Unutulma Hakkı: İnternetteki Eski Haberin veya Fotoğrafın Silinmesi İçin Başvuru Yolu

İnternette yer alan bir haber, fotoğraf, arşiv kaydı veya sosyal medya paylaşımı; yıllar geçse bile kişinin karşısına çıkmaya devam edebilir. Özellikle Google arama sonuçlarında kişinin adı yazıldığında çıkan içerikler:
10 Saniyede Hukuk · Bilişim Hukuku
Eski haberim aramada hâlâ çıkıyor, sildirebilir miyim?
Bu soruya dair kısa bilgilendirme videosunu izleyebilir, ayrıntılı açıklamayı aşağıdaki rehberde bulabilirsiniz. Video genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için avukata danışınız.
▶ Videonun sayfası ve tam metni →
Tüm “10 Saniyede Hukuk” videoları →
📚 KVKK Rehberi (Ana Rehber) — kişisel veriler alanındaki tüm rehberler, konu gruplarına ayrılmış hâlde.
- mesleki itibarı etkileyebilir,
- iş ilişkilerini bozabilir,
- kişinin özel hayatına zarar verebilir,
- “ikinci bir cezalandırma” etkisi doğurabilir.
Bu noktada devreye giren en kritik mekanizma: unutulma hakkıdır.
Unutulma hakkı; özünde şunu amaçlar:
Geçmişte yaşanmış ve güncelliğini yitirmiş bir olayın, kişinin bugününü sürekli “mahkûm etmesini” engellemek.
Bu makalede; unutulma hakkı kapsamını, hangi yollarla içerik kaldırılabileceğini ve hangi başvurunun ne zaman tercih edilmesi gerektiğini karar ağacıyla anlatıyoruz.
Unutulma Hakkı Nedir?
Unutulma hakkı, kişisel verilerin korunması ve kişilik hakları kapsamında; kişinin geçmişteki bazı verilerinin artık güncel olmaması halinde:
- arama sonuçlarından çıkarılması,
- yayından kaldırılması,
- anonimleştirilmesi
gibi yöntemlerle erişimin sınırlandırılmasını hedefler.
Kritik ayrım:
Unutulma hakkı her durumda uygulanmaz. Özellikle:
- kamu yararı,
- basın özgürlüğü,
- haberin güncelliği,
- kişinin kamusal niteliği
gibi kriterler dosyanın kaderini belirler.
Hangi İçerikler İçin Kullanılır?
En sık görülen senaryolar:
- eski adli olay haberi (kovuşturma yok/beraat/infaz bitmiş)
- eski icra/borç haberi
- özel hayat içeren fotoğraf ve görüntüler
- geçmişte yaşanan “magazinleşmiş” olaylar
- iftira/yanlış bilgi içeren blog yazıları
- şirket/kişiye yönelik karalayıcı içerik
En Kritik Kural: “Silme” Değil, “Yönetilebilirlik”
Pratikte unutulma hakkı çoğu zaman:
- içeriğin tamamen silinmesi değil,
- erişimin azaltılması veya
- arama motorlarından çıkarılması
şeklinde sonuç verir.
Bu, en hızlı ve en etkili yöntemdir çünkü: ✅ içerik sitede dursa bile kimse bulamaz.
Hangi Başvuru Yolunu Seçmeliyim?
Aşağıdaki model, ofis uygulamasında en verimli sonuç veren “operasyon akışı”dır:
✅ 1) İçerik açıkça kişisel veri ihlali mi / özel hayat ihlali mi?
Evet → KVKK + erişim engeli kombinasyonu güçlü.
✅ 2) İçerik haber sitesi arşivi mi?
Evet → önce yayıncıya başvuru, sonra Google kaldırma, gerekirse KVKK.
✅ 3) İçerik Google’da çıkıyor ama sayfa kaldırılmıyor mu?
Evet → Google de-index (arama sonuçlarından kaldırma) başvurusu.
✅ 4) İçerik doğrudan suç niteliğinde mi?
(ör. müstehcenlik, tehdit, şantaj, özel görüntü paylaşımı)
Evet → Sulh Ceza Hakimliği erişim engeli + suç duyurusu.
1. Yol — Yayıncı Siteye Başvuru (Hızlı ve düşük maliyetli)
Birçok haber sitesi;
- düzeltme
- güncelleme
- isim soyisim gizleme (anonimleştirme)
- içeriği kaldırma
gibi opsiyonları kabul edebilir.
