Ötanazi Türkiye’de Yasal mı? 2026: Aktif ve Pasif Ötanazi Ayrımı, Hasta Hakları Yönetmeliği m.13, Kasten Öldürme ve İntihara Yardım (TCK 81-84), Tedaviyi Reddetme Hakkı, Yaşam Desteği, Beyin Ölümü ve AİHM Kararları

İyileşme ihtimali olmayan ağır bir hastalıkla yaşayan kişilerin ve yakınlarının zihnini meşgul eden en zor sorulardan biri, yaşamın sonuna ilişkin kararların hukuken kime ait olduğudur. “Ötanazi Türkiye’de yasal mı, hasta tedaviyi reddedebilir mi, yoğun bakımdaki yakınımın cihazları kapatılabilir mi, doktor acıyı dindirmek için yüksek doz ilaç verirse sorumlu olur mu, yurt dışında yardımlı ölüm kliniğine giden kişiye yardım etmek suç mu?” soruları hem hukuki hem etik açıdan hassas sorulardır.

Türk hukukunda ötanazi açıkça yasaktır. Bu yasağın doğrudan dayanağı Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 13. maddesidir; ceza hukuku bakımından ise Türk Ceza Kanunu’nun kasten öldürme ve intihara yönlendirme suçlarını düzenleyen 81-84. maddeleri uygulanır. Bu rehberde yürürlükteki mevzuata, Anayasa’daki yaşam hakkına, Türkiye’nin taraf olduğu İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’ne ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına dayanarak ötanazinin türlerini, ötanazi ile tedaviyi reddetme hakkı arasındaki farkı, yaşam desteği ve beyin ölümü konularını, palyatif bakımı ve hukuki sonuçları anlatıyoruz. Somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Ötanazi nedir? Kavramlar ve türleri

Ötanazi, genel olarak iyileşme ümidi bulunmayan ve ağır acı çeken bir hastanın yaşamının, onun acısını sona erdirmek amacıyla bilerek sona erdirilmesini ifade eder. Hukuki tartışmalarda ötanazi farklı türlere ayrılır ve bu ayrım, hangi davranışın yasak kapsamında olduğunu anlamak için önemlidir.

Aktif ötanazi, hastanın ölümüne doğrudan yol açan bir müdahalede bulunulmasıdır; örneğin öldürücü dozda ilaç verilmesi. Pasif ötanazi ise yaşamı sürdüren bir tedavinin başlanmaması veya sürdürülmemesi yoluyla ölümün gerçekleşmesine izin verilmesi olarak tanımlanır. Gönüllü ötanazide hastanın açık ve özgür iradesi bulunurken, gönülsüz veya iradesi alınamayan ötanazide hastanın talebi yoktur ya da hasta iradesini açıklayabilecek durumda değildir. Hekim yardımlı intihar ise hayata son verme eylemini hastanın kendisinin gerçekleştirmesi, ancak bunun için gerekli aracın veya bilginin hekim tarafından sağlanmasıdır.

Bu kavramlardan ayrılması gereken iki durum daha vardır. Birincisi, karar yeteneği yerinde bir hastanın kendisine önerilen tedaviyi reddetmesidir; bu, hastanın vücut bütünlüğü üzerindeki özerkliğinin bir sonucudur. İkincisi ise ıstırabı dindirmeye yönelik palyatif bakım ve tıbben endike olmayan, sonuçsuz müdahalelerin yapılmamasıdır. Türk hukukunda bu durumların hukuki değerlendirmesi, aktif ötanaziden farklıdır.

Türk hukukunda ötanazi yasağı: Hasta Hakları Yönetmeliği m.13

Ötanazi yasağının en açık dayanağı, 1 Ağustos 1998 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği’nin “Ötanazi yasağı” başlıklı 13. maddesidir. Maddeye göre ötanazi yasaktır. Tıbbi gereklerden bahisle veya her ne suretle olursa olsun hayat hakkından vazgeçilemez. Kendisinin veya bir başkasının talebi olsa dahi kimsenin hayatına son verilemez.

