Sosyal Medya Paylaşımım Yüzünden İşten Atıldım

Çatışan iki değer: ifade özgürlüğü ve sadakat borcu

Sosyal medya feshi dosyalarında tek bir kanun maddesi sonucu belirlemez. Bir yanda işçinin ifade özgürlüğü (Anayasa m. 26) durur; diğer yanda iş sözleşmesinden doğan sadakat borcu ve işverenin işyeri düzenini koruma menfaati. Mahkemeler bu ikisi arasında adil bir denge kurmaya çalışır; “işveren hakkında paylaşım yapıldı” tespiti tek başına feshi geçerli kılmaz.

İşveren fesihte genellikle İş Kanunu m. 25/II-b’ye (işverenin veya aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler ya da işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnat) veya m. 25/II-e’ye (doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar, bu kapsamda meslek sırlarının ortaya atılması) dayanır. Paylaşım bu ağırlığa ulaşmıyorsa, olsa olsa m. 18 kapsamında davranış kaynaklı bir geçerli sebep tartışması doğar — ve o hâlde savunma alınması zorunlu hâle gelir.

Anayasa Mahkemesi’nin denge testi

Anayasa Mahkemesi, Kadri Eroğul başvurusunda (B. No: 2019/976, karar tarihi 11.05.2022; Resmî Gazete: 16 Ağustos 2022, sayı 31925) sosyal medya paylaşımı nedeniyle iş akdinin feshedilmesini ifade özgürlüğü bakımından incelemiş ve ihlal sonucuna varmıştır. Olayda bir taşeron işçisi, kişisel hesabından taşeron işçilerin gördüğü baskıları ve yöneticileri konu eden bir paylaşım yapmış; paylaşım nedeniyle açılan ceza davasında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesi üzerine iş akdi feshedilmiş, işe iade talebi ise derece mahkemelerince reddedilmişti.

Mahkeme başvuruyu Anayasa’nın 26. maddesi kapsamında değerlendirmiş ve şu iki ölçütün altını çizmiştir: (1) başvurucunun ifade özgürlüğü ile işverene sadakat yükümlülüğü arasında adil bir denge kurulup kurulmadığı tespit edilmelidir; (2) feshin son çare olması ilkesine uyulup uyulmadığı derece mahkemelerince değerlendirilmiş olmalıdır. Karar, işçinin paylaşımlarının bulunduğu konum, üstlendiği görev ve temsil ettiği kişiler bakımından ele alınması gerektiğini de ortaya koymaktadır.

Anayasa Mahkemesi’nin 2019/33243 başvuru numaralı kararında ise denge kurulurken bakılacak noktalar somutlaştırılmıştır: iş sözleşmelerindeki kısıtlayıcı ve zorlayıcı düzenlemelerin ne şekilde belirlendiği, çalışanların temel haklarına müdahaleye neden olan meşru amacın müdahaleyle ölçülü olup olmadığı ve sözleşmenin feshinin çalışanın eylem ya da eylemsizlikleri karşısında makul ve orantılı bir işlem olup olmadığı, somut olayın koşullarına göre ele alınmalıdır.

Yargıtay: ağır eleştiri korunur, hakaret korunmaz

Yargıtay da benzer bir çizgi tutar. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 14.06.2016 tarihli, 2016/16290 E. ve 2016/17802 K. sayılı kararında, sosyal paylaşım sitesinde belli bir grup içinde yapılan ve ağır eleştiri niteliği taşıyan yazışmaların ifade özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle yapılan feshin geçersiz olduğu belirtilmiştir. Kararda eleştirinin, tasvip etmemenin veya beğenmemenin dile getirilmesinin ötesinde bir durum olduğu ve böyle olmak zorunda olduğu vurgulanır.

Buradan çıkan ayrım pratikte şudur: işyerindeki olumsuzlukları, ödenmeyen alacakları, çalışma koşullarını veya yönetim tarzını eleştiren bir paylaşım sert, kırıcı, hatta işvereni rahatsız edici olsa dahi kural olarak ifade özgürlüğü kapsamındadır. Buna karşılık küfür, hakaret, iftira, kişilik haklarına saldırı, ırkçı veya ayrımcı söylem, müşteri bilgisi ya da ticari sır paylaşımı korunmaz ve haklı fesih sebebi oluşturabilir.

Değerlendirmede ağırlık taşıyan unsurlar

Somut olayda şunlara bakılır: paylaşımın içeriği (eleştiri mi, hakaret mi, sır ifşası mı); hedefi (işvereni veya yöneticiyi doğrudan ve kimliği belirlenebilir şekilde hedef alıyor mu); kapsamı (herkese açık mı, sınırlı bir grupla mı paylaşılmış); zamanı ve yeri (mesai içinde ve işyeri kaynaklarıyla mı yapılmış); işçinin konumu (işvereni temsil eden bir görevde mi); ve paylaşımın işyerinde somut bir zarara veya düzen bozukluğuna yol açıp açmadığı. Soyut itibar kaygısı, somut zarar ortaya konmadan tek başına yeterli sayılmaz.

Ölçülülük, delil ve haklarınız

Denge testinin en sık atlanan ayağı ölçülülüktür. Uyarı, paylaşımın kaldırılmasının istenmesi veya disiplin cezası gibi daha hafif bir yaptırım yeterliyken doğrudan feshe gidilmesi, feshi ölçüsüz kılabilir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda anılan kararında da feshin son çare olması ilkesinin derece mahkemelerince değerlendirilmiş olması gerektiği vurgulanmıştır.

Delil tarafı

Paylaşımın tam metnini, tarihini, saatini, gizlilik ayarını (herkese açık / arkadaşlar / grup) ve varsa yorumlarla birlikte bütün bağlamını saklayın; ekran görüntüsü alırken tarih ve hesap bilgisinin görünmesine dikkat edin. Fesih bildirimini, dayanılan maddeyi ve savunma istenip istenmediğini de belgeleyin. İşveren m. 25/II’ye dayanıyorsa m. 26’daki altı iş günlük hak düşürücü süre işler: paylaşımın öğrenildiği tarih ile fesih tarihi arasındaki fark, dosyanın seyrini tek başına değiştirebilir. Eski tarihli bir paylaşımın aylar sonra gerekçe yapılması bu yönden sakattır.

Fesih geçersiz sayılırsa

İş güvencesi kapsamındaysanız — otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyeri, en az altı aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme — işe iade talep edebilirsiniz. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesine başvurmanız gerekir. Feshin geçersizliğine karar verilirse işveren sizi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır; başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücretiniz tutarında tazminat öder ve çalıştırılmadığınız süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklarınız ödenir. Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmanız zorunludur. m. 25/II ispatlanamazsa kıdem ve ihbar tazminatı da doğar; bu taleplerde zamanaşımı Ek Madde 3 uyarınca beş yıldır.

Son olarak usul: 7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete) HMK m. 107’yi yürürlükten kaldırmış, belirsiz alacak davası sona ermiştir; daha önce açılmış davalarda eski hüküm uygulanmaya devam eder. Yerine HMK m. 109’a eklenen fıkrayla kısmi dava güçlendirilmiştir.