“Hırsızlık Yaptın” Denilerek Tazminatsız Çıkarıldım – Bu Fesih Geçerli mi?

İsnat hangi hükme dayanıyor ve eşiği nedir?

Hırsızlık isnadıyla yapılan tazminatsız fesihler İş Kanunu m. 25/II-e bendine dayanır. Bent şöyledir: işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması. Bu davranışlar aynı zamanda Türk Borçlar Kanunu m. 396’daki sadakat borcunun ağır ihlalini oluşturur.

Bendin sonucu ağırdır: fesih bildirimsiz yapılır ve işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Tam da bu ağırlık nedeniyle uygulamada eşik yüksek tutulur. “Depodan ürün aldı” denilen olayın gerçekten gerçekleştiği, işçinin bu fiili işlediği ve fiilin iş ilişkisinin devamını çekilmez kılacak nitelikte olduğu ortaya konmalıdır. Değer düşüklüğü ya da işverenin bilgisi dâhilinde süregelen bir uygulama (örneğin son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin çalışanlara verilmesi gibi yerleşik bir teamül) varsa, aynı fiil bu ağırlığa ulaşmayabilir.

Fesih bildiriminde sebep ne kadar açık olmalı?

m. 19/1 uyarınca işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır. “Doğruluk ve bağlılığa aykırılık” gibi bendin başlığını tekrar eden bir ifade yeterli değildir; hangi olayın, hangi tarihte, hangi somut fiille gerçekleştiği yazılmalıdır. Taraflar fesihte belirttikleri sebeple bağlıdır; işveren davada ilk kez ileri sürdüğü yeni bir olaya dayanamaz.

m. 25/II’ye dayanan fesihte savunma alınması zorunlu değildir — m. 19/2 bu hakkı açıkça saklı tutar. Ancak savunma alınmış olması işverenin lehinedir; alınmamışsa ve fesih sonradan m. 25/II kapsamına girmediği anlaşılırsa, geriye kalan geçerli sebep tartışmasında savunma eksikliği işveren aleyhine döner.

İspat: soyut suçlama neden yeterli değil?

İspat yükü tamamen işverendedir. Uygulamada aranan delil düzeni şudur:

Olayın tespiti. Tarih ve saat içeren, birden fazla kişinin imzasını taşıyan tutanak. Tek kişinin düzenlediği ve başka delille desteklenmeyen tutanak tek başına yeterli sayılmaz.

Maddi delil. Kamera kaydı, envanter ve stok sayım farkı, barkod veya kasa kaydı, giriş-çıkış kaydı, teslim tutanağı. Burada önemli bir nokta var: kamera kaydının delil olarak kullanılabilmesi için kayıt sisteminin çalışanlara önceden duyurulmuş ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklere uygun kurulmuş olması beklenir. Gizli kamera veya çalışanların bilgisi dışında yapılan izleme, hem delil değeri hem de ayrı bir sorumluluk bakımından tartışmaya açıktır.

Tanık. Olayı bizzat gören tanıklar. Duyuma dayalı beyanların ağırlığı düşüktür; özellikle hâlen aynı işyerinde çalışan tanıkların beyanları da bu çerçevede değerlendirilir.

Bunların hiçbiri yoksa ortada yalnızca bir isnat vardır ve isnat ispat değildir. İşveren iddiasını ortaya koyamazsa fesih haklı sayılmaz.

İşçi tarafında ne toplanmalı?

Fesih bildiriminin aslı veya fotoğrafı; savunmanızın istenip istenmediği; hangi somut delile dayanıldığını sorduğunuza dair yazışma; olay günü işyerinde bulunup bulunmadığınızı gösteren kayıtlar (PDKS, turnike, vardiya çizelgesi, servis listesi); işveren tarafından bilinen ve süregelen bir uygulamanın varlığını gösteren tanıklar; SGK işten ayrılış bildirgeniz ve çıkış kodu.

Süre ve ceza sürecinin ayrılığı

İşverenin en sık kaybettiği nokta süredir. m. 26 uyarınca ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih yetkisi, olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Tek istisna, işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık sürenin uygulanmamasıdır. Bu bir hak düşürücü süredir. İşveren aylar önceki bir stok farkını gerekçe göstererek bugün fesih yapıyorsa, olay ispatlansa dahi fesih haklı sayılmaz.

Öğrenme anının tespiti tartışma yaratır. İç soruşturma gerektiren olaylarda sürenin, fiilin niteliğinin ve failinin belirlendiği andan işlemeye başladığı kabul edilir; bu nedenle soruşturma tutanaklarının tarihleri dosyada belirleyici olur.

Ceza soruşturması ile iş davası aynı şey değil

Hakkınızda suç duyurusunda bulunulmuş olması iş davasının sonucunu belirlemez; iki süreç ayrı yürür ve ayrı ölçütlere tabidir. Ceza yargılamasında şüpheden sanık yararlanır ve mahkûmiyet için kesin kanaat aranır; iş yargılamasında ise tartışma feshin haklılığı üzerinedir ve bunu ispat yükü işverendedir. Bu nedenle ceza dosyasındaki bir beraat kararı işe iadeyi kendiliğinden getirmediği gibi, ceza dosyasının sürüyor olması da iş mahkemesinde delillerinizi ortaya koymanızı ertelemenizi gerektirmez. İş davasında kendi delillerinizi bağımsız biçimde sunmanız gerekir.

İtibar, haklar ve süreler

Hırsızlık isnadının maddi sonuçlarının yanında bir de itibar boyutu vardır. İşten ayrılış bildirgesinde ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık kapsamındaki çıkış kodunun seçilmesi, sonraki iş başvurularınızı etkileyebilir. Fesih haksız bulunursa bu bildirimin düzeltilmesi ve koşulları varsa kişilik haklarının ihlaline dayalı manevi tazminat talebi ayrıca değerlendirilebilir. İsnat işyeri dışında üçüncü kişilere yayılmışsa bu ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir.

Fesih haklı sayılmazsa kıdem tazminatı ve önel verilmediyse ihbar tazminatı doğar. İş güvencesi kapsamındaysanız — otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyeri, en az altı aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme — işe iade de talep edebilirsiniz. Süreler: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava. Feshin geçersizliğine karar verilirse işveren sizi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır; başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücretiniz tutarında tazminat öder ve çalıştırılmadığınız süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklarınız ödenir. Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmanız zorunludur.

Zamanaşımı İş Kanunu Ek Madde 3 uyarınca kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranma tazminatları ile yıllık izin ücretinde beş yıldır. Usul tarafında 7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete) HMK m. 107’yi yürürlükten kaldırarak belirsiz alacak davasını sona erdirmiştir; yerine HMK m. 109’a eklenen fıkrayla talebin bir defaya mahsus olmak ve tahkikatın sonuna kadar kullanılmak üzere artırılabildiği güçlendirilmiş kısmi dava gelmiştir.