Yönetmeliğin diğer hükümleri de bu yasağı tamamlar. 5. maddede hizmetin her safhasında yaşama hakkının en temel insan hakkı olduğunun gözönünde bulundurulacağı ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırma yetkisinin olmadığı belirtilir. 12. maddeye göre teşhis, tedavi veya korunma amacı olmaksızın ölüme veya hayati tehlikeye yol açabilecek hiçbir şey yapılamaz ve talep de edilemez. 14. madde ise personelin hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni göstereceğini ve hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmasının zorunlu olduğunu düzenler.

Bu hükümlerin arka planında Anayasa’nın 17. maddesi yer alır. Buna göre herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir; tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz. Türk Medeni Kanunu’nun 23. maddesi de kimsenin özgürlüklerinden vazgeçemeyeceğini veya onları hukuka ya da ahlaka aykırı olarak sınırlayamayacağını belirtir. Türk hukukunda yaşam hakkı, kişinin kendi rızasıyla bile üzerinde tasarruf edemeyeceği bir hak olarak kabul edilmektedir.

Ceza hukuku boyutu: kasten öldürme, ihmali öldürme ve intihara yardım

Aktif ötanazi: kasten öldürme

Türk Ceza Kanunu’nda ötanazi için ayrı bir suç tipi veya ceza indirimi öngörülmemiştir. Bir kişinin, hastanın talebi üzerine veya onun acısını sona erdirmek amacıyla bile olsa hayatına bilerek ve isteyerek son vermesi, TCK m.81’deki kasten öldürme suçunu oluşturur ve ağırlaştırılmamış hapis cezasını gerektirir. Rızanın cezayı kaldırmasına ilişkin TCK m.26/2, yalnızca kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği haklara ilişkindir; yaşam hakkı bu nitelikte kabul edilmediğinden hastanın rızası suçu ortadan kaldırmaz.

Ötanazi niteliğindeki olaylarda fail çoğu zaman hastanın eşi, çocuğu veya kardeşidir. TCK m.82’ye göre kasten öldürme suçunun üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş veya kardeşe karşı ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi ağırlaştırılmış hapis cezasını gerektirir. Ağır ve yatağa bağımlı bir hastanın kendini savunamayacak kişi olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Fail lehine, olayın özelliklerine göre TCK m.62’deki takdiri indirim nedenleri değerlendirilebilir; ancak bu indirim kanunda ötanaziye özgü değildir. Kasten öldürme suçunun cezaları için kasten öldürme suçu ve cezası rehberimize bakabilirsiniz.

Yaşam destek tedavisinin kesilmesi: ihmali davranışla öldürme tartışması

TCK m.83’e göre kişinin ölümüne neden olan ihmali davranışın icrai davranışa eşdeğer olması hâlinde, ihmali davranışla öldürme suçu oluşur. Bunun için failin, kanuni düzenlemelerden veya sözleşmeden kaynaklanan belirli bir icrai davranışta bulunma yükümlülüğü bulunmalıdır. Hastasının tedavisini üstlenmiş hekim ve bakım yükümlülüğü bulunan yakınlar bu bakımdan garantör konumundadır. Hastanın geçerli bir tedavi reddi bulunmadığı ve tıbben endike bir yaşam destek tedavisinin ölüm amacıyla kesildiği durumlar, bu hüküm kapsamında tartışılabilir. Garantör sorumluluğu için ihmali davranışla kasten öldürme rehberimize bakabilirsiniz.

Yardımlı intihar: TCK m.84

TCK m.84’e göre başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İntiharın gerçekleşmesi hâlinde ceza dört yıldan on yıla kadar hapis cezasıdır. İşlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş veya ortadan kaldırılmış kişileri intihara yönlendirenler ile cebir veya tehdit kullanarak kişileri intihara mecbur edenler ise kasten öldürme suçundan sorumlu tutulur. Bu nedenle hekim yardımlı intihar Türk hukukunda suçtur; hayata son verecek aracın veya yöntemin sağlanması “yardım” kapsamında değerlendirilir.

Ötanazi ile tedaviyi reddetme hakkı arasındaki fark

Ötanazi yasağı, hastaların her koşulda her tedaviyi kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 25. maddesine göre kanunen zorunlu olan hâller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere hasta, kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek veya durdurulmasını istemek hakkına sahiptir. Bu durumda tedavinin uygulanmamasından doğacak sonuçların hastaya veya kanuni temsilcilerine ya da yakınlarına anlatılması ve bunu gösteren yazılı belge alınması gerekir. Bu hakkın kullanılması, hasta tekrar başvurduğunda onun aleyhine kullanılamaz.

