İlaçta Varyasyon: Tip IA, IB ve II Değişiklikler, Süreler ve Yaptırım
05 Eylül 2026

İlaçta Varyasyon: Tip IA, IB ve II Değişiklikler, Süreler ve Yaptırım

Bir ilacın ruhsatı, alındığı gün donmuş bir belge değildir. Üretim yeri, formülasyon, ambalaj, kısa ürün bilgisi ya da ürün adı değiştiğinde bu değişikliğin ruhsata yansıtılması gerekir. Bu işlemin adı varyasyondur ve kendi yönetmeliği vardır. Sistemin en kritik yönü ise şudur: bazı değişiklikler yalnızca Kurum onayından sonra uygulamaya geçirilebilir; onay beklenmeden yapılan bir değişiklik, ürünü ruhsatına aykırı hâle getirir. Bu rehber, varyasyon rejimini mevzuat dayanaklarıyla ele alır.

2005 tarihli düzenleme yürürlükte değildir. Alanın güncel metni, 18 Aralık 2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünlerdeki Varyasyonlara Dair Yönetmeliktir. Yönetmeliğin 23. maddesi, 23/5/2005 tarihli ve 25823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ruhsatlandırılmış veya Ruhsatlandırma Başvurusu Yapılmış Beşeri Tıbbi Ürünlerdeki Değişikliklere Dair Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. 24. maddeye göre mülga Yönetmeliğe diğer mevzuatla yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Varyasyon sınıflandırmanız ve takviminiz için destek

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İçindekiler

Mevzuat Çerçevesi ve Avrupa Birliği Uyumu

Yönetmelik, Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır. 25. maddesi bunu açıkça belirtir: Yönetmelik, 24/11/2008 tarihli ve (AT) 1234/2008 sayılı Beşeri Tıbbi Ürünlerin ve Veteriner Tıbbi Ürünlerinin Ruhsat Koşullarında Yapılan Varyasyonların İncelenmesine Dair Komisyon Tüzüğü ve 6/11/2001 tarihli ve 2001/83/AT sayılı Beşeri Tıbbi Ürünler Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş (m. 26) ve hükümlerini Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı yürütmektedir (m. 27). Yönetmelik sonradan da değiştirilmiştir; 26/12/2023 tarihli ve 32411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle 4. maddenin birinci fıkrasına yeni bir bent eklenmiş ve diğer bentler teselsül ettirilmiştir.

KonuDüzenleme
Varyasyon rejimiRuhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünlerdeki Varyasyonlara Dair Yönetmelik (RG 18/12/2021, S. 31693)
Mülga metinRuhsatlandırılmış veya Ruhsatlandırma Başvurusu Yapılmış Beşeri Tıbbi Ürünlerdeki Değişikliklere Dair Yönetmelik (RG 23/5/2005, S. 25823)
DeğişiklikRG 26/12/2023, S. 32411
Avrupa Birliği kaynağı(AT) 1234/2008 sayılı Komisyon Tüzüğü ve 2001/83/AT sayılı Direktif
Ruhsat rejimiBeşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği (RG 11/12/2021, S. 31686)
Ambalaj ve talimatBeşeri Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği (RG 25/4/2017, S. 30048)
KılavuzlarYönetmeliğin 17. maddesine istinaden hazırlanan kılavuzlar
Yaptırım5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuat
Yargı yolu2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
Atıf kuralı, eski metne yapılan göndermeleri kurtarır. Yönetmeliğin 24. maddesi, mülga Yönetmeliğe diğer mevzuatla yapılan atıfların bu Yönetmeliğe yapılmış sayılacağını düzenler. Nitekim Kurumun bazı duyuru ve kılavuzlarında hâlâ eski Yönetmeliğin adı geçebilmektedir; bu atıflar güncel metne yapılmış sayılır. Buna karşılık bir işlemin doğrudan mülga Yönetmelik hükmüne dayandırılması farklı bir meseledir ve savunmada ileri sürülebilir.

Varyasyon Nedir, Neyi Kapsar?

Yönetmeliğin amaç maddesi, kapsamı geniş biçimde çizer. Buna göre varyasyon rejimi; beşeri tıbbi ürünün ruhsatını ve kısa ürün bilgilerini etkileyen koşullarda, yükümlülüklerde veya kısıtlamalarda veya kısa ürün bilgilerinde yapılan değişiklikler ile bunlarla bağlantılı olarak ambalaj bilgilerinde veya kullanma talimatında yapılan değişiklikleri kapsar.

Değişiklik alanıÖrnek
Ruhsat koşullarıÜretim yeri, üretici, ruhsat sahibi bilgileri
YükümlülüklerRuhsata bağlanan taahhütler
KısıtlamalarKullanıma ilişkin sınırlamalar
Kısa ürün bilgisiEndikasyon, doz, kontrendikasyon, advers etki bölümleri
Ambalaj bilgileriAmbalaj üzerindeki zorunlu bilgiler
Kullanma talimatıHastaya yönelik metin
KaliteFormülasyon, spesifikasyon, analiz metodu, raf ömrü

Bu kapsam, ürün yaşam döngüsünün neredeyse tamamını kapsar. Pratikte varyasyon gerektiren tipik durumlar şunlardır: üretim yerinin değişmesi veya ikinci bir üretim yeri eklenmesi, hammadde tedarikçisinin değişmesi, raf ömrünün uzatılması, ambalaj boyutunun değişmesi, ürün adının değişmesi, ruhsat sahibinin unvan değişikliği, kısa ürün bilgisine yeni bir advers etkinin eklenmesi ve analiz metodunun güncellenmesi.

Değişiklik yapmamak da bir ihlal olabilir. Varyasyon yalnızca firmanın istediği değişiklikleri kapsamaz; güvenlilik verilerinden doğan güncellemeler de bu yolla ruhsata yansıtılır. Nitekim Yönetmelik, varyasyonun uygulanmamasının ürün için kalite, güvenlilik ve etkililik sorunları oluşturduğu hâller için ayrı bir işlem öngörür. Yani gerekli bir varyasyonun yapılmaması, yapılmaması gereken bir değişikliğin yapılması kadar risklidir.

Üçlü Sınıflandırma: Tip IA, IB ve II

Yönetmeliğin 5. maddesi, varyasyonları üç kategoriye ayırır: Tip IA küçük varyasyon, Tip IB küçük varyasyon ve Tip II büyük varyasyon.

TipNitelikUygulamaya geçiş
Tip IAKüçük varyasyonBildirim esaslı
Tip IBKüçük varyasyonKurum onayı veya bildirimin kabul edilmiş sayılacağı sürenin sonu
Tip IIBüyük varyasyonYalnızca Kurum onayından sonra

Sınıflandırma, yalnızca bir isimlendirme meselesi değildir; sürecin tamamını belirler: sunulacak belge seti, değerlendirme süresi ve en önemlisi değişikliğin ne zaman fiilen uygulanabileceği.

Yanlış sınıflandırma, sürecin tamamını geçersiz kılar. Tip II olması gereken bir değişikliğin Tip IA olarak bildirilmesi, hem başvurunun reddine hem de bu arada yapılan üretimin ruhsata aykırı sayılmasına yol açar. Bu nedenle sınıflandırma çalışması, değişiklik kararı alınmadan önce yapılmalı ve gerekçesi yazılı olarak kayda geçirilmelidir. Denetimde sorulan soru “bu değişikliği neden bu tipte bildirdiniz” olduğunda, tek dayanak bu kayıt olacaktır.

Sınıf Nasıl Belirlenir?

Yönetmeliğin 5. maddesi, sınıflandırmada izlenecek prosedürü de gösterir. Buna göre çeşitleme olmayan varyasyonlar için Ek-2’de belirtilen sınıflandırma geçerlidir.

Ek-2, varyasyon türlerini tek tek sayan ve her biri için tipini gösteren bir listedir. Uygulamada başvuru hazırlığının ilk adımı, yapılacak değişikliğin bu listede karşılığının bulunmasıdır.

