Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Talebi Dilekçesi Örneği (2026) — TMK m.640/3

Beş kardeşsiniz, dördü anlaşıyor ama biri imza atmıyor — ve tereke tamamen kilitleniyor. Elbirliği mülkiyetinde tasarruf işlemleri oybirliği gerektirdiği için tek bir mirasçının direnmesi kiralamayı, borç ödemeyi, işletmeyi çalıştırmayı durdurabiliyor. TMK m.640/3 tam bu tıkanıklık için var: mirasçılardan biri tek başına sulh hukuk mahkemesine başvurup tereke temsilcisi atanmasını isteyebiliyor — diğerlerinin muvafakati gerekmiyor. Aşağıda şartlar, temsilcinin yetki sınırı ve hazır bir talep dilekçesi örneği var.

Kilidin Kaynağı: Elbirliği Mülkiyeti

Madde 640- (1) Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. (2) Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.

Bu ortaklıkta bireysel pay yoktur: miras ortaklığı, mirasın tümü üzerinde söz konusu olduğundan, tereke payları ayrılmaksızın ortaklığa dahil olan mirasçılara aittir. Mirasçıların tereke üzerinde ortaklık devam ettiği sürece somut ve bağımsız payları mevcut değildir.

Çözüm: TMK m.640/3

(3) Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.

Hükmün işlevi açıktır: TMK m.640/3 bu tıkanıklığı aşmak için, mirasçılardan birinin talebiyle sulh hukuk mahkemesinin tereke temsilcisi atayabileceğini düzenler.

Bu son nokta önemlidir: temsilci atanması paylaşma talebi değildir. Ortaklığı bitirmek istiyorsanız yol farklıdır — nitekim TMK 642 uyarınca her mirasçı her zaman paylaşma talep edebilir. Paylaşmaya zorlanmama hakkı yoktur; sözleşmeyle en çok 10 yıl süreyle erteleme mümkündür. Şablonun 5. maddesi bu ayrımı açıkça yazar.

Yargıtay: Dava Reddedilmez, Temsilci Atanır

Bu, uygulamada en çok işe yarayan kullanımdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.12.2021 tarihli, 2018/510 E., 2021/1590 K. sayılı kararında: elbirliği mülkiyetine tâbi tereke adına açılan tasarruf nitelikli tapu iptali ve tescil davasında mirasçılar birlikte hareket edemiyorsa, dava reddedilmeyip TMK m.640/3 uyarınca miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atanması gerekir.

Gerekçe de açıklanmıştır: tereke elbirliği mülkiyetine tâbi olup tasarruf niteliğindeki tapu iptali ve tescil davası ya tüm mirasçılarca birlikte ya da atanacak temsilci aracılığıyla yürütülür; tek mirasçı dava açabilirse de yalnız sürdüremeyeceğinden dava hemen reddedilmeyip temsilci atanmalıdır.

Temsilcinin Yetki Sınırı

Temsilci sınırsız yetkili değildir. Olağanüstü tasarruf işlemleri (satış, bağışlama, ipotek) için mahkeme izni gerekir. Temsilcinin yetkileri karar metninde belirtilen sınırlar içindedir.

Bu nedenle dilekçenizde hangi işlemler için yetki istediğinizi açıkça yazmak gerekir — kira sözleşmesi yapma, kira tahsil etme, borç ödeme, vergi ve abonelik işlemleri, dava takibi gibi. Aksi hâlde karar metni dar kalır ve tıkanıklık sürer. Şablonun 7. maddesi ve sonuç bölümünün 2. maddesi bunun içindir.

Acil durumlar ayrıca düzenlenmiştir: acil hallerde herhangi bir mirasçı tek başına zorunlu yönetim işlemlerini yapabilir. Ayrıca (4) Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.

Hesap Verme ve Denetim

Temsilci atandıktan sonra denetim mekanizması işler. Temsilci terekenin yönetimine ilişkin hesabı belgelerle tutmalı ve her 3 ayda bir bu hesabını, mirasçılara ve hakime vermelidir.

Denetimin yaptırımı da vardır: eğer hesaba itiraz olursa yapılacak inceleme sonucunda temsilci hakkında, vasi hakkındaki hükümlere göre işlem yapılır. Masraflar bakımından ise miras ortaklığı temsilcisi yaptığı harcamaları terekeden karşılar.

Defter tutulması hâlinde itiraz süresi kısadır: eğer mirasçılar defterdeki tespitlerin geçerli olmadığını ileri süreceklerse itirazlarını yedi gün içerisinde sulh hukuk mahkemesine yazılı olarak yapabilirler. İtiraz süresi, defterin kendiliğine tebliğ edildiği tarihte başlar.

Görev Ne Zaman Sona Erer?

Mirasın paylaşımı, temsilcinin istifası veya ölümü, mahkeme kararıyla görevden alınma ya da belirlenen sürenin dolmasıyla sona erer. Son hesap mirasçılara sunulur.

Yani temsilci atanması kalıcı bir yönetim rejimi değildir; paylaşma gerçekleştiğinde kendiliğinden biter. Bu nedenle temsilci atanması ile ortaklığın giderilmesi veya elbirliğinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi yollarını birlikte değerlendirmek gerekir: temsilci acil tıkanıklığı çözer, diğerleri ortaklığı bitirir.

Miras Ortaklığına Temsilci Atanması Talebi Dilekçesi Örneği (2026)

Aşağıdaki metin genel bir şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları doldurun; 3. maddedeki tıkanıklık gerekçelerinden yalnızca dosyanıza uyanları bırakın ve istediğiniz yetki kapsamını mutlaka yazın.

Talep Öncesi Kontrol Listesi

1. Veraset ilamını çıkarın — mirasçılık sıfatı ilk şarttır
2. Tıkanıklığı somutlaştırın — hangi işlem neden yapılamıyor?
3. Zararı belgeleyin — atıl kira, biriken borç, duran işletme
4. Yetki listesini yazın — karar metni bu listeye göre şekillenir
5. Derdest davanız varsa belirtin — ret yerine temsilci atanabilir

Sık Yapılan Beş Hata

1. Diğerlerinin onayını beklemek. Tek başınıza başvurabilirsiniz.
2. Paylaşma talebiyle karıştırmak. Atama ortaklığı sona erdirmez.
3. Yetki kapsamını yazmamak. Karar dar kalırsa tıkanıklık sürer.
4. Satış beklentisine girmek. Olağanüstü tasarruf için mahkeme izni gerekir.
5. Dava reddine razı olmak. Yargıtay temsilci atanmasını aramaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras ortaklığı nedir?

TMK m.640/1’e göre birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir.

Mirasçılar terekeyi nasıl yönetir?

TMK m.640/2’ye göre mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. Mirasçılar terekeyi birlikte yönetir ve birlikte karar alırlar.

Tek bir mirasçı işlemleri kilitleyebilir mi?

Bu rejimde tasarruf işlemleri oybirliğini gerektirir; bir mirasçının onay vermemesi ortaklığın fonksiyonlarını durdurabilir. Uygulamada gelir getiren taşınmazların kiraya verilememesi, borçların ödenememesi, miras kalan işletmenin çalıştırılamaması gibi ciddi sorunlar doğar.

Temsilci atanmasının dayanağı nedir?

TMK m.640/3’e göre mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Bu hüküm, oybirliği gerektiren rejimden doğan tıkanıklığı aşmak için öngörülmüştür.

Diğer mirasçıların onayı gerekir mi?

Gerekmez. TMK m.640/3 uyarınca mirasçılardan her biri tek başına sulh hukuk mahkemesine başvurarak temsilci atanmasını isteyebilir; diğer mirasçıların muvafakati şart değildir.

Nereye başvurulur?

Temsilcinin atanması talebi, mirasın açıldığı son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine mirasçılardan birinin dilekçesiyle yapılır.

Atama ortaklığı sona erdirir mi?

Erdirmez. Bu atama miras ortaklığını sona erdirmez; yalnızca yönetim işlevini kolaylaştırır ve paylaşmaya kadar süren geçici bir çözümdür.

Temsilci her işlemi yapabilir mi?

Kural olarak hayır. Olağanüstü tasarruf işlemleri, örneğin satış, bağışlama ve ipotek için mahkeme izni gerekir. Temsilcinin yetkileri karar metninde belirtilen sınırlar içindedir.

Temsilci hesap vermek zorunda mı?

Temsilci, terekenin yönetimine ilişkin hesabı belgelerle tutmalı ve her üç ayda bir bu hesabını mirasçılara ve hâkime vermelidir. Hesaba itiraz olursa yapılacak inceleme sonucunda temsilci hakkında vasi hakkındaki hükümlere göre işlem yapılır.

Temsilcinin harcamalarını kim karşılar?

Miras ortaklığı temsilcisi yaptığı harcamaları terekeden karşılar.

Deftere itiraz edilebilir mi?

Mirasçılar defterdeki tespitlerin geçerli olmadığını ileri süreceklerse itirazlarını yedi gün içerisinde sulh hukuk mahkemesine yazılı olarak yapabilirler. İtiraz süresi, defterin kendilerine tebliğ edildiği tarihte başlar.

Temsilcinin görevi ne zaman biter?

Görev; mirasın paylaşımı, temsilcinin istifası veya ölümü, mahkeme kararıyla görevden alınma ya da belirlenen sürenin dolmasıyla sona erer. Son hesap mirasçılara sunulur.

Tereke adına dava açılamıyorsa ne olur?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.12.2021 tarihli, 2018/510 E. ve 2021/1590 K. sayılı kararında; elbirliği mülkiyetine tâbi tereke adına açılan tasarruf nitelikli tapu iptali ve tescil davasında mirasçılar birlikte hareket edemiyorsa, davanın reddedilmeyip TMK m.640/3 uyarınca miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atanması gerektiği belirtilmiştir.

Acil hâllerde ne yapılabilir?

Acil hâllerde herhangi bir mirasçı tek başına zorunlu yönetim işlemlerini yapabilir. Ayrıca TMK m.640/4 uyarınca mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını isteyebilir ve sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.

Bu sayfadaki örnek dilekçe yalnızca bilgilendirme amaçlı genel bir şablondur ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendine özgüdür; süreler hak düşürücü olabilir. Dilekçenizi mutlaka avukatınızla birlikte hazırlayın. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz.