Israrlı Takip (Stalking) Suçu ve Cezası (TCK 123/A)

Ayrılık sonrası ısrarlı aramalar, sürekli mesajlar, sosyal medyadan takip ya da fiziken peşine düşme… Bu davranışlar artık yalnızca “rahatsız edici” değil, belirli şartlarda suçtur. 2022’de Türk Ceza Kanunu’na eklenen ısrarlı takip suçunu bu yazıda yalın biçimde açıklıyoruz.

Israrlı Takip Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesine göre ısrarlı takip; bir kimseyi ısrarlı bir şekilde fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle, o kişi üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarının güvenliğinden endişe duymasına neden olmaktır.

2022’de Eklenen Yeni Bir Suç

Israrlı takip (uygulamada “stalking” olarak da bilinir), 2022 yılında 7406 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’na eklenmiştir. Öncesinde bu tür eylemler büyük ölçüde kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu veya cinsel taciz suçunun geniş yorumu üzerinden değerlendiriliyordu. Yeni düzenleme, özellikle kadına yönelik şiddet henüz fiziksel boyuta ulaşmadan önlenmesini amaçlar; ancak suç, cinsiyetten bağımsız olarak herkesin herkese karşı işleyebileceği biçimde düzenlenmiştir.

Israr Şartı: Tek Eylem Yetmez

Suçun adındaki “ısrar” kelimesi belirleyicidir. Tek seferlik bir davranış (örneğin bir kez mesaj atmak) ısrarlı takip suçunu oluşturmaz; eylemlerin tekrarlanması ve belli bir süreklilik göstermesi gerekir. Ayrıca bu eylemlerin mağdurda ciddi bir huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratmış olması aranır.

Cezası Nedir?

Israrlı takip suçunun temel hâlinin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Nitelikli hâllerde ise ceza bir yıldan üç yıla kadar hapse çıkar. Temel hâlde verilen ceza bir yıl veya altındaysa adli para cezasına çevrilebilir; ancak nitelikli hâllerde alt sınırın bir yıl olması bu imkânı sınırlar.

Nitelikli Hâller

Cezanın artırıldığı (bir yıldan üç yıla kadar) nitelikli hâller şunlardır:

• Suçun çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı işlenmesi,
• Mağdurun okulunu, işyerini veya konutunu değiştirmesine ya da okulunu/işini bırakmasına neden olunması,
• Hakkında uzaklaştırma ya da konuta/okula/işyerine yaklaşmama tedbiri olan fail tarafından işlenmesi.

Şikâyete Bağlıdır

Israrlı takip suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, hem temel hem de nitelikli hâlde şikâyete bağlıdır. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır; bu süre hak düşürücüdür. Şikâyet; karakola, savcılığa veya mahkemeye yapılabilir. Ayrıca bu suç uzlaştırma kapsamında değildir.

Huzur Bozma Suçundan Farkı ve Koruma

Israrlı takip, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun (TCK 123) özel bir hâlidir; ısrarlı takip oluştuğunda daha genel olan huzur bozma suçundan değil, bu suçtan hüküm verilir. Ayrıca mağdur, ceza süreciyle birlikte 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma/uzaklaştırma tedbiri talep edebilir ve uğradığı zararlar için manevi tazminat davası açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Israrlı takip suçunun cezası nedir?

Temel hâlin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir (TCK 123/A). Nitelikli hâllerde (örneğin eski eşe veya çocuğa karşı) ceza bir yıldan üç yıla kadar hapse çıkar.

Bir kez mesaj atmak ısrarlı takip mi?

Hayır. Tek seferlik bir davranış suçu oluşturmaz; eylemlerin tekrarlanması, süreklilik göstermesi ve mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratması gerekir.

Israrlı takip şikâyete bağlı mı?

Evet. Hem temel hem nitelikli hâlde şikâyete bağlıdır; mağdur fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir. Bu suç uzlaştırma kapsamında değildir.

Sosyal medyadan takip suç olur mu?

Olağan sınırları aşan, mağduru huzursuz eden ve güvende hissetmemesine yol açan ısrarlı sosyal medya takibi/temas çabası ısrarlı takip suçunu oluşturabilir. Dijital takip de kapsam içindedir.

Israrlı takip ile huzur bozma suçu farkı nedir?

Israrlı takip (TCK 123/A), huzur ve sükunu bozma suçunun (TCK 123) özel bir hâlidir. Israrlı takip oluştuğunda daha genel olan huzur bozma suçundan değil, bu suçtan hüküm verilir.