmalıdır.

Zamanaşımı süreleri kanundaki cezanın üst sınırına göre hesaplanmıştır (TCK m.66/1). Zamanaşımı hesabı için dava ve ceza zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Hile: “Nitelikli Yalan” Ölçütü

Dilekçenizin ağırlık merkezi burasıdır. Yargı uygulamasında hile şu ölçütle tanımlanır:

Uygulamada sıkça tekrarlanan bu ölçütte anahtar ifade “denetleme olanağını ortadan kaldırma”dır. Bu yüzden dilekçede yalnız söylenen yalanı değil, sizi kontrol etmekten alıkoyan davranışları da yazmalısınız: acele ettirme, yüz yüze görüşmeden kaçınma, farklı hesaplara yönlendirme.

Ölçüt tek tip değildir; her dosya kendi içinde değerlendirilir: hangi davranışların hileli olduğu yolunda genel bir kural koymak oldukça zor olmakla birlikte, olaysal olarak değerlendirme yapılmalı, olayın özelliği, mağdurun durumu, fiille olan ilişkisi, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmak suretiyle sonuca ulaşılmalıdır.

Son olarak bir sınır: failin yalnızca hileli hareketler gerçekleştirmesi dolandırıcılık suçunun sübutu için yeterli değildir. Hilenin işe yaramış olması, yani sizi gerçekten yanılgıya düşürmüş olması gerekir.

En Kritik Ayrım: Hukuki İhtilaf mı, Suç mu?

Takipsizlik kararlarının büyük bölümü bu başlıktan çıkar. Kural şudur: tek başına borcun ödenmemesi suç oluşturmaz. Belirleyici olan edimin sonradan yerine getirilmemesi değil, ilişki kurulurken kandırıcı nitelikte hileli davranış bulunup bulunmadığıdır.

Yakın bir kavramla da karışır: Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında dolandırıcılık ile güveni kötüye kullanma suçu arasındaki fark vurgulanmıştır: dolandırıcılıkta irade özgürlüğü hile ile sakatlanır; güveni kötüye kullanma ise belli hukuki ilişkinin kötüye kullanılmasıdır. Yani malı hile ile alan ile, hukuka uygun biçimde aldığı malı sonradan kendine mal eden kişi farklı suçlardan sorumludur.

Alacak tahsili için hile kullanılması ise ara bir kategoridir: fail, hukuki ilişki temelli alacağını alabilmek adına hileli hareketlere başvurmuşsa da dolandırıcılık suçu oluşmaktadır. Fakat 159. maddede failin hukuki ilişkiye dayalı alacağı tahsil kastı, dolandırıcılığın temel hâline göre daha az ceza verilmesini gerektiren bir neden olarak kabul edilmiştir.

Nitelikli Hâller ve Ceza Aralığı

TCK m.158/1’de sayılan on iki hâlden biri varsa ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. e, f, j, k ve l bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bentlerin tamamı aşağıdadır:

Kanun ayrıca iki özel düzenleme içerir. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (TCK m.158/3). 7589 sayılı Kanunla eklenen m.158/4 ise iştirakin, haksız menfaat amacıyla ödeme araçlarını veya hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kaldığı hâlde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Hesabını kullandıran kişilerin durumu için TCK 158/4 ceza indirimi yazımıza bakabilirsiniz.

İnternet ve telefon dolandırıcılığında en çok karşılaşılan bent şudur: bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-f maddesinde düzenlenmiştir.

Bu ayrımın usule yansıyan bir sonucu vardır: basit dolandırıcılık (TCK m.157) CMK m.253/1-b’deki listede sayıldığından uzlaştırmaya tabidir; nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) bu listede yer almadığından uzlaştırma uygulanmaz. TCK m.159 hâlinde ise soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır; şikâyete bağlı suçlar CMK m.253/1-a uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Bu hâlde ceza altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1).

Fail tarafında ise giderim önem taşır: zarar kovuşturma başlamadan önce aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse ceza üçte ikisine kadar (TCK m.168/1), kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarısına kadar (m.168/2) indirilir. Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde indirim için mağdurun rızası aranır (m.168/4). Mağdur olarak bunu bilmeniz, uzlaşma veya ödeme teklifini değerlendirirken işinize yarar. Ayrıntı için etkin pişmanlık ve zararın giderilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Teşebbüs de mümkündür: hileli davranışlarla icra hareketleri başladıktan sonra menfaat elde edilmeden önce yakalanırsa teşebbüs gündeme gelir. Para gitmemiş olsa bile şikâyet edebilirsiniz.

Dolandırıcılık Şikâyet Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 2. maddedeki hile başlıklarından yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve her davranışı tarihiyle somutlaştırın.

Suçun Unsurları: Dilekçede Neyi İspat Etmelisiniz?

Savcılık, şikâyet dilekçesinde suçun her unsurunun somut bir olguyla desteklenip desteklenmediğine bakar. Aşağıdaki tablo, her unsurun anlamını ve dilekçede nasıl gösterileceğini özetler:

Tablodaki son satır, uygulamada en zor ispat edilen unsurdur. Failin kastı çoğu zaman sonradan ortaya çıkan olgulardan anlaşılır: verilen iletişim bilgilerinin sahte çıkması, aynı ilanın başka kişilere de verilmesi, hesabın kısa süre içinde boşaltılması ya da kapatılması. Bu olguların dilekçede açıkça yazılması, dosyanın hukuki uyuşmazlık olarak değerlendirilmesi riskini azaltır.

Hile Var mı? Örnek Olaylar

Aşağıdaki örnekler vasıflandırmanın mantığını göstermek için kurgulanmıştır. Aynı görünen iki olayda, hilenin ödemeden önce var olup olmadığı sonucu değiştirir:

Tablonun üçüncü ve dördüncü satırları takipsizlik kararlarının en sık sebebini gösterir: sözleşmeden doğan bir borcun ödenmemesi, ilişki kurulurken bir hile yoksa ceza hukukunun değil hukuk yargılamasının konusudur. Bu ayrımın ölçütleri için hukuki uyuşmazlık mı, dolandırıcılık mı yazımıza, emanet parayla ilgili durumlar için güveni kötüye kullanma (TCK 155) yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyetten Sonra Ne Olur? Paranın İzi ve Süreç

Dolandırıcılık dosyalarında zaman, paranın izlenebilmesi bakımından belirleyicidir. Şikâyetle birlikte bankaya bildirim yapılması ve paranın gönderildiği hesaba ilişkin tedbir talep edilmesi, zararın giderilme ihtimalini artırır:

Şüpheliye ait hesaplara elkoyma, CMK m.128’de düzenlenen bir koruma tedbiridir ve kanunda sayılan suçlar ile kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı gibi şartlara bağlıdır. Tedbirin şartları ve paranın iadesi için dolandırıcılıkta param geri gelir mi yazımıza bakabilirsiniz. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse, itiraz dilekçesinde savcılığın değerlendirmediği hile olguları ve deliller somut olarak gösterilmelidir. Ayrıntı için KYOK kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza soruşturması zararın tazmini için tek yol değildir. Uğranılan zarar için TBK m.49 kapsamında tazminat davası açılabilir; zamanaşımı kural olarak zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Kovuşturma evresinde davaya katılmak ise mağdura delil sunma ve kanun yollarına başvurma imkânı verir. Katılma için davaya müdahil olmak yazımıza bakabilirsiniz.

Kısa Örnek: Takipsizlik Kararına İtiraz

Savcılık “hukuki uyuşmazlık” gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, iki haftalık süre içinde (CMK m.173/1) aşağıdaki şablon uyarlanabilir:

Şikâyetten vazgeçmenin etkisi suçun türüne göre değişir. TCK m.159 hâli şikâyete bağlı olduğundan vazgeçme davayı düşürür; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından düşme sonucu doğmaz (TCK m.73/4, m.73/6). Basit ve nitelikli dolandırıcılık ise re’sen soruşturulduğundan, şikâyetten vazgeçme tek başına dosyayı sonlandırmaz; basit dolandırıcılıkta dosyayı kapatacak yol uzlaşmadır.

Hesabını Kullandıran Kişi (IBAN) Meselesi

İnternet dolandırıcılığında para çoğu zaman üçüncü bir kişinin hesabına gönderilir. Bu kişi bazen hesabını bilerek kiralamış, bazen de kendisi aldatılmıştır. 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK m.158/4, iştirakin haksız menfaat amacıyla ödeme araçlarını veya hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kaldığı hâlde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Mağdur bakımından bu kişinin kimliği önemlidir: dilekçede paranın gönderildiği IBAN, hesap sahibinin adı ve işlem saati eksiksiz yazılmalıdır. Hesap sahibinin şüpheli sıfatıyla dinlenmesi, çoğu zaman asıl faile ulaşmanın ilk adımıdır. Hesabı kullanılan kişiler için IBAN mağdurları rehberimize bakabilirsiniz.

Soruşturmayı takip etmek

Şikâyet verildikten sonra mağdurun dosyayı takip etmesi, delillerin eksiksiz toplanması bakımından önemlidir. Mağdur ve şikâyetçi, soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteyebilir ve vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletebilir (CMK m.234/1-a). Müdafiin dosya inceleme haklarından suçtan zarar görenin vekili de yararlanır (CMK m.153/5). Hangi hesap hareketlerinin getirtildiğini ve hangi kişilerin dinlendiğini bilmek, olası bir takipsizlik kararına karşı itirazın somut kurulmasını sağlar. Ayrıntı için suçtan zarar görenin dosya inceleme hakkı yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet Öncesi Delil Hazırlığı

1. Para akışını eksiksiz çıkarın — dekont, IBAN, hesap sahibi adı, işlem saati
2. Mesajları silmeden yedekleyin — hile unsuru genellikle burada gizlidir
3. İlan ve site görüntüsünü kaydedin — yayından kaldırılabilir
4. Aynı mağduriyeti yaşayan var mı araştırın — sistematiklik hile iddiasını güçlendirir
5. Bankanıza derhal bildirin — para hâlâ hesapta olabilir; zaman kritiktir

Sık Yapılan Beş Hata

1. Sadece “param gitti” demek. Hilenin ne olduğu somut biçimde anlatılmalıdır.
2. Ödeme öncesini atlamak. Savcılık hilenin ödemeden önce var olduğunu arar.
3. Denetim engelini yazmamak. Ölçüt, mağdurun denetleme olanağının ortadan kaldırılmasıdır.
4. Nitelikli hâli belirtmemek. Bilişim veya banka aracı kullanıldıysa TCK m.158 yazılmalıdır.
5. Geç başvurmak. Paranın izlenebilmesi bakımından ilk günler belirleyicidir.

Dolandırıcılık altın üzerinden yapıldıysa sahte altın satışı, “polis veya savcıyım, altınları teslim edin” tuzağı ve sahte dekontla kuyumcudan altın alınması gibi tiplerin ayrıntıları sahte altın dolandırıcılığı ve kuyumcu dolandırıldı rehberlerimizde, altınla ilgili tüm konular Altın ve Kuyum Hukuku Rehberi’nde yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dolandırıcılık suçu nasıl tanımlanıyor?

TCK m.157 uyarınca hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.

Hile ne demek, her yalan hile midir?

Uygulamada hile nitelikli yalan olarak tanımlanır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldırmalıdır. Basit bir yalan, örneğin yalnızca “ödeyeceğim” demek, tek başına hile sayılmaz.

Sadece hileli davranış yeterli mi?

Değildir. Hilenin mağduru yanılgıya düşürmesi ve bu yanılgı sonucunda mağdurun veya başkasının zararına, fail veya başkası lehine bir yarar sağlanması gerekir. Hile işe yaramamışsa teşebbüs gündeme gelebilir.

Borcunu ödemeyen kişi dolandırıcı sayılır mı?

Tek başına borcun ödenmemesi suç oluşturmaz. Belirleyici olan, ilişki kurulurken kandırıcı nitelikte hileli davranış bulunup bulunmadığıdır. Hile yoksa uyuşmazlık hukuk yargılamasının konusudur.

Nitelikli dolandırıcılığın cezası nedir?

TCK m.158/1’de sayılan hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. e, f, j, k ve l bentlerinde hapsin alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

İnternet ve banka üzerinden dolandırıcılık hangi bende girer?

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık TCK m.158/1-f bendinde düzenlenmiştir; bu bentte hapsin alt sınırı dört yıldır.

Kendini polis veya savcı tanıtarak yapılan dolandırıcılık hangi bende girer?

Kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık TCK m.158/1-l bendinde düzenlenmiştir.

Uzlaştırma uygulanır mı?

Basit dolandırıcılık (TCK m.157) CMK m.253/1-b’de sayıldığından uzlaştırmaya tabidir. TCK m.159 hâli şikâyete bağlı olduğundan CMK m.253/1-a uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Nitelikli dolandırıcılıkta (TCK m.158) uzlaştırma uygulanmaz.

Alacağını tahsil için hile kullanan ne olur?

Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık suçunun işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir (TCK m.159). Şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK m.73/1).

Etkin pişmanlık indirimi ne kadardır?

Zarar kovuşturma başlamadan önce aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse ceza üçte ikisine kadar (TCK m.168/1), kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarısına kadar (m.168/2) indirilir. Kısmi ödemede mağdurun rızası aranır (m.168/4).

Dolandırıcılık ile güveni kötüye kullanma farkı nedir?

Dolandırıcılıkta mağdurun iradesi hile ile sakatlanarak mal veya para elde edilir. Güveni kötüye kullanmada ise fail, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş başkasına ait mal üzerinde, devir amacı dışında tasarrufta bulunur veya devir olgusunu inkâr eder (TCK m.155/1).

Hesabını kullandıran kişi de ceza alır mı?

Hesabını bilerek dolandırıcılıkta kullandıran kişi suça iştirak nedeniyle sorumlu olabilir. 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK m.158/4’e göre iştirakin haksız menfaat amacıyla ödeme araçlarını veya hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalması hâlinde ceza yarı oranında indirilir.

Aldatılan kişi ile zarar gören farklı olabilir mi?

Olabilir. Dolandırıcılık suçunda aldatılan kişi ile malvarlığı zarara uğrayan kişinin aynı olmasına gerek yoktur.

Para alınmadan yakalanırsa suç oluşur mu?

Hileli davranışlarla icra hareketleri başladıktan sonra menfaat elde edilmeden önce yakalanılırsa teşebbüs hükümleri gündeme gelir; ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK m.35/2).

Savcılık takipsizlik verirse ne yapabilirim?

Kovuşturmaya yer olmadığı kararına, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.173/1). İtirazda hilenin ödemeden önce var olduğunu gösteren olgular somut olarak gösterilmelidir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.