Konkordato Dava Türleri
Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırma (RUYY) Başvurusu
Konkordato, mühlet süreci içinde alacaklılarla anlaşmayı hedefler. Bunun bir alternatifi vardır ki çoğu kişi varlığından bile haberdar değildir: alacaklılarla anlaşmayı önce kendi aranızda tamamlayıp, mahkemeye yalnızca onay için gitmek.
Bu dava türü nedir?
Sermaye şirketleri ve kooperatiflere özgü bir yeniden yapılandırma yoludur (İİK m. 309/m ve devamı). Muaccel borçlarını ödeyemeyecek durumda olan, mevcut ve alacakları borçlarını karşılamaya yetmeyen ya da bu hâllerden birine düşme tehlikesi kuvvetle muhtemel olan bir sermaye şirketi veya kooperatif başvurabilir. Konkordatodan en önemli farkı şudur: proje, başvurudan önce projeden etkilenen alacaklılarla müzakere edilir ve gerekli çoğunlukla kabul edilmiş hâlde mahkemeye sunulur. Burada “gerekli çoğunluk”, oylamaya katılan ve projeden etkilenen alacaklıların sayıca yarısını aşan ve alacak tutarının en az üçte ikisini oluşturan çoğunluktur. Başvuru, muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine yapılır ve başvuruya borçlunun mali durumunu gösteren belgeler, ödeme kabiliyetine kavuşacağını ortaya koyan proje ve alacaklı listeleri eklenir (m. 309/o).
Bu uyuşmazlık nasıl doğar?
Asıl gerilim, projenin alacaklılarla müzakere aşamasında ve mahkemenin tasdik incelemesinde çıkar. Bazı alacaklılar projeyi adil bulmaz, çoğunluğun kendilerine dayatıldığını düşünür; borçlu ise yapının ayakta kalması için projenin tasdikini ister. Bilgilendirmenin yeterli olup olmadığı ve çoğunluğun usulüne uygun sağlanıp sağlanmadığı sık tartışılan konulardır.
Örnek (temsilî): Birden çok bankaya ve tedarikçiye borçlu bir sanayi şirketi, ödeme planını alacaklılarıyla aylarca görüşüp üzerinde uzlaşır. Gerekli çoğunluk sağlandığında, hazır projeyle mahkemeye başvurup tasdik talep eder. Mahkeme süreci, sıfırdan müzakereden çok bir onay denetimidir.
Süreç adım adım nasıl işler?
- Ön müzakere: Borçlu, projeden etkilenen alacaklılarla projeyi müzakere eder ve bilgilendirir.
- Oylama ve çoğunluk: Proje, sayıca yarıyı aşan ve alacakların üçte ikisini temsil eden çoğunlukla kabul edilir.
- Başvuru: Hazır proje ve belgelerle asliye ticaret mahkemesine başvurulur (m. 309/o).
- Tasdik: Mahkeme, usul ve içerik denetimini yaparak projeyi tasdik eder.
Çözüm yaklaşımı
Bu yol, alacaklılarla diyaloğu güçlü olan ve hızlı sonuç isteyen şirketler için elverişlidir. Belirleyici olan, müzakere ve bilgilendirme sürecinin belgelenmesi ve gerekli çoğunluğun tartışmasız biçimde sağlanmasıdır. Konkordato ile RUYY arasındaki tercih; şirketin alacaklı yapısına, müzakere kapasitesine ve aciliyetine göre yapılmalıdır. İki yolun şartları ve sonuçları farklı olduğundan, başvuru öncesi doğru kurguyla ilerlemek kritik önemdedir.