Kenevirden elde edilen ürünler, Türkiye’de 2025 ve 2026’da baştan sona yeniden düzenlenen bir alandır. Doksan yıldır uyuşturucu mevzuatının konusu olan bitki, artık iki ayrı rejime bölünmüştür: yetiştiricilik Tarım ve Orman Bakanlığında, ürün safhası ise tamamen Sağlık Bakanlığı ve TİTCK’de. Kural da nettir: bu ürünler yalnızca eczanelerden satılır ve tıbbi ile sağlık ürünleri reçetesiz satılamaz. Bu rehber, yeni rejimi mevzuat dayanaklarıyla ele alır.
Ruhsat, izlenebilirlik ve satış kanalı süreçleriniz için destek
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- Doksan yıllık çerçeve ve 2025 dönüşümü
- Yönetmeliğin dört kanuni dayanağı
- Yetki ayrımı: tarla ile ürün
- Dört ürün kategorisi
- THC üst sınırı
- Ruhsat başvurusu ve engel hâli
- Ruhsatın askıya alınması
- Satış kanalı ve reçete zorunluluğu
- Elektronik takip ve kozmetik bildirimi
- Yetiştiricilik tarafı ve imha
- Kenevir tohumu ve yağı: kapsam dışı alan
- İlaç etkin maddesi ve ruhsatlı ürün durumu
- Hukuki yollar ve cezai boyut
- Sıkça sorulan sorular
Doksan Yıllık Çerçeve ve 2025 Dönüşümü
Alanın temel kanunu, 24 Haziran 1933 tarihli ve 2435 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanundur. Bu Kanun, kenevir yetiştiriciliğine ve kullanımına ilişkin temel hukuki çerçeveyi belirler.
2023 yılına kadar Kanunda, Tarım ve Orman Bakanlığının izniyle yalnızca “lif, tohum, sap ve benzeri amaçlarla” kenevir ekimine izin verilmekteydi; uyuşturucu etkiye sahip bileşenlerin ağırlıklı olarak bulunduğu çiçek ve yaprakların yetiştiriciliğine açıkça izin veren bir hüküm bulunmuyordu. Bu amaçlı ekimin uygulama esasları ise 29 Eylül 2016 tarihli ve 29842 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelikte düzenlenmişti.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 24/6/1933 | 2313 sayılı Kanun — temel çerçeve |
| 1967 ve 1972 | 1961 tarihli Uyuşturucu Maddelere Dair Tek Sözleşmeye katılım ve değişiklik |
| 1988 | BM Uyuşturucu ve Psikotrop Maddeler Kaçakçılığına Karşı Sözleşme |
| 29/9/2016 | Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (S. 29842) |
| 29/10/2024 | Cumhurbaşkanlığı kararı — ilaç etkin maddesi üretimine ilişkin düzenleme |
| 24/7/2025 | 2313 sayılı Kanunda değişiklik — ürün safhası Sağlık Bakanlığına |
| 31/1/2026 | Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik |
Yönetmeliğin Dört Kanuni Dayanağı
31 Ocak 2026 tarihli Yönetmelik; 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun başta olmak üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
| Kanun | İşlevi |
|---|---|
| 2313 sayılı Kanun | Kenevir ve uyuşturucu maddelerin kontrolü |
| 1262 sayılı Kanun | Tıbbi müstahzarların ruhsat rejimi |
| 5324 sayılı Kanun | Kişisel bakım ürünlerinin kozmetik rejimi |
| 7223 sayılı Kanun | Ürün güvenliği ve piyasa gözetimi |
Yetki Ayrımı: Tarla ile Ürün
Yeni Yönetmeliğin en belirgin katkısı, yetki ve sorumlulukların açık biçimde ayrıştırılmasıdır. Buna göre kenevir bitkisinin tarımsal üretimi ve yetiştiriciliği Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı kapsamında yürütülmeye devam ederken; kenevirden elde edilen ürünlerin işlenmesi, ürün hâline getirilmesi, ruhsatlandırılması, elektronik sistemler üzerinden takibi, ihracatı ve satış izinleri tamamen Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşu olan Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yetki alanına bırakılmıştır.
| Aşama | Yetkili |
|---|---|
| Tarımsal üretim ve yetiştiricilik | Tarım ve Orman Bakanlığı |
| İşleme ve ürün hâline getirme | Sağlık Bakanlığı ve TİTCK |
| Ruhsatlandırma | Sağlık Bakanlığı ve TİTCK |
| Elektronik takip | Sağlık Bakanlığı ve TİTCK |
| İhracat | Sağlık Bakanlığı ve TİTCK |
| Satış izinleri | Sağlık Bakanlığı ve TİTCK |
Dört Ürün Kategorisi
Yönetmelik, kenevirden elde edilen ürünleri dört başlıkta düzenler: tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri. Bu ürünlerin işlenmesi, ruhsatlandırılması, izlenmesi ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esaslar Yönetmelikle belirlenmiştir.
| Kategori | Niteliği | Satış rejimi |
|---|---|---|
| Tıbbi ürün | Tedavi amaçlı ürünler | Eczane ve reçete |
| Sağlık ürünü | Sağlığa yönelik ürünler | Eczane ve reçete |
| Kişisel bakım ürünü | Uyuşturucu etkisi olmayacak oranda | Kozmetik bildirimi |
| Destek ürünü | Destekleyici ürünler | İlgili mevzuata göre |
THC Üst Sınırı
Yeni rejimin sayısal ölçütü tektir ve kesindir: kenevirden elde edilen bu ürünlerde THC üst sınırı yüzde 0,3’tür.
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Sınır | THC oranı en fazla yüzde 0,3 |
| Aşılması | Ürün, uyuşturucu etkisi bulunmayan ürün kabulünden çıkar |
| Sonuç | 2313 sayılı Kanun ve ceza mevzuatı devreye girer |
| İspat | Analiz raporlarıyla gösterilir |
Parti analizleri ve tedarikçi taahhütlerinizi gözden geçirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Ruhsat Başvurusu ve Engel Hâli
Yönetmelik, ruhsat başvurusunda bulunacak kişi bakımından üç şart öngörür. Buna göre ruhsat başvurusunda bulunan kişi veya şirketin Türkiye’de yerleşik olması, belirli mesleki yeterlilik şartlarını taşıması ve Yönetmelikte belirtilen suç tipleri bakımından engel hâlinin bulunmaması gerekir. Bu şartların sağlanıp sağlanmadığı TİTCK tarafından araştırılır.
| Şart | İçeriği | Kontrol |
|---|---|---|
| Yerleşiklik | Kişi veya şirketin Türkiye’de yerleşik olması | TİTCK araştırır |
| Mesleki yeterlilik | Belirli mesleki yeterlilik şartlarının taşınması | TİTCK araştırır |
| Engel hâli | Yönetmelikte belirtilen suç tipleri bakımından engel bulunmaması | TİTCK araştırır |
Ruhsatın Askıya Alınması
Yönetmelik, ruhsatın askıya alınmasını gerektiren hâlleri de sayar. Buna göre ruhsat; ürünün güvenlilik veya kalite kriterlerini karşılamadığının tespiti, ruhsata esas formülden sapma, üretim ve kontrol süreçlerinde mevzuata aykırılık veya TİTCK tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmaması gibi hâllerde askıya alınabilir.
| Hâl | İçeriği |
|---|---|
| Güvenlilik veya kalite | Ürünün kriterleri karşılamadığının tespiti |
| Formülden sapma | Ruhsata esas formülden sapma |
| Süreç aykırılığı | Üretim ve kontrol süreçlerinde mevzuata aykırılık |
| Belge sunmama | TİTCK tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmaması |
Satış Kanalı ve Reçete Zorunluluğu
Yeni rejimin ticari açıdan en belirleyici hükmü satış kanalıdır: satış sadece eczanelerden yapılır. Tıbbi ve sağlık ürünleri ise reçetesiz satılamaz.
Reçete sürecinin nasıl işleyeceği de belirlenmiştir: tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri, “Reçetem Bilgi Sistemi” üzerinden oluşturulan reçete karşılığında temin edilir; reçetesiz satış kesin olarak yasaklanmıştır.
| Ürün | Satış yeri | Reçete |
|---|---|---|
| Tıbbi ürün | Eczane | Zorunlu — Reçetem Bilgi Sistemi |
| Sağlık ürünü | Eczane | Zorunlu — Reçetem Bilgi Sistemi |
| Kişisel bakım ürünü | İlgili mevzuata göre | Kozmetik bildirimi |
| Destek ürünü | İlgili mevzuata göre | İlgili mevzuata göre |
Elektronik Takip ve Kozmetik Bildirimi
Yönetmelik iki ayrı sistem yükümlülüğü getirir. Birincisi geneldir: elektronik takip sistemi zorunludur. İkincisi kategoriye özgüdür: kişisel bakım ürünleri için kozmetik ürün bildirimi şarttır.
| Yükümlülük | Kapsam | Dayanağı |
|---|---|---|
| Elektronik takip | Kenevirden elde edilen ürünler | Yönetmelik |
| Kozmetik ürün bildirimi | Kişisel bakım ürünleri | 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve kozmetik mevzuatı |
| İhracat | TİTCK yetkisinde | Yönetmelik |
| Satış izni | TİTCK yetkisinde | Yönetmelik |
Yetiştiricilik Tarafı ve İmha
Ürün Yönetmeliğiyle eş zamanlı olarak yetiştiricilik tarafı da düzenlenmiştir. Tıbbi ve sağlık amaçlı üretimde Toprak Mahsulleri Ofisi ile sözleşme süreci öngörülmüştür.
Aykırılığın sonucu ağırdır: tıbbi ve sağlık amaçlı üretimde TMO ile sözleşme sürecine uyulmaması veya üretimden vazgeçilmesi hâlinde izin belgesi iptal edilir. İzin belgesinin iptali hâlinde, yetiştirilen kenevir bitkisinin tüm kısımları 2313 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir ve ayrıca somut olayın niteliğine göre idari yaptırımlar ve ceza hukuku sorumluluğu da söz konusu olabilir.
| Hâl | Sonuç |
|---|---|
| TMO sözleşme sürecine uyulmaması | İzin belgesinin iptali |
| Üretimden vazgeçilmesi | İzin belgesinin iptali |
| İzin iptali sonrası | Bitkinin tüm kısımlarının imhası |
| Ek sonuçlar | İdari yaptırımlar ve ceza hukuku sorumluluğu |
Kenevir Tohumu ve Yağı: Kapsam Dışı Alan
Uygulamada en çok karışıklık doğuran konu, kenevir tohumu ve tohumdan elde edilen yağın hukuki durumudur. Bu ayrım, uluslararası tanımdan kaynaklanır.
1961 tarihli Uyuşturucu Maddelere Dair Tek Sözleşme, keneviri bitkinin üst çiçek veya meyve kısmı olarak tanımlar; üst kısımlar eşlik etmediğinde tohum ve yapraklar bu tanımın dışındadır. Bu dar tanım nedeniyle kenevir tohumu yasal yasakların kapsamında değildir ve kenevir yağı Türkiye’de serbestçe satılabilmektedir.
| Kısım | Durum |
|---|---|
| Üst çiçek ve meyve kısmı | Tanım kapsamında |
| Tohum | Üst kısımlar eşlik etmediğinde tanım dışı |
| Yapraklar | Üst kısımlar eşlik etmediğinde tanım dışı |
| Kenevir tohumu yağı | Serbestçe satılabilmektedir |
İlaç Etkin Maddesi ve Ruhsatlı Ürün Durumu
Etkin madde tarafında da düzenleme vardır. Tetrahidrokannabinol (THC), Sağlık Bakanlığından izin alınması gereken maddelerin ithalat denetimine ilişkin tebliğ kapsamında özel izne tabi etkin maddeler arasında sayılmıştır.
Piyasa tarafında ise güncel durum şudur: Türkiye’de henüz CBD ve/veya THC etkin maddeli ruhsatlı bir ilaç bulunmamaktadır. Ayrıca Cumhurbaşkanlığının 29 Ekim 2024 tarihli kararı ile ilaç etkin maddesi üretimine ilişkin düzenleme yapılmış; yetiştiricilik, gerektiğinde ülkedeki arz ve talep durumuna göre belirlenecek kotalara tabi tutulmuştur.
| Konu | Durum |
|---|---|
| THC | İthalat denetiminde özel izne tabi etkin madde |
| Ruhsatlı ilaç | CBD ve/veya THC etkin maddeli ruhsatlı ilaç henüz bulunmamaktadır |
| İlaç etkin maddesi üretimi | 29/10/2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararı |
| Kota | Arz ve talep durumuna göre belirlenebilir |
Hukuki Yollar ve Cezai Boyut
Bu alanda idari ve cezai süreçler iç içedir; hangi sürecin işleyeceği ürünün niteliğine ve fiilin ağırlığına göre belirlenir.
| İşlem | Merci | Süre / usul |
|---|---|---|
| Ruhsat başvurusunun reddi | İdare mahkemesi | Altmış gün |
| Ruhsatın askıya alınması | İdare mahkemesi | Altmış gün |
| Yetiştiricilik izninin iptali | İdare mahkemesi | Altmış gün |
| İmha kararı | İdare mahkemesi | Altmış gün |
| Kozmetik bildirimine ilişkin işlem | İdare mahkemesi | Altmış gün |
| Uyuşturucu madde iddiası | Ceza mahkemesi | 2313 sayılı Kanun ve 5237 sayılı Kanun |
| İdareye başvuru | İdari aşama | Dava açma süresi içinde |
| Yürütmenin durdurulması | İdare mahkemesi | İYUK m. 27 |
Savunmada üzerinde durulacak başlıca hususlar:
- THC oranı. Numunenin usulüne uygun alınıp alınmadığı ve analiz sonucunun sınırla ilişkisi.
- Kategori. Ürünün hangi kategoride değerlendirildiği ve bunun bileşimle tutarlılığı.
- Ruhsat kapsamı. Ürünün ruhsata esas formüle uygunluğu.
- Belge talebi. Talep edilen bilgi ve belgelerin süresinde sunulup sunulmadığı.
- Engel hâli. Suç tipleri bakımından değerlendirmenin doğruluğu.
- Yetki. İşlemin doğru bakanlık veya kurumca tesis edilip edilmediği.
- Ölçülülük. Giderilebilir bir eksiklikte doğrudan askı veya imhaya gidilmesi.
Cezai boyutta ise sınır nettir: uyuşturucu etkisi bulunmayan ve tanımlanan kategorilere giren ürünler ruhsat rejimine tabidir; bu sınırın dışına çıkan fiiller ise 2313 sayılı Kanun ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında değerlendirilir. Türkiye, 1961 tarihli Uyuşturucu Maddelere Dair Tek Sözleşme ile 1988 tarihli Birleşmiş Milletler Sözleşmesine taraftır ve bu sözleşmeler kısıtlamaların uluslararası çerçevesini oluşturur.
Sıkça Sorulan Sorular
Kenevirden elde edilen ürünler hangi mevzuata tabi?
31 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik uygulanır. Yönetmelik; 2313 sayılı Kanun başta olmak üzere 1262 sayılı Kanun, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 7223 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Kanun değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?
