Adli Tatil Ceza Davalarını ve Süreleri Nasıl Etkiler? (CMK 331)

Her yıl 20 Temmuz – 31 Ağustos arasında ceza işlerini gören makam ve mahkemeler çalışmaya ara verir. Ancak adli tatil, ceza yargısının kepenk indirmesi değildir: soruşturmalar sürer, tutuklu dosyalar görülür, nöbetçi hâkimlikler çalışır. En kritik nokta ise sürelerdir — adli tatile rastlayan süreler işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır.

Adli Tatil Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 331. maddesine göre ceza işlerini gören makam ve mahkemeler, her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verirler. Yani takvim nettir: 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta biter, 1 Eylül’de yeni adli yıl açılır.

Bu tarihlerin hukuk yargılamasındaki karşılığıyla karıştırılmaması gerekir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu da benzer bir dönem öngörür ama sürelerin uzamasına ilişkin kuralı farklıdır: hukukta bir hafta, cezada üç gün. Aynı büroda yürüyen iki dosyanın süresi bu yüzden farklı günlerde dolabilir; karışıklığın en sık kaynağı budur.

Adli Tatilde Hangi Ceza İşleri Görülmeye Devam Eder?

Kanun, tatilin adaleti durdurmasına izin vermez. Ara verme döneminde de yürüyen başlıca işler şunlardır:

• Soruşturmalar. Cumhuriyet savcılıkları çalışmaya devam eder; şikâyet ve suç duyurusu verilebilir, ifade alınabilir, delil toplanabilir, iddianame düzenlenebilir.
• Tutuklu işlere ilişkin kovuşturmalar. Tutuklu sanığın duruşmaları adli tatilde de görülür; tutukluluğun devamına ilişkin incelemeler yapılır.
• İvedi sayılan işler. Bunların tatilde ne şekilde yerine getirileceği Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir; her yıl nöbetçi mahkeme ve hâkimlik düzeni buna göre kurulur.
• Sulh ceza hâkimliği işleri. Tutuklama, adli kontrol, arama, elkoyma, erişimin engellenmesi gibi kararlar nöbetçi hâkimliklerce verilmeye devam eder.
• Bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay ise tatil süresince yalnızca tutuklu hükümlere ilişkin işlerin incelemesini yapar.

Buna karşılık tutuksuz sanıklı dosyaların duruşmaları kural olarak tatil sonrasına bırakılır. Bu yüzden temmuz ortasında verilen duruşma günlerinin eylül-ekim aylarına düşmesi olağandır.

Süreler Durur mu? Üç Günlük Uzama Kuralı

Maddenin dördüncü fıkrası, uygulamada en çok işe yarayan cümledir: “Adlî tatile rastlayan süreler işlemez. Bu süreler tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır.”

Bunun anlamı şudur: itiraz, istinaf veya temyiz süreniz adli tatil içinde dolacaksa, süre tatil boyunca işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün daha uzar. Pratikte hedef gün 3 Eylül akşamıdır. Ancak bu, “her süre 3 Eylül’e kadar uzar” demek değildir; sürenin adli tatile rastlaması gerekir. Sürenin tamamı tatilden önce dolmuşsa uzama söz konusu olmaz.

Bir örnekle netleştirelim: 15 Temmuz’da tefhim edilen bir karara karşı yedi günlük süre 22 Temmuz’da dolacaktı; bu gün adli tatile denk geldiğinden süre işlemez ve tatil bitiminden itibaren üç gün uzar. Buna karşılık 1 Temmuz’da tebliğ edilen ve 8 Temmuz’da dolan bir sürenin adli tatille ilgisi yoktur.

Hangi Süreler Uzar, Hangileri Uzamaz?

Uzama kuralı usul hukukuna ilişkin sürelere özgüdür. Ayrımı şöyle kurmak gerekir:

• Uzayanlar: istinaf ve temyiz süresi, karara itiraz süresi, eski hâle getirme talebi süresi, tebligata bağlı diğer usul süreleri.
• Uzamayanlar: dava ve ceza zamanaşımı süreleri. Zamanaşımı maddi ceza hukukuna ait bir kurumdur ve adli tatilde de işlemeye devam eder.
• Tartışmalı ve dikkat isteyen alan: altı aylık şikâyet süresi gibi hak düşürücü nitelikteki süreler. Bunların usul süresi sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır; güvenli yol, adli tatili hiç hesaba katmadan süresi içinde başvurmaktır.

