Cinsel Taciz Suçu (TCK 105): Nitelikli Hâller, Şikâyet ve Deliller

Cinsel taciz, Türk Ceza Kanunu m.105’te düzenlenen ve bedensel temas olmaksızın işlenen bir suçtur. Söz, yazı, işaret, mesaj veya davranışla cinsel amaçlı rahatsız etme fiilini kapsar. Fiziksel temas başladığı anda eylem cinsel taciz olmaktan çıkar ve cinsel saldırı suçuna dönüşür.

Bu rehberde suçun unsurları, basit ve nitelikli hâllerdeki ceza aralıkları, şikâyet süresi, uzlaştırma yasağı, HAGB imkânı ve 6284 sayılı Kanun kapsamında talep edilebilecek koruma tedbirleri sistematik olarak açıklanmaktadır.

Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma

Cinsel Taciz Nedir? TCK m.105’in Unsurları

Suçun oluşması için üç unsurun birlikte bulunması gerekir.

1. Cinsel amaç

Fiilin cinsel amaçla işlenmesi zorunludur. Rahatsız edici ancak cinsel yön taşımayan söz ve davranışlar bu suçu oluşturmaz; koşulları varsa kişilerin huzur ve sükûnunu bozma ya da hakaret suçu gündeme gelebilir. Yargıtay uygulamasında, sözlerin bizzat cinsellik içermemesi ve cinsel amacın kesin biçimde ispatlanamaması hâlinde beraat kararları verilmektedir.

2. Bedensel temasın bulunmaması

Bu, suçu komşu suçlardan ayıran temel ölçüttür. Vücuda dokunma söz konusu olduğu anda fiil cinsel taciz olmaktan çıkar; yetişkine karşı TCK m.102 (cinsel saldırı), çocuğa karşı TCK m.103 (çocukların cinsel istismarı) kapsamında değerlendirilir.

3. Kasten işlenme

Suç yalnızca kasten işlenebilir. Failin, fiilinin mağduru cinsel amaçla rahatsız edeceğini bilerek ve isteyerek hareket etmesi gerekir.

Fiilin biçimi serbesttir. Söz, yazı, işaret, jest, mimik, telefon araması, mesaj, sosyal medya paylaşımı ve teşhir bu kapsamda değerlendirilebilir.

Basit Cinsel Taciz — TCK m.105/1

TCK m.105/1 hükmüne göre, bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.

Fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde ceza altı aydan üç yıla kadar hapis olarak uygulanır ve bu hâlde seçimlik adlî para cezası devreye girmez.

Nitelikli Hâller — TCK m.105/2’nin Beş Bendi

Kanun, cezanın yarı oranında artırılmasını gerektiren nitelikli hâlleri beş bent hâlinde sayar. Ortak nokta, failin mağdur üzerinde kurduğu güven, otorite veya yakınlık ilişkisinin ya da bir aracın sağladığı kolaylığın kötüye kullanılmasıdır.

1. Bent (a) — Kamu görevi, hizmet ilişkisi veya aile içi ilişki. Failin kamu görevinden doğan imkânları kullanması ya da aile içi güven ilişkisini istismar etmesi. Yargıtay uygulamasında, yeğen konumundaki mağdura karşı aile otoritesinden yararlanarak işlenen taciz bu bent kapsamında değerlendirilmektedir.
2. Bent (b) — Gözetim ve bakım yükümlüsü kişiler. Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından işlenmesi.
3. Bent (c) — Aynı işyerinde çalışma. Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılması.
4. Bent (d) — Posta ve elektronik haberleşme araçları. Telefon araması, SMS, WhatsApp, e-posta ve sosyal medya mesajları bu kapsamdadır. Uygulamada en sık karşılaşılan nitelikli hâldir.
5. Bent (e) — Teşhir suretiyle.

Alt sınır kuralı: bir yıldan az olamaz

Fıkranın son cümlesi ayrı bir kural getirir: bu fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Bu, nitelikli hâllerden biri değil, ayrı bir alt sınır kuralıdır ve farklı ispat koşullarına tabidir. Yarı oranında artırım için nitelikli hâlin varlığı yeterliyken, alt sınır kuralının uygulanabilmesi için mağdurun işten, okuldan veya aileden ayrılmak zorunda kaldığının ve bunun fiille nedensellik bağı taşıdığının ayrıca ispatı gerekir. Bu olgu ispatlanamazsa alt sınır uygulanamaz.

Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma

Şikâyet: Basit Hâl ile Nitelikli Hâl Arasındaki Kritik Fark

Bu ayrım uygulamada en çok yanlış bilinen konudur ve mağdurun hak kaybına uğramasına yol açabilir.

Basit hâl — şikâyete tabi

TCK m.105/1’deki basit cinsel taciz suçu şikâyete tabidir. Mağdur, TCK m.73 uyarınca faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet hakkını kullanmalıdır. Süre geçerse şikâyet hakkı düşer.

