Kıdem tazminatı, hak kazanıldığı andan itibaren işverence ödenmesi gereken bir işçilik alacağıdır ve gecikme halinde faiziyle birlikte tahsili gündeme gelir. Uygulamada en çok karıştırılan konu, kıdem tazminatı faiz hesaplama yapılırken hangi faiz oranının uygulanacağıdır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre kıdem tazminatına, fesih tarihinden itibaren “mevduata uygulanan en yüksek faiz” işletilir; bu, diğer işçilik alacaklarına uygulanan yasal faizden farklı ve daha yüksek bir orandır. Bu yazıda kıdem tazminatı faizinin esaslarını, faiz başlangıç tarihini, oran belirleme yöntemini ve zamanaşımı sürelerini 2026 uygulaması ışığında ele alıyoruz.
Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma
Kıdem Tazminatı Ne Zaman Doğar ve Hangi Hallerde Ödenir?
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında düzenlenmiş olup, ilgili maddenin diğer kısımları mülga edilmiş olsa da kıdem tazminatına ilişkin hüküm 4857 sayılı İş Kanunu döneminde de yürürlüğünü korumaktadır. İşçinin en az bir yıl aynı işverene bağlı çalışmış olması ve akdin kanunda sayılan hallerde sona ermesi, kıdem tazminatı hakkının doğması için aranan temel koşullardır.
Kıdem tazminatı doğuran başlıca hallere şu durumlar örnek gösterilebilir:
- İşveren tarafından haklı sebep olmaksızın yapılan fesih ve İş Kanunu m.17 kapsamındaki bildirimli fesih.
- İşçinin İş Kanunu m.24 uyarınca sağlık, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık veya zorlayıcı sebep nedeniyle yaptığı haklı fesih.
- Askerlik, yaşlılık, malullük veya emeklilik aylığı almak amacıyla işten ayrılma.
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini feshetmesi.
- İşçinin ölümü halinde yasal mirasçıların talep hakkının doğması.
Fesih tarihi, kıdem tazminatının hem miktarını hem de faiz başlangıcını belirleyen kritik bir tarihtir. Bu tarih, ihbar süresinin bitim tarihi veya haklı fesih beyanının karşı tarafa ulaştığı tarih olarak tespit edilir. İşveren, kıdem tazminatını fesih tarihinde derhal ödemekle yükümlü olup ayrıca ihtara veya temerrüde gerek bulunmamaktadır.
Kıdem Tazminatında Faiz Başlangıç Tarihi: Fesih mi, Temerrüt mü?
Diğer birçok alacakta faiz, borçlunun temerrüde düşürülmesiyle işlemeye başlar (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117 vd.). Ancak kıdem tazminatı bakımından durum farklıdır. 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinin ilgili fıkrası, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedileceğini ve bu faizin akdin fesih tarihinden itibaren işleyeceğini öngörmüştür.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ve 22. Hukuk Dairesi’nin yerleşik uygulamasına göre:
- Faiz, akdin fesih tarihinden itibaren başlar; ayrıca ihtar veya dava/icra takibi şart değildir.
- Belirli günde ödenmesi gereken bir borç söz konusu olduğundan, alacaklının ayrıca temerrüt ihtarı çekmesine gerek görülmez.
- Emeklilik veya yaşlılık aylığı almak için işten ayrılan işçi bakımından, sosyal güvenlik kurumundan alınan tahsis yazısının işverene ibrazı da somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
- Karşılığı ödenmiş sayılan ve makbuzla belgelendirilen kısımlar, ödeme tarihine kadar hesaplanan faizden düşülür.
Bu kural, işçinin gecikmiş alacağı için tam bir tazmin elde etmesini amaçlar. Enflasyonist dönemlerde mevduat faizi ile yasal faiz arasındaki fark oldukça büyük olabilmektedir; bu nedenle doğru faiz türünün talep edilmesi maddi olarak önemli sonuçlar doğurur. Talep edilmeyen faize hakim tarafından resen hükmedilemeyeceği kuralı da (HMK m.26) bu talebin dilekçede net biçimde formüle edilmesini zorunlu kılar.
