Örgüt Adına Suç İşleme (TCK 220/6): İki AYM İptali, 7499 ve 7571 Sayılı Kanunlar, Dönemlere Göre Lehe Kanun ve Savunma
24 Temmuz 2026

Örgüt Adına Suç İşleme (TCK 220/6): İki AYM İptali, 7499 ve 7571 Sayılı Kanunlar, Dönemlere Göre Lehe Kanun ve Savunma

Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme fiilini düzenleyen TCK m.220/6, Anayasa Mahkemesi tarafından iki kez iptal edilmiştir ve bugün yürürlükte değildir. İlk karar (26/10/2023, E.2023/132, K.2023/183) fıkranın eski hâlini, ikinci karar (5/11/2024, E.2024/81, K.2024/189) ise 7499 sayılı Kanunla bağımsız bir suç olarak yeniden yazılan hâlini ve terör örgütleri için getirilen paralel hüküm olan TCK m.314/3’ü, Anayasa m.38’deki suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırı bularak iptal etmiştir. İkinci iptal 9/7/2025’te yürürlüğe girmiştir. 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun TCK m.220’nin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralarını değiştirmiş, ancak altıncı fıkrayı yeniden düzenlememiştir; kanun metninde fıkra “iptal fıkra” olarak yer almaktadır. Bu durum, suç tarihi farklı dönemlere denk gelen dosyalarda lehe kanun değerlendirmesini zorunlu kılar. Örgüt adına işlendiği iddia edilen asıl suç ise kendi hükmüne göre cezalandırılmaya devam eder; örgüt üyeliği veya örgüte yardım ancak kendi unsurlarıyla ispat edilirse gündeme gelir.

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

2026 güncel: Yasa dışı bahis soruşturmalarında örgüt isnadı; 7571 sonrası cezalar, bahis yapılanmasındaki rollerin hukuki karşılıkları, tutuklama ve kısıtlama, örgüt adına suç işleme hükmünün iptali ve Word ve PDF olarak indirilebilen beyan dilekçesiyle birlikte Yasa Dışı Bahis Dosyasında Örgüt İsnadı rehberinde.

📌 Ana rehber: Örgüte Üye Olma (TCK 220). Bu sayfa TCK m.220/6 ve m.314/3’ün iptal sürecine ve bunun dosyalara etkisine odaklanır: iki iptal kararı ve gerekçeleri, 7499 ve 7571 sayılı Kanunlar, dönemlere göre uygulanacak hüküm, derdest ve kesinleşmiş dosyalarda lehe kanun, örgüt üyeliği ve örgüte yardımla ilişkisi ve savunma dilekçesi. Örgüte yardım için örgüte bilerek ve isteyerek yardım rehberine bakabilirsiniz.

Hakkınızda örgüt adına suç işleme isnadı mı var?
Suç tarihinize göre uygulanacak hükmü ve savunmayı birlikte belirleyelim.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

⚡ Net Cevap: TCK m.220/6 ve m.314/3 bugün yürürlükte değildir. AYM 26/10/2023 tarihli kararla eski 220/6’yı (RG 8/12/2023), 5/11/2024 tarihli kararla 7499 sayılı Kanunla getirilen 220/6 ve 314/3’ü iptal etmiştir (RG 9/1/2025; yürürlük 9/7/2025). Gerekçe: “örgüt adına işlenen suç” kavramının belirsizliği, Anayasa m.38. 7571 sayılı Kanun fıkrayı yeniden düzenlemedi. Dönemler: 12/3/2024 öncesi eski hâl (ayrıca üyelikten ceza); 12/3/2024 – 8/7/2025 arası 7499 hâli (220/6: 2 yıl 6 ay – 6 yıl; 314/3: 5 – 10 yıl); 9/7/2025 sonrası dayanak yok (TCK m.2/1). Derdest dosyada hüküm tarihindeki hukuk lehedir (TCK m.7/2). Asıl suç ayrıca cezalandırılır; üyelik (m.220/2) ve yardım (m.220/7) kendi unsurlarıyla ayrıca ispat edilmelidir.

Hükmün Geçirdiği Aşamalar

TCK m.220/6’nın kronolojisi
TarihGelişmeSonuç
20126352 sayılı Kanunla değiştirilen 220/6: örgüte üye olmayan ancak örgüt adına suç işleyen kişi ayrıca örgüt üyeliğinden cezalandırılırHem terör hem silahlı suç örgütleri için uygulanıyordu
26/10/2023AYM, E.2023/132, K.2023/183: fıkra iptal edildiRG 8/12/2023 (sayı 32393); dört ay sonra yürürlük
12/3/20247499 sayılı Kanun: 220/6 bağımsız suç (2 yıl 6 ay – 6 yıl, yarıya kadar indirim, yalnız silahlı örgütler); 314/3 terör örgütleri için (5 – 10 yıl)İlk iptal yürürlüğe girmeden yeni metin yürürlüğe girdi
5/11/2024AYM, E.2024/81, K.2024/189: yeni 220/6 ve 314/3 iptal edildiRG 9/1/2025 (sayı 32777); altı ay sonra yürürlük
9/7/2025İkinci iptalin yürürlüğe girişi220/6 ve 314/3 yürürlükten kalktı
25/12/20257571 sayılı Kanun: 220’nin 1, 2, 3 ve 5. fıkraları değişti220/6 yeniden düzenlenmedi

Tablonun üçüncü satırı sürecin bir inceliğini gösterir: ilk iptal kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmasından dört ay sonra yürürlüğe girecek şekilde ertelenmişti; kanun koyucu bu süre içinde, 7499 sayılı Kanunla fıkrayı yeniden yazdı ve yeni metin 12/3/2024’te yürürlüğe girdi. İkinci kararda Anayasa Mahkemesi, yeni düzenlemenin iptal edilen hükümle aynı sonuçları doğuracağını belirterek bu metni de iptal etti ve kanun koyucunun, bu suça yer verecekse iptal kararındaki tespitleri dikkate alarak yeniden düzenleme yapması gerektiğini vurguladı. 7571 sayılı Kanun ise maddenin diğer fıkralarını değiştirmekle birlikte altıncı fıkrayı yeniden düzenlemedi.

İptal Gerekçesi: Suçta ve Cezada Kanunilik

Her iki kararın ortak gerekçesi Anayasa m.38’dir. Anayasa Mahkemesi ilk kararında, “örgüt adına işlenen suç” kavramından ne anlaşılması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmadığını, suçlar arasında niteliğine veya ağırlığına göre bir ayrım yapılmadığını ve bu belirsizliğin yargısal yorumla da giderilemediğini tespit etti. Eski düzenleme, örgüte üye olmayan ancak örgüt adına suç işlediği kabul edilen kişinin, örgütle bağlantısı açıkça ortaya konulmaksızın, işlediği suçun yanında gerçek içtima kuralları uyarınca ayrıca örgüt üyeliğinden de cezalandırılmasına yol açıyordu; bu durum örgüt adına suç işleyen kişinin örgüt üyelerinden daha ağır cezalarla karşılaşmasına neden olabiliyordu. İkinci kararda ise 7499 sayılı Kanunla getirilen metnin, suçu bağımsız hâle getirip ayrı bir yaptırım öngörmesine rağmen, “örgüt adına işlenen suç” ibaresinin belirsizliğini gidermediği ve iptal edilen hükümle aynı sonuçları doğuracağı belirtildi. Karar, bu suçun oluşabilmesi için failin örgütün varlığını, silahlı olduğunu ve suçun örgüt adına işlendiğini bilmesi gerektiğine ilişkin Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararına (Hamit Yakut, B. No: 2014/6548, 10/6/2021) da atıf yapmaktadır.

Bugünkü Durum: Kanun Metni

“TCK m.220 – (1) Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üye sayısının en az üç kişi olması gerekir. (2) Suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (3) Örgütün silahlı olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısı oranında artırılır. (4) Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunur. […] (6) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024 Tarihli ve E.:2024/81, K.:2024/189 Sayılı Kararı ile) (7) Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişi, örgüt üyesi olarak cezalandırılır. Örgüt üyeliğinden dolayı verilecek ceza, yapılan yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir.”