Çocuğa karşı işlenmesi cezanın artırılmasını gerektirse de şikâyet şartını ortadan kaldırmaz; çocuk adına şikâyet hakkı kendisi veya yasal temsilcisi tarafından kullanılabilir.

Nitelikli hâller — re’sen soruşturulur

TCK m.105/2’de düzenlenen nitelikli hâller şikâyete tabi değildir. Yerleşik içtihat ve öğretide kabul edilen görüşe göre, bir suçun basit hâlinin şikâyete tabi olması nitelikli hâllerini de şikâyete tabi hâle getirmez; kanunda açık düzenleme bulunmadıkça suç re’sen takip edilir. Fıkrada değişiklik yapan kanun teklifinin gerekçesinde de, nitelikli unsurların gerçekleştiği durumlarda soruşturma ve kovuşturmanın mağdurun şikâyetine bağlı olmadığı belirtilmiştir.

Pratik sonuç: Mesajla, iş yerinde ya da kamu görevi kullanılarak işlenen tacizde savcılık suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatır. Şikâyetten vazgeçme bu hâllerde kamu davasını düşürmez.

Uzlaştırma Yolu Kapalıdır

Cinsel taciz suçu, basit hâli şikâyete tabi olmasına rağmen uzlaştırma kapsamı dışındadır. CMK m.253/3 hükmü, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini düzenler. Cinsel taciz, Türk Ceza Kanunu’nun “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” bölümünde yer aldığından bu yasak kapsamındadır.

Buna karşılık basit cinsel tacizde mağdurun şikâyetten vazgeçmesi ve sanığın bunu kabul etmesi hâlinde dava düşer. Nitelikli hâllerde ise kamu davası devam eder.

HAGB ve Kanun Yolu: 7589 Sayılı Kanun’la Değişen Tablo

Bu başlık 2026’da değişmiştir; eski kaynaklardaki bilgiler güncel değildir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları bakımından uygulanabilir. Basit cinsel taciz suçunda alt sınırdan hüküm kurulan dosyalar bu kapsama girebilir.

7589 sayılı Kanun — 31 Temmuz 2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir — CMK m.231’in beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını baştan düzenlemiştir. Yeni rejimin başlıca sonuçları:

• HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulur; bölge adliye mahkemesi kararı temyize taşınabilir. Eski itiraz usulü değişmiştir.
• Denetim süresi beş yıldır ve karar kesinleştikten sonra başlar.
• HAGB kararında hükmedilen hapis cezası ertelenemez, kısa süreli olsa dahi seçenek yaptırımlara çevrilemez.
• Zararın hemen ödenememesi hâlinde denetim süresi içinde aylık taksitle ödeme koşuluyla da karar verilebilir.

Mağdur bakımından önemli nokta şudur: HAGB beraat değildir. Suçun işlendiği kabul edilmiş, yalnızca hükmün açıklanması ertelenmiştir. Mağdurun tazminat hakkı bundan etkilenmez.

Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma

Dijital Taciz: Mesaj, Sosyal Medya ve Sokak Tacizi

Cinsel taciz suçu son yıllarda ağırlıklı olarak dijital mecralara kaymıştır.

Mesaj ve sosyal medya

Telefon araması, SMS, WhatsApp, Instagram ve e-posta yoluyla gönderilen cinsel içerikli mesajlar TCK m.105/2-d bendi kapsamında nitelikli cinsel taciz oluşturur ve ceza yarı oranında artırılır. Yargıtay uygulamasında, sosyal medya üzerinden mesaj göndererek gerçekleştirilen taciz eylemlerinde bu bendin uygulanmaması eksik ceza tayini sayılmakta ve bozma sebebi oluşturmaktadır.

Sokak tacizi

Sokakta söz atma, ısrarlı takip ve cinsel içerikli laf atma fiilleri basit cinsel taciz kapsamında değerlendirilebilir. Bu hâlde şikâyet şarttır ve altı aylık süre işler. Fiilin ısrarlı takip boyutuna ulaşması hâlinde ayrıca TCK m.123/A kapsamındaki ısrarlı takip suçu gündeme gelebilir.

Delil: Ne Toplanmalı?

Cinsel taciz suçları çoğunlukla tanıksız ortamlarda işlendiğinden ispat kritik önemdedir. Uygulamada en çok başvurulan deliller:

• Yazılı deliller. WhatsApp, Instagram, SMS ve e-posta yazışmaları. Ekran görüntülerinin tarih ve saat bilgisiyle birlikte alınması, mümkünse noter tespiti yaptırılması önerilir.
• Elektronik kayıtlar. Haberleşme trafik kayıtları arama ve mesajlaşma sıklığını gösterir.
• Kamera görüntüleri. İşyeri, site ve kamuya açık alan kayıtları — bunlar kısa sürede silindiğinden derhal talep edilmelidir.
• Tanık beyanları. Olaya şahit olanlar ve mağdurun olay sonrası durumunu gözlemleyenler.
• Mağdur beyanı. Tek başına mahkûmiyet için yeterli sayılmamakla birlikte; beyanın tutarlılığı, samimiyeti, destekleyici tanık ifadeleri ve mağdurun iftira için makul bir sebebinin bulunmaması birlikte değerlendirilerek belirleyici ağırlık kazanabilir.

