Güncel Hukuki Makale

Damga vergisinde iki yeni istisna: TOKİ sosyal konut ihaleleri ve COP31 İklim Zirvesi

22 Mayıs 2026
Damga vergisinde iki yeni istisna: TOKİ sosyal konut ihaleleri ve COP31 İklim Zirvesi

7579 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 22 Mayıs 2026, Sayı: 33261), damga vergisi alanında iki ayrı istisna getirdi. Bunlardan ilki TOKİ’nin sosyal konut ihaleleriyle, ikincisi ise Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Değişikliği Konferansı ile ilgilidir. Bu yazıda her iki istisnanın kapsamını ve uygulamadaki anlamını ele alıyoruz.

Damga vergisi neden önemli?

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca; sözleşmeler, ihale kararları ve taahhütnameler gibi pek çok kâğıt damga vergisine tabidir. Yüksek bedelli kamu ihalelerinde ve sözleşmelerinde damga vergisi, tarafların maliyetini ciddi biçimde etkileyebilen bir kalem hâline gelir. Bu nedenle belirli işlemlerin damga vergisinden istisna tutulması, doğrudan proje maliyetlerini ve nihai fiyatı etkiler.

TOKİ sosyal konut ihalelerinde istisna

Düzenlemeyle, 488 sayılı Kanun’a eklenen geçici madde kapsamında, TOKİ’nin sosyal konut projelerine ilişkin ihale kararları ve bu kararlara dayanan sözleşmeler 31 Aralık 2027 tarihine kadar damga vergisinden istisna tutuldu. Ayrıca Cumhurbaşkanı’na bu süreyi üç yıla kadar uzatma yetkisi tanındı. Sosyal konut üretiminde maliyetlerin düşürülmesini ve süreçlerin hızlandırılmasını amaçlayan bu istisna; yükleniciler, alt yükleniciler ve nihai olarak hak sahibi vatandaşlar açısından doğrudan sonuç doğuruyor. İhale ve sözleşme süreçlerinde damga vergisi yükünün ortadan kalkması, özellikle büyük ölçekli konut projelerinde dikkate değer bir tasarruf anlamına geliyor.

COP31 İklim Konferansına ilişkin istisnalar

İkinci istisna, 2872 sayılı Çevre Kanunu’na eklenen geçici madde ile COP31 sürecine ilişkin işlemleri kapsıyor. Buna göre, İklim Değişikliği Başkanlığı ve yüklenicilerin konferansa yönelik belirli işlemleri damga vergisinden istisna tutuluyor. Bunun yanı sıra, konferans kapsamında getirilecek ithal eşyaya gümrük vergisi ile her türlü vergi, resim, harç ve fon yükümlülüğünden istisna tanınıyor. Uluslararası nitelikteki büyük bir organizasyonun lojistik ve mali yükünü hafifletmeyi amaçlayan bu düzenleme, etkinlik süresince geçerli olacak özel bir rejim oluşturuyor.

İstisnaların hukuki niteliği

Damga vergisi istisnaları, niteliği gereği dar yorumlanan ve yalnızca kanunda açıkça sayılan işlemleri kapsayan düzenlemelerdir. Bu nedenle istisnadan yararlanmak isteyen tarafların, söz konusu işlemin tam olarak istisna kapsamına girip girmediğini dikkatle değerlendirmesi gerekir. İstisnanın kapsamı dışında kalan tamamlayıcı işlemler için damga vergisi yükümlülüğü devam edebilir; bu da sözleşme yapısının ve eklerinin titizlikle kurgulanmasını önemli kılar.

Uygulayıcılar için pratik notlar

TOKİ ihalelerine katılan yükleniciler açısından; ihale kararı ve sözleşmenin istisna kapsamında olup olmadığının, sürenin (31 Aralık 2027) ve olası uzatma yetkisinin takibi önem taşıyor. COP31 kapsamında iş yapan kurum ve firmalar bakımından ise; hangi işlem ve eşyaların istisnaya tabi olduğunun, gümrük ve vergi süreçlerinin başında netleştirilmesi gerekiyor. Her iki istisnada da, ilgili idarelerin yayımlayacağı ikincil düzenlemeler ve uygulama tebliğleri yakından izlenmelidir.

Sonuç

7579 sayılı Kanun, damga vergisinde biri sosyal konut üretimine biri de uluslararası iklim diplomasisine yönelik iki ayrı istisna getirerek hem kamu konut politikasını hem de COP31 sürecini mali yönden destekliyor. İstisnaların dar yorumlanan niteliği göz önüne alındığında, kapsama ilişkin değerlendirmelerin işlem öncesinde yapılması, sonradan doğabilecek vergi risklerini azaltır.

Künye

Kanun: 7579 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun · Resmî Gazete: 22 Mayıs 2026, Sayı: 33261 · İlgili mevzuat: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (geçici madde), 2872 sayılı Çevre Kanunu (geçici madde) · TOKİ istisnası süresi: 31 Aralık 2027 (uzatmaya açık).

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.

← Hukuk Gündemi’ne dön