2313 sayılı Kanunda değişiklik yapan düzenleme 24 Temmuz 2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş; kenevirden elde edilen ve uyuşturucu etkisi bulunmayan ürünlerin ruhsatlandırılması ve takibi Sağlık Bakanlığının yetki alanına alınmıştır.
Yetki nasıl paylaşılmıştır?
Kenevir bitkisinin tarımsal üretimi ve yetiştiriciliği Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı kapsamındadır; ürünlerin işlenmesi, ruhsatlandırılması, elektronik takibi, ihracatı ve satış izinleri ise Sağlık Bakanlığı ve TİTCK yetkisindedir.
Hangi ürün kategorileri var?
Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri olmak üzere dört kategori düzenlenmiştir.
THC sınırı nedir?
Bu ürünlerde THC üst sınırı yüzde 0,3’tür.
Ruhsat başvurusunda hangi şartlar aranır?
Başvuruda bulunan kişi veya şirketin Türkiye’de yerleşik olması, belirli mesleki yeterlilik şartlarını taşıması ve Yönetmelikte belirtilen suç tipleri bakımından engel hâlinin bulunmaması gerekir; bu şartlar TİTCK tarafından araştırılır.
Ruhsat hangi hâllerde askıya alınır?
Ürünün güvenlilik veya kalite kriterlerini karşılamadığının tespiti, ruhsata esas formülden sapma, üretim ve kontrol süreçlerinde mevzuata aykırılık veya TİTCK tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmaması gibi hâllerde askıya alınabilir.
Bu ürünler nereden satılır?
Satış sadece eczanelerden yapılır; tıbbi ve sağlık ürünleri reçetesiz satılamaz ve Reçetem Bilgi Sistemi üzerinden oluşturulan reçete karşılığında temin edilir.
Elektronik takip zorunlu mu?
Evet. Elektronik takip sistemi zorunludur; ayrıca kişisel bakım ürünleri için kozmetik ürün bildirimi şarttır.
Yetiştiricilik izni iptal edilirse ne olur?
İzin belgesinin iptali hâlinde yetiştirilen kenevir bitkisinin tüm kısımları 2313 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir; ayrıca somut olayın niteliğine göre idari yaptırımlar ve ceza hukuku sorumluluğu söz konusu olabilir.
Dosyanızı Değerlendirelim
Bu alan Türkiye’de bir yıl içinde baştan kurulmuştur ve en kritik özelliği, idari ile cezai rejimin yüzde 0,3’lük bir eşikle ayrılmasıdır. Bu eşiğin altında ruhsat, izlenebilirlik ve eczane satışı; üstünde ise 2313 sayılı Kanun ve Türk Ceza Kanunu vardır. İkinci kritik nokta satış kanalıdır: bu ürünler yalnızca eczaneden ve tıbbi ile sağlık ürünleri bakımından yalnızca reçeteyle satılabilir; mevcut internet ve mağaza satışları bu rejim karşısında yeniden değerlendirilmelidir. Bürom; üreticiler, ithalatçılar ve eczaneler için ruhsat süreçleri, uyum değerlendirmesi, askı ve imha kararlarına karşı davalarda hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.
Mevcut ürün ve satış modelinizi yeni rejime göre değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — sağlık ürünleri ve müesseseleri rehberlerinin tamamı
- Kontrole Tabi Maddeler — 2313 sayılı Kanun rejimi ve reçete düzeni
- Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler — bitkisel ürünlerde ruhsat
- Kozmetik Ürün Bildirimi — kişisel bakım ürünlerinde bildirim
- Sağlık Ürünlerinin İnternetten Satışı — satış kanalı yasakları
- İlaç Takip Sistemi (İTS) — elektronik izlenebilirlik karşılaştırması
- Sağlık Beyanı Denetimi — ürün iddialarının sınırı
- Yürütmenin Durdurulması — askı ve imha kararlarında
