Israrlı Takip ve Huzur Bozma: TCK m. 123 ve m. 123/A Kapsamında Cezai ve Hukuki Yaptırımlar

Israrlı takip, telefonla taciz, sürekli rahatsız etme ve özel alana izinsiz müdahale gibi davranışlar, Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmekte; aynı zamanda mağdura yönelik maddi ve manevi tazminat sorumluluğu da doğurmaktadır. 12 Mayıs 2022 tarihinde 7406 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’na eklenen m. 123/A “Israrlı Takip” suçu, bu alanda en önemli güncellemedir.

Bu rehberde; TCK m. 123 (Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma) ve TCK m. 123/A (Israrlı Takip) kapsamındaki suç unsurlarını, cezai yaptırımları, koruma tedbirlerini ve mağdurun başvurabileceği maddi-manevi tazminat yollarını kapsamlı şekilde inceliyoruz.

Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu (TCK m. 123)

Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesi, bir kişinin huzur ve sükûnunu bozma amacıyla ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya aynı maksatla hukuka aykırı başka davranışlarda bulunulmasını suç olarak düzenler. Bu suç, kişinin günlük yaşamını sürdürme hakkına ve psikolojik bütünlüğüne yönelik bir saldırı olarak değerlendirilir.

Suçun Maddi Unsuru

TCK m. 123 hükmünün uygulanabilmesi için failin eyleminin “ısrarlı” nitelikte olması, yani süreklilik göstermesi şarttır. Tek seferlik bir arama, mesaj veya yüz yüze karşılaşma, kural olarak bu suçu oluşturmaz. Eylem; telefon araması, mesaj gönderme, kapı çalma, gürültü çıkarma veya benzeri yollarla gerçekleştirilebilir.

Suçun Manevi Unsuru

Failin, mağdurun huzur ve sükûnunu bozma kastıyla hareket etmesi gerekir. Eylem, başka bir amaçla yapılmışsa (örneğin bir alacağın tahsili için) ve sınırı aşmamışsa, bu suçun manevi unsuru oluşmaz. Ancak alacaklının dahi mağduru taciz boyutuna varan ısrarcı tutumu suç kapsamına girebilir.

Cezası

TCK m. 123 uyarınca bu suç, mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulup kovuşturulan bir suçtur ve üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Şikâyet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 aydır.

Israrlı Takip Suçu (TCK m. 123/A) — 2022 Düzenlemesi

12 Mayıs 2022 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 7406 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’na eklenen m. 123/A, ısrarlı takip eylemlerini bağımsız bir suç tipi olarak düzenlemiştir. Bu düzenleme, özellikle kadına yönelik şiddet ve stalking eylemlerinde caydırıcılığı artırmayı amaçlamıştır.

Suç Unsurları

TCK m. 123/A kapsamında suç, mağdurda ciddi bir huzursuzluk veya kendisinin yahut yakınlarının güvenliğinden endişe duymasına neden olacak şekilde ısrarlı bir takip eylemiyle gerçekleştirilir. Eylem; mağduru fiziksel olarak takip etme, telefon araması, mesaj gönderme, sosyal medya üzerinden iletişime geçme veya başka iletişim araçlarıyla rahatsız etme şeklinde olabilir.

Cezası ve Nitelikli Hâller

Suçun temel cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Aşağıdaki nitelikli hâllerde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis olarak uygulanır:

• Suçun çocuğa ya da boşandığı eşe karşı işlenmesi,
• Mağdurun okul, işyeri veya konutunu değiştirmesine yahut bunlara devam etmesinin imkânsız hâle gelmesine neden olunması,
• Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya işyerine yaklaşmama tedbiri verilmesine rağmen suçun işlenmesi.

Bu suç da kural olarak şikâyete bağlıdır; ancak nitelikli hâllerde resen kovuşturma yapılır.

Koruma Tedbirleri — 6284 Sayılı Kanun ve Uzaklaştırma

Israrlı takip ve huzur bozma vakalarında mağdurun cezai yargılama dışında başvurabileceği en hızlı ve etkili koruma mekanizması, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun hükümleridir.

Koruma Kararının Alınması

Mağdur, en yakın kolluk kuvvetine, Cumhuriyet Başsavcılığına veya aile mahkemesine başvurarak koruma tedbiri talep edebilir. 6284 sayılı Kanun uyarınca verilen tedbirler; failin müşterek konuttan uzaklaştırılması, mağdura yaklaşmama, iletişim kurmama ve silah teslim etme yükümlülüklerini içerir.

Tedbirin Süresi ve İhlali

Koruma kararları başlangıçta en fazla 6 ay için verilir; gerekli görüldüğünde uzatılabilir. Karara aykırı davranan fail hakkında, 6284 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır; ihlalin tekrarı hâlinde süre artırılır.

Maddi ve Manevi Tazminat — Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve m. 58

Israrlı takip ve huzur bozma fiilleri, cezai sorumluluğun yanı sıra haksız fiil sorumluluğu doğurarak mağdura tazminat hakkı tanır. Türk Borçlar Kanunu’nun 49 ila 58. maddeleri, bu sorumluluğun çerçevesini çizer.

Maddi Tazminat (TBK m. 49-51)

Mağdurun, fail nedeniyle uğradığı maddi zararlar tazminat kapsamına girer. Bunlar şunları içerebilir:

• İşyeri veya konut değiştirme zorunluluğundan doğan masraflar,
• Psikolojik tedavi ve psikoterapi giderleri,
• Güvenlik önlemleri (kamera, alarm sistemi) için yapılan harcamalar,
• İş gücü kaybı veya kazanç azalması,
• Avukat ve dava giderleri.

Manevi Tazminat (TBK m. 58)

Israrlı takip ve sürekli rahatsız etme fiilleri, mağdurda kaygı bozukluğu, depresyon, uyku problemleri, travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi psikolojik etkiler bırakabilir. TBK m. 58 uyarınca mağdur, kişilik haklarına yönelik bu saldırı nedeniyle manevi tazminat talep edebilir. Mahkeme; tazminat miktarını fiilin ağırlığı, sürekliliği, failin kusur derecesi ve mağdurun yaşadığı acı ve ızdıraba göre takdiren belirler.

Tazminat Davası Süreci

Tazminat davası, asliye hukuk mahkemesinde açılır. Görevli mahkeme, davanın miktarına göre değişiklik gösterebilir. Zamanaşımı süresi, mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlükârda fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıldır (TBK m. 72).

Mağdurun Yapması Gerekenler — Pratik Yol Haritası

1. Delil Toplama

Israrlı takip ve huzur bozma vakalarında en önemli adım delil toplamaktır. Toplanması önerilen deliller:

• Telefon arama ve mesaj kayıtları (HTS — Historical Traffic Search verileri),
• WhatsApp, Instagram, Twitter ve diğer sosyal medya mesajlarının ekran görüntüleri,
• Güvenlik kamerası görüntüleri,
• Tanık ifadeleri,
• Psikolog veya psikiyatristten alınan rapor.

2. Şikâyet ve Soruşturma

Mağdur; en yakın karakola, jandarma karakoluna veya doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurarak şikâyetçi olabilir. Şikâyet süresinin 6 ay olduğu unutulmamalıdır. Aynı başvuruda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri de talep edilebilir.

3. Avukat Yardımı

Israrlı takip, huzur bozma ve buna bağlı tazminat davaları, hem ceza hukuku hem de borçlar hukuku tekniği gerektiren karmaşık süreçlerdir. Bir ceza avukatından yardım almak; delil zincirinin doğru kurulması, koruma tedbirlerinin hızla alınması ve tazminat miktarının doğru hesaplanması açısından kritik önemdedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir kez yapılan rahatsız edici telefon araması suç mudur?

Hayır. TCK m. 123 ve m. 123/A her ikisi de eylemin “ısrarlı” olmasını arar. Tek seferlik bir arama veya mesaj, kural olarak suç oluşturmaz; ancak içeriğinde tehdit veya hakaret bulunuyorsa farklı suçlar (TCK m. 106 tehdit, TCK m. 125 hakaret) gündeme gelebilir.

Eski eşin sürekli arayıp rahatsız etmesi durumunda ne yapmalıyım?

Boşandığınız eş tarafından gerçekleştirilen ısrarlı takip, TCK m. 123/A’da nitelikli hâl olarak düzenlenmiş ve cezası artırılmıştır. Hem cezai şikâyette bulunmanız hem de 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı talep etmeniz tavsiye edilir.

Sosyal medyada sürekli mesaj atan birine karşı ne yapabilirim?

Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen ısrarlı iletişim de TCK m. 123/A kapsamında değerlendirilir. Mesajların ekran görüntülerini noter onaylı şekilde tespit ettirmeniz ve ardından şikâyetçi olmanız önerilir.

Tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Maddi tazminatta gerçek zarar belgelendirilir ve buna göre hesaplanır. Manevi tazminatta ise hâkim; fiilin ağırlığı, sürekliliği, failin kusur derecesi, mağdurun sosyal ve ekonomik durumu, eylem sonucu ortaya çıkan psikolojik etkilerin yoğunluğu gibi kriterleri değerlendirerek takdiren miktar belirler.

Sonuç ve Hukuki Destek

Israrlı takip ve huzur bozma fiilleri, hem TCK m. 123 ve m. 123/A kapsamında cezai hem de TBK m. 49-58 kapsamında hukuki sorumluluk doğuran ciddi ihlallerdir. Mağdurun haklarını koruyabilmesi için hızlı hareket etmesi, delil toplama sürecini düzgün yürütmesi ve 6284 sayılı Kanun’un sağladığı acil koruma mekanizmalarından yararlanması büyük önem taşır.

Hukukçular Evi Ankara olarak; ısrarlı takip, huzur bozma, kişilik hakları ihlali ve tazminat davaları konularında uzman ceza avukatı kadromuzla destek sağlıyoruz. Detaylı danışmanlık için iletişime geçebilirsiniz.