İşçiler, çalıştıkları şirketin el değiştirmesi veya başka bir işverene gönderilmeleri durumunda haklarının ne olacağını merak eder. Burada birbirine benzeyen ama hukuken çok farklı iki kavram vardır: ‘işyeri devri‘ ve ‘iş sözleşmesinin devri’. İkisini karıştırmamak, hak kaybını önler.
Bu iki kavramın farkını netleştirelim.
İşyeri devri
İşyeri devri, bir işyerinin veya bir bölümünün hukuki bir işlemle başka bir işverene geçmesidir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işyeri devrinde, devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla birlikte yeni işverene kendiliğinden geçer.
İşçinin kıdemi korunur; devirden önce doğmuş haklardan, kural olarak devreden ve devralan işveren birlikte (belirli sürelerle) sorumlu olabilir. İşçinin ayrıca rızası aranmaz; işyeri devri tek başına haklı fesih nedeni de değildir.
İş sözleşmesinin devri
İş sözleşmesinin devri ise, tek bir işçinin sözleşmesinin, işçinin yazılı rızası alınarak başka bir işverene devredilmesidir. Burada işyeri değil, doğrudan bireysel sözleşme el değiştirir.
Bu devir, işçinin yazılı rızasına bağlıdır; işçinin rızası olmadan sözleşmesi bir başka işverene devredilemez.
İki kavramın sonuçları
İşyeri devrinde, işçi topluca ve kendiliğinden yeni işverene geçerken; iş sözleşmesinin devrinde bireysel ve yazılı rızaya dayalı bir geçiş söz konusudur.
Her iki hâlde de işçinin birikmiş hakları (kıdem, izin vb.) önemlidir ve bu hakların kime karşı, nasıl ileri sürüleceği dikkatle belirlenmelidir.
Pratik noktalar
- İşyeri devri kendiliğinden: Sözleşmeler haklarıyla yeni işverene geçer, rıza aranmaz.
- Kıdem korunur: Devirde işçinin kıdemi devam eder.
- Sözleşme devri rızaya bağlı: Bireysel sözleşmenin devri yazılı rıza gerektirir.
- Sorumluluk önemli: Devirden önceki haklardan kimin sorumlu olduğu ayrıca değerlendirilir.
‘İşyeri devri’ ile ‘iş sözleşmesinin devri’ kulağa benzer gelse de sonuçları farklıdır: ilki kendiliğinden ve topluca, ikincisi yazılı rızayla ve bireyseldir. Hangi durumda olduğunuzu doğru belirlemek, kıdem ve diğer haklarınızı korumak için önemlidir. Tereddüt hâlinde bir uzmana danışın.
Benzer bir durumla mı karşı karşıyasınız? Durumunuzu gizlilik içinde değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarmamız için bizimle iletişime geçin.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Metinde yer verilen değerlendirmeler yerleşik yargı uygulaması ve yürürlükteki kanun hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. İçtihatlar ve mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, kendi durumunuz için güncel değerlendirmeyi mutlaka bir avukattan alınız.
İş Sözleşmesinin Devri ile İşyeri Devri Farkı
İki kurum karıştırılır; şartları ve sonuçları farklıdır.
| Ölçüt | Sözleşmenin devri | İşyeri devri |
|---|---|---|
| Konu | Tek bir iş sözleşmesi | İşyeri veya bölümü |
| İşçinin onayı | Yazılı rıza zorunlu | Aranmaz |
| Dayanak | TBK m.429 | İş Kanunu m.6 |
| Kapsam | Belirli işçi | Tüm işçiler |
| Kıdem | Devralan devam ettirir | Kendiliğinden korunur |
| Devredenin sorumluluğu | Devirle sona erer | Belirli süre devam eder |
| Devir sebebiyle fesih | Söz konusu olmaz | Geçerli sebep sayılmaz |
| Toplu iş sözleşmesi | Etkilenmez | Devralanı bağlar |
| Onaysız devir | Geçersiz | İşçi kabul etmezse |
İkinci ve dokuzuncu satırlar en önemli farkı verir: iş sözleşmesinin devri için işçinin yazılı rızası zorunludur; rıza olmadan yapılan devir geçersizdir; buna karşılık işyeri devrinde iş sözleşmeleri işçinin onayı aranmaksızın kendiliğinden devralana geçer.
İşyeri devri ve alt işveren rehberlerimiz: alt işveren ve muvazaa · taşeronda alacak talebi · esaslı değişiklik ve nakil · sadakat borcu ve rekabet yasağı · iş sözleşmesinde cezai şart · taşeronda iş kazası sorumluluğu
Sözleşme Devrinde İşçinin Korunması
Rıza şartı, işçiyi istemediği bir işverene karşı korur.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Yazılı rıza | Zorunlu | TBK m.429 |
| Rıza vermezse | Devir gerçekleşmez | Sözleşme devam eder |
| Zorlanırsa | Esaslı değişiklik veya haklı fesih | İK m.22 ve m.24 |
| Kıdem | Devralan devam ettirir | Korunur |
| Grup şirketleri arası | Sık uygulanır | Rıza yine gerekir |
| Devreden sorumluluğu | Devirle sona erer | Kural |
| Geçici iş ilişkisi | Farklı kurum | Sözleşme devri değil |
| Muvazaa denetimi | Kıdem sıfırlama amacı | Geçersiz |
| Öneri | Kıdem tarihinin korunduğunu yazdırın | Metne ekleyin |
İkinci ve dokuzuncu satırlar iki koruma sağlar: işçi rıza vermediği takdirde sözleşme devri gerçekleşmez ve iş ilişkisi mevcut işverenle devam eder; rıza verilecekse devir belgesinde kıdem tarihinin korunduğunun açıkça yazdırılması sonraki uyuşmazlıkları önler.
İşyeri devri ve alt işveren rehberlerimiz: alt işveren ve muvazaa · taşeronda alacak talebi · esaslı değişiklik ve nakil · sadakat borcu ve rekabet yasağı · iş sözleşmesinde cezai şart · taşeronda iş kazası sorumluluğu
Grup Şirketlerinde Sözleşme Devri Uygulaması
Uygulamada en sık grup içi geçişlerde karşılaşılır.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Sık senaryo | Aynı grup şirketleri arasında geçiş | Yaygın |
| Rıza | Yine zorunlu | Grup içi olması değiştirmez |
| Kıdem | Korunmalı | Metne yazdırın |
| Organik bağ | Süreler birleştirilebilir | Yargı uygulaması |
| Aynı yönetim | Fiilî işveren tespiti | Ölçüt |
| Kıdem sıfırlama | Muvazaa denetimi | Geçersiz |
| SGK devamlılığı | Çıkış-giriş kayıtları | Kontrol |
| Dava | Grup şirketlerine birlikte | Müteselsil iddiası |
| İspat | Ortaklık yapısı ve organizasyon şeması | Celbi isteyin |
Dördüncü ve dokuzuncu satırlar işçi için değerli bir imkânı verir: grup şirketleri arasında organik bağ bulunduğu ortaya konduğunda farklı tüzel kişiliklerde geçen süreler birleştirilerek tek işverende geçmiş gibi kıdem hesaplanır; ortaklık yapısı ve organizasyon şemasının mahkemeden celbi bu bağı ispatlayan temel delildir.
İşyeri devri ve alt işveren rehberlerimiz: alt işveren ve muvazaa · taşeronda alacak talebi · esaslı değişiklik ve nakil · sadakat borcu ve rekabet yasağı · iş sözleşmesinde cezai şart · taşeronda iş kazası sorumluluğu
Sözleşme Devrinde Metin Kontrolü
İmzalanacak belge dikkatle okunmalıdır.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| 1. Kıdem tarihi | İlk işe giriş tarihi yazılmalı | En kritik |
| 2. Devir tarihi | Açıkça belirtilmeli | Sınır |
| 3. Ücret ve ekler | Aynen korunmalı | Azaltılmamalı |
| 4. Görev tanımı | Değişiyor mu | Esaslı değişiklik |
| 5. İzin bakiyesi | Devredildiği yazılmalı | Kayıt |
| 6. Önceki alacaklar | Devralanın sorumluluğu | Belirtin |
| 7. İbra ifadeleri | Varsa dikkat | Hak kaybı |
| 8. Cezai şart | Yeni kayıt eklenmiş mi | Kontrol |
| 9. Rıza | Vermeden önce hukuki görüş alın | Geri dönüş güç |
Birinci ve yedinci satırlar iki kritik kontrolü verir: devir belgesinde ilk işe giriş tarihinin açıkça yer alması kıdem süresinin korunmasını güvence altına alır; ayrıca metinde yer alabilecek ibra nitelikli ifadeler mevcut alacakların sona ermesine yol açabileceğinden dikkatle incelenmelidir.
İşyeri devri ve alt işveren rehberlerimiz: alt işveren ve muvazaa · taşeronda alacak talebi · esaslı değişiklik ve nakil · sadakat borcu ve rekabet yasağı · iş sözleşmesinde cezai şart · taşeronda iş kazası sorumluluğu
Sözleşme Devri Reddedilirse Ne Olur?
Rıza verilmediğinde iş ilişkisi devam eder.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Kural | Devir gerçekleşmez | Sözleşme mevcut işverenle sürer |
| İşveren ısrar ederse | Esaslı değişiklik | İK m.22 |
| Fiilen gönderilirse | Kabul sayılmaz | İtiraz edin |
| İşveren feshederse | Geçerli sebep göstermeli | İşe iade riski |
| Baskı yapılırsa | Haklı fesih değerlendirilebilir | Belgeleyin |
| Yazılı itiraz | Kayda geçsin | İspat |
| Çalışmaya devam | Çekince koyarak | Zımni kabul riski |
| İş güvencesi | Kapsamdaysa işe iade | Bir ay |
| Öneri | Reddi yazılı bildirin | Sözlü yetersiz |
Birinci ve yedinci satırlar iki noktayı verir: işçi rıza vermediğinde sözleşme devri hüküm doğurmaz ve iş ilişkisi mevcut işverenle aynen devam eder; ancak itiraz edilmeden yeni işverende çalışmaya başlanması zımni kabul tartışması doğuracağından, çalışılacaksa yazılı çekince konulmalıdır.
İşyeri devri ve alt işveren rehberlerimiz: alt işveren ve muvazaa · taşeronda alacak talebi · esaslı değişiklik ve nakil · sadakat borcu ve rekabet yasağı · iş sözleşmesinde cezai şart · taşeronda iş kazası sorumluluğu
Sıkça Sorulan Sorular
İş sözleşmesinin devri nedir?
İşverenin, işçinin yazılı rızasını alarak iş sözleşmesini başka bir işverene devretmesidir. Rıza olmadan tek bir işçinin sözleşmesi devredilemez.
İşyeri devri ile farkı nedir?
İşyeri devrinde tüm işyeri ve işçiler kendiliğinden yeni işverene geçer, işçi rızası aranmaz. Sözleşme devrinde ise tek bir işçinin sözleşmesi ve onun rızasıyla devir söz konusudur.
Devirde kıdem korunur mu?
Evet. Her iki devir türünde de işçinin kıdemi ve hakları korunur; kıdem süresi ilk işe giriş tarihinden hesaplanır.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinBu içerik İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındadır.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
İki Kurum, İki Farklı Sonuç
| Ölçüt | İşyerinin devri | İş sözleşmesinin devri |
|---|---|---|
| Konusu | İşyeri veya bir bölümünün devri | Tek bir işçinin sözleşmesi |
| İşçinin rızası | Gerekmez | Yazılı rıza şart |
| Kıdem | Devam eder, sıfırlanmaz | Devralan, kıdemi devralır |
| Devredenin sorumluluğu | Devirden önce doğmuş borçlardan iki yıl birlikte | Aksi kararlaştırılmadıkça sona erer |
| Fesih sebebi olur mu | Devir tek başına fesih sebebi değildir | Rıza yoksa devir geçersiz |
İşyeri Devrinde Kıdem Sıfırlanmaz
İşyeri devrinde iş sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devralana geçer. İşçinin kıdemi ilk işe giriş tarihinden itibaren hesaplanır. Bu, uygulamada en çok hak kaybına yol açan noktadır: işçiye yeni bir sözleşme imzalatılarak kıdemin sıfırlandığı izlenimi yaratılır.
Yeni sözleşme imzalanmış olsa dahi, aynı işyerinde çalışma devam ediyorsa kıdem birleştirilir. İşçi bakımından ispat aracı SGK hizmet dökümüdür.
Alt İşveren Değişikliği
Asıl işveren aynı kalıyor ve işçi aynı işyerinde çalışmayı sürdürüyorsa, taşeron şirketin değişmesi kıdemi sıfırlamaz. Bu hâlde asıl işverenin sorumluluğu da devam eder; işçi alacaklarından asıl işveren ile alt işveren birlikte sorumludur.
Devredenin İki Yıllık Sorumluluğu
Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden işveren, devralanla birlikte iki yıl süreyle sorumludur. Bu süre, işçinin devirden önceki dönem alacaklarını takip edebilmesi için önemli bir güvencedir.
Kıdem tazminatı bakımından ise devredenin sorumluluğu, devir tarihindeki kıdem ve ücret düzeyiyle sınırlı olarak değerlendirilir.
İşçi Devir Nedeniyle Fesih Yapabilir mi?
Devir tek başına işçi bakımından haklı fesih sebebi oluşturmaz. Ancak devir sonrasında çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapılırsa (görev yeri, ücret, çalışma süresi), işçi bunu kabul etmeyip haklı nedenle feshedebilir veya değişikliğe itiraz edebilir.
İşçi Bakımından Kontrol Listesi
- SGK hizmet dökümünüzü alın ve giriş-çıkış tarihlerini kontrol edin
- Devir tarihinde imzalatılan belgeleri saklayın ve okumadan imzalamayın
- İbraname niteliğinde belge imzalatılmak isteniyorsa dikkat edin
- Kıdeminizin ilk giriş tarihinden hesaplandığını teyit edin
- Yıllık izin haklarınızın devredildiğini kontrol edin
- Çalışma koşullarında değişiklik varsa yazılı bildirim isteyin
Devirde İbraname İmzalatılması
Devir sırasında işçiye ibraname imzalatılması sık görülür. İbranamenin geçerliliği sıkı şartlara bağlıdır: yazılı olması, fesihten en az bir ay sonra düzenlenmesi, alacak türünün ve tutarının açıkça belirtilmesi, ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması.
Devir hâlinde iş sözleşmesi sona ermediğinden, ibraname için gereken “fesihten sonra” şartı gerçekleşmez. Bu nedenle devir sırasında imzalatılan ibranamelerin geçerliliği tartışmalıdır.
Yıllık İzin Hakları
İşyeri devrinde işçinin kullanılmayan yıllık izin hakları devralana geçer. İzin sürelerinin hesabında ilk işe giriş tarihi esas alınır. Devralan işveren, önceki dönem izinlerini de kullandırmakla yükümlüdür.
Devir Bildirimi
İşyeri devrinde işçilerin bilgilendirilmesi, güven ilişkisi bakımından önemlidir. Bildirim yapılmaması devri geçersiz kılmaz ancak işçinin haklarını etkileyen değişiklikler bakımından itiraz süresinin başlangıcı tartışmalı hâle gelir.
Devralan İşverenin Yükümlülükleri
- Mevcut iş sözleşmelerini aynı koşullarla sürdürmek
- Kıdemi ilk giriş tarihinden itibaren esas almak
- Kullanılmayan yıllık izinleri kullandırmak
- Devirden önce doğmuş borçlardan sorumlu olmak
- Toplu iş sözleşmesi varsa hükümlerini uygulamak