7571 sayılı Kanunla örgüt kurma ve yönetme cezası dört – sekiz yıldan beş – on yıla, üyelik cezasının üst sınırı dört yıldan beş yıla çıkarılmış, örgütün silahlı olması hâlindeki artırım “dörtte birinden yarısına kadar” yerine sabit “yarısı oranında” olarak belirlenmiştir. Terör örgütleri bakımından TCK m.314’te de üçüncü fıkra “iptal fıkra” olarak yer alır; dördüncü fıkra ise suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümlerin bu suç bakımından da aynen uygulanacağını düzenler. Bu nedenle örgüte yardım hükmü (TCK m.220/7) terör örgütleri bakımından da uygulanmaya devam eder. 7571 sayılı Kanundaki artırımlar aleyhe olduğundan, 25/12/2025’ten önce işlenen fiillere uygulanmaz. Silahlı terör örgütü üyeliği için silahlı terör örgütü üyeliği rehberine bakabilirsiniz.

Suç tarihiniz hangi döneme denk geliyor?
Dönemlere göre lehe kanun karşılaştırmasını birlikte yapalım: 0554 648 37 15

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Örgüt Türüne ve Döneme Göre Yaptırım

Örgüt türü ve suç tarihine göre sonuç
Örgüt türü12/3/2024 öncesi12/3/2024 – 8/7/20259/7/2025 sonrası
Silahlı suç örgütüEski 220/6: asıl suça ek olarak örgüt üyeliği cezası7499 sonrası 220/6: 2 yıl 6 ay – 6 yıl; yarıya kadar indirimAyrı ceza yok
Terör örgütüEski 220/6 (terör örgütlerine de uygulanıyordu): örgüt üyeliği cezası7499 ile eklenen 314/3: 5 – 10 yıl; yarıya kadar indirimAyrı ceza yok
Silahsız suç örgütüEski 220/6 yalnızca silahlı örgütler bakımından uygulanıyordu220/6 yalnızca silahlı örgütler hakkında uygulanıyorduAyrı ceza yok
Her durumdaAsıl suçtan ayrıca cezaAsıl suçtan ayrıca cezaAsıl suçtan ceza

Tablonun ikinci satırı, 7499 sayılı Kanunla yapılan ayrımı gösterir: bu Kanundan önce 220/6 hem terör örgütleri hem de suç işlemek amacıyla kurulan silahlı örgütler bakımından uygulanıyordu; 7499 sayılı Kanunla terör örgütleri adına işlenen suçlar için TCK m.314/3 getirildi ve 220/6 yalnızca silahlı suç örgütlerine hasredildi. Anayasa Mahkemesi de ikinci kararında, bu değişiklikten sonra terör örgütü adına işlenen suçlarda 220/6 yerine 314/3’ün uygulanması gerekeceğini belirtmiştir. Her iki hüküm de iptal edildiğinden, 9/7/2025 sonrasında örgüt türünden bağımsız olarak bu nitelikte ayrı bir ceza hükmü kalmamıştır. Her üç dönemde de değişmeyen tek husus, asıl suçun kendi hükmüne göre cezalandırılmasıdır.

İptalin Yürürlüğü Neden Ertelendi?

Kanun hükümleri kural olarak iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar; ancak Anayasa Mahkemesi gereken hâllerde iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi, kararın yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabilir (Anayasa m.153/3). Anayasa Mahkemesi ikinci kararında, iptal nedeniyle doğacak hukuksal boşluğu kamu yararını ihlal edecek nitelikte görerek iptalin altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Bu süre, kanun koyucuya yeni bir düzenleme yapma imkânı tanımak içindir; ancak bu süre içinde ve 7571 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerde altıncı fıkra yeniden düzenlenmemiştir. Anayasa Mahkemesi kararları yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar (Anayasa m.153/6).

Dönemlere Göre Uygulanacak Hüküm

Suç tarihine göre 220/6 ve 314/3
Suç tarihiYürürlükteki hükümYaptırım
12/3/2024 öncesiEski 220/6 (6352 sayılı Kanunla değiştirilen metin)Asıl suça ek olarak örgüt üyeliğinden ceza
12/3/2024 – 8/7/20257499 sayılı Kanunla getirilen 220/6 (silahlı suç örgütü) ve 314/3 (terör örgütü)220/6: 2 yıl 6 ay – 6 yıl; 314/3: 5 – 10 yıl; yarıya kadar indirim
9/7/2025 ve sonrasıYürürlükte hüküm yokÖrgüt adına suç işleme nedeniyle ayrı ceza verilemez (TCK m.2/1)

Tablonun son satırı en açık sonuçtur: kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez (TCK m.2/1) ve kimse işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz (Anayasa m.38). 9/7/2025 ve sonrasında işlenen bir fiil için “örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme” nedeniyle ayrı bir ceza verilmesinin kanuni dayanağı bulunmamaktadır. Kişi yalnızca işlediği asıl suçtan ve, unsurları ayrıca ispat edilirse, örgüt üyeliği veya örgüte yardım suçundan sorumlu tutulabilir.

