7592 sayılı Kanun Resmî Gazete’de: Öğrenci affı yürürlükte, akademik sahtecilikte meslekten çıkarma

Yükseköğretim alanında kapsamlı değişiklikler içeren 7592 sayılı Kanun yürürlüğe girdi. Toplam 25 maddeden oluşan Kanun; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu başta olmak üzere 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda değişiklik yaptı.

Kanunun Künyesi

7592 sayılı Kanun künye bilgileri

Geçici 85. Madde: Kapsam

Kamuoyunda “öğrenci affı” olarak anılan düzenleme, 2547 sayılı Kanuna eklenen geçici 85. madde ile getirildi. Kanun metninde “af” ifadesi kullanılmıyor; düzenleme, belirlenen şartları taşıyan kişilere başvuru yoluyla yeniden öğrenci statüsü kazanma imkânı tanıyor.

Kapsama giren gruplar iki başlıkta toplanıyor. Birincisi, hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi görenlerden her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler. İkincisi, bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği hâlde kayıt yaptırmayanlar.

Başvuru Takvimi ve Usulü

Aftan yararlanmak isteyenlerin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvurması gerekiyor. Kanun 9 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdiğine göre pencere 2026 Aralık ayının başlarında kapanıyor.

Başvuru süreleri

Tereddütlü İki Nokta: Tarih Sınırı ve Önceki Aflar

Bu düzenlemede özellikle dikkat edilmesi gereken bir husus var. Aftan yararlanmada belirli bir tarih sınırı bulunup bulunmadığı ile “daha önceki aflardan yararlanmamış olma” şartının aranıp aranmadığı konusunda, teklif aşamasındaki metne dayanan yayınlar ile yayımlanan metne dayanan yayınlar arasında farklı bilgiler yer alıyor.

Teklifin ilk hâlinde yer aldığı belirtilen tarih sınırının Genel Kurul görüşmelerinde metinden çıkarıldığı bildiriliyor. Bu iki hususun kendi durumunuz açısından kesinleştirilmesi için Resmî Gazete’de yayımlanan geçici 85. madde metninin ve YÖK ile başvurulacak üniversitenin duyurularının esas alınması gerekir. Bu noktalar teyide tabidir; kesin bilgi olarak aktarmıyoruz.

Teklif ile Yayımlanan Metin Arasındaki Farklar

Kanunlaşma sürecinde teklif metniyle yayımlanan metin arasında somut farklar oluştu. Bu farklar, teklif dönemine ait haberlere dayanarak plan yapan kişiler için önemli.

Teklif–Kanun karşılaştırması

Ek 47. Madde: Akademik Sahtecilikte Meslekten Çıkarma

Kanunun akademik camiayı en doğrudan etkileyen hükmü, 2547 sayılı Kanuna eklenen ek 47. madde. Düzenlemeye göre; kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz şekilde, kısmen ya da tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan alan kişilerin üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması öngörüldü.

Yaptırım iki katmanlı: hem meslekten çıkarma hem de bu yolla kazanılan akademik derece ve unvanların geri alınması. Bu, disiplin hukuku ile akademik statü hukukunu bir arada işleten ağır bir sonuç doğuruyor.

Bu tür işlemlere karşı idari dava yolu açık olacak. İşlemin dayanağı olan tespitin usulüne uygun bir soruşturmayla yapılıp yapılmadığı, savunma hakkının tanınıp tanınmadığı ve delillerin niteliği, iptal davasında tartışılacak başlıklar arasında yer alır.

Vakıf Yükseköğretim Kurumları ve Teşkilat Değişiklikleri

Kanunla vakıf üniversitelerine yönelik yaptırım rejimi yeniden düzenlendi. Ayrıca bazı fakülte, yüksekokul ve enstitüler Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlandı; bu birimlerde öğrenim gören öğrencilerin yeni üniversiteye aktarılmasına ilişkin geçiş hükümleri düzenlendi.

Teşkilat değişikliği kapsamındaki öğrenciler bakımından; kayıt, transkript ve diploma süreçlerinin hangi kurum tarafından yürütüleceği pratik önem taşıyor. Bu kişilerin geçiş hükümlerini ve yeni bağlı bulundukları kurumun duyurularını ayrıca takip etmesi gerekiyor.

Af Başvurusu ile İdari Dava İlişkisi

İlişik kesme işlemine karşı açılmış veya açılacak bir iptal davası varsa, af başvurusunun bu süreçle ilişkisi ayrıca değerlendirilmelidir. İki yol farklı hukuki niteliktedir: af başvurusu yeni bir statü kazanmaya, iptal davası ise işlemin hukuka aykırılığının tespitine yöneliktir.

