Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına; fiil çocuğa karşı işlenmişse altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.105/1). Suç kamu görevinin, hizmet ilişkisinin veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanılarak; vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişilerce; aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılarak; posta veya elektronik haberleşme araçlarıyla ya da teşhir suretiyle işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.105/2). Fiil nedeniyle mağdur işini bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa ceza bir yıldan az olamaz. Cinsel taciz bedensel temas içermeyen fiilleri kapsar; temas hâlinde cinsel saldırı veya çocukların cinsel istismarı gündeme gelir. Şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3) ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi uygulanmaz (m.171/6-c). Şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK m.73/1).
Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?
Cinsel tacize mi uğradınız?
Delillerin korunması, şikâyet ve koruma tedbiri için gizlilik içinde birlikte hareket edelim: Hukukçular Evi Ankara.
⚡ Net Cevap: Temel hâl (TCK m.105/1): cinsel amaçlı taciz → şikâyetle 3 ay–2 yıl hapis veya APC. Çocuğa karşı: 6 ay–3 yıl hapis (6545 ile). Nitelikli hâller (m.105/2): (a) kamu görevi, hizmet veya aile içi ilişkinin kolaylığı; (b) vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren, bakım veya gözetim yükümlüsü; (c) aynı işyerinin kolaylığı; (d) posta veya elektronik haberleşme araçları; (e) teşhir → yarı oranında artırım. Mağdur işini bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa: en az 1 yıl. Bedensel temas yok: temas hâlinde m.102 veya 103. Şikâyet süresi: 6 ay (m.73/1). Uzlaştırma: yok (CMK m.253/3). KDAE: yok (m.171/6-c). HAGB: şartlarıyla mümkün. İşyerinde: işçinin haklı feshi (İK m.24/II-b, d); işverenin haklı feshi (m.25/II-c). Koruma: 6284 m.5; delil aranmaz (m.8/3).
TCK m.105: (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (2) Suçun; … işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Korunan Değer
Cinsel taciz, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bölümünde yer alır. Bu suçla korunan değer, kişinin cinsel özgürlüğü ve cinsel dokunulmazlığı ile onur ve saygınlığıdır. Cinsel taciz bedensel bir temas içermese de, kişinin istemediği cinsel içerikli söz ve davranışlara maruz bırakılması, onun kendi cinsel yaşamı üzerindeki karar özgürlüğünü ve kişisel alanını ihlal eder. Kanun koyucu bu nedenle, bedensel temas bulunmasa bile cinsel amaçlı tacizi ayrı bir suç olarak düzenlemiş ve özellikle otorite, güven ve bağımlılık ilişkileri içinde işlenen tacizleri daha ağır bir cezaya bağlamıştır.
Suçun Unsurları
| Unsur | İçerik |
|---|---|
| Fiil | Söz, yazı, mesaj, işaret, jest, görüntü veya davranışla taciz |
| Amaç | Cinsel amaç |
| Temas | Bedensel temas bulunmamalı |
| Kast | Fiilin cinsel amaçlı olduğunu bilerek ve isteyerek hareket |
| Takip | Temel hâlde mağdurun şikâyeti |
Cinsel taciz, Türk Ceza Kanununun cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bölümünde düzenlenmiştir. Suçun oluşması için bir kimsenin cinsel amaçlı olarak taciz edilmesi gerekir (TCK m.105/1). Taciz, mağdurun rızası dışında onu rahatsız eden, onurunu kıran ve cinsel içerik taşıyan söz, yazı, mesaj, işaret, görüntü veya davranışlarla gerçekleştirilebilir. Fiilin biçimi serbesttir; yüz yüze söylenen sözler kadar telefon aramaları, mesajlar, sosyal medya iletileri ve görüntü gönderme de bu kapsamda değerlendirilebilir. Suçun ayırt edici unsuru, fiilin cinsel amaç taşımasıdır; cinsel bir yön taşımayan rahatsız edici davranışlar bu suçu değil, koşulları varsa huzur ve sükûnu bozma, hakaret veya ısrarlı takip suçlarını oluşturabilir. Suç kastla işlenir (m.21/1). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçların genel çerçevesi için cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar rehberine bakabilirsiniz.
Mesajları silmeyin
Delilleri koruyarak altı aylık şikâyet süresi içinde hareket edelim: 0554 648 37 15
Cinsel Amaç Nasıl Belirlenir?
Cinsel amaç, failin iç dünyasına ilişkin bir unsur olduğundan doğrudan gözlemlenemez; olayın bütün koşulları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Kullanılan sözlerin veya gönderilen içeriğin niteliği, fiilin tekrarlanıp tekrarlanmadığı, taraflar arasındaki ilişki, mağdurun açıkça rahatsızlığını dile getirip getirmediği ve failin buna rağmen devam edip etmediği bu değerlendirmede önem taşır. Açıkça cinsel içerik taşıyan sözler, görüntüler veya teklifler cinsel amacı genellikle kendiliğinden ortaya koyar. Buna karşılık iltifat niteliğindeki veya bağlamına göre farklı anlaşılabilecek ifadelerde cinsel amacın varlığı daha dikkatli değerlendirilmelidir. Tek bir belirsiz ifade ile süregelen ve giderek yoğunlaşan bir davranış biçimi aynı şekilde değerlendirilmez. Bu nedenle hem şikâyetçi hem de şüpheli bakımından, olayın bütününü gösteren yazışmaların tamamının dosyaya sunulması önemlidir.
Süregelen Taciz ve Zincirleme Suç
Cinsel taciz çoğu zaman tek bir olayla değil, belirli bir süre boyunca tekrarlanan davranışlarla gerçekleşir. Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi hâlinde zincirleme suç hükümleri uygulanır ve tek ceza artırılarak verilir (TCK m.43/1). Kanun zincirleme suçun uygulanmayacağı suçları kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma olarak saydığından (m.43/3), cinsel taciz bu istisnalar arasında yer almaz. Süregelen tacizde şikâyet süresinin başlangıcı da önem taşır; mağdurun, özellikle son fiilden itibaren beklemeksizin ve en geç altı ay içinde şikâyette bulunması, bütün fiillerin soruşturma kapsamına alınabilmesi bakımından en güvenli yoldur.
Bedensel Temas Sınırı
Cinsel taciz ile cinsel saldırı arasındaki temel sınır, bedensel temastır. Cinsel taciz, mağdurun vücuduna dokunulmadan gerçekleştirilen fiilleri kapsar. Mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlal eden, yani bedensel temas içeren cinsel davranışlar ise yetişkinlere karşı işlendiğinde cinsel saldırı, çocuklara karşı işlendiğinde çocukların cinsel istismarı kapsamında değerlendirilir ve çok daha ağır cezalar öngörülmüştür. Bu nedenle olayda bedensel temas bulunup bulunmadığı, suçun niteliğini ve cezanın ağırlığını belirleyen en önemli sorudur. Temasın kısa süreli veya anlık olması, fiilin cinsel taciz olarak değerlendirilmesi sonucunu doğurmaz; bu durumda da daha ağır suç tipleri gündeme gelir. Soruşturmada mağdurun anlatımı, tanık beyanları, kamera kayıtları ve varsa sağlık raporları bu bakımdan birlikte değerlendirilir. Temas içermeyen suçlar için temas olmadan işlenen cinsel taciz rehberine bakabilirsiniz.
Çocuğa Karşı İşlenmesi
18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra, cinsel tacizin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (TCK m.105/1). Bu hâlde kanun, yetişkinlere yönelik tacizde öngörülen seçimlik adli para cezasına yer vermemiş, yalnızca hapis cezası öngörmüştür. Çocuklara yönelik suçlarda delillerin toplanması ve çocuğun dinlenmesi özel bir hassasiyet gerektirir; mağdur çocukların tanıklığında ses ve görüntü kaydı zorunludur. Çocuğa yönelik bir tacizden şüphelenen ebeveynlerin, çocuğa tekrar tekrar soru sormak yerine derhâl yetkili makamlara başvurması ve çocuğun uzmanlar eşliğinde dinlenmesini sağlaması önemlidir.
Nitelikli Hâller
| Bent | Hâl | Örnek |
|---|---|---|
| (a) | Kamu görevi, hizmet ilişkisi veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylık | Amirin astına, aile büyüğünün aile bireyine tacizi |
| (b) | Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren, koruma, bakım veya gözetim yükümlüsü | Öğretmen, antrenör, bakıcı veya sağlık personelinin tacizi |
| (c) | Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylık | İş arkadaşının tacizi |
| (d) | Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylık | Mesaj, e-posta, sosyal medya yoluyla taciz |
| (e) | Teşhir suretiyle | Cinsel organ gösterme yoluyla taciz |
| Sonuç | Mağdurun işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalması | Ceza en az 1 yıl |
Kanun, cezanın yarı oranında artırılmasını gerektiren beş nitelikli hâl öngörmüştür (TCK m.105/2). Bu hâllerin ortak noktası, failin mağdur üzerinde sahip olduğu otorite, güven veya yakınlık ilişkisinden ya da bir aracın sağladığı kolaylıktan yararlanmasıdır. Kamu görevinin, hizmet ilişkisinin veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanılması; vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından işlenmesi; aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılması; posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılması ve teşhir suretiyle işlenmesi bu kapsamdadır. Günümüzde en sık karşılaşılan nitelikli hâl, mesajlaşma uygulamaları ve sosyal medya aracılığıyla işlenen tacizdir. Bu fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz. Bu son hüküm, tacizin mağdurun hayatı üzerindeki somut sonuçlarını dikkate alır; mağdurun işten ayrılması veya okul değiştirmesi ile taciz arasındaki bağlantının istifa dilekçesi, okul kayıtları ve tanıklarla belgelenmesi gerekir.
Teşhir: m.105/2-e ile m.225 Arasındaki Fark
Teşhir suretiyle işlenen cinsel taciz nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir (TCK m.105/2-e). Bunun yanında alenen teşhircilik yapan kişi, genel ahlaka karşı suçlar arasında düzenlenen hayasızca hareketler suçundan altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.225). İki suç arasındaki fark, fiilin belirli bir kişiye yönelip yönelmediğidir: teşhir belirli bir kişiyi cinsel amaçla rahatsız etmeye yönelikse cinsel tacizin nitelikli hâli, belirli bir kişiye yönelmeksizin alenen yapılıyorsa hayasızca hareketler suçu gündeme gelir. Bu ayrım, uygulanacak ceza ve suçun takip usulü bakımından sonuç doğurur.
Şikâyet, Uzlaştırma ve Usul
| Konu | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikâyet | Temel hâlde mağdurun şikâyeti | TCK m.105/1 |
| Şikâyet süresi | Fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK m.73/1 |
| Uzlaştırma | Yok; şikâyete bağlı olsa bile | CMK m.253/3 |
| Önödeme | Yok (üst sınır 6 ayı aşar) | TCK m.75/1 |
| KDAE | Yok; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar hariç tutulmuş | CMK m.171/6-c |
| HAGB | Şartlarıyla mümkün; zararın giderilmesi aranır | CMK m.231 |
| Dava zamanaşımı | 8 yıl | TCK m.66/1-e |
Cinsel tacizin temel hâli mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m.105/1). Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; aksi hâlde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (m.73/1). Nitelikli hâllerin de şikâyete bağlı olup olmadığı, kanunun şikâyet şartını birinci fıkrada öngörmesi ve ikinci fıkranın birinci fıkraya göre verilecek cezanın artırılmasını düzenlemesi nedeniyle tartışılmaktadır. Eski metnimizde nitelikli hâllerin resen soruşturulduğu kesin bir bilgi olarak yazılmıştı; kanun metni bu konuda açık bir hüküm içermediğinden bu ifade düzeltilmiştir. Bu nedenle mağdurun, tacizin nitelikli hâl oluşturduğunu düşünse bile, her durumda altı aylık süre içinde şikâyette bulunması en güvenli yoldur. Şikâyetin yazılı olarak yapılması ve bir örneğinin saklanması önerilir. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3); kamu davasının açılmasının ertelenmesi de bu suçlar hakkında uygulanmaz (m.171/6-c). Cezanın üst sınırı altı ayı aştığından önödeme de uygulanmaz. Şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir. Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (m.158/1). HAGB için HAGB kararına karşı dilekçe, takipsizlik kararına itiraz için KYOK kararına itiraz rehberlerine bakabilirsiniz.
İşyerinde Cinsel Taciz
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| İşveren işçiye cinsel tacizde bulunursa | İşçi sözleşmeyi haklı nedenle derhâl feshedebilir | İK m.24/II-b |
| Başka işçi veya üçüncü kişi tacizde bulunur, işveren önlem almazsa | İşçi haklı nedenle feshedebilir | İK m.24/II-d |
| İşçi başka bir işçiye cinsel tacizde bulunursa | İşveren haklı nedenle feshedebilir | İK m.25/II-c |
İşyerinde cinsel taciz hem ceza hukuku hem de iş hukuku bakımından sonuç doğurur. Ceza hukuku bakımından, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenen taciz nitelikli hâl oluşturur (TCK m.105/2-c); fail amir konumundaysa hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylık da gündeme gelir (m.105/2-a). İş hukuku bakımından ise işverenin işçiye cinsel tacizde bulunması, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle derhâl feshetme hakkı verir (İK m.24/II-b). İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmaması da işçiye haklı fesih hakkı verir (m.24/II-d). İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması ise işverene haklı fesih hakkı tanır (m.25/II-c). Bu nedenle işyerinde tacize uğrayan kişinin durumu yazılı olarak işverene bildirmesi, hem ceza süreci hem de olası bir iş davası bakımından önemli bir delil oluşturur. Taciz nedeniyle işten ayrılmak zorunda kalınması ise ceza bakımından cezanın en az bir yıl olmasını gerektirir (TCK m.105/2). İşyerinde taciz için işyerinde cinsel taciz rehberine bakabilirsiniz.
Eğitim Ortamında Taciz
Eğitici veya öğretici tarafından işlenen cinsel taciz, kanunda ayrıca sayılan nitelikli hâllerdendir (TCK m.105/2-b). Öğretmen, eğitmen, antrenör veya benzeri kişilerin öğrencileri üzerindeki otoritesi, tacizin mağdur üzerindeki etkisini artırır ve mağdurun kendini savunmasını zorlaştırır. Bu fiil nedeniyle mağdur okuldan ayrılmak zorunda kalmışsa ceza bir yıldan az olamaz (m.105/2). Mağdur bir çocuksa, çocuğa karşı işlenen taciz için öngörülen daha ağır ceza esas alınarak nitelikli hâl artırımı uygulanır. Eğitim kurumlarında tacize ilişkin şikâyetler aynı zamanda idari ve disiplin süreçlerini de başlatır; ancak bu süreçler ceza soruşturmasından bağımsızdır ve şikâyet süresinin ceza bakımından ayrıca takip edilmesi gerekir.
Mağdurun Hakları ve Tazminat
Cinsel taciz mağduru, soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz etme gibi haklara sahiptir (CMK m.234/1-a). Kovuşturma aşamasında ise davaya katılarak haklarını kullanabilir. Ceza sürecinden bağımsız olarak, kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat talep edebilir (TBK m.58). İşyerinde tacize uğrayan işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi hâlinde iş hukukundan doğan haklarını da talep edebilir. Bu farklı süreçlerin birbirini etkileyebileceği dikkate alınarak, delillerin ve sürelerin birlikte planlanması önemlidir. Takipsizlik kararına itiraz için KYOK kararına itiraz rehberine bakabilirsiniz.
Koruyucu Tedbirler
Cinsel taciz, özellikle fail ile mağdur arasında bir yakınlık veya süreklilik ilişkisi bulunduğunda, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu tedbirlerin istenmesini gerektirebilir. Kanun şiddeti, kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketler olarak geniş biçimde tanımlamıştır (6284 s.K. m.2). Hâkim, şiddet uygulayanın korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesine ve korunan kişiye ve bulunduğu yerlere yaklaşmamasına karar verebilir (m.5/1). Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (m.8/3). Bu nedenle ceza sürecinin sonucunu beklemeden, mağdurun güvenliği için koruma tedbiri istenebilir. Koruma kararları için 6284 koruma ve uzaklaştırma kararı rehberine bakabilirsiniz.
Sosyal Medya ve Anonim Hesaplar
Günümüzde cinsel tacizin önemli bir kısmı sosyal medya platformları ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden, çoğu zaman sahte veya anonim hesaplarla işlenir. Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanılması nitelikli hâl oluşturduğundan (TCK m.105/2-d), bu tür tacizlerde ceza yarı oranında artırılır. Anonim hesaplardan gelen tacizlerde failin kimliğinin tespiti için, şikâyet sırasında hesabın kullanıcı adı, profil bağlantısı ve mesajların tarih ve saat bilgisi eksiksiz olarak bildirilmelidir. Soruşturma makamları, gerekli gördüğü hâllerde ilgili platformlardan ve iletişim hizmeti sağlayıcılarından bilgi talep edebilir. Mağdurun hesabı engellemeden önce bütün yazışmaları kaydetmesi, failin kimliğinin tespit edilmesi bakımından belirleyicidir. Aynı failin farklı hesaplar açarak tacizi sürdürmesi hâlinde, bu hesapların birbirine bağlantısını gösteren bilgiler de soruşturmaya sunulmalıdır.
Dijital Taciz ve Deliller
| Delil | Ne gösterir? |
|---|---|
| Mesaj ve sosyal medya ekran görüntüleri | İçerik, gönderen ve tarih |
| Arama kayıtları | Sıklık ve süreklilik |
| E-posta ve dosya kayıtları | İçerik ve gönderim bilgisi |
| Tanık anlatımları | Yüz yüze taciz ve olayın bağlamı |
| Kamera kayıtları | Teşhir veya davranışlar |
| İşverene veya okula yapılan bildirimler | Durumun bildirildiği ve sonuçları |
| İstifa veya okul değişikliği belgeleri | m.105/2 son cümlesinin şartları |
Posta veya elektronik haberleşme araçları yoluyla işlenen taciz nitelikli hâl oluşturduğundan (TCK m.105/2-d), dijital deliller bu suçta özellikle önemlidir. Mesajlar ve sosyal medya iletileri silinmeden, gönderen hesabı, tarih ve saat bilgisini gösterecek şekilde ekran görüntüsüyle kaydedilmelidir. Failin hesabını silmesi veya mesajları geri çekmesi ihtimaline karşı, deliller mümkün olan en kısa sürede yedeklenmelidir. Mağdurun kendi telefonuyla yaptığı kayıtların delil değeri ise özel hayatın gizliliği bakımından ayrıca değerlendirilir. Delillerin bir avukat aracılığıyla düzenli bir dosya hâlinde sunulması, soruşturmanın hızlanmasını sağlar. Ses ve görüntü kaydının delil değeri için izinsiz ses ve görüntü kaydı rehberine bakabilirsiniz.
Benzer Suçlardan Farkı
| Suç | Ayırt edici unsur | Ceza |
|---|---|---|
| Cinsel taciz (m.105) | Cinsel amaç, bedensel temas yok | 3 ay–2 yıl veya APC |
| Huzur ve sükûnu bozma (m.123) | Cinsel amaç yok; ısrarlı rahatsız etme | 3 ay–1 yıl |
| Israrlı takip (m.123/A) | Israrlı takip veya temasla ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi | 6 ay–2 yıl |
| Hayasızca hareketler (m.225) | Alenen teşhircilik; belirli kişiye yönelmez | 6 ay–1 yıl |
| Cinsel saldırı (m.102) | Bedensel temas | Çok daha ağır |
Cinsel taciz, benzer görünen suçlardan cinsel amaç ve bedensel temasın yokluğu unsurlarıyla ayrılır. Sırf huzur ve sükûnu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması, cinsel bir amaç taşımıyorsa huzur ve sükûnu bozma suçunu oluşturur (TCK m.123). Israrlı bir şekilde fiziken takip etmek veya iletişim araçlarıyla temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına veya güvenliğinden endişe duymasına neden olmak ise ısrarlı takip suçudur (m.123/A). Aynı olayda birden fazla suç oluşabilir; örneğin cinsel içerikli mesajlarla birlikte ısrarlı takip de yapılıyorsa her iki suç ayrı ayrı değerlendirilebilir. Özel görüntülerin paylaşılacağı tehdidiyle bir şey istenmesi ise şantaj ve özel hayatın gizliliğini ihlal gibi ayrı suçları gündeme getirir. Israrlı takip için ısrarlı takip suçu, huzur bozma için huzur ve sükûnu bozma, özel görüntülerle şantaj için özel fotoğraflarla şantaj rehberlerine bakabilirsiniz.
Tacize Uğrayan Kişi Ne Yapmalı?
- Delilleri koruyun: Mesajları silmeyin; gönderen ve tarih bilgisiyle ekran görüntüsü alın.
- Tanıkları belirleyin: Yüz yüze olaylarda orada bulunanları not edin.
- Altı ay içinde şikâyet edin: Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurun.
- Koruma tedbiri isteyin: Tekrarlama riski varsa 6284 kapsamında başvurun.
- İşyerinde bildirin: Tacizi yazılı olarak işverene bildirin.
- Destek alın: Psikolojik destek ve hukuki danışmanlık için başvurun.
Suçlamayla Karşılaşan Kişi Açısından
Cinsel taciz suçlamasıyla karşılaşan kişi açısından savunma, suçun unsurlarının tek tek denetlenmesine dayanır. İlk olarak fiilin cinsel amaç taşıyıp taşımadığı incelenmelidir; cinsel içerik taşımayan, yanlış anlaşılan veya bağlamından koparılmış sözler bu suçu oluşturmayabilir. İkinci olarak mesajların gerçekten şüpheli tarafından gönderilip gönderilmediği, özellikle ortak kullanılan veya ele geçirilmiş hesaplarda teknik incelemeyle denetlenmelidir. Üçüncü olarak şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir. Dördüncü olarak iddia edilen nitelikli hâlin şartlarının, örneğin aynı işyerinde çalışmanın gerçekten bir kolaylık sağlayıp sağlamadığının bulunup bulunmadığı tartışılmalıdır. Son olarak mağdurun işini bırakması veya okulunu değiştirmesi ile iddia edilen fiil arasında bir bağlantı bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Savunma yapılırken mağdura yönelik suçlayıcı veya aşağılayıcı bir dil kullanılmaması, hem hukuki hem de insani açıdan önemlidir.
Örnek Durumlar
| Durum | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Sokakta cinsel içerikli laf atma | Cinsel taciz; şikâyetle | TCK m.105/1 |
| Sosyal medyadan cinsel içerikli mesajlar | Nitelikli hâl (elektronik haberleşme) | TCK m.105/2-d |
| Amirin astına cinsel içerikli sözleri | Nitelikli hâl (hizmet ilişkisi) | TCK m.105/2-a |
| İş arkadaşının tacizi, mağdur istifa etti | Nitelikli hâl; ceza en az 1 yıl | TCK m.105/2 |
| Cinsel amaç olmadan ısrarlı arama | Huzur ve sükûnu bozma | TCK m.123 |
| Taciz sırasında vücuda dokunma | Cinsel taciz değil; cinsel saldırı | TCK m.102 |
| İşverene bildirim, önlem alınmadı | İşçinin haklı feshi | İK m.24/II-d |
| Uzlaşma teklifi | Uzlaştırma yok | CMK m.253/3 |
Sık Yapılan Hatalar
- Mesajları silmek veya engellemeden önce kaydetmemek: En önemli delil kaybolur.
- Altı aylık şikâyet süresini kaçırmak: Soruşturma yapılamaz.
- Nitelikli hâlde şikâyet gerekmediğini varsaymak: Konu tartışmalıdır; süre içinde şikâyet edin.
- Uzlaşma beklemek: Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoktur.
- İşyerinde bildirimi sözlü yapmak: Yazılı bildirim hem ceza hem iş davası için delildir.
- Temas içeren fiili taciz saymak: Bedensel temas daha ağır bir suç oluşturur.
⚠️ Yalnız değilsiniz: Cinsel tacize uğradıysanız delilleri koruyun, altı ay içinde şikâyette bulunun ve tekrarlama riski varsa koruma tedbiri isteyin. Acil bir tehlike varsa 112’yi arayın. Sosyal destek için ALO 183 hattına da başvurabilirsiniz.
Cinsel taciz şikâyeti, koruma tedbiri, işyerinde taciz nedeniyle haklı fesih ve cinsel taciz suçlamasına karşı savunma için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan gizlilik içinde ulaşabilirsiniz.
