Ne yaşandı?
Sigortalılığı 8 Eylül 1999’dan önce başlayan bir işçi, 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3600 prim gününü doldurmuş. Henüz emekli olmak ya da yaşını beklemek istemiyor; ancak çalıştığı işten kıdem tazminatını alarak ayrılmak istiyor. İşvereni ise “istifa edersen tazminat alamazsın” diyor.
15 yıl ve 3600 gününüz doldu mu?
SGK yazısı süreci, fesih dilekçesi ve hesap denetiminde Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
📞 Hemen Arayın💬 WhatsAppHukuki durum
Mülga 1475 sayılı Kanun’un hâlen yürürlükteki 14. maddesi, yaş hariç emeklilik (yaşlılık aylığı) şartlarını tamamlayan işçiye önemli bir hak tanır. Sigortalılık başlangıcı 8 Eylül 1999 ve öncesi olan işçi, 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü şartını tamamladığında SGK’dan alacağı “kıdem tazminatı alabilir” yazısını işverene vererek iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatına hak kazanır. Yaşın dolması bu hak için aranmaz.
Yargıtay uygulamasında, bu yolla kıdem alıp ayrılan işçinin daha sonra başka bir işte çalışmaya başlamasının kural olarak hakkı ortadan kaldırmadığı kabul edilmektedir.
Yargıtay uygulamasında, bu haktan tekrar yararlanmak isteyen işçinin her defasında SGK’dan yeni bir yazı alması gerektiği kabul edilir. İşveren kıdem tazminatını ödemekten kaçınırsa, alacak için mevduata uygulanan en yüksek banka faiziyle birlikte dava açılabilir; bu nedenle SGK yazısının ve işverene yapılan bildirimin saklanması önemlidir.
Ne yapmalısınız?
SGK il/ilçe müdürlüğünden ya da e-Devlet üzerinden “kıdem tazminatına esas yazı”yı alın. Bu yazıyı işvereninize yazılı olarak (tercihen ihtarname ile) bildirip sözleşmeyi feshedin. Tazminat ödenmezse arabuluculuk ve ardından dava yolu açıktır. Hesabın doğru yapılması için bir avukata danışmanız yararlı olur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız ve belirtilen kanun maddelerini güncel metinden teyit etmeniz önerilir.
Hakkın kanuni dayanağı
Bu hak bir teamül değil, açık bir kanun hükmüdür. 1475 sayılı Kanun’un yürürlükteki 14. maddesi, işçinin yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılması hâlinde kıdem tazminatına hak kazanacağını düzenler. Yani kanun, emekli olmayı değil, yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanmasını yeterli görür. “Emekli olmadın ki tazminat isteyesin” savunması bu nedenle hukuken karşılıksızdır.
Şartlar sigortalılık başlangıcına göre değişir
Kamuoyunda hak “15 yıl 3600 gün” olarak bilinse de bu rakamlar yalnızca bir gruba aittir:
08.09.1999’dan önce ilk kez sigortalı olanlar: 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 gün prim ödeme gün sayısı.
08.09.1999 ile 30.04.2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar: sigortalılık süresine bakılmaksızın 7000 gün, ya da 25 yıl sigortalılık süresi ve en az 4500 gün.
01.05.2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar: aranan prim gün sayısı kademeli bir tabloya göre belirlenir; 2008 sonundaki girişlerde 4600 günden başlar, izleyen yıllarda kademeli olarak artar ve 2016 ve sonrasındaki girişlerde 5400 güne ulaşır.
Bu tablo teknik ve giriş yılına duyarlı olduğundan, kendi durumunuz için bağlayıcı olan tek belge SGK’nın düzenleyeceği yazıdır. Sigortalılık başlangıcınızın 18 yaşını doldurduktan sonraki döneme ilişkin olup olmadığı da ayrıca değerlendirilir.
Usul: SGK yazısı olmadan adım atmayın
Bu hakkın kullanımında sıralama hayatidir ve en sık yapılan hata sırayı bozmaktır.
1) Önce SGK yazısını alın. Şartları taşıdığınızı gösteren “kıdem tazminatı alabilir” yazısı, bağlı bulunduğunuz sosyal güvenlik biriminden ya da e-Devlet üzerinden talep edilir. Bu yazı, hak kazandığınızın resmî tespitidir.
2) Sonra yazılı fesih bildirimini verin. Bildirimde iş sözleşmesini hangi sebeple sona erdirdiğinizi açıkça belirtin: yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamladığınız ve 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine dayanarak ayrıldığınız yazılmalı, SGK yazısı ekte sunulmalıdır. Kıdem tazminatı ve varsa diğer alacaklarınızı da aynı bildirimde talep edin.
3) Belgeleyin. Bildirimi imza karşılığı elden teslim edin veya noter ihtarnamesiyle gönderin; teslim tarihini ispatlayabilir olun.
Sırayı bozmanın bedeli ağırdır: gerekçesiz bir “istifa ediyorum” dilekçesi verip sonradan bu hakka dayanmak istediğinizde, işveren ortada sıradan bir istifa bulunduğunu savunacaktır. Fesihte belirtilen sebeple bağlı olunduğu için bu savunmayı aşmak güçtür.
İhbar öneli vermek zorunda mıyım?
Hayır. Fesih işçiden geldiği için işverene ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünüz doğmaz; aynı sebeple siz de ihbar tazminatı isteyemezsiniz. Talep edeceğiniz kalem kıdem tazminatı ve varsa birikmiş ücret, fazla çalışma, yıllık izin ücreti gibi diğer işçilik alacaklarıdır.
Hesap, faiz ve sık sorulan iki mesele
Kıdem tazminatı, çalıştığınız her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücretiniz tutarındadır; bir yıldan artan süreler aynı oran üzerinden hesaplanır. Yıllık tutar, en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tavanını aşamaz. Ödenmezse 1475 m. 14 uyarınca mevduata uygulanan en yüksek faiz fesih tarihinden itibaren işler.
Birden fazla kez kullanılabilir mi? Hak, kıdem tazminatı koşullarının yeniden oluşması hâlinde farklı işyerlerinde tekrar gündeme gelebilir; her fesihte o işyerindeki kıdem esas alınır. Ancak aynı çalışma süresi için ikinci kez tazminat istenemez.
Sonra başka yerde çalışabilir miyim? Uygulamada işverenlerin en çok itiraz ettiği nokta budur; işçinin kısa süre sonra başka bir işyerinde çalışmaya başlamasını hakkın kötüye kullanılması olarak ileri sürerler. Bu itiraz somut olaya göre değerlendirilir ve kanunda böyle bir çalışma yasağı öngörülmüş değildir. Yine de tazminat alındıktan hemen sonra aynı sektörde işe girilmesi hâlinde tartışma çıkması muhtemeldir; dosyanızı buna göre kurmak gerekir.
Ödeme yapılmazsa: zamanaşımı İş Kanunu Ek Madde 3 uyarınca beş yıldır ve fesih tarihinden işler. Dava öncesinde arabulucuya başvuru dava şartıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenerek iş mahkemesinde dava açılır. Usul tarafında 7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete) HMK m. 107’yi kaldırmış, belirsiz alacak davası sona ermiştir; yerine HMK m. 109’a eklenen fıkrayla talebin bir defaya mahsus olmak ve tahkikatın sonuna kadar kullanılmak üzere artırılabildiği güçlendirilmiş kısmi dava gelmiştir.
SGK yazısı verilmezse ve hesap doğru değilse
Yazı talebiniz reddedilirse. Ret gerekçesi çoğu zaman teknik bir eksikliktir: sigortalılık başlangıç tarihinin hatalı görünmesi, farklı statülerde (4/a, 4/b, 4/c) geçen hizmetlerin birleştirilmemiş olması, yurt dışı hizmet borçlanmasının işlenmemesi ya da askerlik borçlanmasının yapılmamış olması. Bu durumda önce SGK hizmet dökümünüzü ayrıntılı biçimde inceleyin; eksik veya hatalı görünen dönemler için hizmet tespiti yoluna başvurulabilir. Kayıt düzeltilmeden verilen bir istifa, hakkı kullanılamaz hâle getirir.
Hesabı kendiniz kontrol edin. İşveren ödeme yaptığında tutarı üç noktadan denetleyin. Birincisi süre: SGK hizmet dökümündeki gün sayısı ile işverenin esas aldığı kıdem süresi örtüşüyor mu? Aynı işverene ait farklı işyerlerinde veya işyeri devri sonrası geçen süreler tek kıdem olarak birleştirilmelidir. İkincisi ücret: hesap çıplak ücret üzerinden mi yapılmış? Yol, yemek, düzenli ikramiye ve prim gibi süreklilik gösteren yan haklar eklenmemişse tutar eksiktir. Üçüncüsü tavan: ücretiniz tavanın altındaysa tavan uygulanmamalıdır; bazı hesaplamalarda gereksiz yere tavan uygulandığı görülür.
Eksik ödeme yapılırsa. Kısmi ödeme kabul etmeniz kalan alacaktan vazgeçtiğiniz anlamına gelmez. Çıkışta imzalatılan “tüm haklarımı aldım” türü belgeler ise Türk Borçlar Kanunu m. 420/2 denetimine tabidir: ibranın yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay geçmiş bulunması, alacağın tür ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır; bu unsurları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Çıkış günü imzalatılan bir belge bir aylık şartı hiçbir zaman karşılayamaz.
Arabuluculuk takvimi. Başvuru, davalının yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Süreç kural olarak üç hafta içinde tamamlanır; zorunlu hâllerde arabulucu bunu en fazla bir hafta uzatabilir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenir.
Tek bakışta: hakkın kanuni dayanağı
Normalde istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Bu istisnanın dayanağı, mülga 1475 s.K. m.14/1’e 4447 s.K. m.45 ile eklenen (5) numaralı benttir.
| Konu | Kural | Not |
|---|---|---|
| Dayanak | 1475 s.K. m.14/1-(5) — 4447 s.K. m.45 ile 25.08.1999’da eklenmiştir | Hüküm hâlen yürürlüktedir |
| İçeriği | Emeklilik için yaş dışındaki diğer şartları (sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı) tamamlayan işçi, iş sözleşmesini kendi isteğiyle feshederek kıdem tazminatına hak kazanır | 1475 s.K. m.14/1-(5) |
| EN KRİTİK ÖLÇÜT | İlk sigorta girişinin 08.09.1999 tarihinden ÖNCE olması | Staj süresi hariç tutulur |
| Şart 1 | 15 yıl sigortalılık süresi | — |
| Şart 2 | 3600 prim ödeme günü | — |
| Şart 3 | O işyerinde en az bir yıl çalışmış olmak | 1475 s.K. m.14 |
| Aynı işveren şartı YOK | 15 yıl ve 3600 gün şartının aynı işveren yanında gerçekleşmesi gerekmez — farklı işyerlerinde tamamlanabilir | Yargıtay |
| 08.09.1999 sonrası girişliler | “15 yıl – 3600 gün” eşiği uygulanmaz; aranan prim gün sayısı sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli olarak 5400 güne kadar artar | Somut durumda SGK’dan teyit alınmalıdır |
| İhbar tazminatı | Bu sebeple ayrılan işçinin bildirim süresi kadar çalışması gerekmez; ihbar tazminatı söz konusu olmaz | Yargıtay |
Usul: SGK yazısı olmadan adım atmayın. Bu belge, hakkın kullanılmasının fiilî ön koşuludur.
