Cezaevinde Kötü Muamele ve İşkence İddiasında Başvuru Yolları: Suç Duyurusu, İnfaz Hâkimliği (4675), AYM ve AİHM

Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz (AY m.17/3). Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz (5275 s.K. m.2/2). Cezaevinde kötü muameleye maruz kalan hükümlü veya tutuklunun önünde birbirini tamamlayan yollar vardır. Birinci yol, kamu görevlisinin fiili için Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusudur. Kamu görevlisinin işkence suçunun cezası üç yıldan on iki yıla kadar hapistir ve bu suçta zamanaşımı işlemez (TCK m.94/1, 6). İkinci yol, kurumdaki işlem ve uygulamalar için infaz hâkimliğine şikâyettir. Bu şikâyet işlemin öğrenilmesinden itibaren on beş gün, her hâlde otuz gün içinde yapılır (4675 s.K. m.5). Bu yollar tükendikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 s.K. m.47/5). Ardından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine dört ay içinde başvurulabilir. İşkence ve eziyet suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanmaz (CMK m.231/14).

Anayasa m.17/3: Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.
5275 s.K. m.2/2: Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz.

Kötü Muamele Kavramı

Anayasa, kimseye işkence ve eziyet yapılamayacağını ve kimsenin insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamayacağını düzenler (AY m.17/3). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesi de işkenceyi, insanlık dışı muameleyi ve aşağılayıcı muameleyi yasaklar. Bu yasak mutlaktır; kişinin işlediği suç, cezaevindeki davranışı veya güvenlik gerekçeleri bu yasağın istisnası olamaz. Kötü muamele yalnızca fiziksel şiddetle sınırlı değildir. Aşağılayıcı aramalar, uzun süreli ve gerekçesiz tecrit, sağlık hizmetine erişimin engellenmesi, insan onuruyla bağdaşmayan barınma koşulları ve psikolojik baskı da somut olayın koşullarına göre bu kapsamda değerlendirilebilir. Ceza infaz kanunu da infazda zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlarda bulunulamayacağını açıkça düzenler (5275 s.K. m.2/2).

Kötü Muamele Hangi Suçları Oluşturur?

İşkence suçu, kamu görevlisinin bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine ya da aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştirmesidir (TCK m.94/1). Suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır (m.94/4). Suçun ihmali davranışla işlenmesi, örneğin bir görevlinin başka bir hükümlüye yönelik saldırıyı bilerek önlememesi hâlinde de cezada indirim yapılmaz (m.94/5). Eziyet suçu ise bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışlar olarak tanımlanır ve kamu görevlisi olmayanlar tarafından da işlenebilir (m.96). Diğer hükümlülerin saldırıları bu kapsamda değerlendirilebilir. Zor kullanma yetkisine sahip kamu görevlisinin görevinin gerektirdiği ölçünün dışında kuvvet kullanması hâlinde kasten yaralama hükümleri uygulanır (m.256). İşkence suçu için işkence suçu, eziyet için eziyet suçu rehberlerine bakabilirsiniz.

Kadın, Çocuk ve Kırılgan Hükümlüler

Kanun, bazı mağdur grupları bakımından cezaları artırır. İşkence suçunun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz (TCK m.94/1). Suçun çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye ya da gebe kadına karşı işlenmesi hâlinde sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir (m.94/2-a). Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi hâlinde ceza on yıldan on beş yıla kadardır (m.94/3). Eziyet suçunda da kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı iki yıl altı aydan az olamaz; çocuğa, savunamayacak kişiye veya gebe kadına karşı işlenmesi hâlinde ceza üç yıldan sekiz yıla kadardır (m.96). Çocuk hükümlüler, engelli, yaşlı veya ağır hasta hükümlüler bakımından kötü muamele iddiaları bu nedenle özel bir dikkatle ele alınmalıdır.

Avukata Yönelik Kötü Muamele

Cezaevinde müvekkilini ziyaret eden avukata görevi dolayısıyla işkence niteliğinde bir davranışta bulunulması da ağırlaştırılmış bir hâl olarak düzenlenmiştir. İşkence suçunun avukata veya diğer kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla işlenmesi hâlinde sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.94/2-b). Bu düzenleme, savunma hakkının kullanılmasını güvence altına alır. Avukatın müvekkiliyle görüşmesinin engellenmesi, aşağılayıcı aramalara tabi tutulması veya kötü muameleye maruz kalması hâlinde, baro aracılığıyla da başvuru yapılması ve olayın ayrıca belgelenmesi önerilir.