Türkiye’nin 2003 yılında onayladığı İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’nin 5. maddesi de sağlık alanındaki bir müdahalenin ancak ilgili kişinin özgür ve bilgilendirilmiş rızasıyla yapılabileceğini ve kişinin rızasını her zaman geri alabileceğini düzenler. Bu nedenle karar yeteneği yerinde bir hastanın, örneğin kemoterapiyi, diyalizi veya bir ameliyatı reddetmesi ve bunun sonucunda hayatını kaybetmesi, hekim bakımından ötanazi değildir. Hekim bu durumda hastayı aydınlatmak, reddin sonuçlarını açıklamak, yazılı belge almak ve hastanın ıstırabını dindirmeye yönelik bakımı sürdürmekle yükümlüdür.

Ötanazi yasağı ile tedaviyi reddetme hakkı arasındaki sınır, hastanın özerkliğine saygı gösterilmesi ile hastanın hayatına aktif olarak son verilmesi arasındaki farktır. Hekim hastanın reddettiği bir müdahaleyi zorla yapamaz; ancak hastanın talebiyle bile olsa ölümü amaçlayan bir işlem de yapamaz. Tedaviyi reddetme hakkının şartları ve sınırları için tedaviyi reddetme hakkı rehberimize, rızanın geçerlilik şartları için aydınlatılmış onam yazımıza bakabilirsiniz.

Bilinci kapalı hasta, önceden açıklanmış istekler ve yakınların kararı

Yaşamın sonuna ilişkin kararların en zor olduğu durumlar, hastanın bilincinin kapalı olduğu veya iradesini açıklayamadığı durumlardır. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 24. maddesine göre tıbbi müdahale sırasında isteğini açıklayabilecek durumda bulunmayan bir hastanın, tıbbi müdahale ile ilgili olarak önceden açıklamış olduğu istekleri göz önüne alınır. İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’nin 9. maddesi de aynı ilkeyi benimser. Ancak Türk hukukunda önceden verilmiş talimatların (yaşam vasiyeti) şeklini, bağlayıcılığını ve kapsamını ayrıntılı olarak düzenleyen bir kanun bulunmamaktadır. Bu nedenle önceden açıklanmış istekler hekim için yol gösterici olmakla birlikte, ötanazi yasağını aşan bir sonuç doğurmaz.

Aynı madde, hayati tehlikenin bulunduğu ve hastanın bilincinin kapalı olduğu acil durumlarda tıbbi müdahalenin rızaya bağlı olmadığını, gerekli müdahalenin yapılarak durumun kayıt altına alınacağını ve mümkünse oradaki yakının, değilse müdahale sonrasında yakının bilgilendirileceğini düzenler. Hastanın yakınlarının, vasi olarak atanmadıkça erişkin hastanın kanuni temsilcisi olmadığı da unutulmamalıdır. Yakınların “cihazları kapatın” veya “müdahale etmeyin” talebi, tek başına hekimin tıbben endike bir yaşam destek tedavisini sonlandırmasına hukuki dayanak oluşturmaz.

Kanuni temsilcinin tıbben gerekli bir müdahaleye rıza vermemesi hâlinde ise Yönetmeliğin 24. maddesi uyarınca velayet veya vesayet altındaki hastaya müdahale, Türk Medeni Kanunu’nun 346. ve 487. maddeleri uyarınca mahkeme kararına bağlıdır. Bilinci kapalı hastanın uzun süreli bakımı ve mal varlığıyla ilgili işlemler için vesayet yoluna gidilmesi gerekebilir; bu süreç için vesayet ve kayyım atanması, uzun süreli koma ve bitkisel hayat durumlarında hukuki süreç için bitkisel hayat ve uzun süreli koma, yakınların bilgi ve karar süreçlerindeki yeri için hasta yakını hakları rehberlerimize bakabilirsiniz.