| Adım | Yapılacak | Not |
|---|---|---|
| 1 · SGK yazısı alın | İlgili SGK biriminden “kıdem tazminatına esas yazı” talep edin | Uygulamada “kıdem tazminatı alabilir yazısı” olarak anılır |
| Yazının içeriği | Maktu bir yazıdır: asgari 15 yıl sigortalılık süresi ve en az 3600 prim ödeme günü bulunduğunu, 1475 s.K. m.14/1-(5) gereğince kıdem tazminatı işlemlerinde kullanılmak üzere verildiğini gösterir | SGK 2013/26 sayılı Genelge ile usul ve esaslar düzenlenmiştir |
| Yazıda ne aranmaz? | “İşçinin kıdem tazminatına hak kazanmış olduğu” ibaresinin yer alması gerekmez | SGK 2013/26 Genelge |
| 2 · İşverene sunun | Yazıyı işverene yazılı olarak teslim edin (KEP, noter veya imza karşılığı) | İşveren, belge sunulduğunda ek belge talep etmemelidir |
| 3 · Fesih iradesini doğru yazın | Dilekçede “1475 s.K. m.14/1-(5) uyarınca” ve “emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamladığım için” ibarelerini kullanın | Sadece “istifa” yazmak hakkı tartışmalı kılar |
| Sıra kritik | SGK yazısı fesihten ÖNCE alınmalı ve fesih iradesi bu sebebe açıkça dayandırılmalıdır | Yargıtay |
| 4 · Ödeme | Kıdem tazminatı ve diğer alacaklar (yıllık izin, fazla mesai) talep edilir | — |
| SGK çıkış kodu | İlgili kodun doğru bildirildiğini e-Devlet’ten kontrol edin | — |
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hesap tabanı | Giydirilmiş brüt ücret (temel ücret + süreklilik arz eden sosyal haklar) | 1475 s.K. m.14 |
| Miktar | Her tam yıl için 30 günlük ücret; artan süreler oranlanır | 1475 s.K. m.14 |
| Tavan | Kıdem tazminatı tavanı uygulanır ve her yıl güncellenir — güncel tutar teyit edilmelidir | 1475 s.K. m.14 |
| Faiz | Mevduata uygulanan en yüksek faiz; fesih tarihinden işler | 1475 s.K. m.14 |
| Yıllık izin | Kullanılmayan izin ücreti ayrıca ödenir | İş K. m.59 |
| Mesele 1 — Kaç kez kullanılabilir? | Tekrar çalışma hayatına dönmede kanunen engel yoktur; yeni işyerinde bir yıl çalıştıktan sonra aynı sebeple yeniden ayrılıp kıdem tazminatı talep edilebilir | Yargıtay 03.06.2015, E.2015/20326 · Yargıtay 22. HD E.2012/10954 |
| Mesele 2 — Başka yerde çalışabilir mi? | Kıdem tazminatını aldıktan sonra başka işyerinde çalışmaya başlamak, hakkın kötüye kullanımı iddiasına konu edilebilmekle birlikte Yargıtay kararlarında hakkın kullanılmasını engellemediği yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır | Yargıtay uygulaması — somut dosyada güncel içtihat kontrol edilmelidir |
| Emekli olma zorunluluğu | Yaşı beklemek üzere ayrılmak yeterlidir; fiilen emekli olma şartı yoktur | 1475 s.K. m.14/1-(5) |
| Sorun | Ne yapmalı | Dayanak |
|---|---|---|
| SGK yazısı verilmezse | Yazılı başvuru yapın; reddedilirse idari itiraz ve gerekirse iş mahkemesinde dava yolu | 5510 s.K. · 7036 s.K. |
| Şartların tespiti gerekirse | Hizmet tespiti davası ile eksik veya hiç bildirilmemiş süreler tespit edilebilir | 5510 s.K. |
| Hizmet tespitinde | Görevli mahkeme iş mahkemesi; SGK davada taraf olarak yer alır ve arabuluculuk dava şartı değildir | 7036 s.K. m.3 |
| İşveren ödemezse | Yazılı ihtar → arabuluculuk → dava | 7036 s.K. m.3 |
| Hesap doğru değilse | Giydirilmiş ücrete dâhil edilmeyen sosyal haklar (yemek, yol, ikramiye) ve gerçek ücret yönünden itiraz edin | Yargıtay |
| Elden ödeme varsa | Gerçek ücret her türlü delille ispatlanır; emsal ücret araştırması yaptırılır | Yargıtay |
| Eksik ödeme kabul sayılır mı? | Hayır — fark için dava açılabilir; ibra TBK m.420 şartlarını taşımıyorsa kesin hükümsüzdür | TBK m.420 |
| Zamanaşımı | Kıdem tazminatında beş yıl | 7036 s.K. |
Sıkça Sorulan Sorular
15 yıl ve 3600 gün şartını doldurdum, istifa edersem kıdem alabilir miyim?
Evet. 1475 sayılı Kanun’un yürürlükteki 14. maddesi, yaşlılık aylığı için öngörülen sigortalılık süresini ve prim gün sayısını tamamlayarak kendi isteğiyle ayrılan işçiye kıdem tazminatı hakkı tanır. Emekli olmuş olmanız gerekmez.
Bu şartlar herkes için aynı mı?
Hayır, sigortalılık başlangıcına göre değişir. 08.09.1999’dan önce ilk kez sigortalı olanlarda 15 yıl ve 3600 gün; 08.09.1999–30.04.2008 arasında 7000 gün ya da 25 yıl ve 4500 gün; 01.05.2008 ve sonrasında ise kademeli bir tabloya göre belirlenen prim gün sayısı aranır.
SGK yazısı almadan istifa edebilir miyim?
Etmemelisiniz. Şartları taşıdığınızı gösteren SGK yazısının önce alınıp fesih bildirimine eklenmesi gerekir. Gerekçesiz bir istifa dilekçesi sonradan bu kapsamda değerlendirilmeyebilir.
Fesih bildirimimde ne yazmalıyım?
Yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamladığınızı ve 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine dayanarak ayrıldığınızı açıkça yazmalı, SGK yazısını ekte sunmalı ve kıdem tazminatı ile diğer alacaklarınızı talep etmelisiniz.
İhbar öneli vermem gerekir mi?
Hayır. Fesih sizden geldiği için işverene ihbar tazminatı ödemezsiniz; aynı sebeple siz de ihbar tazminatı isteyemezsiniz. Talep edeceğiniz kalem kıdem tazminatı ve varsa diğer işçilik alacaklarıdır.
Tazminat ne kadar olur?
Çalıştığınız her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücretiniz tutarında; bir yıldan artan süreler aynı oran üzerinden hesaplanır. Yıllık tutar, en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tavanını aşamaz.
Tazminatı alıp başka bir işte çalışabilir miyim?
Kanunda böyle bir çalışma yasağı öngörülmüş değildir; ancak işverenler bunu hakkın kötüye kullanılması olarak ileri sürebilir ve itiraz somut olaya göre değerlendirilir. Tazminat alındıktan hemen sonra aynı sektörde işe girilmesi hâlinde tartışma çıkması muhtemeldir.
İşveren ödemezse ne yapmalıyım?
Ödenmeyen kıdem tazminatına 1475 m. 14 uyarınca mevduata uygulanan en yüksek faiz fesih tarihinden itibaren işler. Zamanaşımı beş yıldır. Dava öncesinde arabulucuya başvuru dava şartıdır.
📚 İlgili Rehberler
Bu konuda avukat desteğine mi ihtiyacınız var?
Durumunuzu Hukukçular Evi uzman kadrosuyla değerlendirin; ilk görüşme için hemen ulaşın.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Süreler kısadır ve usul hataları geri alınamaz. Belgelerinizi birlikte inceleyelim.
İletişime GeçinBu içerik İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku alanındadır.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları


