İşletmelerin finansmana erişiminde teminat, çoğu zaman belirleyici unsurdur. Taşınmazı bulunmayan ya da taşınmazını rehne vermek istemeyen işletmeler için, taşınır varlıklar üzerinde kurulan rehin önemli bir alternatif oluşturur. 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, bu alanı modern bir sicil sistemiyle (TARES) yeniden düzenlemiştir.

Teslimsiz Rehin İlkesi

Klasik taşınır rehninde malın alacaklıya teslimi gerekirken, 6750 sayılı Kanun teslimsiz rehne imkân tanır. Böylece işletme, rehne konu makine, araç, stok veya alacak gibi varlıkları kullanmaya devam ederken bu varlıklar üzerinde geçerli bir teminat kurulabilir. Bu yapı, özellikle KOBİ’lerin işletme sermayesi finansmanında büyük kolaylık sağlar.

Rehne Konu Olabilecek Varlıklar

Kanun kapsamında geniş bir taşınır varlık yelpazesi rehne konu edilebilir. Bunlar arasında ticari işletme veya esnaf işletmesinin tamamı, makine ve teçhizat, araç ve ekipman, stoklar, ham madde, fikri ve sınai mülkiyet hakları, ticari plaka ve ticari hat, kira gelirleri ile diğer alacaklar sayılabilir. Rehin, bir bütün olarak ticari işletme üzerinde de kurulabilir.

TARES Sicili ve Aleniyet

Rehin hakkının geçerlilik kazanması ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi, Rehinli Taşınır Sicili’ne (TARES) tescil ile sağlanır. Sicilin aleniyeti, alacaklıların rehne konu varlık üzerindeki önceki rehinleri görebilmesini ve teminat değerini doğru biçimde değerlendirebilmesini mümkün kılar.

Derece Sistemi

Aynı taşınır üzerinde birden fazla rehin kurulabilir ve alacaklıların öncelik sırası tescil derecesine göre belirlenir. Bu derece sistemi, varlığın değerinin birden çok finansman ilişkisinde kullanılabilmesine olanak tanırken, alacaklılar arasındaki öncelik ilişkisini de netleştirir.

Temerrüt Hâlinde Alacaklının Hakları

Borçlunun temerrüde düşmesi hâlinde alacaklı, kanunda öngörülen yollara başvurabilir. Bunlar arasında rehinli taşınırın mülkiyetinin devri talebi, alacağın varlık yönetim şirketine devri ve genel hükümler çerçevesinde icra yoluyla paraya çevirme gibi seçenekler bulunur. Hangi yolun tercih edileceği, alacağın niteliğine ve teminatın yapısına göre değerlendirilmelidir.

Danışmanlık Hizmetlerimiz

Hukukçular Evi Ankara olarak, taşınır rehni sözleşmelerinin hazırlanması, TARES tescil süreçlerinin yürütülmesi, teminat yapılarının kurgulanması ve temerrüt hâlinde alacağın tahsiline yönelik stratejilerin geliştirilmesinde destek sunuyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Rehne verdiğim makineyi kullanmaya devam edebilir miyim?

Evet. 6750 sayılı Kanun teslimsiz rehne imkân tanıdığından, rehne konu varlığı kullanmaya devam ederken üzerinde geçerli bir rehin kurulabilir.

Aynı varlık üzerine birden fazla rehin kurulabilir mi?

Evet. Birden fazla rehin kurulabilir ve alacaklıların önceliği tescil derecesine göre belirlenir.

Rehin ne zaman geçerli hâle gelir?

Rehin hakkı, kural olarak Rehinli Taşınır Sicili’ne (TARES) tescil ile geçerlilik kazanır ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hâle gelir.

6750 Sayılı Kanun ve TARES Sistemi

6750 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu, 2017 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile ticari işletme rehnini modernize etmiş ve TARES (Taşınır Rehni Sicili) sistemini kurmuştur. Bu sistem, taşınır rehinlerin elektronik ortamda tescili ve yönetimini sağlar; alacaklı-borçlu ilişkilerinde şeffaflık getirir.

TARES sistemi, ticari işletmenin bir bütün olarak rehnedilmesine imkân verir. Ticari işletmenin faaliyetini yürüten tüm unsurlar (makineler, ekipmanlar, ticari itibar, marka değeri, müşteri portföyü) rehnin kapsamındadır. Bu, işletmenin ekonomik değerini bir bütün olarak güvence altına alır.

Rehin sistemi; borçlunun mevcut varlıklarını değerlendirerek daha kolay kredi almasına, alacaklının ise güvence altında borç vermesine imkân tanır. Bu, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için önemli bir finansman aracı olarak işlev görür.

Rehin Sözleşmesi ve Tescil Süreci

Ticari işletme rehni yazılı sözleşme ile kurulur. Sözleşmede; rehin veren, rehin alan, rehnin kapsamı (belirli varlıklar veya bütün işletme), teminat altına alınan borç ve rehin süresi belirtilir. Sözleşmenin geçerlilik için TARES’e tescili gereklidir.

TARES tescili elektronik ortamda yapılır. Rehin veren veya alacaklı tarafından sisteme giriş yapılır; gerekli bilgiler ve belgeler yüklenir. Tescil ücreti ödenir. Tescil tamamlandıktan sonra rehin resmi olarak geçerli olur ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Tescil önceliği rehnin sırasını belirler. Aynı varlık üzerinde birden fazla rehin varsa, tescil sırasına göre öncelik uygulanır. Bu, alacaklıların haklarını korur ve muvazaalı rehinlerin önüne geçer.

Rehnin Uygulanması ve Paraya Çevirme

Borçlu ödemede temerrüde düştüğünde rehnin paraya çevrilmesi için icra takibi başlatılır. Bu takip, rehinli mal üzerinde özel bir prosedür uygulanır. Alacaklı, doğrudan mahkeme kararı ile rehinli malı satabilir veya diğer alacaklardan öncelikli olarak tahsil yapabilir.

Paraya çevirme yöntemleri arasında; açık artırma, özel satış ve pazarlıkla satış yer alır. Yöntem seçimi, malın niteliğine ve piyasa koşullarına göre yapılır. Amaç, en yüksek fiyatın elde edilmesi ve alacağın maksimum düzeyde tahsilidir.

Konkordato veya iflas hâlinde ticari işletme rehni özel statüde değerlendirilir. Rehinli alacaklılar konkordato mühletinden sınırlı olarak etkilenir (İİK m. 295); rehin paraya çevirme yolu ile takip devam edebilir. Bu, alacaklının haklarını korurken borçlu için de belirli bir esneklik sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

6750 Sayılı Kanun ve TARES Sistemi

6750 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu, 2017 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile ticari işletme rehnini modernize etmiş ve TARES (Taşınır Rehni Sicili) sistemini kurmuştur. Bu sistem, taşınır rehinlerin elektronik ortamda tescili ve yönetimini sağlar; alacaklı-borçlu ilişkilerinde şeffaflık getirir.

TARES sistemi, ticari işletmenin bir bütün olarak rehnedilmesine imkân verir. Ticari işletmenin faaliyetini yürüten tüm unsurlar (makineler, ekipmanlar, ticari itibar, marka değeri, müşteri portföyü) rehnin kapsamındadır. Bu, işletmenin ekonomik değerini bir bütün olarak güvence altına alır.

Rehin sistemi; borçlunun mevcut varlıklarını değerlendirerek daha kolay kredi almasına, alacaklının ise güvence altında borç vermesine imkân tanır. Bu, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için önemli bir finansman aracı olarak işlev görür.

Rehin Sözleşmesi ve Tescil Süreci

Ticari işletme rehni yazılı sözleşme ile kurulur. Sözleşmede; rehin veren, rehin alan, rehnin kapsamı (belirli varlıklar veya bütün işletme), teminat altına alınan borç ve rehin süresi belirtilir. Sözleşmenin geçerlilik için TARES’e tescili gereklidir.

TARES tescili elektronik ortamda yapılır. Rehin veren veya alacaklı tarafından sisteme giriş yapılır; gerekli bilgiler ve belgeler yüklenir. Tescil ücreti ödenir. Tescil tamamlandıktan sonra rehin resmi olarak geçerli olur ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Tescil önceliği rehnin sırasını belirler. Aynı varlık üzerinde birden fazla rehin varsa, tescil sırasına göre öncelik uygulanır. Bu, alacaklıların haklarını korur ve muvazaalı rehinlerin önüne geçer.

Rehnin Uygulanması ve Paraya Çevirme

Borçlu ödemede temerrüde düştüğünde rehnin paraya çevrilmesi için icra takibi başlatılır. Bu takip, rehinli mal üzerinde özel bir prosedür uygulanır. Alacaklı, doğrudan mahkeme kararı ile rehinli malı satabilir veya diğer alacaklardan öncelikli olarak tahsil yapabilir.

Paraya çevirme yöntemleri arasında; açık artırma, özel satış ve pazarlıkla satış yer alır. Yöntem seçimi, malın niteliğine ve piyasa koşullarına göre yapılır. Amaç, en yüksek fiyatın elde edilmesi ve alacağın maksimum düzeyde tahsilidir.

Konkordato veya iflas hâlinde ticari işletme rehni özel statüde değerlendirilir. Rehinli alacaklılar konkordato mühletinden sınırlı olarak etkilenir (İİK m. 295); rehin paraya çevirme yolu ile takip devam edebilir. Bu, alacaklının haklarını korurken borçlu için de belirli bir esneklik sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Rehberler

• 📘 İcra ve İflas Hukuku Rehberi (Ana Rehber)
• Ticaret Hukuku Rehberi
• Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz
• İcra Takibi