Derdest Dosyalarda Lehe Kanun

Suç tarihi 9/7/2025’ten önce olan ancak hüküm henüz verilmemiş veya kesinleşmemiş dosyalarda, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonraki kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m.7/2). Hüküm tarihinde 220/6 ve 314/3 yürürlükte olmadığından, bu fıkralara dayanan ayrı bir mahkûmiyet kurulabilmesi için yürürlükte bir kanun hükmü bulunmamaktadır. Bu husus, esas hakkındaki savunmada ve istinaf veya temyiz aşamasında açıkça ileri sürülmelidir. Mahkeme örgüt adına suç işleme isnadını örgüt üyeliği veya örgüte yardım olarak nitelendirmeye yönelirse, sanığa önceden haber verilip ek savunma hakkı tanınması gerekir (CMK m.226/1); bu durumda üyelik veya yardımın kendine özgü unsurlarının, yani örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olma ya da örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme unsurlarının somut delillerle gösterilmesi gerekir. Lehe kanunun belirlenmesi yöntemi için lehe olan kanunun uygulanması rehberine bakabilirsiniz.

Kesinleşmiş Hükümler

Kesinleşmiş mahkûmiyetler bakımından iki hüküm birlikte değerlendirilmelidir. Anayasa m.153/5 iptal kararlarının geriye yürümediğini düzenler. Buna karşılık TCK m.7/1, işlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiil için hükmolunmuş cezanın infazının ve kanuni neticelerinin kendiliğinden kalkacağını öngörür. Bu iki hükmün iptal kararları bakımından nasıl uygulanacağı, somut dosyada hükmü veren mahkemece değerlendirilecek bir konudur. Sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün TCK m.7 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinde hükmü veren mahkemeden karar istenir (5275 s.K. m.98/1-a); başvuru infazı kendiliğinden ertelemez, ancak mahkeme infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (m.98/2). Kesinleşmiş hükmün 220/6 veya 314/3’e dayalı kısmının ayrıca bir cezaya karşılık geldiği dosyalarda, bu başvurunun gecikmeden yapılması ve infaz hesabına etkisinin ayrıca incelenmesi gerekir. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru imkânı için AYM bireysel başvuru rehberine bakabilirsiniz. Başvuruda, hükmün hangi kısmının 220/6 veya 314/3’e dayandığı, bu kısma karşılık gelen cezanın süresi ve infaz edilen süre ayrı ayrı gösterilmelidir; infaz aşamasındaki başvurular için infaz hâkimliği rehberi de yol göstericidir.

Tutukluluk ve Katalog Suç Meselesi

Tutuklama kararı, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ile bir tutuklama nedeninin bulunmasına bağlıdır (CMK m.100/1). Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu, ikinci, yedinci ve sekizinci fıkralar hariç olmak üzere katalog suçlar arasında sayılır (CMK m.100/3-a-10); bu nedenle geçmişte 220/6 isnadı da tutuklama nedeninin var sayılmasına dayanak yapılabiliyordu. 9/7/2025’ten itibaren bu fıkra yürürlükte olmadığından, tutukluluğu yalnızca 220/6 veya 314/3 isnadına dayanan sanıklar bakımından tutukluluğun devamı için hukuki dayanağın bulunup bulunmadığı yeniden değerlendirilmeli ve tahliye talebinde bulunulmalıdır. Tutukluluğun devamına veya salıverilmeye ilişkin kararlara itiraz edilebilir (CMK m.104/2).

İddianamenin Bağlayıcılığı

Hüküm ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir (CMK m.225/1). İddianamede yalnızca örgüt adına suç işleme isnadı bulunan bir sanık hakkında, bu fiilin örgüt üyeliği veya örgüte yardım olarak değerlendirilebilmesi için bu suçların maddi unsurlarının iddianamede anlatılan fiil içinde bulunması ve nitelik değişikliğinin sanığa önceden bildirilmesi gerekir (m.226/1). İddianamede üyeliğe veya yardıma ilişkin somut bir olgu anlatılmamışsa, yalnızca iptal edilen hükmün yerine geçirmek amacıyla yapılan bir nitelendirme, hem iddianamenin sınırlarını hem de iptal kararlarının gerekçesini aşar.