Cinsel Taciz Şikâyet Dilekçesi Örneği
Sık Sorulan Sorular
Cinsel tacizin cezası nedir?
Şikâyetle 3 ay–2 yıl hapis veya APC (TCK m.105/1).
Çocuğa karşı cinsel taciz cezası?
6 ay–3 yıl hapis (TCK m.105/1).
Nitelikli hâller nelerdir?
Kamu görevi, hizmet veya aile ilişkisi; vasi, eğitici, bakıcı vb.; aynı işyeri; elektronik haberleşme; teşhir (TCK m.105/2).
Nitelikli hâlde ceza ne kadar artar?
Yarı oranında.
Mağdur işten ayrılmak zorunda kaldıysa?
Ceza en az 1 yıl (TCK m.105/2).
Mesajla taciz suç mu?
Evet; elektronik haberleşme nitelikli hâldir (TCK m.105/2-d).
Dokunma varsa ne olur?
Cinsel taciz değil; cinsel saldırı veya çocuk istismarı gündeme gelir.
Şikâyet süresi nedir?
Fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay (TCK m.73/1).
Nitelikli hâlde şikâyet gerekir mi?
Tartışmalıdır; her durumda 6 ay içinde şikâyet edilmesi önerilir.
Uzlaştırma var mı?
Hayır (CMK m.253/3).
Kamu davasının açılması ertelenebilir mi?
Hayır (CMK m.171/6-c).
HAGB olur mu?
Şartlarıyla mümkündür.
İşyerinde tacize uğradım, işten ayrılabilir miyim?
Haklı nedenle derhâl fesih hakkı (İK m.24/II-b, d).
İşveren önlem almazsa?
Bildirime rağmen önlem alınmazsa haklı fesih (İK m.24/II-d).
Taciz eden işçi ne olur?
İşveren haklı nedenle feshedebilir (İK m.25/II-c).
Koruma kararı alabilir miyim?
Evet; delil aranmaz (6284 m.8/3).
Teşhircilik hangi suç?
Kişiye yönelikse m.105/2-e; alenen ve genel ise m.225.
Zamanaşımı nedir?
8 yıl.
Anonim hesaptan taciz edildim?
Hesap bilgilerini ve mesajları kaydedin; kimlik tespiti soruşturmada istenebilir.
Aylardır süren tacizde tek ceza mı?
Aynı kararla ise zincirleme suç (TCK m.43/1).
Manevi tazminat isteyebilir miyim?
Evet (TBK m.58).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
📚 İlgili Rehberler
Cinsel taciz: şikâyet, nitelikli hâller, işyeri ve koruma
Hukukçular Evi Ankara | Av. Fatma Öztürk
Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, İş Kanunu ve 6284 sayılı Kanun hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.
İlgili Rehberler
- 📚 Ana Rehber: Ceza Hukuku Rehberi
- ▸ Bahis Davasında Tanık, Gizli Tanık ve İtirafçı Beyanları 2026: Aile Üyelerinin Tanıklıktan Çekinmesi, CMK 58 ve 5726 Sayılı Kanun, Müdafisiz Kolluk İfadesi, TCK 221 ve Beyan Dilekçesi Örneği
- ▸ Yurt Dışındaki Şüpheli ve Bahis Soruşturması 2026: Yakalama Emri, Kaçak ve Gaip Farkı, Güvence Belgesi (CMK 246), İstinabe ile Sorgu, Yokluğunda Beraat, 6706 Sayılı Kanunla İade ve Dilekçe Örneği
- ▸ Bahis Soruşturmasında Ödeme Kuruluşu ve Şirket 2026: Tüzel Kişiye Güvenlik Tedbiri (TCK 60, 7258 m.5), TCMB İzni (6493), MASAK Yükümlülükleri, Yönetici Sorumluluğu, Kayyım (CMK 133) ve İtiraz Dilekçesi
- ▸ Yasa Dışı Bahis Suçunda Zamanaşımı 2026: 7258, Aklama ve Örgüt İsnadına Göre Süreler (TCK 66-67), Kesilme ve Durma, Nitelendirmenin Etkisi, Oyuncu İçin Kabahat Zamanaşımı ve Dilekçe Örneği
Bu konuda hukuki destek almak için


