Konkordatonun Tamamen Feshi

Kısmen fesih bir taksit meselesiyse, tamamen fesih bir dürüstlük meselesidir. Konkordato hileyle kurulmuşsa, kanun tek bir alacaklıya bile bütün binayı yıkma hakkı tanır.

Bu dava türü nedir?

Tamamen fesih; konkordatonun kötü niyetle sakatlanmış olduğunun anlaşılması hâlinde, her alacaklının tasdik kararını veren mahkemeden konkordatonun bütünüyle ortadan kaldırılmasını isteyebilmesidir (İİK m. 308/f). Kısmen fesihten farkı kökten sonuçtadır: karar, planı yalnız bir alacaklı için değil herkes için çökertir. Konkordatonun sağladığı tüm koruma kalkar; bütün alacaklılar, alacaklarının tamamı için takip ve dava haklarına yeniden kavuşur. Bu karara karşı kanun yolu açıktır.

Bu uyuşmazlık nasıl doğar?

Buradaki anahtar kelime hiledir. Tipik görünümleri: borçlunun mali durumunu olduğundan kötü göstermesi (gizlenen kasalar, kayıt dışı alacaklar), tasdikten önce mal kaçırma (değerli varlıkların yakınlara devri), alacaklı listesine gerçek olmayan “dost borçlar” yazarak oylamada çoğunluğu yapay biçimde sağlama ya da denetim sürecine sahte belge sunma. Çoğu zaman gerçek, tasdikten sonra ortaya çıkar: bir banka kaydı, bir tapu hareketi ya da eski bir çalışanın anlattıkları, perdeyi aralar.

Örnek (temsilî): Tasdikten sonra bir alacaklı, borçlunun en değerli makinelerini mühletten hemen önce kâğıt üzerinde kurulmuş bir akraba şirketine sattığını tapu ve ticaret sicili kayıtlarından tespit etsin. Bu tablo, tamamen fesih davasının klasik konusudur.

Süreç adım adım nasıl işler?

1. Şüphe: Bir alacaklı, dosyadaki tabloyla gerçek arasında uyumsuzluk fark eder.
2. Delil toplama: Ticaret sicili, tapu, banka hareketleri, defter kayıtları ve gerekiyorsa bilirkişi incelemesiyle hile belgelenir.
3. Dava: Tasdik kararını veren mahkemeden konkordatonun tamamen feshi istenir.
4. Yargılama: Mahkeme, kötü niyet iddiasını delilleriyle tartar; borçlu savunmasını sunar.
5. Karar ve sonuç: Fesih hâlinde koruma herkes için kalkar; takipler ve davalar serbest kalır.

Yaklaşımımız ve çözümümüz

Bu dava, iddianın ağırlığı kadar ispatın ağırlığını da taşır; biz de mimari gibi kurarız: hangi işlem, hangi tarihte, hangi belgeyle? Soyut “hile var” söylemi yerine; tapu-sicil-banka üçgeninde kronolojik bir delil haritası çıkarır, gerektiğinde bilirkişi incelemesini davanın merkezine koyarız. Alacaklı için hedef yalnız feshi kazanmak değil, fesih sonrasındaki ilk hamleyi de hazır etmektir: koruma kalktığı gün başlatılacak takip stratejisi dosyada bekler. Borçlu müvekkillerimize ise daha sürecin başında tek bir ilke fısıldarız: şeffaflık en ucuz sigortadır. Çünkü kötü niyetle sakatlanmış bir konkordato, er ya da geç yıkılır; üstelik yıkılırken işletmenin itibarını da altında bırakır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden, somut bir durumda karar vermeden önce güncel düzenlemelerin ve dosya ayrıntılarının birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Tamamen Fesih Kavramı ve Sonuçları

Konkordatonun tamamen feshi, tasdik edilmiş konkordatonun tüm alacaklılara karşı geçersiz kılınmasıdır. Bu, kısmen feshin çok ötesinde bir sonuçtur ve genellikle borçlunun iflasına giden yolu açar. İİK m. 308/e vd. hükümlerinde düzenlenmiştir.

Tam fesih durumunda konkordato indirimi tüm alacaklılar için ortadan kalkar. Alacaklıların tümü indirim öncesi tam alacak haklarını yeniden kazanır. Borçlu şirket için bu, konkordato başvurusundan önceki mali duruma dönüş, çoğu zaman ise doğrudan iflas anlamına gelir.

Tam fesihin en yaygın sonucu, mahkemenin doğrudan iflas kararı vermesidir (İİK m. 292 ile uyumlu). Zira konkordatoyu ifa edemeyen borçlu, çoğunlukla iflas koşullarını da taşır. Bu durumda iflas idaresi devreye girer; tüm alacaklılar iflas masasına dahil edilir.

Fesih Sebepleri ve İspat Standardı

Tam fesih için sayılan sebepler kısmen feshe göre daha sıkı yorumlanır. Öncelikle sistematik ve genel yükümlülük ihlali gerekir: birden fazla alacaklıya karşı ödeme yükümlülüğünün ihlali, konkordato takvimine genel olarak uyulmaması.

Diğer sebepler arasında; borçlunun konkordato projesi dışında hukuka aykırı işlemler yapması, alacaklılara karşı hile, malvarlığının kaçırılması ve mali durumun ciddi kötüleşmesi sayılabilir. Bu son durum, konkordatonun uygulanma olanağının kalmadığını gösterir.

İspat standardı yüksektir. Mahkeme, tam feshin çok ağır sonuçları nedeniyle titiz inceleme yapar. Feshi talep eden tarafın somut ve yeterli deliller sunması gerekir. Genel ve soyut şikayet niteliğindeki başvurular reddedilir; mahkeme kısmen feshe yönlendirebilir.

Fesih Davası ve İflas Sonucu

Tam fesih davası, tasdik kararının verildiği asliye ticaret mahkemesinde açılır. Dava, alacaklılardan biri, alacaklılar kurulu veya komiser tarafından açılabilir. Kimin başvurabildiği İİK m. 308/f’de sayılmıştır.

Dava sırasında mahkeme, borçlunun mali durumunu, alacaklıların çoğunluğunun konumunu ve konkordatonun ifa edilebilirlik durumunu inceler. Değerlendirme sonucu tam fesih, kısmen fesih veya red kararı verilebilir. Kısmen fesih olasılığı düşünülür ise bu tercih edilir.

Tam fesih kararı verilirse borçlu şirket için iflas süreci başlar. İflas kararı ile birlikte tüzel kişilik sona ermez ama yönetim yetkileri iflas idaresine devredilir. Tüm alacaklılar iflas masasına dahil edilir; iflas payları sıralamaya göre dağıtılır. Konkordato mühletinde yapılmış ödemeler geri istenmez; ancak mühlet sırasında yapılan hukuka aykırı işlemler iflas iptal davasıyla geri alınabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Rehberler

• 📘 İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
• Konkordatonun Kısmen Feshi
• Konkordato Hukuku Genel Rehber
• Konkordato ile İflas Farkı
• Konkordatonun Tasdiki Davası