AdımYapılacakKaynak
1Değişikliğin çeşitleme olup olmadığının belirlenmesiYönetmelik tanımları
2Ek-2 listesinde karşılığının aranmasıEk-2
3Bulunamazsa kılavuzlara bakılmasım. 17’ye istinaden hazırlanan kılavuzlar
4Kurumun öngörülemeyen varyasyonlara ilişkin tavsiyesine bakılmasıKurum resmî internet sayfası
5Yine belirlenemezseTip IB küçük varyasyon kabul edilir

Bu beş adımlı yapı, sınıflandırmanın keyfî olmadığını gösterir. Bir başvurunun sınıf yönünden reddedilmesi hâlinde, savunmada bu adımların sırasıyla izlendiğinin gösterilmesi gerekir.

Ek-2 taramanızı ve gerekçenizi kayda geçirin

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

Öngörülemeyen Varyasyonlar ve Tip IB Karinesi

Yönetmeliğin en pratik hükümlerinden biri, sınıfı belirlenemeyen değişiklikler için getirdiği varsayılan kuraldır. 5. maddenin ilgili bendine göre; çeşitleme olmayan ve bu Yönetmelikte belirtilen hususlara göre sınıfı tespit edilemeyen bir varyasyon, 17. maddeye istinaden hazırlanan kılavuzlar ve Kurum resmî internet sayfasında yayımlanan öngörülemeyen varyasyonlara ilişkin tavsiye yardımıyla da belirlenemiyorsa, Tip IB küçük varyasyon olarak kabul edilir.

Bu bir karine hükmüdür ve firma lehinedir. Sınıfı belirlenemeyen bir değişikliğin varsayılan olarak Tip IB sayılması, belirsizliğin firmaya en ağır kategori olarak yansıtılmasını önler. Bir başvurunun “bu aslında Tip II’dir” gerekçesiyle reddedilmesi hâlinde, idarenin bunu Ek-2, kılavuzlar veya öngörülemeyen varyasyon tavsiyesi üzerinden göstermesi gerekir; gösteremiyorsa karine devreye girer. Bu, dilekçede doğrudan ileri sürülebilecek somut bir dayanaktır.

Kurumun internet sayfasında yayımlanan öngörülemeyen varyasyonlara ilişkin tavsiye, sistemin esnek yanıdır. Ek-2’de karşılığı bulunmayan yeni tür değişiklikler bu yolla sınıflandırılır. Başvuru öncesinde bu tavsiyenin güncel hâlinin kontrol edilmesi ve kontrol tarihinin kayda geçirilmesi yerinde olur.

Ne Zaman Uygulamaya Geçilebilir?

Varyasyon rejiminin en kritik sorusu budur: değişiklik ne zaman fiilen hayata geçirilebilir? Cevap tipe göre değişir.

Tip IB varyasyonlar yalnızca Kurum tarafından onaylanınca veya bildirimin kabul edilmiş sayılacağı süre sonunda uygulamaya geçilebilir. Tip II büyük varyasyonlar için ise yalnızca Kurum tarafından onaylandıktan sonra uygulamaya geçilebilir.

TipUygulamaya geçiş anıRisk
Tip IBOnay veya bildirimin kabul edilmiş sayılacağı sürenin dolmasıSürenin yanlış hesaplanması
Tip IIYalnızca onaydan sonraOnay beklenmeden üretime geçilmesi
İstisnai hâllerHalk sağlığını etkileyen pandemi gibi durumlarda Kurum yeni düzenlemeler getirebilirGeçici düzenlemelerin takibi
Onay beklenmeden yapılan üretim, ruhsata aykırı üretimdir. Tip II varyasyonlarda kural nettir: onaydan önce uygulamaya geçilemez. Onay beklenmeden değiştirilen bir formülasyonla veya yeni bir üretim yerinde üretilen seriler, ruhsat koşullarına uygun olmadığından hem seri serbest bırakma hem de piyasa denetimi bakımından sorun doğurur. Ticari baskıyla alınan “nasılsa onaylanır” kararı, sonradan geri çekme sürecine dönüşebilir.

Halk sağlığını etkileyen olağanüstü durumlar için Yönetmelik bir esneklik öngörür: pandemi gibi hâllerde Kurum, varyasyonların uygulamaya geçilmesi konusunda yeni düzenlemeler getirebilir. Bu tür dönemlerde Kurum duyurularının düzenli izlenmesi gerekir.

Barkod Değişikliği ve Altı Aylık Geçiş

Uygulamada en çok mali etki doğuran konulardan biri, barkod değişikliğine yol açan varyasyonlardır. Yönetmelik bu hâl için bir geçiş kuralı getirir: barkod değişikliğine neden olan varyasyonlarda, ilgili varyasyonun onaylandığı tarihten itibaren altı ay süre ile eski barkotlu ürünlerin üretilmesine ve piyasaya sunulmasına izin verilir. Bu ürünler, son kullanım tarihleri sona erene kadar serbestçe piyasada bulundurulabilir.

AşamaKuralSüre
OnayVaryasyonun onaylanması
Üretim ve arzEski barkotlu ürünlerin üretilmesi ve piyasaya sunulmasıOnaydan itibaren altı ay
Piyasada bulundurmaBu ürünlerin serbestçe piyasada bulundurulmasıSon kullanma tarihine kadar
İki süre birbirine karıştırılmamalıdır. Altı aylık süre üretim ve piyasaya sunma içindir; piyasada bulundurma ise son kullanma tarihine kadar serbesttir. Yani altı ay dolduğunda depodaki ürünlerin toplatılması gerekmez; yalnızca yeni üretim ve arz durur. Bu ayrımın yanlış anlaşılması, gereksiz stok imhasına veya tersine, süresi dolduğu hâlde eski barkotla üretime devam edilmesine yol açar. Stok planlaması, altı aylık pencerenin başlangıç tarihi esas alınarak yapılmalıdır.

Barkod değişikliği aynı zamanda İlaç Takip Sistemi tarafını da etkiler. Yeni barkodun sisteme tanımlanması, eski barkodun akıbeti ve geçiş dönemindeki bildirimlerin doğru yürütülmesi ayrıca planlanmalıdır.

Kılavuzlar ve Dosya Şartları

Yönetmeliğin 17. maddesi, uygulamanın kılavuzlarla ayrıntılandırılmasına dayanak oluşturur. Bu çerçevede hazırlanan kılavuzlar, özellikle Tip IA ve Tip IB bildirimleri için dosya şartlarını gösterir.

Kurumun uygulamasında, başvuru türüne göre istenen belgeler de farklılaşır. Örneğin Kurum duyurusunda belirtildiği üzere; satış izni için başvurulan ürünün numunesi ve numuneye ilişkin tüm materyaller ile ürün piyasaya sunulmadan önce görsel kalite kontrolü gerektiren varyasyon başvurularında bu materyaller fiziki olarak istenmektedir.

KonuUygulama
Dosya şartlarıTip IA ve Tip IB bildirimleri için kılavuzda gösterilir
Görsel kalite kontrolüGerektiren varyasyon başvurularında numune ve materyaller fiziki olarak istenir
Eski tip ruhsatlar1/3/2016 öncesinde düzenlenen ruhsatların elektronik sureti istenebilir
Sertifikalı ruhsatlar1/3/2016 sonrasında düzenlenenler için ruhsat örneği istenmez
Görsel kalite kontrolü, ambalaj varyasyonlarında takvimi uzatır. Ambalaj tasarımını etkileyen varyasyonlarda numunenin fiziki olarak sunulması gerekebildiğinden, süreç yalnızca belge yüklemekle tamamlanmaz. Basım takvimi ile başvuru takvimi arasında bir sıralama sorunu doğar: numune için basım gerekir, ancak onay alınmadan seri üretime geçilemez. Bu nedenle deneme baskısı ve seri üretim aşamaları ayrı planlanmalıdır.

Yaptırım: TCK ve Ruhsat Tedbirleri

Yönetmeliğin 22. maddesi, aykırılık hâlinde uygulanacak hükümleri iki fıkrada düzenler.

Birinci fıkraya göre: bu Yönetmelik hükümlerine uymayanlar hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

İkinci fıkra ise ayrı bir hâli düzenler: varyasyonun uygulanmamasının ilgili beşeri tıbbi ürün için kalite, güvenlilik ve etkililik sorunları oluşturduğu durumlarda, Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliğinin 22. maddesi doğrultusunda işlem başlatılır.

