E-Ticarette Yeni Dönem: Pazar Yerleri ve Satıcılar İçin Yükümlülükler

E-ticaret yapan ya da bir pazar yeri işleten her işletme, son yıllarda köklü biçimde değişen kurallara tabidir. 2022’de yürürlüğe giren 7416 sayılı Kanun, e-ticaret mevzuatını yeniden şekillendirdi; işletmeleri cirolarına (net işlem hacmine) göre kademelere ayırarak her kademeye farklı yükümlülükler getirdi. Üstelik bu kademelere giriş eşikleri her yıl güncelleniyor. Bu yazıda, satıcı ve pazar yeri işletmecilerini ilgilendiren bu düzeni yalın bir dille özetliyoruz.

Temel Çerçeve: 6563 Sayılı Kanun ve 2022 Reformu

E-ticaretin temel kuralları 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (2014) ile belirlenmiştir. 1 Temmuz 2022 tarihli 7416 sayılı Kanun ile bu Kanun’a eklenen yeni maddeler (Ek 1–4), özellikle büyük pazar yerlerine yönelik kapsamlı yükümlülükler ve denetim araçları getirmiştir. Uygulama detayları, 2022 sonunda yayımlanan Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcılar ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

İki Temel Aktör: ETAHS ve ETHS

• ETAHS (Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı): Başkalarının mal/hizmet satışına aracılık eden pazar yeri işletmecisidir.
• ETHS (Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcı): Mal veya hizmetini kendi e-ticaret ortamında ya da bir pazar yerinde satan taraftır.

Kademeli Yükümlülük Sistemi

Yükümlülükler, işletmenin bir önceki yıldaki net işlem hacmine göre orta, büyük ve çok büyük ölçek kademelerine ayrılarak belirlenir. Ölçek büyüdükçe sorumluluklar da artar. Örnek başlıklar:

• Satıcı ve alıcı verilerinin, satıcılarla rekabet ederken kullanılmaması,
• Belirli durumlarda kendi e-ticaret ortamları arasında erişim ve tanıtım kısıtları,
• Yüksek ölçeklerde reklam ve indirim/promosyon bütçelerinin sınırlandırılması,
• Çok büyük ölçekli oyuncular için lisans ücreti ve grup içi banka/finansman/e-para/lojistik yapılarına ilişkin bazı faaliyet kısıtları,
• ETBİS’e kayıtlı markaların izinsiz kullanımına ilişkin kurallar.

Anayasa Mahkemesi de kararlarında bu kademeli sistemin amacını; rekabetin korunması, küçük ve orta ölçekli satıcıların korunması ve sektörün güvenli işlemesi olarak değerlendirmiştir.

Çok Güncel: Eşikler Her Yıl Değişiyor

Bu kademelere giriş için kullanılan parasal (TL) eşikler sabit değildir; her yıl, e-ticaret hacmindeki yıllık değişim oranına göre artırılır ve en geç şubat ayında Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesinde ilan edilir. Nitekim 2025 takvim yılı net işlem hacimlerine uygulanacak eşikler, açıklanan yıllık değişim oranına göre yeniden belirlenmiştir. Pratik sonuç: İşletmenizin hangi kademeye girdiğini, geçen yılki eski rakamlarla değil, güncel eşiklerle kontrol etmeniz gerekir.

Diğer Önemli Yükümlülükler ve Yaptırımlar

• ETBİS kaydı: Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne kayıt ve bildirim yükümlülükleri.
• Ticari elektronik ileti: SMS/e-posta/arama için önceden onay ve İleti Yönetim Sistemi (İYS) kuralları.
• Bilgilendirme: Sözleşme öncesi bilgilendirme, mesafeli sözleşme ve tüketici hakları.
• İdari para cezaları: Yükümlülüklere aykırılık, 6563 sayılı Kanun kapsamında ölçeğe göre ciddi idari para cezalarına yol açabilir.

Hukukçular Evi Ankara Olarak Yaklaşımımız

• İşletmenizin ETAHS mı ETHS mi olduğunu ve hangi ölçek kademesine girdiğini doğru tespit ediyoruz.
• Sözleşmelerinizi, kullanıcı metinlerinizi ve ticari ileti süreçlerinizi mevzuata uyumlu hâle getiriyoruz.
• İdari para cezası ve denetimlere karşı itiraz ve dava süreçlerini yönetiyoruz.
• Her şubat ayında güncellenen eşikleri ve yeni yükümlülükleri proaktif olarak takip ediyoruz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Parasal eşikler ve yükümlülükler her yıl güncellendiğinden, güncel durumunuz için bir uzmana danışmanız faydalı olacaktır.