Örgüt Adına Suç İşleme ile Üyelik ve Yardım Arasındaki Fark

Örgütle ilişkili suçların karşılaştırması
SuçUnsurGüncel durum
Örgüt üyeliği (TCK m.220/2; terörde m.314/2)Örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olmaYürürlükte; 220/2: 2 – 5 yıl, 314/2: 5 – 10 yıl
Örgüte yardım (TCK m.220/7)Hiyerarşiye dâhil olmadan örgüte bilerek ve isteyerek yardımYürürlükte; üye gibi cezalandırılır, üçte bire kadar indirim; 314/4 ile terörde de uygulanır
Örgüt adına suç işleme (TCK m.220/6; m.314/3)Üye olmadan örgüt adına suç işlemeİptal; 9/7/2025’ten itibaren yürürlükte değil
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç (TCK m.220/4)Örgüt mensubunun örgüt faaliyeti kapsamında suç işlemesiYürürlükte; ayrıca bu suçlardan ceza

Tablonun ilk iki satırı, iptalden sonra savcılığın aynı olayı üyelik veya yardım olarak nitelendirmeye yönelebileceğini gösterir. Ancak bu iki suçun kendine özgü unsurları vardır: üyelik için örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olma ve süreklilik arz eden bir bağlantı, yardım için ise örgüte bilerek ve isteyerek yardım edildiğinin somut olarak gösterilmesi gerekir. İptal edilen hükmün boşluğunun, bu unsurlar ispat edilmeden üyelik veya yardım suçlarıyla doldurulması, iptal kararlarının gerekçesiyle de bağdaşmaz. Örgüt üyeliği için örgüte üye olma, etkin pişmanlık için örgüt suçlarında etkin pişmanlık rehberlerine bakabilirsiniz.

Dosyada Kontrol Edilecekler

Örgüt adına suç işleme dosyasında kontrol listesi
KontrolNeden önemli?Dayanak
Suç tarihiHangi metnin uygulanacağını belirlerTCK m.7/2
İddianamedeki sevk maddesi220/6 veya 314/3 gösterilmişse hüküm tarihindeki durum tartışılmalıCMK m.225
Örgütün türü ve silahlı olup olmadığı7499 döneminde 220/6 yalnızca silahlı örgütler için uygulanıyorduAYM 2024/189
Örgütle bağlantıyı gösteren delilÜyelik veya yardım isnadı için zorunluTCK m.220/2, m.220/7
Tutukluluğun dayanağıYalnızca 220/6 isnadına dayanıyorsa tahliye talebiCMK m.100, m.104
Hükmün kesinleşme durumuKesinleşmişse uyarlama başvurusu5275 s.K. m.98/1-a

Tablonun üçüncü satırı, 12/3/2024 ile 8/7/2025 arasında işlenen fiillerde ayrıca önemlidir: bu dönemde 220/6 yalnızca silahlı suç örgütleri hakkında uygulanabiliyordu; silahsız bir suç örgütü adına işlendiği iddia edilen suçlarda bu fıkra zaten uygulanamazdı. Terör örgütleri bakımından ise bu dönemde 314/3 uygulanıyordu.

Örgüt Yöneticileri Bakımından 7571 Değişikliği

7571 sayılı Kanun, beşinci fıkraya da bir cümle eklemiştir: örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması hâlinde, örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Aynı fıkraya göre örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır. Bu değişiklik de aleyhe olduğundan 25/12/2025’ten önce işlenen fiillere uygulanmaz. Örgüt adına suç işleme hükmünün iptali, örgüt yöneticilerinin bu fıkra kapsamındaki sorumluluğunu etkilemez; iptal, yalnızca örgüte üye olmayan kişilere yönelik ayrı suç tipini ortadan kaldırmıştır.