HâlSonuçDayanak
Yönetmelik hükümlerine uymama5237 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatVaryasyon Yönetmeliği m. 22/1
Varyasyonun uygulanmaması ve bunun kalite, güvenlilik veya etkililik sorunu doğurmasıRuhsatlandırma Yönetmeliğinin 22. maddesi doğrultusunda işlemVaryasyon Yönetmeliği m. 22/2
Ruhsata aykırı üretimSeri serbest bırakma ve piyasa denetimi sorunlarıİlgili mevzuat
Geri çekme gerektiren hâlGeri çekme rejimiGeri Çekme Yönetmeliği
İkinci fıkra, ihmali de yaptırıma bağlar. Hüküm, aykırılığı yalnızca “yanlış varyasyon yapmak” olarak görmez; varyasyonun uygulanmamasını da ayrı bir hâl olarak düzenler ve ruhsat tedbirlerine yol açabileceğini belirtir. Güvenlilik verisi doğduğu hâlde kısa ürün bilgisinin güncellenmemesi, tipik bir örnektir. Bu nedenle farmakovijilans süreçleri ile varyasyon süreçlerinin birbirine bağlı çalışması gerekir.

Uygulamada Tipik Hatalar

Varyasyon dosyalarında tekrarlanan hatalar şunlardır:

  • Erken uygulama. Tip II varyasyonda onay beklenmeden üretime geçilmesi.
  • Sınıf hatası. Ek-2 taraması yapılmadan sınıf belirlenmesi.
  • Kapsam aşımı. Bir varyasyon kapsamında, o varyasyonun etkilemediği alanlarda da değişiklik yapılması.
  • Metin uyumsuzluğu. Kısa ürün bilgisi güncellendiği hâlde kullanma talimatının güncellenmemesi.
  • Barkod geçişi. Altı aylık üretim penceresi ile son kullanma tarihine kadar bulundurma serbestisinin karıştırılması.
  • İhmal. Güvenlilik verisinden doğan güncellemenin varyasyona bağlanmaması.
  • Sürüm yönetimi. Onaylı metin ile basımda kullanılan metnin eşleştirilememesi.
Kapsam aşımı, ambalaj tarafında da aynı sonucu doğurur. Ambalaj ve kullanma talimatı uygulamasında da kural, bir varyasyona bağlı değişiklikte yalnızca o varyasyonun etkilediği alanın değiştirilmesidir. “Fırsat bulunmuşken” eklenen düzeltmeler, değişikliği varyasyon kapsamı dışına çıkarır ve ayrı bir başvuru gerektirir. Bu, sürecin en sık gecikme sebeplerindendir.

Karara Karşı Hukuki Yollar

Varyasyon başvurusunun reddi, sınıflandırmaya ilişkin kararlar, eksiklik değerlendirmeleri ve buna bağlı ruhsat tedbirleri kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlemdir. 2577 sayılı Kanunun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca iptal davasına konu edilir.

İşlemMerciSüreDayanak
Varyasyon başvurusunun reddiİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Sınıflandırmaya ilişkin kararİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Ruhsat tedbiri veya müeyyideİdare mahkemesiAltmış günİYUK m. 2, m. 7
Yetkili mahkemeİşlemi yapan idari merciin bulunduğu yerİYUK m. 32
İdareye başvuruİdari aşamaDava açma süresi içindeİYUK m. 11/1
Zımni retOtuz günİYUK m. 11/2 (7331 s.K. ile değişik)
Yürütmenin durdurulmasıİdare mahkemesiDilekçeyle veya sonradanİYUK m. 27

Dilekçede ileri sürülecek başlıca iptal sebepleri:

  • Mülga metne dayanma. Kararın 2005 tarihli mülga Yönetmelik hükmüne dayandırılması.
  • Sınıflandırma. Ek-2, kılavuzlar ve öngörülemeyen varyasyon tavsiyesi sırasıyla değerlendirilmeden sınıf belirlenmesi.
  • Tip IB karinesi. Sınıfı belirlenemeyen bir varyasyonun Tip IB sayılması gerekirken üst kategoriye alınması.
  • Kapsam. Varyasyonun etkilediği alanla sınırlı bir değişikliğin kapsam dışı sayılması.
  • Gerekçesizlik. Ret kararında hangi belgenin veya verinin yetersiz bulunduğunun gösterilmemesi.
  • Ölçülülük. Eksikliğin tamamlanmasına imkân tanınmadan doğrudan ret veya tedbir kararı verilmesi.

Yürütmenin durdurulması talebinde İYUK m. 27 uyarınca işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartları birlikte aranır. Varyasyon dosyalarında zarar; onay gecikmesi nedeniyle üretim planının durması, yeni üretim yerine geçilememesi, hammadde tedarikinde kesinti ve buna bağlı olarak ürünün piyasada bulunurluğunun etkilenmesi üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Varyasyon İşlemlerine Karşı Yargı Yolu

Varyasyon başvurusunun reddi, eksik görülmesi veya ruhsata ilişkin bir yaptırım uygulanması idari işlem niteliğindedir. Bu işlemlere karşı izlenecek yol genel idari yargı rejimine tabidir.

Başvuru ve dava çerçevesi
KonuKuralMadde
Dava süresiÖzel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi, Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gündür2577 s.K. m.7
BaşlangıçSüre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar2577 s.K. m.7
Üst makama başvuruDava açmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi istenebilir; başvuru dava süresini durdurur2577 s.K. m.11
Zımnî retAltmış gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır2577 s.K. m.10, m.11
Yürütmenin durdurulmasıTelafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde2577 s.K. m.27
Düzenleyici işlemDayanak düzenleyici işlemin iptali, bireysel işleme karşı açılan davayla birlikte istenebilir
Tam yargıİdari işlem veya eylemden doğan zararda tazminat talebi2577 s.K. m.12-13
Ürün mevzuatıRuhsatlandırma ve ruhsat sonrası değişikliklere ilişkin yükümlülükler ilgili kanun ve düzenlemelerde yer alır1262 s.K.

Altıncı satır, sektör dosyalarında sıkça kullanılan tekniktir: bir kılavuz veya düzenleyici metne dayanılarak tesis edilen bireysel işleme karşı dava açılırken, dayanak metnin iptali de birlikte istenebilir. Böylece aynı sorunun her başvuruda tekrar gündeme gelmesi önlenir.

Uygulama tarihi, yaptırım riskinin doğduğu andır. Varyasyon sınıfına göre değişikliğin ne zaman uygulanmaya başlanabileceği farklıdır; bildirim yapılmadan veya onay alınmadan uygulamaya geçilmesi, ürünün ruhsatına aykırı üretim veya piyasaya arz sonucunu doğurur. Bu nedenle sınıflandırmanın doğru yapılması yalnızca usul değil, sorumluluk meselesidir; sınıf konusunda tereddüt varsa yazılı görüş talep edilmeli ve cevap dosyada saklanmalıdır.

Başvuru Dosyasında Denetlenecekler

Varyasyon dosyalarının reddedilme sebeplerinin büyük bölümü esasa değil, dosya içeriğine ilişkindir.

Dosya bileşenleri
Bileşenİşlevi
Sınıflandırma gerekçesiDeğişikliğin hangi tipe girdiğini ve dayanağını gösterir
Değişiklik tanımıMevcut ve önerilen durumun karşılaştırmasını içerir
Destekleyici veriSınıfın gerektirdiği teknik ve bilimsel belgeler
Etki değerlendirmesiKalite, güvenlilik ve etkililiğe etkisinin analizi
Ambalaj ve etiketDeğişikliğin ürün bilgilerine yansımaları
BarkodBarkod değişikliği gerekiyorsa geçiş takvimi
Uygulama planıDeğişikliğin hangi partiden itibaren uygulanacağı
Yazışma kaydıKurum ile yapılan tüm yazışmaların tarih sırasıyla saklanması

Son satır, sonraki uyuşmazlıkların çoğunu önler: sınıflandırma ve uygulama zamanına ilişkin sözlü görüşmeler dosyada karşılık bulmaz. Her görüşün yazılı olarak alınması, hem başvurunun hem de olası bir yaptırıma karşı savunmanın dayanağıdır.

Ürün tanıtımı için reçeteye tabi ve reçetesiz ilaçlar rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Varyasyon hangi mevzuata tabi?

18 Aralık 2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünlerdeki Varyasyonlara Dair Yönetmelik uygulanır. Bu Yönetmeliğin 23. maddesi, 23/5/2005 tarihli ve 25823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki Yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır.

Eski yönetmeliğe yapılan atıflar ne olacak?

Yönetmeliğin 24. maddesine göre, mülga Yönetmeliğe diğer mevzuat ile yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Varyasyon türleri nelerdir?

Yönetmeliğin 5. maddesine göre varyasyonlar; Tip IA küçük varyasyon, Tip IB küçük varyasyon ve Tip II büyük varyasyon olarak sınıflandırılır.

Sınıf nasıl belirlenir?

Çeşitleme olmayan varyasyonlar için Ek-2’deki sınıflandırma geçerlidir. Sınıfı tespit edilemeyen bir varyasyon, 17. maddeye istinaden hazırlanan kılavuzlar ve Kurum resmî internet sayfasında yayımlanan öngörülemeyen varyasyonlara ilişkin tavsiye yardımıyla da belirlenemiyorsa Tip IB küçük varyasyon olarak kabul edilir.

Tip II varyasyonda ne zaman uygulamaya geçilir?

Tip II büyük varyasyonlar için yalnızca Kurum tarafından onaylandıktan sonra uygulamaya geçilebilir.

Tip IB varyasyonda durum nedir?

Tip IB varyasyonlar yalnızca Kurum tarafından onaylanınca veya bildirimin kabul edilmiş sayılacağı süre sonunda uygulamaya geçilebilir.

Barkod değişikliğinde geçiş süresi var mı?

Evet. Barkod değişikliğine neden olan varyasyonlarda, varyasyonun onaylandığı tarihten itibaren altı ay süre ile eski barkotlu ürünlerin üretilmesine ve piyasaya sunulmasına izin verilir; bu ürünler son kullanım tarihleri sona erene kadar serbestçe piyasada bulundurulabilir.

Olağanüstü durumlarda esneklik var mı?

Halk sağlığını etkileyen pandemi gibi durumlarda Kurum, varyasyonların uygulamaya geçilmesi konusunda yeni düzenlemeler getirebilir.

Aykırılığın yaptırımı nedir?

Yönetmeliğin 22. maddesinin birinci fıkrasına göre hükümlere uymayanlar hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili diğer mevzuat uygulanır.

Varyasyon yapılmazsa ne olur?

Yönetmeliğin 22. maddesinin ikinci fıkrasına göre, varyasyonun uygulanmamasının ürün için kalite, güvenlilik ve etkililik sorunları oluşturduğu durumlarda Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliğinin 22. maddesi doğrultusunda işlem başlatılır.

Dosyanızı Değerlendirelim

Varyasyon dosyalarında en pahalı hata, ticari baskıyla onay beklenmeden uygulamaya geçilmesidir: Tip II varyasyonlarda kural, yalnızca onaydan sonra uygulamaya geçilebileceğidir ve bu kurala aykırı üretilen seriler ruhsata aykırı hâle gelir. İkinci sık hata ise ihmaldir; Yönetmelik, varyasyonun uygulanmamasını da ayrı bir aykırılık hâli olarak düzenlemiştir. Bürom; ilaç firmaları için varyasyon sınıflandırması, başvuru takvimi, ret kararlarına itiraz ve dava süreçlerinde hukuki destek vermektedir. Ön değerlendirme için 0554 648 37 15 numaralı hattan ulaşabilirsiniz.

Onay beklenmeden uygulamaya geçmeyin — takvimi birlikte kuralım

Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara · 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp📋 Ön Değerlendirme

İlgili Rehberler

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Varyasyon Yönetmeliği değiştirilmiş ve kılavuzlar güncellenmektedir; başvurunuzu ve sınıflandırmanızı işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik, ekleri ve güncel kılavuzlara göre avukatınızla birlikte değerlendiriniz.

Post by Av. Fatma Öztürk