Kenevirden elde edilen ürünler, Türkiye’de 2025 ve 2026’da baştan sona yeniden düzenlenen bir alandır. Doksan yıldır uyuşturucu mevzuatının konusu olan bitki, artık iki ayrı rejime bölünmüştür: yetiştiricilik Tarım ve Orman Bakanlığında, ürün safhası ise tamamen Sağlık Bakanlığı ve TİTCK’de. Kural da nettir: bu ürünler yalnızca eczanelerden satılır ve tıbbi ile sağlık ürünleri reçetesiz satılamaz. Bu rehber, yeni rejimi mevzuat dayanaklarıyla ele alır.
Ruhsat, izlenebilirlik ve satış kanalı süreçleriniz için destek
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İçindekiler
- 2313 sayılı Kanun ve 2025-2026 dönüşümü
- Ürün Yönetmeliğinin dayanakları
- Yetki ayrımı: tarla ile ürün
- Dört ürün kategorisi ve tanımları
- THC sınırı
- Ruhsat başvurusu, engel hâli ve itiraz
- Ruhsatın askıya alınması ve iptali
- Satış kanalı ve reçete zorunluluğu
- Elektronik takip, ihracat ve kozmetik bildirimi
- Yetiştiricilik: iller, TMO, kota ve imha
- Kenevir tohumu ve yağı
- Tıbbi ürünler ve klinik araştırma
- Hukuki yollar ve cezai boyut
- Sıkça sorulan sorular
2313 Sayılı Kanun ve 2025-2026 Dönüşümü
Alanın temel kanunu, 24 Haziran 1933 tarihli ve 2435 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanundur. Kenevir yetiştiriciliğini düzenleyen 23. madde 1990’da 3652 sayılı Kanunla bugünkü yapısını almış, birinci fıkrası ise 7557 sayılı Kanunla 2025’te yeniden yazılmıştır. Değişiklikten önce fıkra, çiçek ve yaprak üretimini yalnızca “ilaç etkin maddesi” amacına bağlıyordu; 7557 sayılı Kanunun 9. maddesi bu ibareyi dört ürün kategorisiyle değiştirmiştir.
Bugünkü birinci fıkra, rejimin bütün omurgasını tek fıkrada kurar:
| Konu | 2313 s.K. m. 23/1 hükmü |
|---|---|
| İzin | Lif, tohum ve sap üretimi ile dört ürün kategorisine yönelik çiçek ve yaprak üretimi amaçlı yetiştiricilik Tarım ve Orman Bakanlığının iznine tabidir |
| Yetiştirici | Ürün amaçlı yetiştiricilik Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından yapılır veya yaptırılır; gerektiğinde Cumhurbaşkanınca belirlenen kota doğrultusunda TMO kontrolünde gerçek veya tüzel kişilere yaptırılabilir |
| Yetiştiricilik usulü | Esrar elde edilmesini engelleyecek tedbirler, yetiştirme ve hasat esasları; İçişleri ve Sağlık Bakanlıklarının görüşüyle Tarım ve Orman Bakanlığının yönetmeliğiyle belirlenir |
| Ruhsat ve takip | Ruhsatlandırma ve takip sistemine kayıt işlemleri Sağlık Bakanlığınca gerçekleştirilir |
| Satış | “Bu ürünler sadece eczanelerden satılabilir.” |
| Ürün usulü | İzin, satış, işleme, ihzar ve ihraç esasları; İçişleri ve Tarım ve Orman Bakanlıklarının görüşüyle Sağlık Bakanlığının yönetmeliğiyle belirlenir |
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 24/6/1933 | 2313 sayılı Kanun (RG S. 2435) |
| 29/9/2016 | Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (RG S. 29842); 2026’da yürürlükten kaldırıldı |
| 13/9/2024 | İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik (RG S. 32661); 2026’da yürürlükten kaldırıldı |
| 24/7/2025 | 7557 sayılı Kanun m. 9 ile 2313 m. 23/1 değişikliği (RG S. 32965) |
| 31/1/2026 | Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ve Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik (RG S. 33154) |
Ürün Yönetmeliğinin Dayanakları
Sağlık Bakanlığının 31 Ocak 2026 tarihli Yönetmeliği, 3. maddesine göre 2313 sayılı Kanunun 23. maddesine, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. Tarım ve Orman Bakanlığının yetiştiricilik yönetmeliği ise yalnızca 2313 sayılı Kanunun 23. maddesine dayanır (m. 2).
| Kanun | İşlevi |
|---|---|
| 2313 sayılı Kanun | Kenevir ve uyuşturucu maddelerin kontrolü |
| 1262 sayılı Kanun | Tıbbi müstahzarların ruhsat rejimi |
| 5324 sayılı Kanun | Kişisel bakım ürünlerinin kozmetik rejimi |
| 7223 sayılı Kanun | Ürün güvenliği ve piyasa gözetimi |
Yetki Ayrımı: Tarla ile Ürün
Yeni düzenlemenin en belirgin katkısı, yetki ve sorumlulukların açık biçimde ayrıştırılmasıdır. Buna göre kenevir bitkisinin tarımsal üretimi ve yetiştiriciliği Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı kapsamında yürütülmeye devam ederken; kenevirden elde edilen ürünlerin işlenmesi, ürün hâline getirilmesi, ruhsatlandırılması, elektronik sistemler üzerinden takibi, ihracatı ve satış izinleri tamamen Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşu olan Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yetki alanına bırakılmıştır.
| Aşama | Yetkili | Dayanak |
|---|---|---|
| Yetiştiricilik izni | Tarım ve Orman Bakanlığı (lif, tohum, sap için mülki idare amirliğine; ürün amaçlı için TMO’ya başvuru) | 2313 m. 23/1; Yetiştiricilik Yön. m. 5, 8, 9 |
| Kota | Cumhurbaşkanı belirler; Kota Tahsis Komisyonu dağıtır | Yetiştiricilik Yön. m. 10 |
| Yetiştiricilik sözleşmesi | TMO | Yetiştiricilik Yön. m. 8/6 |
| Üretim yeri izni ve ruhsat | Sağlık Bakanlığı ve TİTCK | Ürün Yön. m. 5, 8, 24 |
| Elektronik takip ve ihracat | TİTCK | Ürün Yön. m. 25, 27-29 |
| Piyasa gözetimi | TİTCK (7223 sayılı Kanun kapsamında) | Ürün Yön. m. 31 |
Dört Ürün Kategorisi ve Tanımları
Yönetmelik, kenevirden elde edilen ürünleri dört başlıkta düzenler: tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri. Bu ürünlerin işlenmesi, ruhsatlandırılması, izlenmesi ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esaslar Yönetmelikle belirlenmiştir.
| Kategori | Tanım (Ürün Yön. m. 4) | Piyasaya arz | Satış |
|---|---|---|---|
| Tıbbi ürün | Hastalığı tedavi edici veya önleyici olarak sunulan ya da farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki gösteren, kannabinoid içeren beşeri tıbbi ürün | Beşeri tıbbi ürün mevzuatına göre ruhsat (m. 24/1) | Eczane ve Reçetem reçetesi |
| Sağlık ürünü | Sağlık ürünleri kullanım kılavuzunda belirlenen oranda kannabinoid içeren ürün | Bu Yönetmeliğe göre TİTCK ruhsatı (m. 5) | Eczane ve Reçetem reçetesi |
| Kişisel bakım ürünü | Kişisel bakım amacıyla kullanılan, en fazla %0,3 THC içeren kozmetik ürün | Kozmetik ürün bildirimi (m. 24/2) | Yalnızca eczane |
| Destek ürünü | Sağlık destek amacıyla kullanılan, en fazla %0,3 THC içeren ürün | Bu Yönetmeliğe göre TİTCK ruhsatı (m. 5) | Yalnızca eczane |
THC Sınırı
Yönetmelik THC’yi “Kenevirden elde edilen uyuşturucu etkiye sahip kannabinoid” olarak tanımlar (m. 4/1-ü). Yüzde 0,3 sınırı her kategori için aynı değildir: kişisel bakım ürünleri ve destek ürünlerinin tanımında en fazla %0,3 THC öngörülür; sağlık ürünlerinde kannabinoid oranı kullanım kılavuzuyla belirlenir; tıbbi ürünler ise beşeri tıbbi ürün olarak kendi ruhsat dosyasına göre değerlendirilir.
| Unsur | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kişisel bakım ve destek ürünü | En fazla %0,3 THC ve uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kannabinoid | Ürün Yön. m. 4/1-j, k; Yetiştiricilik Yön. m. 3 |
| Sağlık ürünü | Kullanım kılavuzunda belirlenen kannabinoid oranı | Ürün Yön. m. 4/1-m |
| İspat | Ruhsat başvurusunda %0,3’ün aşılmadığına dair TSE ISO/IEC 17025 standardını haiz laboratuvar raporu | Ürün Yön. m. 8 |
| İhracat | Belirlenen oranlarda THC içeren ürün ve bileşenlerin ihracatı için Kuruma başvuru | Ürün Yön. m. 25/1 |
| Sınırın aşılması | Ürün tanımdaki kategoriden çıkar; uyuşturucu madde rejimi ve ceza hükümleri gündeme gelir | 2313 s.K.; 5237 s.K. |
Parti analizleri ve tedarikçi taahhütlerinizi gözden geçirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
Ruhsat Başvurusu, Engel Hâli ve İtiraz
Sağlık ve destek ürünlerinde ruhsat zorunludur: “Bu Yönetmelik hükümlerine göre Kurum tarafından ruhsatlandırılmayan kenevirden elde edilen bileşenleri içeren hiçbir sağlık ve destek ürünü piyasaya sunulamaz.” (m. 5). Başvuru sahibinde aranan şartlar 7. maddededir:
| Şart | İçerik | Madde |
|---|---|---|
| Gerçek kişi | En az lisans mezunu olmak ve Türkiye’de mesleğini icra etme yetkisine sahip olmak | m. 7/1-a |
| Ticaret şirketi | Bu vasıfları taşıyan bir gerçek kişiyi “yetkili kişi” sıfatıyla istihdam etmek | m. 7/1-b |
| Engel suçlar | Başvuru sahibi, şirket yöneticileri ve yetkili kişi hakkında; kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, aklama, kaçakçılık ve terör suçlarından kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmaması (TCK m. 53 süreleri geçmiş veya af olsa bile) | m. 7/2-a |
| Uyuşturucu suçları | TCK, 2313 ve 3298 sayılı Kanunlar kapsamındaki uyuşturucu suçlarından devam eden soruşturma veya kovuşturma ya da adli sicil kaydı bulunmaması | m. 7/2-b |
| Araştırma | Şartların sağlanıp sağlanmadığı Kurumca ilgili merciler nezdinde araştırılır | m. 7/2 |
Başvuru elektronik ortamda yapılır ve ön değerlendirmeden geçer; süre, eksiklik veya ücret nedeniyle usulden reddedilebilir (m. 10-11). Esastan red kararı gerekçeli bildirilir; başvuru sahibi bildirimden itibaren kırk beş gün içinde Kuruma itiraz edebilir, itiraz otuz gün içinde değerlendirilir ve sonuç kesindir; esastan ret yeni bir başvuruya engel değildir (m. 16). Ruhsat devri ve başvurunun devri de devralanın aynı şartları taşımasına bağlıdır (m. 21-22).
Ruhsatın Askıya Alınması ve İptali
18. madde, sağlık ve destek ürünlerinde ruhsatın askıya alınmasını gerektiren on üç hâl sayar. Başlıcaları:
| Askı sebebi | Bent |
|---|---|
| Normal kullanım şartlarında zararlı etkilerin ortaya çıkması; etkisizlik veya yetersiz etki | m. 18/1-a, b |
| Ruhsata esas formülden farklı üretim; formül, aktif bileşen miktarı, farmasötik şekil veya ambalajda Kurumun bilgisi ya da onayı dışında değişiklik | m. 18/1-c, ç |
| Piyasa kontrolünde hatalı bulunan ürün için yapılan uyarıya rağmen hatalı üretime devam edilmesi | m. 18/1-e |
| Ambalaj veya kullanma talimatı hükümlerine uyulmaması | m. 18/1-g, ğ |
| Kurum talimatlarına Kurumca belirlenen sürede cevap verilmemesi | m. 18/1-h |
| Ruhsattan itibaren ilk otuz ay içinde ürünün piyasaya sunulmaması veya kesintisiz otuz ay piyasada bulunduğunun belgelenmemesi | m. 18/1-i, j |
| Halk sağlığı açısından önemli ürünün Kurum talebine rağmen altı ay içinde piyasaya arz edilmemesi | m. 18/1-l |
Askı süresince imal edilmiş ürünler Kurum aksine karar vermedikçe piyasaya arz edilemez; askıdaki ürünler Kurumun internet sitesinde ilan edilir (m. 18/2, 18/4). İptal ise 19. maddededir: otuz ay kuralı dışındaki bir sebeple askıya alınan ruhsatta, askı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde askı gerekçesinin aksini ispatlayan belgeler sunulmaz veya bunlar uygun bulunmazsa ruhsat iptal edilir; iptalde üretim durdurulur.
Satış Kanalı ve Reçete Zorunluluğu
Yeni rejimin ticari açıdan en belirleyici hükmü satış kanalıdır: satış sadece eczanelerden yapılır. Bu kural dört kategorinin tamamı için geçerlidir (2313 m. 23/1; Ürün Yön. m. 34). Tıbbi ve sağlık ürünleri ise ayrıca reçetesiz satılamaz.
34. madde hükmü açıktır: “Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri Reçetem Bilgi Sistemi üzerinden oluşturulan reçete karşılığında eczanelerden temin edilebilir, reçetesiz satılamaz.” Aynı maddeye göre izinsiz satan veya satmak üzere bulunduranlar hakkında ilgili mevzuat uygulanır ve ürünlere el konularak imhasına karar verilir.
| Ürün | Satış yeri | Reçete |
|---|---|---|
| Tıbbi ürün | Yalnızca eczane | Zorunlu (Reçetem Bilgi Sistemi) |
| Sağlık ürünü | Yalnızca eczane | Zorunlu (Reçetem Bilgi Sistemi) |
| Kişisel bakım ürünü | Yalnızca eczane | Aranmaz |
| Destek ürünü | Yalnızca eczane | Aranmaz |
| İzinsiz satış veya bulundurma | — | İlgili mevzuat uygulanır; el koyma ve imha |
Elektronik Takip, İhracat ve Kozmetik Bildirimi
Yönetmelik iki ayrı sistem yükümlülüğü getirir. Birincisi geneldir: elektronik takip sistemi zorunludur. İkincisi kategoriye özgüdür: kişisel bakım ürünleri için kozmetik ürün bildirimi şarttır.
| Yükümlülük | Kapsam | Dayanak |
|---|---|---|
| Karekod bildirimi | Sağlık ve destek ürünlerinin karekodları ruhsat sahibince elektronik takip sistemine bildirilir; sistem tekilliği kontrol eder | Ürün Yön. m. 27-28 |
| Hasat sonrası takip | Yetiştiricilikten izinli üretim yerine kadar kenevirin elektronik takibi | Ürün Yön. m. 29 |
| Tahsisat ve stok | Kenevirden elde edilen bileşenlerin yurt içi tahsisatı; aylık stok ve hareket bildirimleri | Ürün Yön. m. 26 |
| Kozmetik bildirimi | Kişisel bakım ürünleri kozmetik mevzuatına göre bildirilir; bildirimsiz ürün piyasaya arz edilemez, 5324 sayılı Kanuna göre işlem ve imha | Ürün Yön. m. 24/2, 24/4 |
| İhracat | Belirlenen oranlarda THC içeren ürünlerin ihracatı Kuruma başvuruya bağlı | Ürün Yön. m. 25 |
| Uluslararası raporlama | Birleşmiş Milletler Uluslararası Uyuşturucu Kontrol Kuruluna raporlama | Ürün Yön. m. 32 |
Yetiştiricilik: İller, TMO, Kota ve İmha
Yetiştiricilik tarafı, Tarım ve Orman Bakanlığının 31/1/2026 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliği ile yeniden düzenlenmiştir. Bu Yönetmelik, 2016 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik ile 2024 tarihli İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (m. 20).
| Konu | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Lif, tohum ve sap | Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve ilçelerinde; başvuru 1 Ocak-1 Nisan arasında mülki idare amirliğine | m. 4, 5 |
| Tıbbi ve sağlık ürünü | TMO Afyon Alkaloidleri Fabrikası sahasında, organize tarım bölgesinde veya Sağlık Bakanlığından üretim yeri izni almış tesislerin bulunduğu ilde; başvuru 1 Ocak-1 Nisan arasında TMO’ya | m. 8/1, 11/1-a |
| Kota | Ürün amaçlı yetiştiricilik Cumhurbaşkanınca belirlenen kota doğrultusunda; tahsisi Kota Tahsis Komisyonu yapar | m. 10 |
| Sözleşme | Yetiştiricilik izni ve üretim yeri izin belgesi sunan kişilerle TMO arasında yetiştiricilik sözleşmesi | m. 8/6 |
| Başlama süresi | Tıbbi ve sağlık ürünü amaçlı izin alanlar on sekiz ay içinde yetiştiriciliğe başlamak zorundadır | m. 19/4 |
İzin belgesinin iptali 19. maddede düzenlenmiştir. Kotayı aşan kök sayısı, izinli alandan fazla ekim veya Yönetmeliğe aykırılık tespit edilirse izin iptal edilir. İkinci fıkra daha da serttir: “TMO ile yetiştiricilik sözleşmesi imzalanmaması ve/veya yetiştiriciliğin herhangi bir aşamasında yetiştiricinin üretimden vazgeçmesi durumunda” kota ve izin belgeleri, Kota Tahsis Komisyonuna bilgi verilerek iptal edilir. İptal hâlinde bitkinin tüm kısımları ve artıkları, tıbbi ve sağlık amaçlı yetiştiricilikte Kontrol Heyeti, diğerlerinde Teknik Ekip nezaretinde tartılarak Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir (m. 19/3). İzinsiz yetiştirilen kenevir de imha edilir ve konu adli mercilere bildirilir (m. 16/2).
Kenevir Tohumu ve Yağı
Uygulamada en çok karışıklık doğuran konu, kenevir tohumu ve tohumdan elde edilen yağın hukuki durumudur. Bu ayrım, uluslararası tanımdan kaynaklanır.
1961 tarihli Uyuşturucu Maddelere Dair Tek Sözleşme, keneviri bitkinin çiçekli veya meyveli üst kısımları olarak tanımlar; üst kısımlar eşlik etmediğinde tohum ve yapraklar bu tanımın dışındadır. 2313 sayılı Kanun da lif, tohum ve sap üretimini çiçek ve yaprak üretiminden ayırır. Ancak bu ayrım “serbestlik” anlamına gelmez: tohum üretimi de izne tabi yetiştiricilikten gelir ve kannabinoid içeren bir ürün, 2026 Yönetmeliğindeki kategorilerden birine girdiğinde eczane kanalına bağlanır.
| Kısım veya ürün | Durum |
|---|---|
| Çiçekli veya meyveli üst kısımlar | Tek Sözleşmedeki kenevir tanımı kapsamında |
| Tohum ve yapraklar | Üst kısımlar eşlik etmediğinde tanım dışında |
| Lif, tohum ve sap üretimi | 21 ilde izinle (Yetiştiricilik Yön. m. 4) |
| Kannabinoid içeren kozmetik veya destek ürünü | Kişisel bakım veya destek ürünü; yalnızca eczane (Ürün Yön. m. 34) |
Tıbbi Ürünler ve Klinik Araştırma
Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, ürün Yönetmeliğinin ruhsat bölümüne değil beşeri tıbbi ürünler mevzuatına tabidir: ruhsatlandırma, varyasyon ve takip bu mevzuata göre yapılır ve Kurumca ruhsatlandırılmayan hiçbir tıbbi ürün piyasaya sunulamaz (m. 24/1). Tıbbi ürün ruhsatı ve kişisel bakım ürünü bildirimi başvurularında, kannabinoidin elde edildiği bitki için alınmış kenevir yetiştiriciliği izin belgesi Kuruma sunulur (m. 24/3). Klinik araştırmalar, 27/5/2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilir (m. 24/5).
| Konu | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Ruhsat | Beşeri tıbbi ürün mevzuatı | Ürün Yön. m. 24/1 |
| Hammadde belgesi | Kenevir yetiştiriciliği izin belgesi | Ürün Yön. m. 24/3 |
| Klinik araştırma | Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik (RG 27/5/2023, S. 32203) | Ürün Yön. m. 24/5 |
| Satış | Yalnızca eczane, Reçetem reçetesiyle | Ürün Yön. m. 34 |
Hukuki Yollar ve Cezai Boyut
Bu alanda idari ve cezai süreçler iç içedir; hangi sürecin işleyeceği ürünün niteliğine ve fiilin ağırlığına göre belirlenir.
| İşlem | Merci | Süre / usul |
|---|---|---|
| Ruhsat başvurusunun esastan reddi | Kuruma itiraz; idari yargı yolu | İtiraz bildirimden itibaren kırk beş gün, Kurum kararı otuz gün (Ürün Yön. m. 16); dava İYUK m. 7 |
| Ruhsatın askıya alınması veya iptali | İdare mahkemesi | Altmış gün (İYUK m. 7) |
| Yetiştiricilik izninin iptali ve imha | İdare mahkemesi | Altmış gün; imha öncesi yürütmenin durdurulması |
| Kozmetik bildirimsiz ürüne ilişkin işlem | Ürün Yön. m. 24/4 uyarınca 5324 sayılı Kanun yolu | Kanundaki yola göre |
| İzinsiz veya fazla alanda ekim | Ceza mahkemesi | En az elli gün adli para cezası (2313 m. 23, izin ihlaline ilişkin fıkra) |
| Esrar elde etmek amacıyla ekim | Ceza mahkemesi | Dört-on iki yıl hapis ve beş yüz-on bin gün adli para; münhasıran kendi kullanımı için bir-üç yıl (2313 m. 23, esrar amaçlı ekime ilişkin fıkra) |
| Uyuşturucu madde suçları | Ceza mahkemesi | 5237 s.K. m. 188, 191 |
| Yürütmenin durdurulması | İdare mahkemesi | İYUK m. 27 |
Savunmada üzerinde durulacak başlıca hususlar:
- THC oranı. Numunenin usulüne uygun alınıp alınmadığı ve analiz sonucunun sınırla ilişkisi.
- Kategori. Ürünün hangi kategoride değerlendirildiği ve bunun bileşimle tutarlılığı.
- Ruhsat kapsamı. Ürünün ruhsata esas formüle uygunluğu.
- Cevap süresi. Kurumun talimatında süre belirlenip belirlenmediği ve cevabın süresinde verilip verilmediği (m. 18/1-h).
- Altı ay. Askıdan sonra sunulan açıklayıcı belgelerin iptal öncesinde değerlendirilip değerlendirilmediği (m. 19/1-a).
- Engel hâli. Mahkûmiyetin 7. maddede sayılan suçlardan olup olmadığı ve kesinleşip kesinleşmediği.
- Yetki. İşlemin doğru bakanlık veya kurumca tesis edilip edilmediği.
- Ölçülülük. Giderilebilir bir eksiklikte doğrudan askı veya imhaya gidilmesi.
Cezai boyutta ise sınır nettir: uyuşturucu etkisi bulunmayan ve tanımlanan kategorilere giren ürünler ruhsat rejimine tabidir; bu sınırın dışına çıkan fiiller ise 2313 sayılı Kanun ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında değerlendirilir (bkz. uyuşturucu imal etme suçu, TCK m. 188/1). Kişisel bakım ürünlerinde 5324 sayılı Kanuna dayanan işlemlere karşı yol için kozmetik cezasına itiraz rehberine bakılabilir. Uluslararası çerçeveyi 1961 tarihli Uyuşturucu Maddelere Dair Tek Sözleşme oluşturur; ürün Yönetmeliğinin 32. maddesindeki raporlama yükümlülüğü de bu çerçevenin uzantısıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kenevirden elde edilen ürünler hangi mevzuata tabi?
Temel hüküm 2313 sayılı Kanunun 7557 sayılı Kanunla değişik 23. maddesidir. Ürün tarafında Sağlık Bakanlığının, yetiştiricilik tarafında Tarım ve Orman Bakanlığının 31/1/2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikleri uygulanır.
Kanun değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?
7557 sayılı Kanun 24/7/2025 tarihli ve 32965 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanunun 9. maddesi 2313 sayılı Kanunun 23. maddesinin birinci fıkrasını değiştirerek ruhsat ve takip işlemlerini Sağlık Bakanlığına vermiş ve bu ürünlerin sadece eczanelerden satılabileceğini hükme bağlamıştır.
Yetki nasıl paylaşılmıştır?
Kenevir bitkisinin tarımsal üretimi ve yetiştiriciliği Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı kapsamındadır; ürünlerin işlenmesi, ruhsatlandırılması, elektronik takibi, ihracatı ve satış izinleri ise Sağlık Bakanlığı ve TİTCK yetkisindedir.
Hangi ürün kategorileri var?
Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri olmak üzere dört kategori düzenlenmiştir.
THC sınırı nedir?
Kişisel bakım ve destek ürünlerinin tanımında en fazla %0,3 THC öngörülmüştür. Sağlık ürünlerinde kannabinoid oranı kullanım kılavuzuyla belirlenir; tıbbi ürünler beşeri tıbbi ürün olarak kendi ruhsat dosyasına göre değerlendirilir.
Ruhsat başvurusunda hangi şartlar aranır?
Gerçek kişinin en az lisans mezunu olması ve Türkiye’de mesleğini icra yetkisine sahip olması; şirketin bu vasıfta bir yetkili kişi istihdam etmesi gerekir. Başvuru sahibi, yöneticiler ve yetkili kişi hakkında 7. maddede sayılan suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyet ve uyuşturucu suçlarından devam eden soruşturma, kovuşturma veya sicil kaydı bulunmamalıdır.
Ruhsat hangi hâllerde askıya alınır?
Zararlı etki, etkisizlik, onaysız formül değişikliği, hatalı üretime devam, Kurum talimatlarına süresinde cevap verilmemesi veya ruhsattan sonraki otuz ay içinde ürünün piyasaya sunulmaması gibi on üç hâlde askıya alınır (m. 18). Altı ay içinde aksi ispatlanmazsa ruhsat iptal edilir (m. 19).
Bu ürünler nereden satılır?
Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri sadece eczanelerde satılır. Tıbbi ve sağlık ürünleri ayrıca Reçetem Bilgi Sistemi üzerinden oluşturulan reçete karşılığında temin edilebilir; izinsiz satılan ürünlere el konularak imhasına karar verilir (m. 34).
Hangi illerde kenevir yetiştirilebilir?
Lif, tohum ve sap amaçlı yetiştiricilik 21 ilde yapılır: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak. Tıbbi ve sağlık ürünü amaçlı yetiştiricilik ise TMO Afyon Alkaloidleri Fabrikası sahasında, organize tarım bölgesinde veya üretim yeri izinli tesislerin bulunduğu ilde yapılır.
Ruhsat başvurusu reddedilirse ne yapılır?
Esastan red kararına bildirimden itibaren kırk beş gün içinde Kuruma itiraz edilir; Kurum otuz gün içinde karar verir ve bu karar kesindir. Esastan red, yeniden başvuruya engel değildir (m. 16).
Yetiştiricilik izni iptal edilirse ne olur?
Kota aşımı, fazla alanda ekim, Yönetmeliğe aykırılık, TMO ile sözleşme imzalanmaması veya üretimden vazgeçilmesi hâlinde izin iptal edilir; bitkinin tüm kısımları ve artıkları tartılarak Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir (Yetiştiricilik Yön. m. 19).
Dosyanızı Değerlendirelim
Bu alan Türkiye’de bir yıl içinde baştan kurulmuştur ve en kritik özelliği, idari ile cezai rejimin yüzde 0,3’lük bir eşikle ayrılmasıdır. Bu eşiğin altında ruhsat, izlenebilirlik ve eczane satışı; üstünde ise 2313 sayılı Kanun ve Türk Ceza Kanunu vardır. İkinci kritik nokta satış kanalıdır: bu ürünler yalnızca eczaneden ve tıbbi ile sağlık ürünleri bakımından yalnızca reçeteyle satılabilir; mevcut internet ve mağaza satışları bu rejim karşısında yeniden değerlendirilmelidir. Bürom; üreticiler, ithalatçılar ve eczaneler için ruhsat süreçleri, uyum değerlendirmesi, askı ve imha kararlarına karşı davalarda hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.
Mevcut ürün ve satış modelinizi yeni rejime göre değerlendirelim
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15
İlgili Rehberler
- TİTCK Rehberi — sağlık ürünleri ve müesseseleri rehberlerinin tamamı
- Kontrole Tabi Maddeler — 2313 sayılı Kanun rejimi ve reçete düzeni
- Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler — bitkisel ürünlerde ruhsat
- Kozmetik Ürün Bildirimi — kişisel bakım ürünlerinde bildirim
- Sağlık Ürünlerinin İnternetten Satışı — satış kanalı yasakları
- İlaç Takip Sistemi (İTS) — elektronik izlenebilirlik karşılaştırması
- Sağlık Beyanı Denetimi — ürün iddialarının sınırı
- Yürütmenin Durdurulması — askı ve imha kararlarında
- Takviye Edici Gıda mı, İlaç mı? — sınır ürün sınıflandırması ve TİTCK görüşüne itiraz
- CBD Yağı Satmak veya Bulundurmak Suç mu? — eczane kuralı, THC sınırı ve TCK 188–191
- Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünlerde 2026 Değişikliği — tıbbi bitki çayları, endemik bitkiler ve beş yıllık geçiş