Beyin ölümü ve destek cihazlarının kapatılması

Yoğun bakımdaki hastalar bakımından sıkça karıştırılan bir durum, beyin ölümüdür. Beyin ölümü, beynin ve beyin sapının tüm fonksiyonlarının geri dönüşümsüz olarak kaybedilmesidir ve tıbben ve hukuken ölüm olarak kabul edilir. 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun’un 11. maddesi, tıbbi ölümün tespitini, organ nakli ekibinde yer almayan ve ilgili uzmanlık dallarından hekimlerden oluşan bir kurulun oybirliğiyle yapmasını düzenler.

Beyin ölümü usulüne uygun olarak tespit edilen kişi hukuken ölmüş olduğundan, bu kişide solunum cihazı ve diğer destek sistemlerinin kapatılması ötanazi değildir. Bu durumda destek cihazları çoğu zaman yalnızca organ bağışı değerlendirmesi süresince sürdürülür. Bitkisel hayat veya minimal bilinç durumu ise beyin ölümünden tamamen farklıdır; bu hastalar hukuken yaşamaktadır ve yaşam hakkının tüm korumasından yararlanır. Beyin ölümü tespiti ve organ bağışında rıza kuralları için organ ve doku nakli hukuku, yoğun bakım hizmetlerinin düzenlenmesi için yoğun bakım hizmetleri rehberlerimize bakabilirsiniz.

Palyatif bakım ve acının dindirilmesi

Ötanazi yasağının hekime yüklediği en önemli karşı yükümlülük, hastanın ıstırabını dindirmektir. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 14. maddesine göre hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur. Bu hüküm, terminal dönemdeki hastalar için palyatif bakımın bir tercih değil hukuki bir yükümlülük olduğunu gösterir.

Palyatif bakımda ağır ağrının kontrolü için güçlü analjezik ilaçlar ve gerektiğinde sedasyon uygulanabilir. Tıp etiği ve hukuk tartışmalarında, amacı ölümü sağlamak değil acıyı dindirmek olan, tıbbi standartlara uygun ve orantılı dozlarla yapılan bir uygulamanın, öngörülebilir yan etki olarak yaşam süresini kısaltma riski taşısa bile ötanaziden ayrılması gerektiği kabul edilir. Belirleyici olan, uygulamanın amacı, tıbbi endikasyonu, dozun orantılılığı ve bunların tıbbi kayıtlarla belgelenmesidir. Ölümü sağlamak amacıyla verilen, tıbben açıklanamayacak dozlar ise ötanazi yasağının ve ceza hükümlerinin kapsamına girer.

Tıbben sonuçsuz olduğu, yani hastaya herhangi bir yarar sağlamayacağı ve yalnızca acıyı uzatacağı değerlendirilen müdahalelerin başlanmaması da hekimin tıbbi değerlendirmesine bağlı bir konudur. Bu tür kararların tek bir hekimin takdirine bırakılmaması, gerektiğinde konsültasyon ve etik kurul görüşüyle alınması ve hasta ile yakınların sürece katılarak kararın gerekçesiyle kayda geçirilmesi, hukuki riskleri azaltır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve dünyadaki durum

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yaşamın sonuna ilişkin konularda önemli kararlar vermiştir. Pretty – Birleşik Krallık (2002) kararında Mahkeme, Sözleşme’nin 2. maddesindeki yaşam hakkından bir “ölme hakkı” türetilemeyeceğini ve yardımlı intiharın yasaklanmasının Sözleşme’ye aykırı olmadığını kabul etmiştir. Haas – İsviçre (2011) kararında ise kişinin hayatının nasıl ve ne zaman sona ereceğine karar verme hakkının, özgür iradesini oluşturabilmesi şartıyla 8. maddedeki özel hayata saygı hakkının bir unsuru olabileceğini belirtmiş, ancak devletin kötüye kullanmayı önlemek için koruyucu önlemler alabileceğini vurgulamıştır.

Lambert ve Diğerleri – Fransa (2015) kararında Mahkeme, belirli usul güvenceleri içinde yapay beslenme ve sıvı desteğinin durdurulmasına izin veren Fransız düzenlemesinin 2. maddeyi ihlal etmediğine karar vermiştir. Mortier – Belçika (2022) kararında ise ötanaziye izin veren bir yasanın kendi başına yaşam hakkıyla bağdaşmaz olmadığını, ancak devletin bu uygulamaları etkin biçimde denetlemesi gerektiğini ve somut olayda sonradan yapılan denetimin yetersiz kaldığını tespit etmiştir. Bu kararların ortak noktası, AİHM’in yaşamın sonuna ilişkin düzenlemelerde devletlere geniş bir takdir yetkisi tanıması ve her iki yönde de güçlü usul güvenceleri aramasıdır.

Dünyada bazı ülkeler aktif ötanaziyi veya hekim yardımlı intiharı kanunla ve sıkı usul şartlarıyla düzenlemiştir; Hollanda ve Belçika bu alanda ilk kapsamlı yasaları çıkaran ülkeler arasındadır, İsviçre ise bencil olmayan amaçlarla yapılan intihara yardımı cezalandırmamaktadır. Türkiye ise yaşam hakkını mutlak biçimde koruyan ve ötanaziyi açıkça yasaklayan ülkeler arasındadır.

Yurt dışında yardımlı ölüm: yakınların durumu

Ötanazi veya yardımlı intiharın yasal olduğu bir ülkeye gitmek isteyen hastalara eşlik eden veya bu süreci organize eden yakınların Türk hukuku bakımından durumu da sorulur. TCK m.84’teki intihara yardım suçunda yardımın “herhangi bir şekilde” yapılması yeterlidir. Fiilin Türkiye’de kısmen veya tamamen gerçekleştirilmesi, örneğin başvurunun, belgelerin veya seyahatin Türkiye’den organize edilmesi, TCK m.8 uyarınca suçun Türkiye’de işlenmiş sayılması tartışmasını doğurabilir. Fiilin tamamen yurt dışında işlenmesi hâlinde de TCK m.11’deki vatandaş tarafından yabancı ülkede işlenen suçlara ilişkin kurallar gündeme gelebilir.

Bu konuda Türk yargı uygulaması yerleşik değildir ve her olayın somut özellikleri belirleyicidir. Ancak mevcut kanuni düzenleme karşısında, yardımlı intihar için yurt dışına gidecek bir kişiye organizasyon, finansman veya eşlik şeklinde yardım edilmesinin ceza soruşturması riskini taşıdığı açıktır.

Ötanazi niteliğindeki ölümün miras ve tazminat sonuçları

Ötanazi niteliğindeki bir fiil yalnızca ceza sorumluluğu doğurmaz. Türk Medeni Kanunu’nun 578. maddesine göre mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden kişi mirastan yoksun olur. Hastanın talebiyle bile olsa hayatına son veren yakının mirasçılık hakkı bu nedenle tartışma konusu olabilir; bu kurumun şartları ve sonuçları için mirastan yoksunluk rehberimize bakabilirsiniz.

Öte yandan sağlık kuruluşunda yaşamın sonuna ilişkin kararların hukuka aykırı biçimde alınması, örneğin endike bir tedavinin gerekçesiz sonlandırılması veya palyatif bakım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde, ölen hastanın yakınlarının tazminat ve şikâyet hakları doğar. Hasta haklarının ihlali için hasta hakları birimi ve il Hasta Hakları Kuruluna başvuru, tıbbi hata şüphesinde ise tazminat ve ceza yolları kullanılabilir; bu süreçler için hasta hakları kurulu başvurusu ve ölümle sonuçlanan malpraktis rehberlerimize, sağlık hukukundaki tüm rehberler için Malpraktis ve Sağlık Hukuku Rehberleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Ötanazi Türkiye’de yasal mı?

Hayır. Hasta Hakları Yönetmeliği m.13’e göre ötanazi yasaktır; tıbbi gereklerden bahisle veya her ne suretle olursa olsun hayat hakkından vazgeçilemez ve kişinin kendisinin veya başkasının talebi olsa dahi kimsenin hayatına son verilemez.

Ötanazi yapan doktor hangi cezayı alır?

Türk Ceza Kanunu’nda ötanaziye özgü bir suç veya indirim yoktur. Hastanın hayatına aktif olarak son veren hekim TCK m.81 uyarınca kasten öldürmeden sorumlu olur; hastanın rızası TCK m.26/2 kapsamında cezayı kaldırmaz. Nitelikli hâller varsa TCK m.82 uygulanır.

Hastanın isteğiyle hayatına son veren yakın ne ceza alır?

Kasten öldürme suçu oluşur. Fail eş, çocuk, anne-baba veya kardeşse ya da hasta kendini savunamayacak durumdaysa TCK m.82 uyarınca ağırlaştırılmış hapis cezası gündeme gelir. Olayın özelliklerine göre TCK m.62’deki takdiri indirim değerlendirilebilir.

Yardımlı intihar suç mu?

Evet. TCK m.84’e göre başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi iki yıldan beş yıla kadar, intiharın gerçekleşmesi hâlinde dört yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Hasta tedaviyi reddedebilir mi, bu ötanazi sayılır mı?

Karar yeteneği yerinde hasta, HHY m.25 uyarınca sonuçlarının sorumluluğu kendisine ait olmak üzere tedaviyi reddedebilir ve bu ötanazi sayılmaz. Hekim reddin sonuçlarını anlatır, yazılı belge alır ve hastanın ıstırabını dindirmeye devam eder.

Pasif ötanazi Türkiye’de yasal mı?

Hayır. HHY m.13’teki yasak her türlü ötanaziyi kapsar. Ancak karar yeteneği yerinde hastanın tedaviyi reddetmesi ile tıbben sonuçsuz müdahalelerin yapılmaması, ölümü amaçlayan pasif ötanaziden ayrı değerlendirilir.

Yoğun bakımdaki hastanın cihazları yakınların isteğiyle kapatılabilir mi?

Hayır. Erişkin hastanın yakınları vasi atanmadıkça kanuni temsilci değildir ve tıbben endike bir yaşam destek tedavisinin ölüm amacıyla kesilmesi ötanazi yasağına aykırıdır. Beyin ölümü tespit edilmiş kişide ise destek cihazlarının kapatılması ötanazi değildir.

Beyin ölümü gerçekleşen hastada cihazları kapatmak suç mu?

Hayır. 2238 sayılı Kanun m.11’e göre usulüne uygun olarak tespit edilen beyin ölümü tıbbi ölümdür. Hukuken ölmüş kişide destek cihazlarının kapatılması ötanazi değildir; bitkisel hayattaki hasta ise hukuken yaşamaktadır.

Doktor ağrıyı dindirmek için yüksek doz ilaç verebilir mi?

HHY m.14’e göre hekim hastanın ıstırabını dindirmekle yükümlüdür. Amacı ölüm değil acıyı dindirmek olan, tıbbi standartlara uygun ve orantılı dozlarla yapılan palyatif uygulama ötanaziden ayrılır. Ölümü sağlamak amacıyla verilen dozlar ise yasak ve ceza kapsamındadır.

Yaşam vasiyeti Türkiye’de geçerli mi?

Türk hukukunda yaşam vasiyetini ayrıntılı düzenleyen bir kanun yoktur. HHY m.24 ve Biyotıp Sözleşmesi m.9 uyarınca hastanın önceden açıkladığı istekler göz önüne alınır; ancak bu istekler ötanazi yasağını aşan bir sonuç doğurmaz.

AİHM ötanazi hakkında ne diyor?

Pretty – Birleşik Krallık kararında yaşam hakkından ölme hakkı türetilemeyeceğini kabul etmiş; Haas – İsviçre, Lambert – Fransa ve Mortier – Belçika kararlarında devletlere yaşamın sonuna ilişkin düzenlemelerde geniş takdir yetkisi tanıyıp güçlü usul güvenceleri aramıştır.

Ötanaziyle ölen kişinin mirasçısı mirastan yoksun olur mu?

TMK m.578’e göre mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden kişi mirastan yoksun olur. Hastanın talebiyle hayatına son veren yakının durumu bu hüküm kapsamında değerlendirilebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; Anayasa m.17, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.23, 346, 487, 578), 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.8, 11, 26, 62, 81, 82, 83, 84), Hasta Hakları Yönetmeliği (m.5, 12, 13, 14, 24, 25), 2238 sayılı Kanun m.11, İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi (m.5, 9) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına dayanır. Somut durumunuz için Hukukçular Evi Ankara ile 0554 648 37 15 numaralı telefondan iletişime geçin.