Disiplin Uygulamaları ve Kötü Muamele

Kötü muamele iddiaları çoğu zaman bir disiplin işlemiyle birlikte ortaya çıkar. Hükümlüye bir disiplin cezası verilirken veya hücreye konulurken ölçüsüz güç kullanıldığı iddia edilebilir. Disiplin cezalarına ve tedbirlerine karşı şikâyet ve itiraz durumunda İnfaz Hâkimliği Kanunu hükümleri uygulanır (5275 s.K. m.52/1). Disiplin cezasına karşı yapılan şikâyette infaz hâkimi, hükümlü veya tutuklunun savunmasını aldıktan ve talep edilen diğer delilleri toplayıp değerlendirdikten sonra karar verir. Hükümlü savunmasını avukatıyla birlikte veya avukatı aracılığıyla yapabilir (4675 s.K. m.6). Bu nedenle disiplin cezasına itiraz dilekçesinde, işlem sırasında yaşanan kötü muamele de ayrıca anlatılmalı ve ilgili deliller gösterilmelidir. Disiplin cezasının iptali, kötü muamele iddiasının soruşturulmasına ilişkin suç duyurusunun yerini tutmaz; iki yol birlikte işletilmelidir.

Cezaevi Koşulları

Kötü muamele yalnızca bireysel saldırılardan kaynaklanmaz; cezaevindeki koşullar da insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir durum yaratabilir. Aşırı kalabalık, yetersiz ısıtma ve havalandırma, hijyen eksikliği, beslenme sorunları ve sağlık hizmetine erişimin gecikmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. İnfaz hâkimliği, hükümlü ve tutukluların kurumlara kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları, giydirilmeleri, beslenmeleri ve temizliklerinin sağlanmasına ilişkin şikâyetleri de inceler (4675 s.K. m.4). Koşullara ilişkin başvurularda sorunun somut olarak anlatılması, örneğin koğuşun kapasitesi ve fiilen kalan kişi sayısı, ısıtmanın hangi dönemde sağlanmadığı veya sağlık başvurularına ne kadar sürede cevap verildiği gibi bilgilerin verilmesi önemlidir. Bu başvuruların sonuçları, daha sonra AYM ve AİHM başvurularında da kullanılır.

Zamanaşımı Yok, HAGB Yok

İşkence suçu bakımından kanun iki önemli güvence öngörür. Birincisi, bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez (TCK m.94/6). Bu hüküm 6459 sayılı Kanunla eklenmiştir. Bu nedenle olayın üzerinden uzun süre geçmiş olması, işkence iddiasının soruşturulmasına engel değildir. İkincisi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz (CMK m.231/14). Bu kural 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Bu güvenceler, kötü muamele iddialarının etkili biçimde soruşturulması ve faillerin cezasız kalmaması amacına hizmet eder. Yine de delillerin zamanla kaybolabileceği gözetilerek başvurunun gecikmeden yapılması önemlidir.

Birinci Yol: Suç Duyurusu

Kötü muamele bir suç oluşturuyorsa, ilk başvuru yeri Cumhuriyet başsavcılığıdır. Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1). Cezaevindeki hükümlü veya tutuklu, dilekçesini kurum idaresi aracılığıyla da gönderebilir. Suç duyurusunda olayın tarihi, saati, yeri, görevlilerin kimlikleri veya tarif edici bilgileri, olayın nasıl gerçekleştiği ve tanıklar açıkça belirtilmelidir. Cumhuriyet savcısı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (m.160/2). İşkence ve eziyet suçlarında vekili bulunmayan mağdur barodan kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (m.234/1-a-3). Soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanırsa, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (m.173/1). Bu itiraz, AYM ve AİHM başvuruları için tüketilmesi gereken yolların bir parçasıdır. Ücretsiz avukat için ücretsiz avukat nasıl alınır, KYOK itirazı için takipsizlik kararına itiraz rehberlerine bakabilirsiniz.

İkinci Yol: İnfaz Hâkimliğine Şikâyet

İnfaz hâkimliği, ceza infaz kurumlarındaki işlem ve faaliyetlere ilişkin şikâyetleri inceleyen yargı merciidir. Hükümlü ve tutukluların barındırılmaları, beslenmeleri, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavileri, dışarıyla ilişkileri ve disiplin cezaları bu kapsamdadır (4675 s.K. m.4). Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, her hâlde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır (m.5). Şikâyet yalnızca hükümlü veya tutuklu tarafından değil, eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi, müdafii, kanuni temsilcisi veya izleme kurulu tarafından da yapılabilir. Dilekçe kurum müdürlüğü aracılığıyla verildiğinde en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir. Giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, infaz hâkimi işlemin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir. İnfaz hâkimi dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir; bu karara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir (m.6). İnfaz hâkimliğine başvuru için infaz hâkimliğine başvuru, disiplin cezaları için cezaevinde disiplin cezası rehberlerine bakabilirsiniz.

Delillerin Korunması ve Adli Muayene

Kötü muamele iddialarında en önemli sorun ispattır. Fiziksel bulgular birkaç gün içinde kaybolabilir, kamera kayıtları belirli sürelerle saklanır ve tanıklar başka kurumlara nakledilebilir. Bu nedenle olaydan sonra ilk yapılacak iş, adli muayene istenmesi ve bulguların tespit edilmesidir. Hükümlü başka bir kuruma nakledilecekse, nakilden önce aranır ve kurum hekimine ya da başka bir resmi hekime muayene ettirilir (5275 s.K. m.53/2). Bu muayene kayıtları da önemli bir delil kaynağıdır. Avukatın veya yakınların ilk görüşmede gördüklerini tutanakla veya dilekçeyle kayda geçirmesi, sonraki başvuruların dayanağı olur. Muayene raporunda bulguların yanında kişinin anlattığı olay öyküsünün de yer alması, raporun delil değerini artırır. Rapor düzenlenirken görevlilerin muayene odasında bulunup bulunmadığı da kayda geçirilmelidir. Suç duyurusunda kamera kayıtlarının ve revir kayıtlarının derhâl celbi mutlaka istenmelidir. Cezaevinde sağlık hakkı için cezaevinde sağlık hakkı rehberine bakabilirsiniz.

Üçüncü Yol: Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Kanunda öngörülen idari ve yargısal başvuru yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 s.K. m.45/2). Başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır (m.47/5). Kötü muamele iddialarında genellikle KYOK kararına itirazın reddi veya infaz hâkimliği kararına itirazın reddi son iç hukuk kararıdır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun temel haklarının korunması için zorunlu gördüğü tedbirlere resen veya başvurucunun talebi üzerine karar verebilir (m.49/5). Kötü muamelenin sürdüğü ve kişinin maddi veya manevi bütünlüğü için ciddi bir tehlike bulunduğu durumlarda bu tedbir talebi önem taşır. Bireysel başvuruda yalnızca kötü muamelenin kendisi değil, iddianın etkili biçimde soruşturulmaması da ayrı bir ihlal iddiası olarak ileri sürülebilir. Bireysel başvuru usulü için AYM bireysel başvuru dilekçesi rehberine bakabilirsiniz.

Dördüncü Yol: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 3. maddesi işkenceyi ve insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleyi mutlak olarak yasaklar. Anayasa Mahkemesi dahil iç hukuk yolları tüketildikten sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurulabilir. Başvuru süresi, 15 No’lu Protokolün yürürlüğe girmesiyle 1 Şubat 2022’den itibaren son iç hukuk kararından başlayarak dört aydır. Eski altı aylık süreyle hareket etmek başvurunun süre yönünden reddine yol açabilir. Başvuruda, iç hukukta ileri sürülen şikâyetlerin özü aynen yer almalıdır; iç hukukta hiç ileri sürülmemiş bir iddia bu aşamada ilk kez ileri sürülemez. Eski metnimizde bu madde “AİHM m.3” olarak anılıyordu; doğrusu Sözleşmenin, yani AİHS’nin 3. maddesidir. AİHM başvurusu için AİHM başvurusu ve dört aylık süre rehberine bakabilirsiniz.

Başvuru Yolları Birlikte Nasıl İşletilir?

Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; çoğu zaman birlikte işletilmesi gerekir. Suç duyurusu faillerin cezai sorumluluğunu, infaz hâkimliği ise devam eden bir uygulamanın durdurulmasını hedefler. Örneğin kötü muamelenin bir disiplin işlemiyle birlikte gerçekleştiği bir olayda, hem disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine şikâyet hem de görevliler hakkında suç duyurusu yapılmalıdır. Kişinin güvenliği risk altındaysa başka bir kuruma nakil talebi de infaz hâkimliği önünde gündeme getirilebilir. Tüm başvuruların tarihleri ve cevapları, sonraki AYM ve AİHM başvurularında iç hukuk yollarının tüketildiğini gösterecek şekilde saklanmalıdır. Başvurularda kullanılan dilin tutarlı olması, olayın her mercide aynı şekilde anlatılması da iddianın inandırıcılığı bakımından önemlidir. Farklı mercilere farklı anlatımlarla başvurulması, sonradan çelişki iddialarına yol açabilir.