Tutuklu dosyalarda sürelerin işleyip işlemediği uzun süre tartışılmış, bu tartışma iki kararla netleşmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu (27.12.2022, E. 2021/319, K. 2022/846), CMK m.331/4’teki kuralın madde metninde açık bir istisnası bulunmadığını vurgulayarak, adli tatilde tebliğ edilen karara karşı tatil bitiminde yapılan temyizin süresinde sayılması gerektiğine hükmetmiştir. Anayasa Mahkemesi de 6.1.2026 tarihli ve 2021/37483 başvuru numaralı kararında (Resmî Gazete: 26.02.2026, S. 33180), tutuklu iş olduğu gerekçesiyle sürelerin adli tatilde de işleyeceği yönündeki yorumun mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine karar vermiş; CMK m.331/3 hükmünün, m.331/4’ün bir istisnası olmadığını belirtmiştir. Buna göre tutuklu işlerde de kanun yoluna ilişkin süreler adli tatilde işlemez. Yine de her dosyanın kendi tarihleri üzerinden ayrıca hesaplanması şarttır.

Tutuklu Sanık Açısından Adli Tatil

Tutukluluk, adli tatilin en çok istisna gördüğü alandır. Tutuklu sanığın duruşmaları görülür; tutukluluğun devamı kararları en geç otuzar günlük süreler içinde yeniden değerlendirilir; tahliye talepleri nöbetçi mahkeme veya dosyanın mahkemesince incelenir. Yani “mahkeme tatilde, eylülü bekleyelim” cevabı tutuklu bir dosyada hukuken karşılığı olan bir cevap değildir.

Tahliye talebi vermenin sayısal bir sınırı da yoktur; koşullarda değişiklik varsa (delillerin toplanmış olması, tutukluluğun makul süreyi aşması, sağlık durumu, adli kontrolün yeterli hâle gelmesi gibi) yeni bir talep her zaman verilebilir. Reddedilen talebe karşı itiraz yolu da tatilde işler.

Adli Tatilde Tebligat Yapılır mı?

Evet. Adli tatil, tebligat işlemlerini durdurmaz; PTT ve UYAP üzerinden tebligatlar çıkmaya devam eder ve usulüne uygun tebligat geçerlidir. Değişen şey, tebligatla başlayan sürenin tatil boyunca işlememesidir.

Buradan doğan en yaygın hata şudur: kişi tatilde eline ulaşan tebligatı “nasılsa tatil” diyerek kenara koyar, eylülde açtığında sürenin ne zaman dolduğunu hesaplayamaz. Doğru refleks, tebligatın tarihini kaydedip hesabı hemen yapmaktır. Elektronik tebligat (UETS) kullanıyorsanız, tebliğ tarihinin sistemde okunduğu değil, kanunda öngörülen sürenin sonunda tebliğ edilmiş sayıldığı gün olduğunu da unutmayın.

Adli Tatilde Yapılabilecek İşlemler: Pratik Liste

Tatil döneminde şunları yapabilirsiniz:

• Savcılığa şikâyet dilekçesi veya suç duyurusu vermek.
• UYAP Vatandaş Portal veya e-Devlet üzerinden dosya sorgulamak, süreleri kontrol etmek.
• Dosyaya dilekçe, delil ve belge sunmak (kaleme veya elektronik ortamda).
• İstinaf, temyiz veya itiraz dilekçesini süresini beklemeden vermek — süre uzamış olsa da erken vermek her zaman güvenlidir.
• Tahliye, adli kontrolün kaldırılması veya yurt dışı yasağının kaldırılması talebinde bulunmak.
• Vekâletname düzenletmek, dosyaya vekâlet sunmak, dosya örneği talep etmek.

Kısacası: tatil, mahkemenin duruşma takvimini etkiler; sizin başvuru hakkınızı değil.

En Sık Yapılan Üç Hata

1) Üç günlük uzamayı bir hafta sanmak. Hukuk yargılamasındaki bir haftalık uzama cezada geçerli değildir. Cezada uzama üç gündür; bu farkın karıştırılması her yıl hak kaybına yol açar.

2) Zamanaşımını da duracak sanmak. Dava ve ceza zamanaşımı adli tatilde işlemeye devam eder. Zamanaşımına yaklaşan bir dosyada “tatil vardı” savunması sonuç doğurmaz.

3) Son güne bırakmak. Uzama kuralı bir güvence değil, bir tampondur. Süre hesabında bir hata yaptığınızda bu tampon sizi kurtarmayabilir. Dilekçeyi tatilde vermek tamamen geçerlidir ve en güvenli yoldur.

Hangi Ceza Süresi Uzar, Hangisi Uzamaz? Tablo

Uzama kuralı yalnızca usul hukukuna ilişkin sürelere uygulanır. Maddi ceza hukukuna ait süreler adli tatil dinlemez. Ayrımı şöyle kurun:

Son satır özellikle önemlidir: şikâyet süresi gibi hak düşürücü sürelerin usul süresi sayılıp sayılmayacağı tartışmalı olduğundan, bu sürelerde adli tatile güvenmek risklidir. Süreyi tatil yokmuş gibi hesaplayıp süresi içinde başvurmak tek güvenli yoldur.

Uzamanın Tek Şartı: Sürenin SON GÜNÜ Tatile Rastlamalı

En yaygın yanlış anlama, “adli tatilde olan her süre uzar” sanmaktır. Kural bu değildir. Uzama, sürenin bitim gününün adli tatil içine düşmesine bağlıdır. Süre tatil içinde başlayıp tatilden sonra bitiyorsa uzama yoktur.

Tabloyu okurken dikkat edilecek nokta şudur: tatil içinde tebliğ almak tek başına süreyi uzatmaz. Belirleyici olan, o tebliğle başlayan sürenin nerede bittiğidir. Uzayan sürelerde hedef gün, adli tatilin bitiminden itibaren üç gün sonrasıdır. Hukuk yargısındaki bir hafta ve idari yargıdaki yedi günlük uzamayla karşılaştırması için adli tatil 2026: süreler ve görülen davalar rehberimize bakınız.

Tutuklu Dosyada Süre: AYM’nin 2026 Kararıyla Netleşen Tablo

Tutuklu işlerde sürelerin işleyip işlemediği, uygulamada yıllarca hak kaybına yol açan bir tartışmaydı. Bazı ceza daireleri, CMK m.331/3’te tatil süresince bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay’ın tutuklu hükümlere ilişkin işleri inceleyeceğinin yazması nedeniyle, tutuklu dosyalarda sürelerin de işlemeye devam ettiğini kabul ediyordu. Bu yorum, tutuklu sanığın temyizini süre yönünden reddedilebilir hâle getiriyordu.

Tartışma iki kararla kapandı:

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 27.12.2022, E. 2021/319, K. 2022/846: CMK m.331/4’teki “adli tatile rastlayan süreler işlemez” kuralının madde metninde açık bir istisnası bulunmadığı, kuralın amacının mahkemelerin ara verdiği dönemde hak kaybını önlemek olduğu belirtilmiştir. Tutuklu işlerin tatilde görülebilmesine ilişkin düzenlemenin ise özünde tutuklamanın ölçüsüz uygulanmasını engellemeye yönelik bir tedbir olduğu vurgulanmıştır.
• Anayasa Mahkemesi, 6.1.2026, B. No: 2021/37483 (Resmî Gazete: 26.02.2026, S. 33180): tutuklu dosya olması nedeniyle sürelerin adli tatilde de işleyeceği yönündeki yorumun, tutuklu sanığın mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine karar verilmiştir. Kararda, CMK m.331/3’ün m.331/4 bakımından bir istisna teşkil etmediği açıkça belirtilmiştir.

Pratik sonuç: tutuklu bir dosyada adli tatil içinde tebliğ alınan karara karşı kanun yolu süresi tatil boyunca işlemez ve tatil bitiminden itibaren üç gün uzar. Buna karşılık tutukluluğun kendisi tatil dinlemez: duruşmalar görülür, tutukluluk incelemeleri otuzar günlük periyotlarla sürer, tahliye talepleri her zaman verilebilir. Tutukluluğa ilişkin başvuru yolları için tutuklama kararına itiraz (CMK m.101) rehberimize bakınız.

Soruşturma Evresi: Savcılık Tatil Yapmaz

Adli tatil, kovuşturma evresine ilişkin bir kurumdur. Cumhuriyet başsavcılıkları ara vermez ve soruşturma işlemleri kesintisiz sürer:

• Şikâyet ve suç duyurusu her zaman verilebilir; savcılık kaydını alır.
• İfade alma, delil toplama, bilirkişi görevlendirme ve iddianame düzenleme işlemleri devam eder.
• Sulh ceza hâkimlikleri nöbet usulüyle çalışır; tutuklama, adli kontrol, arama ve elkoyma kararları tatilde de verilir.
• Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz süresi, tatilde tebliğ edilmişse CMK m.331/4 kapsamında uzar. Nitekim Yargıtay uygulamasında, adli tatilde tebliğ edilen bir kovuşturmaya yer olmadığına dair karara tatil bitiminden hemen sonra yapılan itiraz süresinde kabul edilmiştir.

Soruşturmada taraf sıfatınızın ne olduğu ve hangi yetkileri doğurduğu ayrı bir konudur; müşteki, katılan ve müdahil farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Adli Tatilde Yapılması Gerekenler: Kontrol Listesi

• Tebligatı açın ve tarihini kaydedin. Tatilde gelen tebligat geçerlidir. Süreyi hesaplamadan zarfı kenara koymak, en sık yaşanan hak kaybı sebebidir.
• Sürenin bitiş gününü hesaplayın. Bitiş tatile düşüyorsa uzama vardır; düşmüyorsa yoktur. Tereddüt hâlinde uzamayı hiç yokmuş gibi davranın.
• Dilekçenizi tatilde de verin. Nöbetçi mahkeme ve UYAP üzerinden dilekçe sunulabilir; erken vermenin hiçbir sakıncası yoktur.
• Tutuklu dosyada beklemeyin. Tahliye ve adli kontrol talepleri tatilde de incelenir; “eylülü bekleyelim” cevabı hukuken karşılığı olan bir cevap değildir.
• Zamanaşımını ayrı hesaplayın. Dava ve ceza zamanaşımı adli tatilde de işler.
• Duruşma gününü teyit edin. Tutuksuz dosyalarda duruşmaların eylül sonrasına bırakılması olağandır; UYAP üzerinden yeni günü kontrol edin.

Ceza yargılamasının genel takvimi ve aşamaları için ceza davası ne kadar sürer, istinaf usulü için ceza davasında istinaf (CMK m.272) rehberlerimiz yol gösterir. Parasal sınır ve kesinlik eşikleri için istinaf kesinlik sınırı ve temyiz sınırı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Adli tatil ne zaman başlar ve biter?

Ceza yargılamasında adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlar ve 31 Ağustos’ta sona erer; yeni adli yıl 1 Eylül’de açılır.

Adli tatilde ceza davası görülür mü?

Tutuklu işlere ilişkin kovuşturmalar, soruşturmalar ve ivedi sayılan işler görülmeye devam eder. Tutuksuz sanıklı dosyaların duruşmaları ise kural olarak tatil sonrasına bırakılır.

İstinaf süresi adli tatilde işler mi?

Hayır. Adli tatile rastlayan süreler işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır. Uygulamada hedef gün 3 Eylül’dür.

Adli tatilde zamanaşımı durur mu?

Hayır. Dava ve ceza zamanaşımı maddi ceza hukukuna ait sürelerdir ve adli tatilde işlemeye devam eder; yalnızca usule ilişkin süreler etkilenir.

Adli tatilde tebligat yapılır mı?

Evet, tebligat işlemleri devam eder ve usulüne uygun tebligat geçerlidir. Değişen tek şey, tebligatla başlayan sürenin tatil boyunca işlememesidir.

Adli tatilde şikâyet dilekçesi verebilir miyim?

Evet. Savcılıklar çalışmaya devam eder; şikâyet ve suç duyurusu verilebilir, dosyaya dilekçe ve delil sunulabilir, tahliye veya adli kontrolün kaldırılması talep edilebilir.

Tutuklu dosyada temyiz süresi adli tatilde işler mi?

İşlemez. Yargıtay Ceza Genel Kurulu (27.12.2022, E. 2021/319, K. 2022/846) CMK m.331/4’teki kuralın açık bir istisnası bulunmadığını belirtmiş; Anayasa Mahkemesi de 6.1.2026 tarihli 2021/37483 sayılı kararında, tutuklu iş gerekçesiyle sürelerin işleyeceği yorumunun mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir. Tutuklu işlerde de süre tatilde işlemez ve üç gün uzar.

Tatilde tebligat aldım, süre otomatik uzar mı?

Hayır. Belirleyici olan tebligatın tarihi değil, o tebligatla başlayan sürenin bitiş gününün adli tatil içine düşüp düşmediğidir. Bitiş tatil dışına taşıyorsa uzama olmaz. Tatilde tebligat alıp süreyi hesaplamamak, uygulamadaki en yaygın hak kaybı sebebidir.

Zamanaşımı süreleri de üç gün uzar mı?

Uzamaz. Uzama kuralı usul hukukuna ilişkin sürelere özgüdür. Dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı maddi ceza hukukuna ait kurumlardır ve adli tatil boyunca işlemeye devam eder.

Adli tatilde savcılığa şikâyette bulunabilir miyim?

Evet. Adli tatil kovuşturma evresine ilişkin bir kurumdur; Cumhuriyet başsavcılıkları ara vermez. Şikâyet ve suç duyurusu verilebilir, ifade alınabilir, delil toplanabilir ve iddianame düzenlenebilir. Sulh ceza hâkimlikleri de nöbet usulüyle çalışmaya devam eder.

Hukuk davamda bir hafta, ceza dosyamda üç gün duyuyorum; hangisi doğru?

İkisi de doğrudur; uzama süresi yargı koluna göre değişir. Hukuk yargısında HMK m.104 uyarınca bir hafta, ceza yargısında CMK m.331/4 uyarınca üç gün, idari yargıda İYUK m.8/3 uyarınca yedi gün uzama söz konusudur. Aynı büroda yürüyen iki dosyanın süresi bu nedenle farklı günlerde dolabilir.