“Çalıştığım Şirket Başka Bir Şirkete Devredildi” – İşyeri Devri

İşyeri devrinde iş sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devralana geçer; işçi yeni işverenle çalışmaya devam eder, kıdemi korunur ve salt devir fesih sebebi olamaz (İş K. 6). Devir öncesi doğmuş borçlardan iki işveren birlikte sorumludur (devreden için 2 yıl sınırı; ancak kıdemde bu sınır yoktur). İhbar ve izin alacağından son işveren sorumludur. Bu rehberde işyeri devrinde işçi haklarını ve sorumluluğu yalın bir dille açıklıyoruz.

“Çalıştığım şirket başka bir şirkete devredildi” — ne olur?

İşyeri devri, ekonomik hayatta sık karşılaşılan bir durumdur ve işçilerin en büyük endişesi haklarının ne olacağıdır. İş Kanunu 6 bu konuyu açık biçimde düzenler: “İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.”

Yani işyeri devredildiğinde yalnızca makineler ve demirbaşlar değil, işçiler de iş sözleşmeleriyle birlikte yeni işverene geçer. İşçiler hiçbir değişiklik yapılmaksızın yeni işverenle çalışmaya devam eder. Bu, işçiyi koruyan temel bir güvencedir.

Devir tek başına fesih sebebi değildir

Kanunun en önemli güvencelerinden biri budur: devreden veya devralan işveren, iş sözleşmesini sırf işyerinin veya bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir, işçi yönünden de fesih için haklı sebep oluşturmaz. Bunun iki yönlü sonucu vardır: işveren “işyerini devrettim/devraldım” diyerek sizi çıkaramaz; siz de yalnızca “işyeri devredildi” gerekçesiyle haklı fesih yapıp kıdem tazminatı talep edemezsiniz.

Ancak bu, işverenin elini tamamen bağlamaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları ile tarafların haklı sebeple derhal fesih hakları saklıdır. Yani fesih, devre değil başka geçerli veya haklı bir sebebe dayanıyorsa mümkün olabilir.

Kıdem korunur: İşe başlama tarihi esas alınır

İşyeri devrinde kıdeminiz sıfırlanmaz. İş Kanunu 6/2 uyarınca devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür. Bunun pratik anlamı: kıdem tazminatı, yıllık izin gibi süreye bağlı haklarda, eski işverende geçirdiğiniz süre de hesaba katılır ve ilk işe başladığınız tarih esas alınır. Devir, işe başlama tarihinizi etkilemez.

Devir öncesi borçlardan birlikte sorumluluk

Devirden önce doğmuş alacaklarınız bakımından kanun çifte güvence getirir. İş Kanunu 6’ya göre, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte (müteselsilen) sorumludur. Yani devirden önce doğmuş muaccel ücret, fazla çalışma gibi alacaklarınız için hem eski hem yeni işverene başvurabilirsiniz.

Ancak bir sınır vardır: devreden işverenin bu birlikte sorumluluğu, devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır. Bu iki yıllık süre zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir; geçtikten sonra devreden işverene başvurulamaz, yalnızca devralan işveren sorumlu kalır.

Hangi alacaktan kim sorumlu?

Sorumluluk, alacağın türüne ve doğduğu zamana göre ayrışır. Yargıtay uygulamasıyla netleşen tablo şöyledir:

• Kıdem tazminatı: Devir öncesi ve sonrası tüm süre için hesaplanır. Eski ve yeni işveren, kendi dönemleri ve o dönemdeki ücretle sınırlı olarak ayrı ayrı sorumludur. Önemli istisna: kıdemde iki yıllık süre sınırı uygulanmaz.
• İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti: Feshe bağlı bu haklardan yalnızca son (devralan) işveren sorumludur; devredenin sorumluluğu yoktur.
• Devirden sonraki ücret, fazla mesai, tatil ücretleri: Yalnızca yeni (devralan) işveren sorumludur.
• Devirden önceki muaccel ücret ve benzeri alacaklar: İki işveren birlikte sorumludur (devreden için 2 yıl sınırıyla).

Şirketleşme, iflas ve özel durumlar

İşyeri devri yalnızca bir şirketin diğerine satışıyla sınırlı değildir. Yargıtay’a göre, işyerinin önce gerçek kişi(ler)ce işletilip sonra şirketleşmeye gidilmesi de bir tür işyeri devridir; önceki gerçek kişi işverenlerin, devralan şirketin ortakları olması bu ilişkiyi ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde bir şirketin işyerini gerçek kişiye devretmesi de mümkündür. Bu hâllerde de İş Kanunu 6’nın işçiyi koruyan hükümleri uygulanır.

Önemli bir istisna: İş Kanunu 6 hükümleri, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri hâlinde uygulanmaz. Haklarınızın doğru hesaplanması ve hangi işverene başvuracağınızın belirlenmesi için bir iş hukuku avukatından destek almanız yerinde olur.

Devrin Varlığı Nasıl Tespit Edilir?

Bir işlemin işyeri devri sayılıp sayılmaması, işçinin kıdeminin korunup korunmayacağını belirler. Şirket unvanı değişmese dahi devir bulunabilir.

Sorumluluk Haritası: Kim Neyi Öder?

Devir öncesi doğmuş alacaklarda sorumluluk paylaşımı, alacağın türüne ve doğum tarihine göre değişir.

Devir Sırasında İşçinin Hakları

Devir işlemi sırasında işçi bakımından doğan ve sıkça karıştırılan durumlar:

1. Devir fesih sebebi değildir. İşveren, yalnızca devri gerekçe göstererek iş sözleşmesini feshedemez.
2. Yeni sözleşme imzalatılması. Devralan işverenin yeni sözleşme imzalatması, kıdemin sıfırlandığı anlamına gelmez.
3. Kıdem ödemesi teklifi. Devir sırasında kıdem tazminatının ödenip yeniden başlatılması, işçi kabul etse dahi tartışmalıdır.
4. Esaslı değişiklik. Devirle birlikte çalışma koşulları esaslı biçimde kötüleştirilirse, işçi haklı nedenle feshedebilir.
5. İbraname. Devir sırasında imzalatılan ibranameler, koşulları taşımıyorsa geçersiz sayılabilir.

Alt işveren değişikliklerinde de benzer bir değerlendirme yapılır: asıl işveren aynı kalırken alt işverenin değişmesi hâlinde, işin devamlılığı gözetilerek kıdemin korunup korunmayacağı incelenir. Bu durumda asıl işverenin sorumluluğu ayrıca gündeme gelir.

Kıdem hesabının nasıl yapılacağı ve tazminat doğmayan hâller için kıdem ve ihbar tazminatı rehberimize, devir sonrası yapılan fesihlerde iade süreci için işe iade rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çalıştığım şirket başka şirkete devredildi, işten çıkarılabilir miyim?

Hayır. İş Kanunu 6’ya göre işyeri devredildiğinde, devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer ve siz yeni işverenle çalışmaya devam edersiniz. Üstelik kanun açıkça düzenler: devreden veya devralan işveren, iş sözleşmesini sırf işyerinin devrinden dolayı feshedemez ve devir, işçi yönünden de fesih için haklı sebep oluşturmaz. Yani salt ‘devir oldu’ gerekçesiyle ne siz çıkarılabilirsiniz ne de bu sebeple kendiniz haklı fesih yapabilirsiniz.

İşyeri devrinde kıdemim sıfırlanır mı?

Hayır, kıdeminiz korunur. İş Kanunu 6/2 uyarınca devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür. Yani kıdem tazminatı, yıllık izin gibi hesaplarda eski işverende geçen süreniz de sayılır; işe ilk başladığınız tarih esas alınır. Devir, işe başlama tarihinizi etkilemez.

Devirden önceki ödenmemiş ücretlerimi kimden isterim?

Hem eski (devreden) hem yeni (devralan) işverenden isteyebilirsiniz. İş Kanunu 6’ya göre devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte (müteselsilen) sorumludur. Yani devirden önce doğmuş muaccel ücret, fazla çalışma gibi alacaklarınız için iki işverene de başvurabilirsiniz. Ancak devreden işverenin bu birlikte sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.

Devreden işverenin sorumluluğu ne kadar sürer?

Devirden önce doğmuş borçlar bakımından devreden işverenin birlikte sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıldır. Bu iki yıllık süre zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir. Ancak bu sınırın önemli bir istisnası vardır: kıdem tazminatında bu iki yıllık süre uygulanmaz; devreden işveren, kendi dönemi ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı olarak kıdemden sorumlu olmaya devam eder.

Kıdem, ihbar ve izin alacaklarından kim sorumlu?

Kalemlere göre değişir. Kıdem tazminatı devir öncesi ve sonrası tüm süre için hesaplanır; eski ve yeni işveren kendi dönemleri ve o dönemdeki ücretle sınırlı olarak ayrı ayrı sorumludur (iki yıllık sınır kıdemde geçmez). İhbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı haklardan ise yalnızca son (devralan) işveren sorumludur; devreden işverenin bu kalemlerden sorumluluğu yoktur. Devirden sonra doğan ücret, fazla mesai gibi alacaklardan da yalnızca yeni işveren sorumludur.

Şahıs işletmesinin şirkete dönüşmesi de işyeri devri midir?

Evet. Yargıtay’a göre, işyerinin önce gerçek kişi(ler)ce işletilip sonra şirketleşmeye gidilmesi de bir tür işyeri devridir. Önceki gerçek kişi işverenlerin, devralan tüzel kişinin (şirketin) ortakları olması bu devir ilişkisini ortadan kaldırmaz. Aynı şekilde bir şirketin işyerini bir gerçek kişiye devretmesi de mümkündür. Bu durumlarda da İş Kanunu 6’nın işçiyi koruyan hükümleri (kıdemin korunması, birlikte sorumluluk) uygulanır.

İşyeri devrinde işverenin hiç fesih hakkı yok mu?

Devrin kendisi fesih sebebi değildir; ancak bu, işverenin elini tamamen bağlamaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları ile tarafların haklı sebeple derhal fesih hakları saklıdır. Yani fesih, devre değil başka geçerli/haklı bir sebebe dayanıyorsa mümkün olabilir. Ayrıca İş K. 6 hükümleri, iflas nedeniyle malvarlığının tasfiyesi sonucu yapılan devirlerde uygulanmaz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her olay kendine özgüdür; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.