Uyarı: Ani gelişen olaylarda mağdurun aldığı ses veya görüntü kayıtları, hukuka uygun biçimde elde edilmişse delil değeri taşıyabilir. Bu değerlendirme somut olayın koşullarına bağlıdır.

6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma Tedbirleri

Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir talep edilebilir. Bu yol daha hızlı işler ve şikâyet süresinden bağımsızdır.

Talep edilebilecek başlıca tedbirler: failin mağdura yaklaşmaması, iletişim kurmaması, mağdurun bulunduğu konut, okul ve işyerine yaklaşmaması; gerekiyorsa mağdurun kimlik ve adres bilgilerinin gizlenmesi.

Başvuru aile mahkemesine, mülki amire ya da acil hâllerde kolluğa yapılabilir. Tedbir kararı için delil standardı ceza yargılamasındakinden daha esnektir.

Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Cinsel taciz suçunda dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır. Şikâyet süresi ile zamanaşımı farklı kavramlardır: şikâyet altı ay içinde yapılmalıdır, ancak süresinde şikâyet edilmiş bir dosyada yargılama zamanaşımı sekiz yıl üzerinden hesaplanır.

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

Mağdursanız: Adım Adım

1. Delilleri derhal güvenceye alın. Mesajları silmeyin; ekran görüntüsü alın ve yedekleyin.
2. Kamera kaydı varsa hemen talep edin. Kayıtlar kısa sürede otomatik silinir.
3. Şikâyet süresini hesaplayın. Basit hâlde altı ay; nitelikli hâlde şikâyet şart değildir ancak bildirim süreci hızlandırır.
4. 6284 tedbirini paralel isteyin. Ceza sürecini beklemeden koruma sağlar.
5. İşyerinde gerçekleşmişse ayrıca iş hukuku yolları devrededir; haklı fesih ve tazminat imkânları için İş Yerinde Cinsel Taciz rehberimize bakabilirsiniz.
6. Fiziksel temas varsa nitelendirme değişir; Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar rehberini inceleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Cinsel taciz suçunun cezası nedir?

TCK m.105/1 uyarınca üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Fiil çocuğa karşı işlenmişse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Bedensel temas varsa yine cinsel taciz mi olur?

Hayır. Vücuda dokunma söz konusu olduğunda fiil cinsel taciz olmaktan çıkar; yetişkine karşı TCK m.102, çocuğa karşı TCK m.103 kapsamında değerlendirilir.

Nitelikli hâller kaç tanedir?

TCK m.105/2’de beş bent hâlinde sayılmıştır: kamu görevi/hizmet ilişkisi/aile içi ilişki, gözetim ve bakım yükümlüsü kişiler, aynı işyerinde çalışma, posta ve elektronik haberleşme araçları, teşhir.

Mesajla taciz nitelikli hâl midir?

Evet. Telefon, SMS ve sosyal medya yoluyla işlenen taciz TCK m.105/2-d kapsamındadır ve ceza yarı oranında artırılır.

Şikâyet süresi ne kadardır?

Basit hâlde TCK m.73 uyarınca faili ve fiili öğrenme tarihinden itibaren altı aydır.

Nitelikli hâlde şikâyet şart mı?

Hayır. TCK m.105/2’deki nitelikli hâller şikâyete tabi değildir; savcılık öğrendiği anda re’sen soruşturma başlatır.

Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?

Basit hâlde vazgeçme ve sanığın kabulü hâlinde dava düşer. Nitelikli hâllerde kamu davası devam eder.

Cinsel tacizde uzlaştırma yapılır mı?

Hayır. CMK m.253/3 uyarınca cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez.

“Bir yıldan az olamaz” kuralı ne zaman uygulanır?

Mağdurun fiil nedeniyle işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalması hâlinde. Bu olgunun ve fiille nedensellik bağının ayrıca ispatı gerekir.

HAGB verilirse ne olur?

HAGB beraat değildir; suçun işlendiği kabul edilmiş, hükmün açıklanması ertelenmiştir. 7589 sayılı Kanun sonrası karara karşı istinaf yoluna başvurulur.

Zamanaşımı süresi kaç yıldır?

Cinsel taciz suçunda dava zamanaşımı sekiz yıldır.

Ceza davası açmadan koruma alabilir miyim?

Evet. 6284 sayılı Kanun kapsamında yaklaşmama ve iletişim kurmama gibi koruyucu tedbirler, ceza sürecinden bağımsız olarak talep edilebilir.