Spor Sponsorluğunda Vergi Avantajı: Amatörde %100, Profesyonelde %50 İndirim

Spor sponsorluğundaki vergi avantajı iki ayrı maddeden doğar ve ikisi de aynı oranları öngörür: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.89/8 ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-b. Avantaj bir gider değil, beyanname üzerinde kullanılan bir indirimdir; bu ayrım sonucu doğrudan değiştirir.

İkinci satırdaki “ayrıca gösterilmek şartıyla” kaydı usulî bir zorunluluktur; beyannamede gösterilmeyen tutar indirilmiş sayılmaz.

1) İki Maddenin Metni

GVK m.89/8: 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17/6/1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için %50’si.

KVK m.10/1-b: …aynı kanunlar kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için %50’si.

İki oran arasındaki fark, sponsorluğun hangi spor dalına yapıldığına bağlıdır; sponsorun niteliğine değil.

KVK metnindeki “sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen” kaydı önemlidir: amatör-profesyonel ayrımı sponsorun beyanına göre değil, spor mevzuatına göre yapılır.

2) Amatör mü Profesyonel mi?

Üçüncü satır uygulamada belirleyicidir: aynı kulübün profesyonel futbol şubesi ile amatör branşları farklı oranlara tabi olabilir.

Bu nedenle sözleşmede sponsorluğun hangi branşa yapıldığı açıkça yazılmalıdır.

Branş belirtilmeyen bir sözleşmede, indirimin %50 üzerinden değerlendirilmesi riski doğar.

3) İndirim ile Gider Aynı Şey Değildir

Bu, yazının en kritik ayrımıdır ve çoğu hesabın yanlış kurulmasının sebebidir.

Dördüncü ve beşinci satır, avantajın gerçek sınırını gösterir: zarar eden bir mükellef sponsorluk indirimini kullanamaz.

İkinci satırdaki reklam harcaması ise ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan bir genel giderdir ve kazanç olmasa dahi dikkate alınır.

Muhasebe tekniği

İkinci adım atlanırsa aynı tutar iki kez dikkate alınmış olur.

Üçüncü adımda profesyonel spor dalında yalnızca yarısı indirilebileceğinden, kalan yarı matrahta kalır. Beyan esasının geneli için Vergi Hukuku Rehberi incelememize bakabilirsiniz.

4) Usul Şartları

Kanun oranı verir; şartları ise Sponsorluk Yönetmeliği belirler.

İkinci satırdaki yükümlülük sponsorda değil, sponsorluğu alan taraftadır; ancak indirimi kaybeden sponsor olur.

Bu nedenle sözleşmeye, bildirimin yapıldığını belgeleme yükümlülüğü konulması yerinde olur.

Beyanname ekinde belge aranır mı?

Sponsorluk harcamalarının indirimi için beyannamelerin ekinde herhangi bir belgenin ibraz zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bu, belgelerin gereksiz olduğu anlamına gelmez: belgeler incelemede istenir ve saklanmalıdır.

İkinci satır nedeniyle dosya, beyan aşamasında değil baştan kurulmalıdır.

5) Sponsorluk mu, Reklam mı?

Aynı ödeme, sözleşmenin kurgusuna göre iki farklı vergisel sonuç doğurabilir.

Dördüncü satır yanıltıcı olabilir: profesyonel spor dalında reklam niteliği daha avantajlı görünür.

Ancak beşinci satır tersini gösterebilir: zarar eden bir mükellef için gider her hâlde kullanılabilir.

Ayrıştırılabilen sözleşme

Bir sözleşmede hem destek hem doğrudan tanıtım unsuru bulunabilir.

Kalemler sözleşmede ayrıştırılabiliyorsa, reklam ve sponsorluk bedelleri ayrı ayrı izlenir ve her biri kendi rejimine tabi olur.

Üçüncü satır en sık karşılaşılan risktir: tek kalemli, açıklamasız bir sözleşme her iki yönden de eleştirilebilir.

Bu nedenle sözleşmede edimlerin tek tek ve bedelleriyle yazılması gerekir.

6) Maddelerdeki Atıf Sorunu

Mevzuatta yürürlükten kaldırılan bir kanuna yapılan yollamalar, yeni kanunun karşılığını oluşturan hükümlerine yapılmış sayılır.

Dolayısıyla atfın eskimiş olması, indirim hakkını ortadan kaldırmaz. Yeni spor teşkilatı için 7405 sayılı Kanun incelememize bakabilirsiniz.

7) İlişkili Kişilere Sponsorluk

Sponsorluk, sponsorun ilişkili olduğu bir kulübe veya şirkete yapılıyorsa ayrı bir hüküm devreye girer.

Kurumlar, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır.

İkinci satır belirleyicidir: sponsorluk bedelinin emsallere uygun olması gerekir.

Aşırı yüksek bir bedel, indirim reddedilmese dahi ayrı bir eleştiri konusu olabilir.

8) Bağış ve Yardımla Karşılaştırma

Sponsorluk, bağış ile de sıkça karıştırılır. Oysa ikisi farklı bentlerde düzenlenmiş, farklı sınırlara tabidir.

Üçüncü satır farkı en net gösterir: bağışta kazancın yüzde beşi sınırı vardır, sponsorlukta böyle bir üst sınır yoktur.

Buna karşılık ikinci satır sponsorluğu daraltır: karşılık bulunmayan bir ödeme sponsorluk değil bağış sayılır.

Hangisi tercih edilmeli?

Birinci satır çoğu hâlde en avantajlı olanıdır: amatör dalda sınır yoktur ve tamamı indirilir.

Üçüncü satır ise kazancın bulunmadığı yıllarda tek işleyen seçenektir.

9) İndirimlerin Sırası (KVK m.10/1)

Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından sırasıyla aşağıdaki indirimler yapılır.

Üçüncü satırdaki “sırasıyla” ifadesi çoğu yazıda atlanır: indirimler serbestçe değil, maddedeki bent sırasına göre uygulanır.

Sponsorluk indirimi (b) bendinde, bağış ve yardımlar ise sonraki bentlerde yer aldığından, sıralama sponsorluk lehine işler.

Dördüncü satır ise sınırı hatırlatır: indirimler kurum kazancından yapılır; kazanç yoksa sıra hiç başlamaz.

Sıralamanın pratik sonucu

İkinci satır, aynı yıl içinde hem sponsorluk hem bağış yapan mükellefler için planlama gerektirir.

Üçüncü satır ise yılın son çeyreğinde yapılacak sponsorluklarda tahmini kazanç durumunun gözetilmesini gerektirir.

10) Ayni ve Nakdi Sponsorluk

Sponsorluk yalnızca para ödemesiyle yapılmaz; mal veya hizmet sağlanması biçiminde de gerçekleşebilir.

İkinci satır vergisel bakımdan daha karmaşıktır: mal teslimi veya hizmet ifası, katma değer vergisinin konusuna girebilir.

Üçüncü satırda kalemlerin ayrı ayrı belgelenmesi gerekir; toplu bir bedel, ayni kısmın değerlemesini tartışmalı hâle getirir.

Katma değer vergisi boyutu

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca, ticari faaliyet çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetler verginin konusunu oluşturur.

Üçüncü satır çift yönlü bir sonuç doğurur: sponsora sağlanan tanıtım, kulüp tarafında ayrı bir işlem olarak değerlendirilebilir.

Bu nedenle sözleşmedeki edimler, yalnızca gelir ve kurumlar vergisi değil katma değer vergisi yönünden de kurgulanmalıdır.

11) Hangi Yılın Beyannamesinde?

Üçüncü satır, birden fazla sezonu kapsayan sözleşmelerde önemlidir: toplam bedel tek yılda indirilmez.

Bu nedenle çok yıllı sözleşmelerde yıllık ödeme planı açıkça düzenlenmelidir.

Ödeme ile harcama aynı şey mi?

Ticari kazançta tahakkuk esası geçerlidir; ancak indirim, harcamanın gerçekleşmesine bağlıdır.

Bu nedenle taahhüt edilmiş ancak henüz yerine getirilmemiş bir sponsorluk, o yılın indirimi olarak kullanılamaz.

12) Sözleşmenin Kurulması

Üçüncü satır bir şarttır: sponsorluk süresiz olarak kurulamaz.

Beşinci satır ise reklam-sponsorluk ayrımının tek güvencesidir; edimler ayrıştırılmazsa rejim tartışmalı hâle gelir.

Yedinci satır, on günlük bildirimin yapıldığını sponsorun da ispatlayabilmesini sağlar.

Sözleşmede bulunmaması gerekenler

• Belirsiz edim tanımları,
• Toplu ve ayrıştırılmamış bedel,
• Süresiz taahhüt,
• Branş belirtilmeyen ifadeler,
• Bildirim yükümlülüğüne dair hiçbir kayıt,
• Emsallerden uzak bedel.

Altıncı madde özellikle ilişkili taraflarda risklidir ve ayrı bir eleştiri doğurabilir.

13) Üç Örnek Kurgu

Üçüncü satır planlamanın çekirdeğidir: zarar beklenen bir yılda sponsorluk indirimi işe yaramaz.

Bu hâlde sözleşmenin reklam unsuru ağır basacak şekilde kurgulanması, hukuka uygun kaldığı ölçüde değerlendirilebilir.

İki branşlı kurgu

Aynı kulübe yapılan tek bir ödeme, branşlar ayrıştırılmazsa tamamen profesyonel kabul edilme riski taşır.

Bu nedenle ödeme, sözleşmede branş bazında bölünmelidir.

14) Kulüp Tarafındaki Durum

Sponsorluk, yalnızca sponsoru ilgilendirmez; alan tarafta da kayıt ve bildirim yükümlülükleri doğurur.

İkinci satırdaki yükümlülüğün alan tarafta olması, sponsor bakımından bir risktir.

Spor kulüplerinin gelir ve giderlerinin kayda geçirilmesine ilişkin yükümlülükler, ayrıca spor mevzuatından doğar.

15) Mevzuat Haritası

Birinci ve ikinci satır oranı, yedinci satır şartları verir; ikisi birlikte okunmadan sonuç alınamaz.

Dördüncü satır ise alternatif rejimi gösterir ve zarar dönemlerinde tek işleyen yoldur.

Oranların tamamı bir arada

Birinci ve dördüncü satırdaki yüzde yüz aynı rakam olmakla birlikte farklı rejimlere aittir: biri indirim, diğeri giderdir.

Üçüncü satırdaki oran ise diğerlerinden farklı bir şeyi ölçer: harcamanın değil kazancın yüzdesidir.

Tek cümlelik özet

Spor sponsorluğunda üç soru sırayla cevaplanır: hangi branş, kazanç var mı, usul tamam mı?

Üçünden biri eksikse oran ne olursa olsun avantaj kullanılamaz.

16) Maddenin Kelime Kelime Okunması

İki vergi maddesinde her ibare ayrı bir şart doğurur.

İkinci satır önemlidir: taahhüt değil harcama aranır.

Dördüncü satır sponsorluğu bağıştan ayıran en güçlü noktadır: amatör dalda kazançla orantılı bir tavan yoktur.

Altıncı satır ise en kolay kaçırılan şarttır ve tek başına indirimi geçersiz kılabilir.

17) İncelemede Sorulan Sorular

Üçüncü satır, oran farkının tek dayanağıdır; branş yazılmamışsa yüzde yüz talebi savunulamaz.

Sekizinci satır yalnızca ilişkili taraflarda gündeme gelir ancak orada en ağır sonucu doğurur.

Saklanacak belgeler

• Sponsorluk sözleşmesi,
• Bildirim yazısı ve ekleri,
• Ödeme kayıtları,
• Ayni sponsorlukta fatura ve teslim belgeleri,
• Borç durumu belgesi,
• Beyanname ve ekleri,
• Branşa ilişkin federasyon yazışmaları.

Yedinci madde çoğu dosyada eksiktir ve amatör-profesyonel ayrımının ispatını sağlar.

İkinci madde ise yükümlülük karşı tarafta olduğundan, sponsorun kendi dosyasında bulunması gerekir.

18) Planlama Takvimi

Altıncı adım çoğu mükellefte hiç yapılmaz: kazanç oluşmayacaksa indirim kaybolur ve bu, yıl bitmeden bilinebilir.

Yedinci adım ise iki ayrı işlem içerir; birinin yapılıp diğerinin atlanması hatalı matrah doğurur.

Yıl sonuna yakın sponsorluk

Üçüncü satır, sözleşmenin gerçek içeriğine uygun olduğu ölçüde hukuka uygun bir tercihtir.

Gerçekte var olmayan bir tanıtım ediminin sözleşmeye yazılması ise ayrı bir risk doğurur.

19) Kapanış

İkinci satır bu yazının en pratik uyarısıdır: avantaj, kazancı olan mükellef için vardır.

Altıncı satır ise en kolay çözülen ama en sık atlanan şarttır.

Tek cümlelik özet

Kanun iki oran vermiştir: amatörde tamamı, profesyonelde yarısı.

Ancak bu oranlar, kazanç ve usul şartları sağlanmadıkça hiçbir sonuç doğurmaz.

20) İki Maddenin Metin Farkları

Oranlar aynı olmakla birlikte, iki maddenin lafzı birebir örtüşmez. Bu farklar uygulamaya yansır.

İkinci satır, kurumlar vergisi mükellefleri bakımından şartı madde metnine yazmıştır; bu, usulî eksikliğin sonucunu ağırlaştırır.

Üçüncü satırdaki kayıt ise branş ayrımının dayanağını gösterir ve sponsorun kendi nitelendirmesini geçersiz kılar.

Dördüncü satır yalnızca kurumlar vergisinde bulunur ve birden çok indirimin çakıştığı yıllarda hesabı değiştirir.

Şahıs işletmesi ile şirket farkı

İki satırda da oran aynıdır; değişen yalnızca beyanname ve uygulanacak maddedir.

Ortaklık yapısı değiştiğinde sponsorluk sözleşmesindeki taraf bilgisinin güncellenmesi gerekir; aksi hâlde harcamayı yapan ile indirimi kullanan ayrışır.

Harcamayı kim yaparsa indirimi o kullanır

İndirim, sponsorluk harcamasını fiilen yapan mükellefe aittir.

Grup şirketlerinde ödemenin bir şirketten yapılıp indirimin başka bir şirkette kullanılması mümkün değildir.

Bu nedenle sözleşmedeki sponsor ile ödemeyi yapan ve beyannameyi veren mükellefin aynı olması gerekir.

21) Sponsorluk Alan Taraf Yönünden

Aynı işlem, sponsorluğu alan tarafta da bir kayıt konusu oluşturur.

İkinci satır sıkça atlanır: ayni desteğin tutarı belirlenmeden kayıt yapılamaz ve sponsorun indirim tutarı da aynı değere dayanır.

Üçüncü satır ise sözleşmenin iki tarafta farklı sonuçlar doğurabileceğini gösterir.

Dördüncü satırdaki yükümlülükler, spor kulüplerinin gelir ve giderlerinin kayda geçirilmesine ilişkin ayrı bir mevzuattan doğar ve vergi mevzuatından bağımsız işler.

22) Sık Yapılan Sekiz Hata

• İndirimi gider sanmak. Kazanç yoksa kullanılamaz.
• Devredeceğini düşünmek. Sonraki yıla devretmez.
• Beyannamede göstermemek. Kanuni şarttır.
• Branşı yazmamak. Oran tartışmalı hâle gelir.
• Bildirimi takip etmemek. On günlük süre vardır.
• Borç durumunu kontrol etmemek. Şart aranır.
• Kalemleri ayırmamak. Reklam ve sponsorluk karışır.
• Kanunen kabul edilmeyen gider adımını atlamak. Çifte indirim doğar.

23) Kontrol Listesi

• Branşı belirleyin.
• Oranı tespit edin.
• Yazılı sözleşme yapın.
• Edimleri bedelleriyle ayrıştırın.
• Bildirimi takip edin.
• Borç durumunu kontrol edin.
• Beyannamede gösterin.
• Belgeleri saklayın.

İlgili incelemelerimiz: Vergi Hukuku Rehberi, Spor Kulüpleri ve Federasyonları Kanunu (7405) ve menkul sermaye iradının beyanı.

Sıkça Sorulan Sorular

Spor sponsorluğunda vergi avantajı hangi maddelerde?

İki ayrı maddede: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.89/8 ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-b.

İndirim oranı nedir?

Sponsorluk harcamalarının amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için %50’si.

Oran neye göre belirlenir?

Sponsorluğun yapıldığı spor dalına göre; sponsorun niteliğine göre değil.

Amatör mü profesyonel mi olduğuna kim karar verir?

KVK metni “sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen” der; ayrım sponsorun beyanına göre değil spor mevzuatına göre yapılır.

Kulübün hem amatör hem profesyonel şubesi varsa?

Her dal ayrı değerlendirilir. Bu nedenle sözleşmede sponsorluğun hangi branşa yapıldığı açıkça yazılmalıdır.

Branş yazılmazsa ne olur?

İndirimin %50 üzerinden değerlendirilmesi riski doğar.

Sponsorluk gider mi indirim mi?

İndirimdir. Kazancın tespitinde gider olarak değil, beyanname üzerinde kurum kazancından veya beyan edilecek gelirlerden indirilir.

Bu ayrımın pratik sonucu nedir?

Zarar eden bir mükellef sponsorluk indirimini kullanamaz; reklam harcaması ise genel gider olduğundan kazanç olmasa da dikkate alınır.

Kullanılamayan indirim sonraki yıla devreder mi?

Hayır. Kazanç yoksa veya yetersizse indirilemeyen kısım sonraki yıllara devretmez.

Beyannamede göstermek zorunlu mu?

Evet. KVK m.10/1 “beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla” der; gösterilmeyen tutar indirilmiş sayılmaz.

Muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Harcama muhasebede gider yazılır, aynı tutar kanunen kabul edilmeyen gider olarak matraha eklenir, indirilebilir kısım beyanname üzerinde indirilir.

Bu adımlardan biri atlanırsa?

Kanunen kabul edilmeyen gider adımı atlanırsa aynı tutar iki kez dikkate alınmış olur.

Yazılı sözleşme şart mı?

Evet. Sponsorluk hizmeti alan ile sponsor arasında, her iki tarafın hak ve yükümlülüklerini içeren yazılı bir sözleşme yapılması gerekir.

Sözleşme idareye bildirilecek mi?

İşlemler tamamlandıktan sonra on gün içinde, sponsorluğu alan taraf tarafından idareye gönderilmesi gerekir.

Bildirimi kim yapar, kim kaybeder?

Yükümlülük sponsorluğu alan taraftadır, ancak indirimi kaybeden sponsor olur. Bu nedenle sözleşmeye belgeleme yükümlülüğü konulması yerinde olur.

Vergi borcu indirimi engeller mi?

Sponsorun vadesi geçmiş borcunun bulunmaması aranır.

Beyanname ekinde belge vermem gerekir mi?

Sponsorluk harcamalarının indirimi için beyannamelerin ekinde herhangi bir belgenin ibraz zorunluluğu bulunmamaktadır.

O hâlde belge saklamaya gerek yok mu?

Aksine. Belgeler incelemede istenir; dosya beyan aşamasında değil baştan kurulmalıdır.

Sponsorluk ile reklam arasındaki fark nedir?

Sponsorluk spor faaliyetine destektir ve indirim rejimine tabidir; reklam doğrudan tanıtımdır ve GVK m.40/1 uyarınca genel gider olarak tamamı dikkate alınır.

Hangisi daha avantajlı?

Duruma göre değişir. Profesyonel spor dalında reklam niteliği oran bakımından avantajlı görünür; ancak zarar eden mükellef için gider her hâlde kullanılabilir.

Formada logo yer alması ne sayılır?

Doğrudan tanıtım içeren harcamalar reklam sayılabilir. Kalemler sözleşmede ayrıştırılabiliyorsa reklam ve sponsorluk bedelleri ayrı ayrı izlenir.

Ayrıştırılamıyorsa ne olur?

Tek kalemli, açıklamasız bir sözleşme her iki yönden de eleştirilebilir. Edimler tek tek ve bedelleriyle yazılmalıdır.

Maddelerde atıf yapılan kanunlar güncel mi?

Hayır. Her iki madde de 3289 ve 3813 sayılı Kanunlara atıf yapar; 3813 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış, yerine 5894 sayılı Kanun geçmiştir.

Spor teşkilatı da değişti mi?

Spor kulüpleri ve federasyonlarına ilişkin yapı 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile yeniden düzenlenmiştir.

Atfın eskimesi indirimi engeller mi?

Hayır. Mevzuatta yürürlükten kaldırılan bir kanuna yapılan yollamalar, yeni kanunun karşılığını oluşturan hükümlerine yapılmış sayılır.

Kapsam değerlendirmesi neye göre yapılır?

Yürürlükteki spor mevzuatına göre.

İlişkili bir kulübe sponsor olabilir miyim?

Olabilirsiniz, ancak KVK m.13 uyarınca ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı bedel belirlenmesi transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayılır.

Bedelin emsallere uygun olması neden önemli?

Aşırı yüksek bir bedel, indirim reddedilmese dahi ayrı bir eleştiri konusu olabilir.

Gelir vergisi mükellefi de yararlanabilir mi?

Evet. GVK m.89/8 uyarınca yıllık beyannamede bildirilecek gelirlerden indirilir.

İki madde arasında fark var mı?

Oranlar aynıdır. GVK “beyannamede bildirilecek gelirlerden”, KVK ise “beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla” ifadesini kullanır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kamu ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği sık güncellenmektedir; somut ihalede ilan, ihale dokümanı ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınmalıdır.