Çocuğun Pasaportu ve Yurt Dışı İzni Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Boşanmış ebeveynlerin en sık takıldığı yer havalimanı ya da nüfus müdürlüğü. Velayet sizde olsa bile karşınıza muvafakatname talebi çıkabiliyor — üstelik bu konuda kaynaklar arasında gerçek bir görüş ayrılığı var. Pratik çözüm tek: muvafakat yerine geçen mahkeme kararı. Aşağıda içtihat ayrımını, üstün yarar ölçütünü ve hazır bir dava dilekçesi örneğini bulacaksınız.

Kural: Muvafakatname

Çocuğun yurt dışına seyahati hâlinde kimlik, pasaport, vize gibi belgelerin yanında aranan en önemli evrak muvafakatnamedir. Çocuk, hem anne hem babası ile bir arada seyahat etmiyor ise mutlaka çocuğun yanında bulunmayan ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi gerekir.

Bu belge çocuğun yanında olmayan ebeveynin, müşterek çocuğun yurt dışına çıkışı izni için vereceği izin belgesidir ve kural şudur: bu belge olmadan müşterek çocuk yurt dışına çıkarılamaz. Bu durum hem geçici velayet hem de ortak velayet hükümleri için aynıdır.

Kapsamı da yalnız çıkışla sınırlı değildir: diğer eşin izni sadece yurt dışına çıkış sırasında değil, aynı zamanda çocuğun pasaport ve vize işlemleri, çocuğun yurt dışında bir okula kayıt yaptırması sırasında da talep edilebilmektedir.

Görüş Ayrılığı: Velayet Tek Başına Yeter mi?

Burada kaynaklar ikiye ayrılıyor ve bunu bilmeden hareket etmek zaman kaybettiriyor.

Birinci görüş — yeter. Velayet hakkı bir tarafa bırakılmışsa diğer ebeveynin muvafakatnamesi aranmaz. Nitekim Yargıtay görüşü de bu yöndedir. Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2015/11374 E., 2015/12897 K. sayılı kararında: “Velayet hakkı kendisinde bulunan eşin velayet hakkını kullanmasının doğal sonucu olarak ortak çocuğu yurt dışına çıkarması boşandığı eşinin muvafakatine bağlı değildir.”

İkinci görüş — yetmez. Buna karşılık çocuğun yurt dışına çıkarılması, velayet hakkına sahip ebeveynin tek başına karar verebileceği bir konu olmayıp, diğer ebeveynin de rızası aranmaktadır denilmekte ve dayanak olarak 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 18. maddesinin, reşit olmayanların pasaport işlemleri ve yurt dışına çıkışlarında yasal temsilcilerinin muvafakatini şart koştuğu belirtilmektedir.

Mahkemeye Başvuru: Görev ve Ölçüt

Ebeveynlerden birinin muvafakat vermemesi, vefat etmesi, gaipliğine karar verilmesi veya velayet hakkının kendisinden alınmış olması durumunda, diğer ebeveyn mahkemeye başvurarak izin almalıdır. Bu tür davalarda görevli mahkeme, davacının yerleşim yeri Aile Mahkemesidir.

Karar ölçütü tektir: mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek bir karar verecektir. Çocuğun üstün yararı, çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişimini en iyi şekilde sağlayacak olan çözümü ifade eder.

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, çocuğun yurt dışına çıkışına izin verilirken çocuğun üstün yararı somut olayın özelliklerine göre titizlikle değerlendirilmelidir. Bu yüzden dilekçenizde seyahatin amacını somut ve belgeli anlatın: davet mektubu, kayıt yazısı, rezervasyon.

Karşı Tarafın Yolu: Çıkış Yasağı Talebi

Madalyonun diğer yüzü de vardır. Velayeti bulunmayan eşin, çocuğun kaçırılma amacıyla yurt dışına çıkarıldığı endişesi hâlinde hemen aile mahkemesine başvurarak çocuğun yurt dışına çıkarılmasının engellenmesi talebinde bulunması gerekmektedir.

Ancak ispat eşiği yüksektir: bu durum somut delillerle iyi bir şekilde ortaya konulamaz ise mahkeme tarafından talebin reddi gerekecektir. Talep kabul edilirse çocuğun yurt dışına çıkışının geçici olarak durması yönünde karar verilir.

Geçici Seyahat ile Kalıcı Yerleşim Farkı

Bu ayrım dosyanın seyrini tamamen değiştirir. Geçici bir tatil veya ziyaret ile yurt dışına yerleşme aynı şey değildir.

Eğer velayeti alan ebeveyn, çocuğu planlı bir şekilde yerleşmek için çıkartıyorsa, TMK ve Yargıtay uygulamaları bunu kötüye kullanma olarak kabul edebilir. Bu durumda velayet hakkı olmayan taraf, çocuğun velayetini almak için yeniden dava açabilir.

Özetle: çocuğun kalıcı yer değiştirmesi büyük bir değişiklik sayılır; bu tür bir plan yapılırken diğer ebeveynin itiraz etme hakkı doğar ve mahkeme çocuğun yararına uygun kararlar alır. Bu yüzden şablonun 6. maddesi seyahatin geçici olduğunu ve kişisel ilişkiyi engellemediğini açıkça yazar — dosyanızın en çok sorgulanacak noktası budur.

Bir hatırlatma daha: gideceğiniz ülkenin kuralları ayrı işler. Bazı ülke konsoloslukları ebeveyn izin belgesi (muvafakatname) talep edebileceğinden, buna göre belge hazırlığı yapmalısınız.

Yurt Dışı İzni Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; seyahat tarihlerini ve amacını belgeye dayalı biçimde yazın.

Dava Öncesi Kontrol Listesi

1. Muvafakat talebinizi yazılı yapın — reddin ispatı buradan gelir
2. Seyahat amacını belgeleyin — davet, kayıt veya rezervasyon
3. Tarihleri netleştirin — açık uçlu talep yerleşim şüphesi doğurur
4. Kişisel ilişki takvimini kontrol edin — çakışma itiraz sebebidir
5. Gidilecek ülkenin kuralını sorun — konsolosluk ayrıca belge isteyebilir

Sık Yapılan Beş Hata

1. Velayete güvenip hazırlıksız gitmek. Uygulamada muvafakatname istenebilir.
2. Süresiz izin istemek. Belirli tarih aralığı çok daha kolay kabul edilir.
3. Yerleşim niyetini gizlemek. Kalıcı taşınma velayet davası doğurabilir.
4. Amacı belgesiz anlatmak. Üstün yarar somut verilerle değerlendirilir.
5. Son anda başvurmak. Vize ve rezervasyon süreci beklemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocukla yurt dışına çıkarken ne gerekiyor?

Çocuğun yurt dışına seyahati hâlinde kimlik, pasaport ve vize gibi belgelerin yanında aranan en önemli evrak muvafakatnamedir. Çocuk hem anne hem babası ile bir arada seyahat etmiyorsa, çocuğun yanında bulunmayan ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi istenir.

Velayet bende ise eski eşimin izni gerekir mi?

Bu noktada kaynaklar arasında görüş farkı vardır. Bir görüşe göre velayet hakkı bir tarafa bırakılmışsa diğer ebeveynin muvafakatnamesi aranmaz ve Yargıtay görüşü de bu yöndedir. Buna karşılık başka bir görüşe göre çocuğun yurt dışına çıkarılması velayet hakkına sahip ebeveynin tek başına karar verebileceği bir konu olmayıp diğer ebeveynin de rızası aranmaktadır.

Yargıtay bu konuda ne demiş?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2015/11374 E., 2015/12897 K. sayılı kararında, velayet hakkı kendisinde bulunan eşin velayet hakkını kullanmasının doğal sonucu olarak ortak çocuğu yurt dışına çıkarmasının boşandığı eşin muvafakatine bağlı olmadığı belirtilmiştir.

Pasaport mevzuatı ne diyor?

5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 18. maddesinin, reşit olmayanların pasaport işlemleri ve yurt dışına çıkışlarında yasal temsilcilerinin muvafakatini şart koştuğu belirtilmektedir. Muvafakat olmaması hâlinde velayet hakkına sahip ebeveynin, diğer ebeveynin muvafakati yerine geçecek bir mahkeme kararı alması gerekmektedir.

O hâlde pratikte ne yapmalıyım?

Velayet sizde olsa bile uygulamada sorun çıkabilmektedir; bazı havayolu şirketleri velayete rağmen muvafakatname istemektedir. Bu gibi hâller bakımından mahkemeden, muvafakatnamenin gerekmediği yönünde bir karar verilmesi istenebilir. Mahkeme kararı almak, havalimanında veya konsoloslukta yaşanabilecek sorunları baştan önler.

Ortak velayette durum farklı mı?

Noter onaylı muvafakatname gerekliliği hem geçici velayet hem de ortak velayet hâlleri için aynıdır. Bazı ülkeler çocuğun ortak velayet altında bulunması hâlinde tek bir ebeveyniyle seyahat etmesi durumunda diğer eşin muvafakatnamesini istemektedir.

Hangi mahkemeye başvurulur?

Bu tür davalarda görevli mahkeme, davacının yerleşim yeri Aile Mahkemesidir.

Hangi hâllerde mahkemeye başvurulur?

Ebeveynlerden birinin muvafakat vermemesi, vefat etmesi, gaipliğine karar verilmesi veya velayet hakkının kendisinden alınmış olması durumunda, diğer ebeveyn mahkemeye başvurarak izin almalıdır.

Mahkeme neye göre karar verir?

Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek karar verir. Çocuğun üstün yararı; çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişimini en iyi şekilde sağlayacak olan çözümü ifade eder.

Üstün yarar değerlendirmesinde neler dikkate alınır?

Bu değerlendirme yapılırken çocuğun yaşı, olgunluğu, görüşleri, ebeveynlerin durumu ve seyahatin amacı gibi çeşitli faktörler dikkate alınır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre çocuğun yurt dışına çıkışına izin verilirken üstün yarar somut olayın özelliklerine göre titizlikle değerlendirilmelidir.

Vize aşamasında da izin isteniyor mu?

Diğer eşin izni sadece yurt dışına çıkış sırasında değil, aynı zamanda çocuğun pasaport ve vize işlemleri ile çocuğun yurt dışında bir okula kayıt yaptırması sırasında da talep edilebilmektedir. Bu nedenle gidilecek ülkenin yasal prosedürü ayrıntılı olarak incelenmelidir.

Karşı taraf çıkış yasağı isteyebilir mi?

Velayeti bulunmayan eş, çocuğun diğer eşten kaçırılması amacıyla yurt dışına çıkarıldığı endişesi varsa aile mahkemesine başvurarak çıkışın engellenmesini talep edebilir. Ancak bu durum somut delillerle ortaya konulamazsa talebin reddi gerekir.

Süresiz çıkış yasağı verilebilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bir kararında, müşterek çocuğun anne tarafından yurt dışına kaçırılacağı endişesiyle çocuk için süresiz olarak yurt dışına çıkış yasağı verilmesini Anayasa’ya ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı bulmuştur.

Yurt dışına yerleşmek istersem ne olur?

Çocuğun kalıcı yer değiştirmesi büyük bir değişiklik sayılır; bu tür bir plan yapılırken diğer ebeveynin itiraz etme hakkı doğar. Velayeti alan ebeveyn çocuğu planlı şekilde yerleşmek için çıkarıyorsa bu durum kötüye kullanma olarak değerlendirilebilir ve velayet hakkı olmayan taraf velayet için yeniden dava açabilir.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.