Yeni Denetimli Serbestlik Düzenlemesi: 11. Yargı Paketi Ne Getirdi?

Denetimli serbestlik kuralları son yıllarda üst üste değişti ve her değişiklik farklı bir maddeye dokundu. Bu yüzden “hangi kural bana uygulanır?” sorusunun cevabı tek bir yerde değil; suç tarihinde, suç türünde ve hükümlünün bulunduğu kurumda saklıdır.

Bu yazı, kamuoyunda 11. Yargı Paketi olarak bilinen düzenlemenin infaz hukukuna ne getirdiğini madde numaralarıyla ele alır: 7571 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle 5275 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde yapılan değişiklikler, yeni istisna suçlar, süre etkisi ve önceki yargı paketleriyle ilişkisi.

1) Düzenlemenin Künyesi

Kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak anılan düzenleme, 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun‘dur.

Burada yaygın bir yanlış anlamayı düzeltmek gerekir: düzenleme 105/A maddesine dokunmamıştır. Değişiklik, kamuoyunda “Covid düzenlemesi” olarak bilinen geçici 10 uncu maddede yapılmıştır. Denetimli serbestliğin genel kuralı olan 105/A maddesi olduğu gibi durmaktadır.

2) Geçici Madde 10 Nereden Geliyor?

Geçici 10 uncu madde, 5275 sayılı Kanuna 15/7/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7456 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenmişti. Maddenin tekniği, önceki geçici düzenlemelerden farklıydı: yalnızca suç tarihi değil, hükümlünün 31/7/2023 tarihi itibarıyla bulunduğu yer de esas alınıyordu.

Bu teknik, uygulamada bir eşitsizlik doğurdu: aynı tarihte aynı suçu işleyen iki kişiden yargılaması hızlı biten ve o tarihte cezaevinde bulunan yararlanıyor, yargılaması uzun sürüp hükmü geç kesinleşen yararlanamıyordu. 7571 sayılı Kanunun 27 nci maddesi tam olarak bu noktaya müdahale etmiştir.

3) MADDE 27 Ne Yaptı? Üç Değişiklik

Maddenin yaptığı işlemler teknik olarak üç başlıkta toplanır.

Kritik değişiklik: ölçüt değişti

İkinci işlem, düzenlemenin kalbidir. Fıkrada yer alan “tarihi itibarıyla” ibaresi “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı şekilde, “31/7/2023 tarihinde geçici 9 uncu maddenin altıncı fıkrası kapsamında açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler” ibaresi de “31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler” olarak değiştirilmiştir.

Bu değişikliğin gerekçesi, benzer durumdaki hükümlüler arasındaki eşitsizliğin giderilmesidir. Artık belirleyici olan, hükümlünün belirli bir tarihte hangi kurumda bulunduğu değil, suçu ne zaman işlediğidir.

4) Kapsam Dışı Bırakılan Suçlar

Düzenleme, lehe olmakla birlikte her suç için geçerli değildir. 7571 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle altıncı fıkraya yeni istisnalar eklenmiştir.

Bunlar, fıkrada zaten yer alan istisnalara eklenmiştir. Uygulamada kapsam dışı bırakılan suçlar bütün olarak şu başlıklarda toplanır:

• Terör suçları ve örgütlü suçlar,
• Üstsoy ve altsoya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadına, çocuklara ve beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye yönelik kasten öldürme,
• Deprem nedeniyle yapıların yıkılması sonucu meydana gelen öldürme suçları,
• Cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarı ile cinsel dokunulmazlığa karşı diğer sayılan suçlar.

Deprem kaynaklı öldürme suçlarının açıkça sayılması, düzenlemenin dikkat çeken yanlarındandır ve bu suçlara ilişkin toplumsal hassasiyetin kanun metnine yansımasıdır.

5) Sağlanan İmkân ve Şartları

Kapsama giren hükümlüler bakımından düzenleme iki aşamalı bir imkân sağlar: açık kuruma üç yıl erken ayrılma ve denetimli serbestliğe üç yıl erken geçme.

Bu şartların ortak noktası, sürelerin iyi hâlli olarak geçirilmiş olmasıdır. Ayrıca imkân kendiliğinden işlemez; hükümlünün talebi aranır.

6) Süre Etkisi: 4 Yıl mı, 6 Yıl mı?

Üç yıllık erken yararlanma, genel denetimli serbestlik süresine eklenir. Bu nedenle sonuç, hükümlünün tabi olduğu genel süreye göre değişir.

Tablonun okunması şu sırayı gerektirir: önce suç tarihine göre genel denetimli serbestlik süresi belirlenir (1 yıl mı 3 yıl mı), sonra kapsama giriliyorsa üzerine üç yıl eklenir.

Denetimli serbestliğin genel rejimi için denetimli serbestlik süreleri ve şartları rehberimize, açığa ayrılma şartları için açık cezaevine ayrılma yazımıza bakabilirsiniz.

7) Yürürlükten Kaldırılan Fıkralar

MADDE 27, geçici 10 uncu maddenin yedinci ve sekizinci fıkralarını yürürlükten kaldırmıştır.

Bu fıkralar, altıncı fıkradaki imkânın uygulanmayacağı durumları sayan sınırlayıcı hükümlerdi. Kaldırılmalarıyla, daha önce bu fıkralar nedeniyle kapsam dışında kalan bazı hükümlü grupları bakımından değerlendirme yeniden yapılabilir hâle gelmiştir.

Bu nedenle, daha önce bu fıkralara dayanılarak reddedilmiş talepler bakımından güncel duruma göre yeniden başvuru yapılması gündeme gelebilir. Müddetnamenin, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yeniden değerlendirilmesi talep edilmelidir.

8) Geçici Madde 10’un Diğer Fıkraları

Altıncı fıkra, maddenin en çok konuşulan bölümüdür; ancak geçici 10 uncu madde daha geniş bir düzenlemedir ve kamuoyunda “Covid yasası” olarak anılan geçişi düzenler.

Maddenin bir başka işlevi de şeffaflıktır: Covid izinlilerinin dönüş sonrası hangi statüye alınacakları uygulamada ciddi belirsizliklere yol açtığından, uygulanacak infaz rejimi ile denetimli serbestlik kararı ve yükümlülüklerin Adalet Bakanlığı tarafından duyurulması öngörülmüştür.

Dördüncü fıkradaki yükümlülük muafiyeti pratikte önemlidir: bu kapsamdaki hükümlüler denetimli serbestlik süresini imza, program veya çalışma yükümlülüğüne tabi olmaksızın geçirir. Bu, aynı adı taşıyan iki farklı denetimli serbestlik rejiminin bulunduğu anlamına gelir ve müddetnamede hangi rejimin uygulandığının kontrol edilmesini gerektirir.

9) Yargı Paketleri Kronolojisi

Karışıklığın asıl kaynağı, ardışık düzenlemelerin farklı maddelere dokunmasıdır. Aşağıdaki tablo hangi paketin neyi değiştirdiğini gösterir.

Tablodan çıkan en önemli sonuç şudur: 7550 ile 7571 farklı maddelere dokunmuştur ve birbirinin yerine geçmez. Onda bir kuralı 105/A’da, üç yıllık erken yararlanma ise geçici 10 uncu maddededir. Bir hükümlü aynı anda her ikisinin de kapsamına girebilir.

10) Hangi Kural Size Uygulanır?

Doğru cevaba ulaşmak için soruların belirli bir sırayla sorulması gerekir.

Bu altı sorunun cevabı, müddetnamedeki denetimli serbestlik tarihini doğrudan belirler. Cezaların toplanması ve koşullu salıverilme hesabı için birden fazla mahkûmiyette toplam ceza ve infaz hesabı incelememize bakabilirsiniz.

11) Dikkat Edilmesi Gereken Nokta: Cezaların İçtimaı

Düzenlemenin tartışmalı yanlarından biri, birden fazla ilamı bulunan hükümlülerin durumudur.

Doktrinde dile getirilen tespit şudur: hükümlünün biri 31/7/2023 ve öncesi, diğeri 1/8/2023 ve sonrası tarihli iki farklı ilamı birlikte infaza girer ve cezaları içtima edilirse, geçici m.10/6’daki üç yıllık erken yararlanmadan faydalanılması mümkün olmayabilir.

Bu nedenle birden fazla hükmü bulunan dosyalarda, toplama kararı alınmadan önce suç tarihlerinin ayrı ayrı tespit edilmesi ve içtimanın hükümlü aleyhine sonuç doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekir. Bu, dosyanın en teknik ve en çok gözden kaçan noktasıdır.

Doktrinde eleştirilen bir başka husus da, örgüt faaliyeti kapsamında işlendiği gerekçesiyle kapsam dışında bırakılan suçların, kapsama alınan bazı suçlarla karşılaştırıldığında orantısız sonuçlar doğurabileceğidir.

12) Genel Kural Yerinde Duruyor

Geçici düzenlemelerin yanında, denetimli serbestliğin genel kuralı varlığını korur. 5275 m.105/A uyarınca:

Ayrıca 105/A’nın diğer şartları da aynen geçerlidir: açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunmak, iyi hâlli olmak ve talepte bulunmak. Karar, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak infaz hâkimi tarafından verilir.

Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler ise m.105/A/4 uyarınca bu infaz usulünden yararlanamaz.

13) Başvuru, Karar ve İtiraz

Düzenlemeden yararlanmak isteyen hükümlünün izleyeceği yol, genel denetimli serbestlik usulüyle aynıdır; ancak burada ek olarak kapsama girildiğinin ortaya konması gerekir.

Kararın olumsuz olması hâlinde itiraz yolu açıktır. İtirazda tartışılacak hususlar, yukarıdaki adımların hangisinde hata yapıldığına göre belirlenir:

• Suç tarihi yanlış esas alınmışsa: yeni ölçüt “tarihi itibarıyla” değil “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle”dir; bu ibarenin doğru uygulanıp uygulanmadığı gösterilmelidir.
• İstisna kapsamında görülmüşse: suçun, fıkrada sayılan hangi bende girdiği idareden açıkça sorulmalıdır. Örneğin kasten öldürme suçlarında istisna, maddenin tamamına değil belirli bentlere ilişkindir.
• Kurum şartı eksik görülmüşse: kapalıda ve açıkta geçirilen süreler kurum kayıtlarından belgelenmelidir.
• Kaldırılan fıkralara dayanılmışsa: yedinci ve sekizinci fıkralar yürürlükten kaldırılmıştır; bu fıkralara dayanan bir ret gerekçesi artık ayakta duramaz.

Hükmün yorumunda veya cezanın hesabında duraksama bulunduğu iddiası ise ayrı bir yoldur ve 5275 m.98 uyarınca hükmü veren mahkemeye yöneltilir. İnfaz işlemlerine ve müddetnameye yönelik itirazlar ise infaz hâkimliğine yapılır. Bu ayrımın karıştırılması, başvurunun merci yönünden reddine yol açabilir.

Son olarak bir hatırlatma: düzenlemeden yararlanma, koşullu salıverilme tarihini değiştirmez. Değişen, bu tarihten geriye doğru hesaplanan denetimli serbestlik penceresidir. Bu nedenle koşullu salıverilme hesabındaki bir hata, üç yıllık erken yararlanmaya rağmen sonucu bozmaya devam eder.

14) 7571 Sayılı Kanunun İnfaz Dışındaki Başlıkları

7571 sayılı Kanun bir torba kanundur ve infaz hukuku onun yalnızca bir bölümüdür. Hükümlü ve yakınlarını dolaylı olarak ilgilendirebilecek diğer başlıklar da vardır.

İnfaz bakımından bu başlıklardan ikisi dolaylı önem taşır.

Birincisi, örgütlü suçlara ilişkin ceza artırımıdır. Örgüt suçları hem geçici m.10/6’nın istisnaları arasında yer alır hem de 5275 m.107/4’teki daha ağır koşullu salıverilme rejimine tabidir. Ceza miktarının artması, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini doğrudan geriye taşır.

İkincisi, silahla ilgili düzenlemedir. Kurusıkı silahların kapsama alınması ve toplu bulunulan yerlerde işlenen fiillerde artırım öngörülmesi, daha önce idari yaptırımla sonuçlanabilecek fiillerin hapis cezasını gerektiren suça dönüşmesi anlamına gelebilir.

İcra hukuku boyutu için ihalenin feshinde teminat ve para cezası (İİK m.134) incelememize bakabilirsiniz.

15) Sık Yapılan Yedi Hata

• Düzenlemeyi 105/A değişikliği sanmak. 7571 sayılı Kanunun 27 nci maddesi geçici 10 uncu maddeye dokunmuştur.
• “Af çıktı” diye okumak. Düzenleme genel af değildir; infaz aşamasında erken yararlanma imkânıdır.
• Suç tarihini kontrol etmemek. Yeni ölçüt doğrudan suç tarihine bağlanmıştır.
• İstisna suçları eksik bilmek. 7571 ile deprem kaynaklı öldürme ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar da eklenmiştir.
• Üç yılı genel süre sanmak. Üç yıl, genel süreye eklenir; sonuç 4 veya 6 yıl olur.
• İçtima riskini gözden kaçırmak. Farklı tarihli ilamların birleşmesi, imkânı ortadan kaldırabilir.
• Eski ret kararına razı olmak. Yedinci ve sekizinci fıkralar kaldırıldığından yeniden değerlendirme istenebilir.

16) Kontrol Listesi

• Her ilam için suç tarihini ayrı ayrı yazın; 30/3/2020 ve 31/7/2023 eşiklerine göre işaretleyin.
• Suç türlerini istisna listeleriyle karşılaştırın (geçici m.6 ve geçici m.10/6 ayrı listelerdir).
• Genel denetimli serbestlik sürenizi belirleyin: 1 yıl mı, 3 yıl mı?
• Kapsama giriyorsanız üzerine üç yıl ekleyin ve sonucu müddetnameyle karşılaştırın.
• Kurum şartını kontrol edin: kapalıda bir ay/üç ay, açıkta üç ay.
• Talebinizi yazılı olarak iletin; imkân kendiliğinden işlemez.
• Birden fazla ilam varsa içtima etkisini değerlendirin.
• Önceki ret kararı varsa yeniden başvurun; kaldırılan fıkralar nedeniyle durum değişmiş olabilir.
• Müddetnamede hata varsa infaz hâkimliğine başvurun.

İnfaz hukukunun genel çerçevesi için İnfaz Hukuku Rehberimize, müebbet rejimi için müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet infaz süreleri incelememize, kısa süreli cezalarda alternatifler için TCK m.50 seçenek yaptırımlar yazımıza ve genel çerçeve için Ceza Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

11. Yargı Paketi hangi kanundur?

7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. 25/12/2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Düzenleme 105/A maddesini mi değiştirdi?

Hayır. 7571 sayılı Kanunun 27 nci maddesi, 5275 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin altıncı fıkrasında değişiklik yapmıştır. Denetimli serbestliğin genel kuralı olan 105/A olduğu gibi durmaktadır.

Geçici 10 uncu madde nereden geliyor?

5275 sayılı Kanuna, 15/7/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7456 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle eklenmiştir.

Madde 27 tam olarak ne yaptı?

Üç işlem: altıncı fıkraya yeni istisna suçlar ekledi; “tarihi itibarıyla” ibaresini “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” olarak değiştirdi; maddenin yedinci ve sekizinci fıkralarını yürürlükten kaldırdı.

Ölçütün değişmesi ne anlama geliyor?

Belirleyici olan artık hükümlünün 31/7/2023 tarihinde hangi kurumda bulunduğu değil, suçun 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş olmasıdır.

Bu değişikliğin amacı neydi?

Yargılaması uzun sürüp hükmü geç kesinleşen hükümlülerin de kapsama alınması, yani benzer durumdaki hükümlüler arasındaki eşitsizliğin giderilmesi.

Hükmüm henüz kesinleşmediyse yararlanabilir miyim?

Yeni ölçüt suç tarihine bağlandığından, suç tarihi uygun olan hükümlüler bakımından kapsam genişlemiştir. Somut durum dosyaya göre değerlendirilmelidir.

7571 ile hangi suçlar kapsam dışına alındı?

Kasten öldürme suçları (TCK m.82/1’in (d), (e) ve (f) bentleri), deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (TCK m.102 ve 103 ile m.104’ün ikinci ve üçüncü fıkraları).

Kapsam dışı suçların tamamı nelerdir?

Terör ve örgütlü suçlar; üstsoy ve altsoya, kardeşe, eşe, boşanılan eşe, kadına, çocuklara ve beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye yönelik kasten öldürme; deprem kaynaklı öldürme suçları; cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı ve sayılan diğer cinsel suçlar.

Düzenleme ne sağlıyor?

Kapsama giren hükümlülere kapalı kurumdan açık kuruma ve açık kurumdan denetimli serbestliğe üç yıl daha erken ayrılma imkânı.

Kapalı kurumdaki hükümlü için şart nedir?