Terörle Mücadele Kanunu ile İlişki

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 2. maddesine göre terör örgütüne mensup olmasa dahi örgüt adına suç işleyenler de terör suçlusu sayılır; bu tanım yürürlüktedir. Aynı Kanunun 7. maddesinin beşinci fıkrası ise terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına propaganda, örgüt bildirilerini yayma veya kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılma suçlarını işleyenler hakkında TCK m.314/3’te tanımlanan suçtan dolayı ayrıca ceza verilmeyeceğini düzenler. Atıf yapılan TCK m.314/3 iptal edildiğinden, bu fıkranın bugün uygulanabileceği bir ceza hükmü kalmamıştır. Terör örgütü propagandasının sınırları için terör örgütü propagandası rehberine bakabilirsiniz.

Asıl Suç ve Gerçek İçtima

Anayasa Mahkemesinin kararlarında da belirtildiği gibi, 220/6 uygulandığı dönemde bir suçun örgüt adına işlendiği kabul edildiğinde, fail gerçek içtima kuralları uygulanarak hem işlediği asıl suçtan hem de örgüt adına suç işleme suçundan (eski hâlinde örgüt üyeliğinden) ayrı ayrı cezalandırılıyordu. İptalin etkisi bu ikinci cezaya ilişkindir. Asıl suç, örneğin mala zarar verme, yaralama veya toplantı ve gösteri yürüyüşleri mevzuatına aykırılık, kendi unsurlarına göre ayrıca değerlendirilir ve cezalandırılır. Bu nedenle savunmanın iki ayağı birbirinden ayrı kurulmalıdır: birincisi, örgüt bağlantısına dayalı ek cezanın kanuni dayanağının bulunmadığı; ikincisi, asıl suçun unsurlarının ve delillerinin kendi içinde tartışılması.

Savunmada Dikkat Edilecekler

  1. Suç tarihini netleştirin: uygulanacak hüküm tamamen bu tarihe bağlıdır; iddianamedeki tarih ve zaman dilimi dikkatle incelenmelidir.
  2. Sevk maddesini kontrol edin: iddianamede 220/6 veya 314/3 gösterilmişse, hüküm tarihinde bu hükümlerin yürürlükte olmadığı açıkça belirtilmelidir.
  3. Nitelik değişikliğine karşı hazırlıklı olun: üyelik veya yardım nitelendirmesinde ek savunma hakkı istenmeli, unsurlar tek tek tartışılmalıdır.
  4. Asıl suçun unsurlarını ayrıca tartışın: örgüt bağlantısından bağımsız olarak isnat edilen asıl suçun unsurları incelenmelidir.
  5. Kesinleşmiş hükümde başvuru yapın: hükmü veren mahkemeden TCK m.7 değerlendirmesi ve infazın durdurulması istenmelidir.
  6. Diğer değişiklikleri gözden kaçırmayın: 7571 sayılı Kanunla artırılan cezalar 25/12/2025 öncesi fiillere uygulanmaz.

Örgüt suçlarında savunma, lehe kanun ve uyarlama başvuruları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Kanun yolları için ceza davalarında kanun yolları rehberine bakabilirsiniz.

⚠️ Eski kaynaklara dikkat: 2023 öncesi ve 2024 yılında yazılmış pek çok değerlendirme, bugün yürürlükte olmayan 220/6 ve 314/3 metinlerine dayanmaktadır. Somut dosyada her zaman suç tarihindeki ve hüküm tarihindeki kanun metinleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

  • İptalin asıl suçu da ortadan kaldırdığını sanmak: Örgüt adına işlendiği iddia edilen asıl suç kendi hükmüne göre cezalandırılır.
  • 7499 dönemini atlamak: 12/3/2024 ile 8/7/2025 arasında yeni metin yürürlükteydi; bu dönem ayrıca değerlendirilmelidir.
  • 7571’in 220/6’yı yeniden getirdiğini sanmak: 7571 sayılı Kanun altıncı fıkrayı yeniden düzenlememiştir.
  • Nitelik değişikliğine itiraz etmemek: Üyelik veya yardım isnadı ek savunma ve somut delil gerektirir.
  • Kesinleşmiş dosyada başvuru yapmamak: TCK m.7 değerlendirmesi hükmü veren mahkemeden istenir.

Dilekçe Örneği: Esas Hakkında Savunma

Aşağıdaki örnek, 2024 yılında işlendiği iddia edilen bir fiil nedeniyle hem asıl suçtan hem de TCK m.220/6 kapsamında örgüt adına suç işlemekten yargılanan bir sanık adına, mütalaadan sonra sunulmak üzere hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

ANKARA … AĞIR CEZA MAHKEMESİNEDOSYA NO: …/… Esas SANIK: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) MÜDAFİİ: Av. … KONU: Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunmalarımızın sunulmasıdır.AÇIKLAMALAR1- TCK m.2/1 ve Anayasa m.38 bakımından: Müvekkil hakkında … tarihinde işlendiği ileri sürülen … suçunun yanı sıra, 7499 sayılı Kanunla değiştirilen TCK m.220/6 uyarınca örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemekten cezalandırılması istenmiştir. Anayasa Mahkemesi 5/11/2024 tarihli, E.2024/81, K.2024/189 sayılı kararıyla bu fıkrayı suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırı bularak iptal etmiş, iptal 9/7/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 7571 sayılı Kanun bu fıkrayı yeniden düzenlememiş olup kanun metninde fıkra “iptal fıkra” olarak yer almaktadır. Hüküm tarihi itibarıyla yürürlükte bir kanun hükmü bulunmadığından, bu isnat bakımından mahkûmiyet kurulamaz.2- TCK m.7/2 bakımından: Suç tarihinde yürürlükte bulunan 7499 sayılı Kanun metni ile hüküm tarihindeki hukuki durum farklıdır; failin lehine olan kanunun uygulanması zorunludur. Suç tarihindeki metnin uygulanması gerektiği ileri sürülebilir; ancak kanun, sonradan yürürlüğe giren hükümler farklı ise failin lehine olanın uygulanacağını ve infaz olunacağını açıkça öngörmekte olup, altıncı fıkranın yürürlükte olmadığı bir hukuki durum müvekkil lehinedir. Bu nedenle bu isnat yönünden müvekkilin beraatine karar verilmelidir.3- TCK m.220/2, m.220/7 ve CMK m.226 bakımından: Mahkemenizin fiili örgüt üyeliği veya örgüte yardım olarak nitelendirmeyi düşünmesi hâlinde, bu husus önceden bildirilmeli ve ek savunma için süre verilmelidir. Dosyada müvekkilin örgütün hiyerarşik yapısına dâhil olduğunu veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım ettiğini gösteren somut bir delil bulunmamaktadır; müvekkil hakkındaki tek delil, olay yerinde bulunduğunu gösteren görüntü kaydıdır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarında da vurgulandığı üzere, örgütle bağlantı açıkça ortaya konulmadan bir kişinin örgütle ilişkili bir suçtan cezalandırılması kanunilik ilkesiyle bağdaşmaz.4- Asıl suç bakımından: Müvekkile isnat edilen … suçunun unsurları bakımından ise … (asıl suça ilişkin savunma bu bölümde ayrıca açıklanmalıdır).HUKUKİ SEBEPLER: Anayasa m.38, m.153; 5237 sayılı TCK m.2, m.7, m.220; 5271 sayılı CMK m.225, m.226; Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024 tarihli, E.2024/81, K.2024/189 sayılı kararı.SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, müvekkilin örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme isnadından beraatine, nitelik değişikliği öngörülmesi hâlinde ek savunma için süre verilmesine ve asıl suç yönünden de açıkladığımız nedenlerle beraatine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz. … /… /2026Sanık Müdafii Av. … İmza

Sık Sorulan Sorular

TCK 220/6 iptal edildi mi?

Evet. AYM önce 26/10/2023 tarihli kararla eski metni, sonra 5/11/2024 tarihli, E.2024/81, K.2024/189 sayılı kararla 7499 sayılı Kanunla getirilen metni iptal etti; ikinci iptal 9/7/2025’te yürürlüğe girdi.

7571 sayılı Kanun 220/6’yı yeniden getirdi mi?

Hayır. 7571 sayılı Kanun TCK m.220’nin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralarını değiştirdi; altıncı fıkra kanun metninde “iptal fıkra” olarak yer almaktadır.

TCK 314/3 de iptal edildi mi?

Evet. Terör örgütleri adına suç işlemeye ilişkin 314/3, aynı kararla (E.2024/81, K.2024/189) iptal edildi ve iptal 9/7/2025’te yürürlüğe girdi.

İptal gerekçesi nedir?

“Örgüt adına işlenen suç” kavramının belirsiz olması ve Anayasa m.38’deki suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırılık.

İptal edildiyse asıl suçtan da kurtulur muyum?

Hayır. Örgüt adına işlendiği iddia edilen asıl suç kendi hükmüne göre cezalandırılır; iptal yalnızca ayrıca verilen örgüt adına suç işleme cezasına ilişkindir.

Dosyam devam ediyor, 220/6’dan ceza alabilir miyim?

Hüküm tarihinde bu fıkra yürürlükte değildir; fail lehine olan hukukun uygulanması gerekir (TCK m.7/2). Bu husus savunmada açıkça ileri sürülmelidir.

2025’ten sonra işlenen fiil için bu suçtan dava açılabilir mi?

9/7/2025 ve sonrasında işlenen fiiller için örgüt adına suç işleme nedeniyle ayrı ceza verilmesinin kanuni dayanağı yoktur (TCK m.2/1; Anayasa m.38).

Kesinleşmiş cezam ne olacak?

Hükmü veren mahkemeden TCK m.7 kapsamında değerlendirme yapılması istenebilir (5275 s.K. m.98/1-a). Anayasa m.153/5 ile TCK m.7/1 arasındaki ilişki mahkemece değerlendirilir; başvuruyla birlikte infazın durdurulması da istenmelidir.

Mahkeme iptalden sonra beni örgüt üyesi sayabilir mi?

Ancak örgüt üyeliğinin unsurları, yani hiyerarşik yapıya dâhil olma somut delillerle ispat edilirse ve nitelik değişikliği önceden bildirilip ek savunma hakkı verilirse (CMK m.226).

Örgüte yardım suçu hâlâ var mı?

Evet. TCK m.220/7 yürürlüktedir ve m.314/4 ile terör örgütleri bakımından da uygulanır; yardımın bilerek ve isteyerek yapıldığı gösterilmelidir.

7499 dönemindeki ceza neydi?

12/3/2024 – 8/7/2025 arasında 220/6 için 2 yıl 6 ay – 6 yıl, terör örgütleri için 314/3’te 5 – 10 yıl hapis öngörülüyordu; ceza suçun niteliğine göre yarıya kadar indirilebiliyordu.

7571 ile örgüt cezaları arttı mı?

Evet. Örgüt kurma ve yönetme 5 – 10 yıla, üyelik 2 – 5 yıla çıkarıldı, silahlı örgüt artırımı yarı oranına sabitlendi; bu artışlar 25/12/2025 öncesi fiillere uygulanmaz.

Sadece 220/6 isnadıyla tutukluyum, ne yapmalıyım?

Fıkra 9/7/2025’ten itibaren yürürlükte olmadığından tutukluluğun hukuki dayanağının yeniden değerlendirilmesi için tahliye talebinde bulunulmalıdır; ret kararlarına itiraz edilebilir (CMK m.104/2).

İptal kararı neden hemen yürürlüğe girmedi?

Anayasa Mahkemesi, doğacak hukuksal boşluğu kamu yararını ihlal edecek nitelikte görerek iptalin altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi (Anayasa m.153/3).

Silahsız bir örgüt adına suç işleme 7499 döneminde suç muydu?

Hayır. 7499 sayılı Kanunla getirilen 220/6 yalnızca silahlı örgütler hakkında uygulanıyordu; terör örgütleri bakımından ise 314/3 öngörülmüştü.

Hangi tarihte işlenen fiile hangi hüküm uygulanır?

12/3/2024 öncesi eski 220/6, 12/3/2024 ile 8/7/2025 arası 7499 sayılı Kanun metni geçerliydi; 9/7/2025 ve sonrası için ayrı bir ceza hükmü yoktur. Derdest dosyalarda lehe olan hukuk uygulanır (TCK m.7/2).

AYM kararı mahkemeleri bağlar mı?

Evet. Anayasa Mahkemesi kararları yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar (Anayasa m.153/6).

Örgüt adına suç işleyen kişi terör suçlusu sayılır mı?

3713 sayılı Kanun m.2’ye göre terör örgütüne mensup olmasa dahi örgüt adına suç işleyenler terör suçlusu sayılır; bu tanım yürürlüktedir, ancak buna bağlı ayrı ceza hükmü olan TCK m.314/3 iptal edilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Örgüt suçlarında savunma ve lehe kanun başvuruları
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp’tan Yazın

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, TCK, CMK, 5275 ve 3713 sayılı Kanunlar ile Anayasa Mahkemesinin resmî karar metni hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk