Sendikal Tazminat Dava Dilekçesi Örneği (2026) — 6356 s.K. m.25

Sendikaya üye olduktan kısa süre sonra gelen fesih, tesadüf olmayabilir. Kanun bu ihtimale karşı özel bir güvence kurar: sendikal nedenle fesih tespit edilirse en az bir yıllık ücret tutarında tazminata hükmedilir — üstelik işe başlatılıp başlatılmamanız şart değildir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra iş güvencesi kapsamında olmayan işçiler de bu haktan yararlanıyor. Aşağıda ispat düzeni, tutar hesabı ve hazır bir dava dilekçesi örneği var.

Güvencenin Kapsamı

6356 m.25/1: “İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz.”

m.25/2: “İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır.”

Güvence tek bir ana özgü değildir. Anayasa Mahkemesinin belirttiği üzere 6356 sayılı Kanun’un “Sendika özgürlüğünün güvencesi” başlıklı 25. maddesinde işe girişte, iş ilişkisinin devamı sırasında ve iş ilişkisinin sona ermesi aşamalarında sendika özgürlüğü güvence altına alınmıştır. Tüm bu aşamalarda sendikal nedenlerle farklı muameleye tabi tutulan işçilere sendikal tazminat ödenmesi kabul edilmiştir.

Tutar: Bir Yıllık Ücretten Az Olamaz

İlgili kanun maddelerine aykırı hareket edilmesi hâlinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir. Bu bir taban tutardır: mahkeme, somut olayın özelliklerine göre bu tutarı artırabilir.

Hesap esası kanunda gösterilmiştir: ödenecek tazminatın hesabında, işyerinde çalışılmış süreler göz önünde bulundurulur ve fesih anında emsalleri için geçerli olan ücret ve diğer hakları esas alınır. İşçinin iş kanunlarından doğan hakları saklıdır.

AYM İptali: Kapsam Genişledi

Bu, davanın kimler tarafından açılabileceğini doğrudan etkileyen bir gelişmedir. 6356 sayılı Kanun’un “Sendika özgürlüğünün güvencesi” başlıklı 25. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “fesih dışında” ibaresi ile 5. fıkrasında yer alan “18” ibaresinin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

İptal öncesindeki sorun şuydu: 25/5. fıkrada yapılan düzenleme ile iş güvencesi kapsamında sayılmayan ve keza deneme süresi içinde fesih hakkı kötüye kullanılarak veya sendikal nedenle feshedilen işçi gruplarının feshe karşı sendikal tazminattan yararlandırılmaması örgütlenme özgürlüğünün teminatına ters düşüyor ve iş güvencesi kapsamında olanlar ve olmayanlar arasında doğrudan ayrımcı bir uygulamaya yol açıyordu.

Sonuç nettir: iptal kararı ile bu ayrım ortadan kalkmıştır. Aynı doğrultuda belirtildiği üzere iş güvencesi olmayan işçiler de sendikal tazminat ve işe iade davası açma hakkına kavuşmuştur.

İspat Yükü: İkiye Bölünmüş Bir Rejim

Bu dosyaların kaderini belirleyen başlık budur ve iki fıkra birlikte okunmalıdır.

m.25/6: “İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.”

Fesih dışındaki ayrımcılıkta ise rejim farklıdır ve işçi lehine bir kolaylık içerir: m.25/7 — “Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlü olur.”

Sendika Temsilcisi İçin Ek Güvence

Temsilciler bakımından ayrı ve daha güçlü bir koruma vardır: “İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez. Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, temsilci veya üyesi bulunduğu sendika dava açabilir.”

Usul de hızlıdır: dava basit yargılama usulüne göre sonuçlandırılır. Mahkemece verilen karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir.

Ayrıca sendikanın kendisi de devreye girebilir: sendikalar, yazılı başvuruları üzerine iş sözleşmesinden ve çalışma ilişkisinden doğan hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davada davayı takip yetkisine sahiptir. Üstelik yargılama sürecinde üyeliğin sona ermesi, üyenin yazılı onay vermesi kaydıyla bu yetkiyi etkilemez.

Dilekçede Bulunması Gerekenler

Kaynaklarda dilekçe hazırlanırken dikkat edilmesi gereken hususlar şöyle sıralanmaktadır:

1. Arabuluculuk son tutanağı eklenmeli
2. Fesih bildirimi eklenmeli
3. Sendika üyelik belgesi eklenmeli
4. Son ücret bordrosu eklenmeli
5. Sendikal ayrımcılığı gösteren tüm belgeler eklenmeli
6. Tanık listesi verilmeli

Zamanaşımı bakımından bir kaynak, sendikal tazminata ilişkin alacak taleplerinin hakkın doğumundan itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, zamanaşımının başlangıç tarihinin fesih tarihi olduğunu ve 7036 sayılı Kanunla beş yıllık zamanaşımı düzenlenmediğinden on yılın uygulanması gerektiğini belirtmektedir. Bu husus tartışmalı olabileceğinden güncel durumun teyidi yerinde olur.

Sendikal Tazminat Dava Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 5. maddedeki sendikal neden göstergelerinden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve her birini tarih ve sayıyla somutlaştırın.

Dava Öncesi Kontrol Listesi

1. Üyelik tarihinizi belgeleyin — fesihle arasındaki mesafe kilit göstergedir
2. Aynı dönemde çıkarılanları listeleyin — toplu fesih deseni güçlü delildir
3. Üye sayısı değişimini çıkarın — sayısal veri tanıktan güçlüdür
4. Son brüt ücretinizi belgeleyin — tazminat tabanı buradan hesaplanır
5. Arabuluculuk sürecini tamamlayın — dava şartıdır

Sık Yapılan Beş Hata

1. Yalnız tanığa dayanmak. Tanık ifadesi tek başına yeterli görülmemektedir.
2. İş güvencesi yok diye vazgeçmek. AYM iptali sonrası ayrım ortadan kalkmıştır.
3. İşe iade davası açmadım diye tazminattan vazgeçmek. Dava açmamak talebi engellemez.
4. İki tazminatı birden beklemek. İşe başlatmama tazminatı ayrıca hükmedilmez.
5. Zamanlamayı yazmamak. Üyelik ve fesih tarihleri arasındaki ilişki kurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sendikal tazminat nedir?

Sendikal tazminat, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesinde düzenlenen ve işçilerin sendikal haklarını özgürce kullanabilmelerini sağlamayı amaçlayan özel bir tazminat türüdür.

Hangi davranışlar yasaktır?

6356 m.25/1 uyarınca işçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri ya da herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz.

Çalışma sırasında ayrım yapılabilir mi?

m.25/2 uyarınca işveren; bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır.

Tazminat tutarı ne kadar?

Kanuna aykırı hareket edilmesi hâlinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir. Mahkeme somut olayın özelliklerine göre bu tutarı artırabilir.

Tazminat nasıl hesaplanır?

Ödenecek tazminatın hesabında işyerinde çalışılmış süreler göz önünde bulundurulur ve fesih anında emsalleri için geçerli olan ücret ve diğer haklar esas alınır. İşçinin iş kanunlarından doğan hakları saklıdır.

İşe başlatılmam şart mı?

Değildir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21. maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir.

İşe iade davası açmazsam tazminat isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz. İşçinin 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

İşe başlatılmazsam iki tazminat birden alır mıyım?

Alamazsınız. İşçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez.

İş güvencesi kapsamında değilsem ne olur?

Anayasa Mahkemesi, 6356 sayılı Kanun m.25/4’te yer alan “fesih dışında” ibaresi ile 5. fıkrada yer alan “18” ibaresinin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Bu iptal kararı ile iş güvencesi kapsamında olanlar ve olmayanlar arasındaki ayrım ortadan kalkmıştır.

Fesihte ispat yükü kimde?

m.25/6 uyarınca iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi ise feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

Fesih dışındaki ayrımcılıkta ispat nasıl?

m.25/7 uyarınca fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlü olur.

Tanık beyanı tek başına yeterli mi?

Belirtildiğine göre sadece tanık ifadesi feshin sendikal nedenle yapıldığını göstermez. Bu nedenle üye listeleri, fesih tarihleri ve sayısal veriler gibi nesnel delillerle desteklenmesi önerilir.

Sendika temsilcisi bakımından özel bir güvence var mı?

Vardır. İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez. Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde temsilci veya üyesi bulunduğu sendika dava açabilir; dava basit yargılama usulüne göre sonuçlandırılır.

Zamanaşımı süresi nedir?

Bir kaynakta sendikal tazminata ilişkin alacak taleplerinin hakkın doğumundan itibaren on yıllık zamanaşımına tabi olduğu, zamanaşımının başlangıç tarihinin fesih tarihi olduğu ve 7036 sayılı Kanunla beş yıllık zamanaşımı düzenlenmediğinden on yılın uygulanması gerektiği belirtilmektedir. Süreler bakımından güncel durumun teyidi yerinde olur.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.