Avantaj: En hızlı çözüm burada olur.
Dezavantaj: Reddederse üst yollar gerekir.
2. Yol — Google Arama Sonuçlarından Kaldırma (De-index)
Bu yöntem “en pratik unutulma hakkı” uygulamasıdır.
Sonuç:
- içerik sitede kalır,
- ancak isim aratılınca çıkmaz.
Ne zaman tercih edilir?
- İçerik kaldırılmıyor ama kişi itibarı zedeleniyor
- Haber eski ve güncelliğini yitirmiş
- Olayın kamu yararı düşük
3. Yol — KVKK Kapsamında Başvuru
KVKK kapsamında süreç genelde:
- veri sorumlusuna başvuru
- reddedilirse KVKK Kurul’a şikâyet
şeklinde ilerler.
Bu yöntem özellikle:
- izinsiz fotoğraf
- kişisel verinin yayılması
- yanlış bilgi
- güncelliğini yitirmiş hassas veri
dosyalarında etkili olu
4. Yol — Sulh Ceza Hakimliği Erişim Engeli (5651 SAYILI KANUN)
Eğer içerik:
- kişilik haklarını ihlal ediyorsa,
- özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa,
- hukuka aykırı içerik taşıyorsa,
5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi / içeriğin çıkarılması yoluna gidilebilir.
En doğru kullanım alanı:
- özel görüntü/fotoğraf paylaşımı
- ağır hakaret/itibar suikastı
- açık hukuka aykırılık
Hangi başvuru yolunun sizin durumunuza uyduğunu birlikte belirleyelim.
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Dayanak: Kurul'un 2020/481 Kararı ve Arama Motorunun Statüsü
Unutulma hakkının Türkiye'deki uygulama çerçevesini Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 23/6/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararı çizer. Kararın en önemli tespiti şudur: arama motorları, KVKK m.3'teki tanım çerçevesinde "veri sorumlusu" kabul edilir ve yürüttükleri faaliyet "kişisel veri işleme" faaliyetidir.
Bunun pratik sonucu büyüktür: arama motoru artık "biz sadece dizin tutuyoruz" savunması arkasına sığınamaz; KVKK'dan doğan yükümlülüklere doğrudan tabidir.
Hakkın hukuki dayanakları: Anayasa m.20/3, 6698 sayılı Kanun'un 4, 7 ve 11. maddeleri ve Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesi. Kurul, talebi "indeksten çıkarılma talebi" olarak nitelendirmiştir.
Kavramın literatürdeki tanımı da bu çerçeveyi açıklar: bireyin geçmişte hukuka uygun olarak yayılmış ve doğru nitelikteki bilgilerinin, zamanın geçmesine bağlı olarak erişimden kaldırılmasını talep edebilmesi. Yani unutulma hakkı, hukuka aykırı içerikler için değil, zamanla güncelliğini yitirmiş ama hâlâ doğru içerikler için tasarlanmıştır. İçerik zaten hukuka aykırıysa başvurulacak yollar farklıdır.
Denge Testi: Talebiniz Hangi Ölçütlere Göre Değerlendirilir?
Kurul, talepleri mekanik biçimde kabul veya reddetmez. Her başvuruda bir denge testi yapılır: ilgili kişinin temel hak ve özgürlükleri ile kamunun o bilgiyi edinmesinden sağlayacağı menfaat karşılaştırılır ve hangisinin ağır bastığı belirlenir.
Kararın ekinde bu değerlendirmede dikkate alınacak ölçütler sayılmıştır. Öne çıkanlar:
- İlgili kişi kamusal yaşamda önemli bir rol oynuyor mu? Siyasi veya medyatik bir kişilikse kamu yararı ağır basma eğilimindedir.
- Bilgi güncelliğini koruyor mu, yoksa üzerinden uzun süre mi geçmiş?
- İçerik doğru mu, yoksa gerçeğe aykırı mı?
- Bilginin niteliği — özel nitelikli veri veya çocukluk dönemine ilişkin bilgi içeriyor mu?
- Bilgi ilgili kişiye somut zarar veriyor mu?
Kurul, bu ölçütlerin sınırlı sayıda olmadığını, her somut olayda ilave ölçütlerin gündeme gelebileceğini açıkça belirtmiştir. Başvuru dilekçesinin gücü, tam da bu noktada ortaya çıkar: talebi genel ifadelerle değil, bu ölçütler üzerinden somutlaştıran başvurular sonuç alır.
Anayasa Mahkemesi de benzer bir çizgi izlemiştir: kamu yararı bakımından siyasi veya medyatik bir kişiliğe sahip olmayan kişi hakkında internette yayımlanan haberlerin kolaylıkla ulaşılabilir olması, kişinin Anayasa m.17 kapsamındaki şeref ve itibarının korunması hakkını ihlal edebilir.
Usul: Önce Kime, Sonra Nereye?
Sıra bağlayıcıdır ve atlanması başvurunun usulden reddine yol açar:
- Önce arama motoruna başvuru. Talep doğrudan arama motoruna iletilir. Başvuru şekli ve istenecek belgeler arama motoru tarafından belirlenir.
- Ret veya cevapsızlık hâlinde Kurula şikâyet. Talep reddedilirse ya da cevap verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunulabilir.
- Yargı yolu paralel açıktır. Kurula başvururken aynı zamanda yargı yoluna gidilmesi de mümkündür; biri diğerini kapatmaz.
Sürelerin ve başvuru usulünün ayrıntısı için: İlgili Kişi Başvurusu ve Kurula Şikâyet.
Önemli bir sınır: indeksten çıkarma, içeriğin kaynaktan silinmesi anlamına gelmez. Haber sitesindeki yazı yerinde kalmaya devam eder; yalnızca ad-soyad aramasında görünmez olur. İçeriğin tamamen kaldırılması hedefleniyorsa yayıncıya başvuru ve gerektiğinde erişimin engellenmesi yolu ayrıca işletilmelidir.
Hakkınızdaki içerik hâlâ aramada mı çıkıyor?
Av. Fatma Öztürk — Hukukçular Evi Ankara
Sıkça Sorulan Sorular
Unutulma hakkı içeriği tamamen siler mi?
Hayır. Uygulamanın tipik sonucu, kişinin ad ve soyadıyla yapılan aramada sonucun indeksten çıkarılmasıdır. İçerik kaynak sitede yerinde kalmaya devam eder. Tam kaldırma isteniyorsa yayıncıya başvuru ve gerektiğinde erişimin engellenmesi yolu ayrıca işletilmelidir.
Beraat ettim ama haber hâlâ çıkıyor, ne yapabilirim?
Bu, unutulma hakkının en tipik kullanım alanıdır: bilgi yayımlandığı anda doğruydu ancak sonraki gelişme (beraat) nedeniyle güncelliğini yitirdi. Önce arama motoruna indeksten çıkarma başvurusu yapılır; reddedilirse Kurula şikâyet edilir. Paralel olarak yayıncıdan haberin güncellenmesi istenebilir.
Kurul başvurumu neye göre değerlendirir?
Kurul denge testi uygular: ilgili kişinin temel hak ve özgürlükleri ile kamunun bilgiyi edinme menfaati karşılaştırılır. Kişinin kamusal yaşamda rol oynayıp oynamadığı, bilginin güncelliği ve doğruluğu, verinin niteliği ve doğurduğu zarar başlıca ölçütlerdir. Bu ölçütler sınırlı sayıda değildir.
Doğrudan Kurula başvurabilir miyim?
Hayır, sıra bağlayıcıdır. Önce arama motoruna başvurmak gerekir. Talep reddedilirse veya cevap verilmezse Kurula şikâyette bulunulabilir. Kurula başvururken aynı zamanda yargı yoluna gidilmesi de mümkündür.
Arama motoru veri sorumlusu sayılır mı?
Evet. Kurul'un 23/6/2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararına göre arama motorları, KVKK m.3'teki tanım çerçevesinde veri sorumlusu kabul edilir ve faaliyetleri kişisel veri işleme faaliyeti olarak değerlendirilir.
Google kaldırdı ama başka arama motorunda hâlâ çıkıyor, neden?
Her arama motoru kendi başvuru sürecini yürütür ve kararı bağımsız verir. Bir motorda kabul edilen talep diğerini bağlamaz. Ayrıca aynı içerik farklı adreslerde çoğaltılmışsa, her adres için ayrı talep gerekebilir.
Hukuka aykırı içerik için de unutulma hakkı mı kullanılır?
Hayır. Unutulma hakkı, hukuka uygun olarak yayılmış ve doğru nitelikteki bilgiler için tasarlanmıştır. İçerik baştan hukuka aykırıysa (hakaret, özel hayatın ihlali, izinsiz görüntü) erişimin engellenmesi ve suç duyurusu gibi farklı ve daha hızlı yollar gündeme gelir.