Etkili Soruşturma Hakkı

Kötü muamele yasağı yalnızca devlet görevlilerinin bu tür davranışlardan kaçınmasını değil, iddiaların etkili biçimde soruşturulmasını da gerektirir. Cumhuriyet savcısı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK m.160/2). Kötü muamele iddiasında bu yükümlülük; mağdurun ve tanıkların gecikmeden dinlenmesini, adli muayenenin yapılmasını, kamera ve kurum kayıtlarının toplanmasını ve şüphelilerin kimliklerinin belirlenmesini kapsar. Soruşturmanın yüzeysel yürütülmesi, delillerin toplanmaması veya uzun süre işlem yapılmaması, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde ayrı bir ihlal iddiasının konusu olabilir. Bu nedenle soruşturma sürecinde yapılan her talep ve bu taleplere verilen cevaplar belgelenmelidir. Eski metnimizde başvuru yolları arasında İçişleri Bakanlığı bünyesinde “İl İnsan Hakları Kurulu” sayılıyordu; bu bilgi güncel mevzuatla doğrulanamadığından metinden çıkarılmıştır. Yargısal yollar, yani savcılık, infaz hâkimliği, AYM ve AİHM, bu tür iddialarda asıl başvurulması gereken mercilerdir.

Tazminat Talebi

Kötü muamele nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların giderilmesi de istenebilir. Kamu görevlilerinin görevleri sırasında verdiği zararlar bakımından tazminat talebi kural olarak idareye yöneltilir ve idari yargıda görülür. Anayasa Mahkemesi de bireysel başvuruda ihlal tespit ettiğinde, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmeder; yeniden yargılamada hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata da hükmedebilir (6216 s.K. m.50). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise ihlal kararıyla birlikte adil tazmine hükmedebilir. Tazminat taleplerinin süreleri ilgili mevzuata göre ayrıca takip edilmelidir. Ceza soruşturmasında toplanan deliller ve adli raporlar, tazminat süreçlerinde de temel dayanak olur.

Adım Adım: Kötü Muamele Sonrası Yapılacaklar

1. Adli muayene isteyin: Bulgular kaybolmadan resmi hekim raporu alınmalıdır.
2. Avukatınızla görüşün: Avukat bulguları görmeli ve kayda geçirmelidir.
3. Suç duyurusunda bulunun: Kamera, revir ve nöbet kayıtlarının derhâl celbini isteyin.
4. İnfaz hâkimliğine başvurun: 15 gün içinde; güvenlik riski varsa nakil ve tedbir talep edin.
5. Tanıkları belirleyin: Olayı gören hükümlülerin kimliklerini ve koğuşlarını not edin.
6. Kararlara itiraz edin: KYOK’a ve infaz hâkimliği kararlarına iki hafta içinde.
7. Bireysel başvuruyu planlayın: Son karardan itibaren 30 gün içinde AYM, ardından 4 ay içinde AİHM.

Yakınlar Ne Yapabilir?

Cezaevindeki kişi kötü muameleye uğradığında çoğu zaman kendisi başvuru yapmakta zorlanır. Kanun bu nedenle infaz hâkimliğine şikâyet hakkını hükümlü veya tutuklunun eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu ve kardeşine de tanımıştır (4675 s.K. m.5). Yakınlar, ziyaret veya telefon görüşmesi sırasında gördükleri bulguları ve kişinin anlattıklarını tarih ve saatiyle not etmeli, bir avukat aracılığıyla derhâl suç duyurusu ve infaz hâkimliği başvurusu yapmalıdır. Avukat, kişiyle görüşerek bulguları gözlemleyebilir ve adli muayene talebinde bulunabilir. Tutuklu kişi bakımından tutukluluğun devamının ölçülü olup olmadığı ayrıca değerlendirilebilir. Yakınların yaptığı başvuruların da kişinin kendisi tarafından teyit edilmesi, başvurunun etkinliğini artırır. Tutukluluğa itiraz için tutukluluğa itiraz ve adli kontrol rehberine bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Muayeneyi geciktirmek: Fiziksel bulgular birkaç gün içinde kaybolabilir.
• İnfaz hâkimliği süresini kaçırmak: Şikâyet 15 gün, her hâlde 30 gün içinde yapılmalıdır.
• Yalnız bir yola başvurmak: Suç duyurusu ve infaz hâkimliği farklı amaçlara hizmet eder.
• KYOK’a itiraz etmemek: İç hukuk yolları tüketilmezse AYM başvurusu kabul edilemeyebilir.
• AYM ve AİHM sürelerini karıştırmak: AYM için 30 gün, AİHM için 4 ay.
• Kamera kayıtlarını istememek: Kayıtlar belirli süre sonra silinebilir.

Cezaevinde kötü muamele ve işkence iddialarında suç duyurusu, infaz hâkimliği, AYM ve AİHM başvuruları için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Cezaevinde Kötü Muamele Nedeniyle Suç Duyurusu Dilekçesi Örneği

Sık Sorulan Sorular

Cezaevinde kötü muameleye uğradım, nereye başvurmalıyım?

Suç için Cumhuriyet başsavcılığına, kurum uygulamaları için infaz hâkimliğine; yollar tükenince AYM ve AİHM’ye.

İşkence suçunun cezası nedir?

Kamu görevlisi için 3–12 yıl; nitelikli hâllerde 8–15 yıl; cinsel taciz şeklinde 10–15 yıl (TCK m.94).

İşkencede zamanaşımı var mı?

Hayır. Bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez (TCK m.94/6).

İşkence davasında HAGB verilebilir mi?

Hayır. İşkence, eziyet ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaz (CMK m.231/14).

Görevlinin ölçüsüz zor kullanması hangi suçtur?

Kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK m.256).

Diğer hükümlünün saldırısı işkence midir?

Kamu görevlisi olmayanın fiili eziyet veya yaralama olarak değerlendirilebilir (TCK m.96); görevlinin ihmali ayrıca incelenir.

İnfaz hâkimliğine ne zaman başvurmalıyım?

Öğrenmeden itibaren 15 gün, her hâlde işlemden itibaren 30 gün içinde (4675 m.5).

Ailem benim adıma başvurabilir mi?

Evet. Eş, ana, baba, ayırt etme gücüne sahip çocuk ve kardeş infaz hâkimliğine başvurabilir (4675 m.5).

Dilekçemi kurum müdürlüğüne verebilir miyim?

Evet. En geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir (4675 m.5).

İnfaz hâkimi ne zaman karar verir?

Dosya üzerinden bir hafta içinde (4675 m.6).

İnfaz hâkiminin kararına itiraz edebilir miyim?

Evet. Tebliğden itibaren iki hafta içinde (4675 m.6).

Ücretsiz avukat isteyebilir miyim?

İşkence ve eziyet suçlarında vekiliniz yoksa barodan avukat isteyebilirsiniz (CMK m.234/1-a-3).

Suç duyurum takipsizlikle sonuçlanırsa?

Tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edin (CMK m.173/1).

AYM’ye ne zaman başvurabilirim?

İç hukuk yolları tükendikten sonra 30 gün içinde (6216 m.47/5).

AYM’den acil tedbir istenebilir mi?

Evet. Temel hakların korunması için tedbir talep edilebilir (6216 m.49/5).

AİHM’ye başvuru süresi nedir?

1 Şubat 2022’den itibaren son iç hukuk kararından başlayarak dört aydır.

Delilleri nasıl korurum?

Hemen adli muayene isteyin, kamera ve revir kayıtlarının celbini talep edin, tanıkları not edin.

Avukata cezaevinde kötü muamele yapılırsa?

Görevi dolayısıyla avukata karşı işkencede ceza 8–15 yıldır (TCK m.94/2-b).

Disiplin cezasına itirazda savunmam alınır mı?

Evet. İnfaz hâkimi savunmanızı alır; avukatınızla birlikte savunma yapabilirsiniz (4675 m.6).

AYM tazminata hükmedebilir mi?

İhlal tespitinde ihlalin sonuçlarının giderilmesine hükmeder; gerekli hâllerde tazminata da hükmedebilir (6216 m.50).

Kötü cezaevi koşulları da kötü muamele sayılabilir mi?

İnsan haysiyetiyle bağdaşmayan koşullar AY m.17 ve 5275 m.2/2 kapsamında değerlendirilebilir; önce infaz hâkimliğine başvurulur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki Anayasa, TCK, CMK, 5275, 4675 ve 6216 sayılı Kanunlar hükümleri 24 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.