Kıdem Tazminatına Uygulanacak Faiz: Mevduata Uygulanan En Yüksek Faiz
1475 sayılı İş Kanunu m.14’ün ilgili fıkrası uyarınca kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde gecikme süresi için ödenmeyen kısım üzerinden “mevduata uygulanan en yüksek faiz”e hükmolunur. Yargıtay uygulamasında bu ifade, bir yıl vadeli Türk Lirası mevduatına bankalarca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı olarak yorumlanmaktadır. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’daki yasal faiz oranından farklı, özel nitelikte bir faiz türüdür.
Mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı tespit edilirken:
- Oran, yasal veya avans faizi gibi kanunda sabit bir rakam olarak belirlenmemiş; bankaların fiilen uyguladığı orana bakılır.
- Uyuşmazlık halinde mahkemece kamu ve özel bankalardan yıl bazında en yüksek uygulanan mevduat faiz oranı sorulur; bilirkişi bu veri üzerinden hesaplama yapar.
- Hesaplama, fesih tarihinden başlayarak birer yıllık dönemler halinde her yıl için ayrı en yüksek mevduat faizi oranı esas alınarak yürütülür.
- Mahkeme hükmünde tek bir rakam yerine “mevduata uygulanan en yüksek faiz” ibaresi kullanılır; icra aşamasında bu ibareye göre somut oran belirlenir.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre bu faiz, kıdem tazminatının niteliği gereği ödeme fiilen gerçekleştirilinceye kadar işlemeye devam eder. Konu, işverenin konkordato veya iflas gibi mali güçlük içine düşmesi halinde de gündeme gelir; bu durumlarda alacağın nasıl talep edileceği için konkordatoda işçi alacakları rehberimize göz atabilirsiniz.
Diğer İşçilik Alacaklarına Uygulanacak Faiz: Yasal Faiz Farkı
Kıdem tazminatına özgü mevduat faizi kuralı, işçinin tüm alacakları için otomatik olarak geçerli değildir. Bu ayrım pratik uygulamada büyük önem taşır; çünkü faiz türünün yanlış talep edilmesi, alacaklı işçi yönünden ciddi bir kayıp doğurabilir. Dilekçede talep edilen faiz türü ne ise mahkeme onu hükme bağlar; talep edilmeyen faiz türüne resen hükmedilmez.
İşçilik alacakları bazında faiz türü karşılaştırması:
- Kıdem tazminatı: Mevduata uygulanan en yüksek faiz (1475 SK m.14) — fesih tarihinden itibaren.
- İhbar tazminatı: Yasal faiz (3095 sayılı Kanun) — temerrüt tarihinden itibaren; ihtar, dava veya icra takibi ile başlar.
- Kötüniyet tazminatı: Yasal faiz — fesih tarihinden değil, temerrüt tarihinden itibaren.
- Yıllık izin ücreti: Yasal faiz — akdin feshi ile muaccel olur; talep tarihi esas alınır.
- Ücret, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri: 4857 sayılı Kanun m.34 gereği mevduata uygulanan en yüksek faiz — gününde ödenmeyen ücretler bakımından.
Görüldüğü üzere 4857 sayılı Kanun m.34, ücret niteliğindeki alacaklar için de mevduata uygulanan en yüksek faizi öngörür. Ancak ihbar ve kötüniyet tazminatı gibi tazminat niteliğindeki alacaklar için bu özel oran uygulanmaz; genel yasal faiz oranı geçerli olur. Dilekçe yazımında bu ayrımın gözetilmesi, hakim önünde talep edilmeyen faizin resen hükmedilemeyeceği kuralı bakımından da hayati önem taşır.
Kıdem Tazminatı Faiz Hesaplama Örneği
Konuyu somutlaştırmak için varsayımsal bir örnek üzerinde ilerleyelim. Bir işçinin fesih tarihi 1 Ocak 2024, brüt kıdem tazminatı alacağı 200.000 TL olsun. İşveren ödemeyi 1 Ocak 2026 tarihinde yaparsa, iki yıllık gecikme süresi için mevduat faizi hesaplanır.
Hesaplama yaklaşımı:
- Adım 1 – Faiz başlangıcı: 1 Ocak 2024, yani fesih tarihi.
- Adım 2 – Dönem tespiti: 01.01.2024–31.12.2024 birinci yıl; 01.01.2025–31.12.2025 ikinci yıl olarak ayrılır.
- Adım 3 – Oran sorgulaması: Her yılın başında bankalarca 1 yıl vadeli TL mevduatına fiilen uygulanan en yüksek oran ilgili bankalardan sorulur (örneğin açıklama amaçlı olarak 1. yıl yüzde 45, 2. yıl yüzde 48 varsayalım).
- Adım 4 – Yıllık faiz: 200.000 x 0,45 = 90.000 TL (1. yıl); 200.000 x 0,48 = 96.000 TL (2. yıl). Toplam faiz 186.000 TL olur.
- Adım 5 – Toplam alacak: Anapara 200.000 TL + faiz 186.000 TL = 386.000 TL brüt tutar (damga vergisi ve varsa diğer yasal indirimler sonrası net tutar farklıdır).
Yukarıdaki oranlar sadece açıklayıcı örnektir; gerçek uygulamada oran, bankalardan gelen resmi cevaba göre yıllık dönemler bazında değişkenlik gösterir. Aynı dönemde farklı bankaların farklı oranlar bildirmesi halinde en yüksek oran esas alınır. Damga vergisi ve gelir vergisi istisnası açısından ise kıdem tazminatı asıl tutarı sadece damga vergisine tabidir; faiz kısmının stopaj karşısındaki durumu, olayın niteliğine göre ayrı olarak değerlendirilir.
Yargılama sırasında bilirkişi hesabı yaptırılırken faiz oranlarının resmi banka yazıları ile dosyaya girmesi büyük önem taşır. Ödeme yapıldıktan sonra tahsile ilişkin usul için haricen tahsil kavramı ve icra dosyasına etkisi yazımızı, dosyanın düşmesi halinde takibin sürdürülmesi için ise düşen icra dosyasının yenilenmesi içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Zamanaşımı ve Faiz Talep Süresi
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 4857 sayılı Kanun’a eklenen ek 3. madde uyarınca kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücretinden kaynaklanan alacaklarda zamanaşımı süresi beş yıldır. Bu düzenleme 25.10.2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmeleri için uygulanır. Süre, akdin feshi tarihinden itibaren işlemeye başlar ve fesih tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra alacak zamanaşımına uğrar.
Faiz alacağı yönünden dikkat edilmesi gereken hususlar:
- Faiz alacağı asıl alacağa bağlıdır; asıl alacağın zamanaşımına uğraması halinde faiz de aynı akıbete tabi olur.
- TBK m.147/1 uyarınca faiz alacaklarında ayrı bir beş yıllık zamanaşımı da işler; bu nedenle geç açılan davalarda geriye dönük faizin tamamı talep edilemeyebilir.
- Kıdem tazminatı davalarında dava şartı arabuluculuk zorunludur; arabuluculuk son tutanağı tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde dava açılmalıdır.
- Talep edilmeyen faize resen hükmedilemez; dilekçede “fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte” ibaresinin kullanılması önem taşır.
Zamanaşımı sadece cebri tahsil imkanını sınırlar; işveren zamanaşımı def’ini ileri sürmezse hakim resen bu savunmayı dikkate alamaz. Ancak uygulamada zamanaşımı def’i işveren tarafından pek çok dosyada ileri sürüldüğünden, faiz talebinin ve asıl alacağın süresinde ve doğru biçimde talep edilmesi kritik önem taşır. Dilekçenin talep sonucu bölümünde faiz türünün açıkça belirtilmesi, ilerleyen aşamalarda ıslah ihtiyacını azaltır.
Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma
Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?
Kıdem tazminatına, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi ve Yargıtay’ın yerleşik içtihadı uyarınca fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. Bu, bir yıl vadeli TL mevduatına bankalarca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranıdır ve 3095 sayılı Kanun’daki yasal faizden farklıdır.
Kıdem tazminatında faiz ne zaman başlar?
Faiz, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. İşverenin ayrıca temerrüde düşürülmesine, ihtar çekilmesine veya dava açılmasına gerek yoktur; kıdem tazminatı fesih tarihinde muaccel olur ve faiz aynı gün işlemeye başlar.
İhbar tazminatına da mevduat faizi uygulanır mı?
Hayır. İhbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi alacaklar tazminat niteliğinde olduğundan bunlara 3095 sayılı Kanun kapsamında yasal faiz uygulanır. Faiz başlangıcı, kural olarak temerrüt tarihidir; ihtar, dava veya icra takibi ile temerrüt sağlanır.
Kıdem tazminatı ve faizinde zamanaşımı süresi kaç yıldır?
25.10.2017 tarihinden sonra sona eren iş akitlerinden doğan kıdem tazminatı alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Süre, fesih tarihinden itibaren işler; faiz alacağı da asıl alacağın zamanaşımına tabi olduğundan bu süre içinde talep edilmelidir.
Mevduat faizi oranı nasıl belirlenir?
Uyuşmazlık halinde mahkeme, taraflarca bildirilen bankalardan fesih tarihinden itibaren yıllık dönemler halinde uygulanan en yüksek TL mevduat faiz oranını sorar. Bilirkişi bu resmi banka cevaplarına göre hesaplama yapar; bankalarca fiilen uygulanan oran esas alınır ve her yıl için ayrı oran hesaplanır.
Kıdem tazminatı ve faiz hesabı, doğru faiz türü ve dönem seçimiyle önemli tutar farkları doğurur. Ödeme geciktikçe mevduat faizinin biriktirdiği tutar, işçinin alacaklısı olduğu meblağı önemli ölçüde büyütür. Her somut olayda fesih tarihi, alacak kalemleri, temerrüt anı ve zamanaşımı süresi ayrı ayrı değerlendirilerek dilekçenin bu ayrımı yansıtacak biçimde hazırlanması gerekir. Alacağınızın hesabını ve talep edeceğiniz faiz türlerini birlikte planlamak için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[ {“@type”:”Question”,”name”:”Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Kıdem tazminatına, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi ve Yargıtay’ın yerleşik içtihadı uyarınca fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. Bu, bir yıl vadeli TL mevduatına bankalarca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranıdır ve 3095 sayılı Kanun’daki yasal faizden farklıdır.”}}, {“@type”:”Question”,”name”:”Kıdem tazminatında faiz ne zaman başlar?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Faiz, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. İşverenin ayrıca temerrüde düşürülmesine, ihtar çekilmesine veya dava açılmasına gerek yoktur; kıdem tazminatı fesih tarihinde muaccel olur ve faiz aynı gün işlemeye başlar.”}}, {“@type”:”Question”,”name”:”İhbar tazminatına da mevduat faizi uygulanır mı?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Hayır. İhbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi alacaklar tazminat niteliğinde olduğundan bunlara 3095 sayılı Kanun kapsamında yasal faiz uygulanır. Faiz başlangıcı, kural olarak temerrüt tarihidir; ihtar, dava veya icra takibi ile temerrüt sağlanır.”}}, {“@type”:”Question”,”name”:”Kıdem tazminatı ve faizinde zamanaşımı süresi kaç yıldır?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”25.10.2017 tarihinden sonra sona eren iş akitlerinden doğan kıdem tazminatı alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Süre, fesih tarihinden itibaren işler; faiz alacağı da asıl alacağın zamanaşımına tabi olduğundan bu süre içinde talep edilmelidir.”}}, {“@type”:”Question”,”name”:”Mevduat faizi oranı nasıl belirlenir?”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”Uyuşmazlık halinde mahkeme, taraflarca bildirilen bankalardan fesih tarihinden itibaren yıllık dönemler halinde uygulanan en yüksek TL mevduat faiz oranını sorar. Bilirkişi bu resmi banka cevaplarına göre hesaplama yapar; bankalarca fiilen uygulanan oran esas alınır ve her yıl için ayrı oran hesaplanır.”}} ]}
