Aldığım Ürün Bozuldu, “Garanti Kapsamı Değil” Diyorlar – Haklarım Neler?

Ne yaşandı?

Bir tüketici, satın aldığı ürün kısa sürede bozulunca satıcıya/yetkili servise başvuruyor. Ancak kendisine “bu garanti kapsamında değil” denilerek ücretsiz onarım ya da değişim yapılmıyor. Tüketici, haklarının ne olduğunu bilmiyor.

Hukuki durum

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, satılan malın ayıplı (kusurlu) çıkması hâlinde tüketicinin seçimlik hakları vardır: satılanı geri verip ödediğini isteme (sözleşmeden dönme), malı alıkoyup bedel indirimi isteme, ücretsiz onarım isteme ya da imkân varsa ayıpsız misliyle değişim isteme. Bu haklardan hangisinin kullanılacağını kural olarak tüketici seçer.

Taşınır mallarda yasal garanti (ayıptan sorumluluk) süresi kural olarak iki yıldır. Ayıp, malın tüketiciye tesliminden itibaren belirli bir süre içinde ortaya çıkmışsa, çoğu durumda baştan beri var olduğu yönünde tüketici lehine karine işler; aksini ispat satıcıya düşer.

Ayıbın açık mı yoksa gizli mi olduğu sonucu etkiler: açık ayıplarda makul sürede muayene ve bildirim beklenirken, gizli ayıp ortaya çıktığında bildirilir. Satıcının ağır kusuru ya da hilesiyle gizlenen ayıplarda ise satıcı, süre sınırlarından yararlanamaz.

Ne yapmalısınız?

Fatura/fiş, garanti belgesi ve servis kayıtlarını saklayın; talebinizi yazılı yapın. Sonuç alamazsanız, uyuşmazlığın tutarına göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi’ne başvurabilirsiniz. Süreç için bir avukata danışmak yararlı olur.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.

Ayıplı Malda Dört Seçimlik Hak Sizindir (TKHK m.11)

Bir mal, taraflarca kararlaştırılan niteliği taşımıyor, amacına uygun kullanılamıyor ya da objektif olarak beklenen özellikleri göstermiyorsa ayıplı sayılır; arızalı çıkan, eksik parçayla ya da hasarlı teslim edilen, tanıtımındaki özelliklere sahip olmayan her ürün bu kapsamdadır. 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi tüketiciye dört seçimlik hak tanır: (a) satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme (ödenen bedelin iadesi), (b) malı alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi, (c) aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım, (ç) imkân varsa ayıpsız misliyle değişim. Bu haklardan hangisinin kullanılacağını kural olarak tüketici seçer ve satıcı seçilen talebi yerine getirmekle yükümlüdür; sizi ‘önce tamir deneyelim’ diyerek tek bir seçeneğe sıkıştıramaz. Üstelik satıcı, üretici ve ithalatçı bu hakların yerine getirilmesinden müteselsilen (zincirleme) sorumludur: doğrudan malı aldığınız mağazaya başvurabilirsiniz ve mağaza ‘üretici onay vermedi’ gibi kurum içi yazışmaları size karşı mazeret gösteremez.

En Güçlü Kozunuz: İlk 6 Ayda İspat Yükü Satıcıda (m.10)

‘Garanti kapsamında değil’ savunmasını çürüten kural burada saklıdır. TKHK m.10 uyarınca, malın tesliminden itibaren ilk altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu kabul edilir; bu durumda malın ayıplı olmadığını, yani arızanın sizin kullanımınızdan kaynaklandığını ispat etme yükü satıcıya geçer. Servislerin sıklıkla verdiği ‘kullanıcı hatası’, ‘sıvı teması’ veya ‘düşme kaynaklı hasar’ şeklindeki matbu ve tek taraflı raporlar bu ispat için tek başına yeterli değildir; teknik ve objektif bir gerekçe, gerektiğinde bilirkişi incelemesi aranır. Ücretsiz onarım ya da ayıpsız misliyle değişim seçtiyseniz, bu talebin size ulaşmasından itibaren azami 30 iş günü (konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 60 iş günü) içinde yerine getirilmesi zorunludur; bu süre aşılırsa, aynı arıza garanti süresi içinde tekrar ederse ya da onarım mümkün olmazsa doğrudan iade veya değişim isteyebilirsiniz. Ayıptan sorumluluk, ayıp sonradan çıksa bile teslimden itibaren iki yıl (konut/tatil taşınmazında beş yıl) zamanaşımına tabidir; ancak ayıp ağır kusurla veya hileyle gizlenmişse satıcı bu süreden yararlanamaz.

‘Garanti Kapsamı Değil’ Ne Zaman Haklıdır ve Başvuru Yolları (2026)

Satıcının bu savunması yalnızca dar bir durumda haklıdır: arıza gerçekten tüketicinin kullanımından (hatalı kullanım, kullanma kılavuzuna aykırılık, düşürme/darbe, sıvı teması, yetkisiz müdahale) kaynaklanıyorsa. Bu durumda dahi — özellikle ilk altı ayda — bunu ispat etmesi gereken taraf satıcıdır; ispatlayamazsa talebinizi karşılamak zorundadır. Hakkınızı ararken izlenecek yol nettir: önce satıcıya, seçtiğiniz hakkı belirten yazılı bir başvuru yapın ve kayıt bırakın. Sonuç alamazsanız uyuşmazlığın değerine göre başvuru mercii belirlenir: 2026 yılı için 186.000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvurmak zorunludur — başvuru ücretsizdir, avukat gerektirmez ve karar bağlayıcıdır. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava şartı olan arabuluculuk sonrasında Tüketici Mahkemesine gidilir (tüketici davaları kural olarak harçtan muaftır). Son olarak, seçimlik haklarınızdan biriyle birlikte, ayıbın size verdiği zarar için Türk Borçlar Kanunu uyarınca tazminat da talep edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular