Tehdit, bir kişiyi gelecekte bir kötülükle korkutmaktır ve sanılandan daha ciddi sonuçları olan bir suçtur. Ancak tehdidin türüne göre ceza ve süreç değişir. Bu yazıda tehdit suçunu, cezasını, cana ve malvarlığına yönelik tehdit ayrımını, şikâyet durumunu ve önemli ayrıntıları sade bir dille net biçimde anlatıyoruz.
Tehdit Nedir?
Tehdit, bir kişiyi, gelecekte gerçekleşecek bir kötülükle (zararla) korkutmaktır (TCK 106). Yani fail, mağdura “sana şu kötülüğü yapacağım” diyerek onu endişeye ve korkuya sevk eder. Önemli olan, bu kötülüğün gerçekleşmesinin failin iradesine bağlı görünmesidir.
Tehdidin Etkili Olması Şart Değil
Önemli bir nokta: Tehdidin suç oluşturması için, mağdurun gerçekten korkmuş olması şart değildir. Önemli olan, sözün veya davranışın objektif olarak korku ve endişe yaratmaya elverişli olmasıdır. Yani “ben korkmadım” demek, suçun oluşmadığı anlamına gelmez. Ancak gerçekleşmesi imkânsız, ciddiye alınamayacak sözler tehdit sayılmayabilir.
İki Tür Tehdit: Ceza ve Süreç Farklı
Tehdit suçunda, neyin tehdit edildiğine göre iki farklı durum vardır ve bunlar hem ceza hem süreç açısından farklıdır:
1. Cana, Vücut veya Cinsel Dokunulmazlığa Yönelik Tehdit (Daha Ağır)
Kişinin kendisinin veya yakınının hayatına, vücut bütünlüğüne veya cinsel dokunulmazlığına yönelik tehdit, daha ağırdır. Örneğin “seni öldürürüm”, “seni döverim” gibi. Bu durumda ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir.
Önemli: Bu tehdit bir kadına karşı işlenirse, cezanın alt sınırı daha yüksektir (dokuz aydan az olamaz).
2. Malvarlığına veya Sair Bir Kötülüğe Yönelik Tehdit (Daha Hafif)
Kişiyi malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratacağından veya başka bir kötülük yapacağından bahisle tehdit ise daha hafiftir. Örneğin “arabanı yakarım” gibi. Bu durumda ceza altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Çok önemli bir fark: Bu ikinci tür tehdit, şikâyete bağlıdır. Yani mağdurun şikâyetçi olması gerekir. Birinci tür (cana yönelik) ise resen takip edilir.
Silahla Tehdit Daha Ağırdır
Tehdit silahla yapılırsa, ceza artar. Örneğin belindeki silahı göstererek gözdağı vermek, silahlı tehdit sayılır ve daha ağır cezalandırılır. Ayrıca tehdidin birden fazla kişiyle veya kişiyi tanınmayacak hale getirerek yapılması da ağırlaştırıcı sebeptir.
Gıyapta (Yokken) Tehdit
İlginç bir durum: Tehdit, mağdur orada yokken de işlenebilir. Ama bir şartla: Failin, tehdidi mağdura iletme kastıyla hareket etmesi gerekir. Örneğin failin, mağdurun kardeşine “abini öldüreceğim” demesi, bu sözün mağdura iletileceği beklentisiyle söylenmişse tehdit sayılır. İletme kastı yoksa, mağdur sonradan duysa bile suç oluşmayabilir.
Tehdit ve Şantaj Karışmaması
Tehdit ile şantaj sıkça karıştırılır. Fark şudur: Tehditte fail sadece korkutur; bir çıkar talep etmez. Eğer fail tehdidi kullanıp karşılığında bir menfaat (para gibi) istiyorsa, bu artık tehdit değil, şantaj olur. Yani çıkar talebi varsa şantaj, yoksa tehdit.
Kavga Sırasında Söylenen Sözler
Bir nokta: Kavga veya tartışma sırasında, ani öfkeyle söylenen bazı sözler, somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Her öfkeli söz otomatik olarak tehdit suçu oluşturmayabilir; sözün ciddiyeti ve koşullar önemlidir. Bu değerlendirmeyi mahkeme yapar.
Tehdide Uğrarsanız Ne Yapmalısınız?
- Delilleri saklayın: Mesaj, ses kaydı, tanık gibi delilleri toplayın.
- Şikâyette bulunun: Savcılığa veya kolluğa başvurun. Cana yönelik tehditte süre kaygısı olmadan, malvarlığına yönelik tehditte şikâyet süresine dikkat ederek.
- Ciddi tehlike varsa: Hemen 155/156’yı arayın; gerekirse koruma tedbirleri talep edin.
Özetle
Tehdit, birini gelecekteki bir kötülükle korkutmaktır. Cana/vücuda yönelik tehdit daha ağırdır (6 ay-2 yıl, kadına karşı alt sınır 9 ay) ve resen takip edilir; malvarlığına yönelik tehdit daha hafiftir ve şikâyete bağlıdır. Silahla tehdit cezayı artırır. Çıkar talebi varsa suç şantaja dönüşür. Tehdide uğrarsanız delilleri saklayıp şikâyetçi olun.
Bu içerik Av. Fatma Öztürk tarafından, güncel mevzuat ve Yargıtay/AYM içtihatları esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınız için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tehdit suçunun cezası nedir?
Tehdidin türüne bağlıdır. Cana, vücuda veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit 6 aydan 2 yıla kadar hapistir (kadına karşı alt sınır 9 aydan az olamaz). Malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit ise 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Tehdit şikâyete bağlı mı?
Türüne göre değişir. Cana/vücuda/cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdit resen takip edilir (şikâyet gerekmez). Malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit ise şikâyete bağlıdır; mağdurun şikâyetçi olması gerekir.
Korkmadıysam tehdit suçu oluşmaz mı?
Oluşabilir. Tehdidin suç olması için mağdurun gerçekten korkmuş olması şart değildir; sözün veya davranışın objektif olarak korku ve endişe yaratmaya elverişli olması yeterlidir. Ancak ciddiye alınamayacak, imkânsız sözler tehdit sayılmayabilir.
Silahla tehdit daha mı ağır?
Evet. Tehdit silahla yapılırsa ceza artar (örneğin silah göstererek gözdağı vermek). Ayrıca tehdidin birden fazla kişiyle birlikte veya faili tanınmayacak hale getirerek yapılması da cezayı ağırlaştırır.
Tehdit ile şantaj farkı nedir?
Tehditte fail sadece korkutur, bir çıkar talep etmez. Fail tehdidi kullanıp karşılığında menfaat (para gibi) istiyorsa bu artık tehdit değil şantaj olur. Yani çıkar talebi varsa şantaj, yoksa tehdittir.