Bir dosyada af başvurusunun kabulü, geçmişteki işlemin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez; buna karşılık davadan feragat edilmesi bazı hak taleplerini etkileyebilir. Başvuru süresi dört ayla sınırlı olduğu için bu değerlendirmenin erken yapılması önemli.

Pratik Yol Haritası

• İlişik kesme gerekçenizi ve tarihini öğrenci işlerinden yazılı olarak isteyin.
• Disiplin cezası kaynaklı bir ilişik kesme varsa cezanın niteliğini ve kesinleşme durumunu tespit edin.
• Kayıt hakkı kazanıp kayıt yaptırmadıysanız yerleştirme sonuç belgesini temin edin.
• Askerlik durumunuz varsa terhis belgesini ve tarihini saklayın.
• Başvuruyu bizzat veya vekil aracılığıyla yapın; evrak teslim tutanağı alın.
• Devam eden idari davanız varsa af başvurusuyla birlikte stratejinizi gözden geçirin.

Azami Öğrenim Süresi ve İntibak

Öğrenci affı düzenlemelerinde en çok soru alan başlıklardan biri azami öğrenim süresidir. 2547 sayılı Kanunun 44. maddesi, öğrencilerin programlarını tamamlamak için sahip olduğu azami süreleri düzenler. Başvurusu kabul edilenlerin öğrenimlerine bu maddedeki esaslara göre başlayacağı Kanunda açıkça belirtildi.

Bu atfın pratik anlamı, aftan yararlanan öğrencinin sınırsız bir süreye kavuşmadığı. Kaldığı yerden devam edecek ve azami süre rejimine tabi olacak. İntibak işlemleri, daha önce alınmış derslerin ve başarı durumunun yeni müfredata uyarlanmasıyla yapılır; bu işlem ilgili birimin yönetim kurulu kararıyla yürütülür.

İntibak sonucunda hangi derslerden muaf tutulduğunuz ve hangi derslerin yeniden alınacağı, mezuniyet süresini doğrudan etkiler. İntibak kararına karşı önce ilgili birime itiraz, sonuç alınamazsa idari dava yolu açıktır.

Disiplin Kaynaklı İlişik Kesme Farklı mı Değerlendirilir?

Geçici 85. madde kapsamı, ilişiği her ne sebeple olursa olsun kesilenleri içerecek şekilde ifade edildi. Bu geniş ifade, başarısızlık, kayıt yenilememe veya azami süre dolması gibi gerekçelerin yanı sıra disiplin kaynaklı ilişik kesmeleri de kapsıyor gibi görünüyor.

Bununla birlikte, yükseköğretimden çıkarma cezası niteliğindeki ağır disiplin yaptırımlarının af kapsamında nasıl değerlendirileceği, uygulamada üniversitelerin kararlarıyla netleşecek bir husustur. Bu nedenle disiplin kaynaklı ilişik kesme durumundaki kişilerin, başvurudan önce cezanın niteliğini ve kesinleşme durumunu belgelemesi gerekiyor.

Lisansüstü Öğrenciler ve Tez Aşaması

Kapsam, yüksek lisans ve doktora düzeyindeki öğrencileri de içeriyor. Lisansüstü öğrencilerde ilişik kesme genellikle azami sürenin dolması, tez savunmasında başarısızlık veya kayıt yenilememe nedeniyle gerçekleşir.

Bu grupta özellik taşıyan husus, tez aşamasındaki öğrencilerin danışman ataması ve tez izleme komitesi süreçlerine yeniden dahil edilmesidir. Yeniden öğrenime başlama, önceki tez konusunun korunacağı anlamına gelmez; enstitü, konunun güncelliğini değerlendirerek yeni bir konu belirlenmesini isteyebilir.

Doktora öğrencilerinde yeterlik sınavının yeniden alınıp alınmayacağı da enstitü yönetmeliklerine göre değişir. Başvuru öncesinde ilgili enstitünün uygulama esaslarının incelenmesi zaman kaybını önler.

Vakıf Yükseköğretim Kurumu Öğrencileri

Kanunla vakıf üniversitelerine yönelik yaptırım rejimi yeniden düzenlendi. Vakıf üniversitesinden ilişiği kesilmiş öğrenciler bakımından af başvurusu, ilişiğin kesildiği kuruma yapılır. Ancak burada ek bir boyut var: ücret yükümlülüğü.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında yeniden öğrenime başlamak, güncel öğrenim ücreti rejimine tabi olmayı gerektirebilir. Geçmiş döneme ait ödenmemiş ücret alacakları ile yeniden kayıt arasındaki ilişki, kurumun mevzuatına ve varsa yargı kararlarına göre değerlendirilir.

Faaliyet izni kaldırılmış veya kapatılmış bir vakıf üniversitesinden ilişiği kesilmiş öğrenciler bakımından ise başvurunun, öğrencilerin aktarıldığı kuruma yapılması gündeme gelir. Bu durumda YÖK’ün ilgili devir kararlarının incelenmesi gerekir.

Başvuru Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Af başvurusunun reddi bir idari işlemdir ve iptal davasına konu edilebilir. Bu noktada süreler kritik hâle gelir.

Ret hâlinde izlenecek süreler

Ret gerekçesinin yazılı olarak alınması, iptal davasının kurgusu için zorunlu. Gerekçe bildirilmemişse bu husus ayrıca dava dilekçesinde ileri sürülmelidir; işlemin gerekçesiz olması tek başına iptal sebebi olarak tartışılabilir.

Dava açma süresinin altmış gün olması ve öğrenim yılının başlaması nedeniyle, yürütmenin durdurulması talebinin dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülmesi çoğu zaman pratik önem taşır.

Sıkça Karıştırılan Kavramlar

Bu düzenleme etrafında birbirine benzeyen ama hukuki sonuçları farklı olan kavramlar dolaşıma girdi. Ayrımı netleştirmek, gereksiz başvuru ve hak kaybını önlüyor.

Kavram ayrımları

Özellikle son satır önemli: geçici 85. madde ilişiğin kesilmesi sonucunu ortadan kaldırmaya yönelik. Disiplin cezasının kendisinin sicilden silinmesi ya da hükümsüz hâle gelmesi, ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir ve bu Kanunun doğrudan konusu değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Öğrenci affı yürürlüğe girdi mi?

Evet. 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 24. maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Kimler bu düzenlemeden yararlanabilir?

2547 sayılı Kanuna eklenen geçici 85. madde uyarınca; hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi görenlerden her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği hâlde kayıt yaptırmayanlar kapsamdadır.

Başvuru süresi ne kadar?

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde, ilişiğin kesildiği veya kayıt hakkı kazanılan yükseköğretim kurumuna başvurulması gerekiyor. Kanun 9 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdiğine göre bu pencere 2026 yılı Aralık ayının başlarında kapanıyor; kesin son gün için başvurulacak üniversitenin duyurusu esas alınmalıdır.

Askerlik hizmetini yapıyorum, süreyi kaçırır mıyım?

Askerlik hizmetini yapmakta olanlar bakımından başvuru süresi, terhis tarihinden itibaren iki ay olarak öngörüldü. Terhis belgenizin tarihini saklamanız ve başvuruyu bu süre içinde yapmanız gerekir.

Başvurum kabul edilirse ne zaman derse başlarım?

Başvurusu kabul edilenler, 2547 sayılı Kanunun 44. maddesindeki esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.

Kanunda “af” kelimesi geçiyor mu?

Geçmiyor. Kanun metninde “öğrenci affı” ifadesi kullanılmıyor. Düzenleme, belirlenen şartları taşıyan kişilere başvuru yoluyla yeniden öğrenci statüsü kazanma imkânı tanıyor; kamuoyunda af olarak anılıyor.

Belirli bir tarih sınırı veya “önceki aflardan yararlanmamış olma” şartı var mı?

Bu iki husus tereddütlü. Teklif aşamasındaki metne dayanan yayınlar ile yayımlanan metne dayanan yayınlar arasında farklı bilgiler yer alıyor; teklifin ilk hâlindeki tarih sınırının Genel Kurul görüşmelerinde metinden çıkarıldığı bildiriliyor. Kendi durumunuz açısından kesinleştirmek için Resmî Gazete’de yayımlanan geçici 85. madde metninin ve YÖK ile başvurulacak üniversitenin duyurularının esas alınması gerekir; bu noktalar teyide tabidir.

Akademik sahtecilikte hangi yaptırım getirildi?

2547 sayılı Kanuna eklenen ek 47. madde ile; kişisel emeği ve akademik birikimi dışında, ücretli veya ücretsiz şekilde kısmen ya da tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan alan kişilerin üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması öngörüldü. Bu yolla kazanılan akademik derece ve unvanlar da geri alınacak.

Öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması getirildi mi?

Hayır. Teklif metninde yer alan bu madde, 30 Temmuz 2026 tarihli Genel Kurul görüşmelerinde verilen bir önergeyle metinden çıkarıldı ve yayımlanan Kanunda bulunmuyor.

İlişik kesme işlemine karşı açtığım idari dava varsa ne olur?

Af başvurusu ile idari dava süreci farklı hukuki yollardır. Devam eden bir iptal davası varsa, af başvurusunun bu davaya etkisi ve davadan feragat edilip edilmemesi gerektiği dosya özelinde değerlendirilmelidir. Başvuru süresi dört ayla sınırlı olduğu için bu değerlendirmenin erken yapılması önemli.