Toplam hapis cezası 10 yıldan az ise bir ayını, 10 yıl ve daha fazla ise üç ayını kapalı kurumda iyi hâlli olarak geçirmiş olmak ve açık kuruma ayrılmasına üç yıl veya daha az süre kalmış olmak.

Açık kurumdaki hükümlü için şart nedir?

En az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak. Bu şart sağlandığında denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılır.

İmkân kendiliğinden mi uygulanır?

Hayır. Hükümlünün talebi aranır ve sürelerin iyi hâlli olarak geçirilmiş olması gerekir.

Toplam denetimli serbestlik süresi ne olur?

Genel süre 1 yıl olanlarda 1+3=4 yıl; 30/3/2020 öncesi işlenen ve geçici m.6’daki istisnalardan olmayan suçlarda genel süre 3 yıl olduğundan 3+3=6 yıl.

Üç yıl genel süre midir?

Hayır, genel süreye eklenir. Önce suç tarihine göre genel süre (1 yıl mı 3 yıl mı) belirlenir, sonra kapsama giriliyorsa üzerine üç yıl eklenir.

Yedinci ve sekizinci fıkraların kaldırılması ne getirdi?

Bu fıkralar altıncı fıkradaki imkânın uygulanmayacağı durumları sayan sınırlayıcı hükümlerdi. Kaldırılmalarıyla, daha önce bu fıkralar nedeniyle kapsam dışında kalan bazı hükümlü grupları bakımından değerlendirme yeniden yapılabilir hâle gelmiştir.

Daha önce reddedilen talebim için ne yapabilirim?

Kaldırılan fıkralara dayanılarak reddedilmiş talepler bakımından güncel duruma göre yeniden başvuru gündeme gelebilir; müddetnamenin yeniden değerlendirilmesi talep edilmelidir.

Bu bir af mı?

Hayır. Genel af düzenlemesi değildir; infaz aşamasında erken açık kuruma ayrılma ve erken denetimli serbestlik imkânıdır.

10. Yargı Paketi ile 11. Yargı Paketi aynı şeyi mi değiştirdi?

Hayır. 7550 sayılı Kanun (4/6/2025) 105/A’nın birinci fıkrasına onda bir ve beş gün asgari kalış şartını ekledi; 7571 sayılı Kanun ise geçici 10 uncu maddenin altıncı fıkrasını değiştirdi. İkisi farklı maddelerdir.

Onda bir kuralı bana uygulanır mı?

5275’e eklenen geçici 11 inci madde uyarınca bu kural, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.

Birden fazla ilamım varsa ne olur?

Doktrinde, biri 31/7/2023 ve öncesi, diğeri 1/8/2023 ve sonrası tarihli iki ilamın içtima edilmesi hâlinde üç yıllık erken yararlanmadan faydalanılamayabileceği dile getirilmektedir. Bu nedenle toplama kararı öncesinde suç tarihlerinin ayrı ayrı tespiti önemlidir.

Örgütlü suçlar neden kapsam dışı?

Fıkra bu suçları istisna tutmaktadır. Doktrinde, kapsama alınan bazı suçlarla karşılaştırıldığında bunun orantısız sonuçlar doğurabileceği eleştirisi dile getirilmektedir.

Genel kural değişti mi?

Hayır. 5275 m.105/A uyarınca genel kural koşullu salıverilmeye bir yıl kalmasıdır; sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde iki yıl, ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinde üç yıldır.

105/A’nın diğer şartları nelerdir?

Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunmak, iyi hâlli olmak ve talepte bulunmak. Karar, değerlendirme raporu dikkate alınarak infaz hâkimi tarafından verilir.

Adli para cezam hapse çevrildi, yararlanabilir miyim?

5275 m.105/A/4 uyarınca adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler bu infaz usulünden yararlanamaz.

Hangi soruları sırayla sormalıyım?

Suç ne zaman işlendi; geçici m.6 istisnası mı; geçici m.10/6 istisnası mı; hangi kurumdayım; suç 7550’nin yürürlüğünden sonra mı işlendi; tekerrür var mı?

Müddetnamemde hata varsa ne yapmalıyım?

İnfaz işlemlerine ve müddetnameye karşı infaz hâkimliğine başvurulur. Hükmün yorumunda veya ceza hesabında duraksama varsa 5275 m.98 uyarınca hükmü veren mahkemeden karar istenir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kamu ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği sık güncellenmektedir; somut ihalede ilan, ihale dokümanı ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınmalıdır.