Kira ilişkisi sona erdiğinde kiracının kiralananı ne durumda iade etmesi gerektiği, kiracı ile kiraya veren arasında sık yaşanan bir uyuşmazlık konusudur. Özellikle boya, badana ve olağan yıpranma kaynaklı eksiklikler için kiracıdan masraf istenip istenemeyeceği, dikkatle değerlendirilmelidir. Bu makale, kiralananın iadesinde kiracının sorumluluğunu ele almaktadır.
Kiralananın özenle kullanılması
Türk Borçlar Kanunu uyarınca kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturanlara ve komşulara saygı göstermekle yükümlüdür. Kiracının bu özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından doğan zararlar, kendisinden istenebilir. Ancak bu sorumluluk, kiralananın amacına uygun kullanımından kaynaklanan olağan yıpranmayı kapsamaz.
Olağan kullanım kaynaklı yıpranma
Kira sözleşmesinin sona ermesiyle kiracı, kiralananı aldığı durumda iade etmekle yükümlüdür; ne var ki Türk Borçlar Kanunu, kiracının sözleşmeye uygun kullanmadan doğan eskimelerden sorumlu olmadığını kabul eder. Yani duvarların zamanla solması, normal kullanım sonucu oluşan aşınmalar gibi olağan yıpranmalar için kiracıdan boya-badana veya yenileme masrafı istenemez. Kiraya verenin, bu tür olağan yıpranmaları kiracıya yükleyerek depozitodan kesinti yapması hukuka uygun değildir.
Depozito ve ispat
Kiralananda olağan kullanımı aşan, kiracının kusurundan kaynaklanan bir hasar bulunduğunu iddia eden kiraya veren, bu hasarı ve miktarını ispatlamakla yükümlüdür. Teslim ve tahliye sırasında düzenlenecek durum tespit tutanakları ve fotoğraflar, olası uyuşmazlıklarda belirleyici olur. Olağan yıpranma dışındaki gerçek hasarlar için ise kiracının sorumluluğu doğar.
Sonuç olarak kiracı, kiralananı özenle kullanmakla yükümlüdür; ancak olağan kullanımdan doğan yıpranmadan sorumlu tutulamaz. Boya-badana gibi olağan yenileme masrafları kural olarak kiraya verene aittir.