Kamu ihalesini kazandınız; ama sonra vazgeçip sözleşme imzalamaya gitmediniz. Sonuç ağırdır. 4734 sayılı Kanun m.44 uyarınca, ihale üzerinde kaldığı hâlde süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyen isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir (irat) ve ayrıca kamu ihalelerinden yasaklanır. Tek istisna mücbir sebep hâlleridir. Bu rehberde sözleşmeye gelmemenin sonuçlarını ve istisnaları açıklıyoruz.
Sözleşme İmzalama Zorunluluğu
İhaleyi kazanan (üzerine ihale kalan) istekli, kendisine yapılan tebligatı izleyen kanuni süre içinde (kesin teminatı vererek) sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Bu, ihalenin doğal sonucudur; kazanan istekli, teklifiyle bağlıdır ve sözleşmeyi imzalamakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe uyulmaması ağır sonuçlar doğurur.
Yaptırım 1: Geçici Teminat Gelir Kaydedilir
Sözleşme imzalamaya gelmeyen istekli için ilk yaptırım, geçici teminatın gelir kaydedilmesidir (irat). KİK m.44 uyarınca bu, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın doğrudan uygulanır. Yani idare, ayrı bir işleme gerek olmadan teminatı irat eder. Teklif edilen bedelin yüzde 3’ünden az olmayan geçici teminat, böylece kaybedilir.
Yaptırım 2: İhalelerden Yasaklama
Sözleşme imzalamaya gelmeme, ayrıca kamu ihalelerinden yasaklama sebebidir (KİK m.58). Üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında, altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir. Yani sadece teminatı kaybetmekle kalmaz, belirli süre kamu ihalelerine giremezsiniz.
Tek İstisna: Mücbir Sebep
Bu yaptırımların tek istisnası mücbir sebep hâlleridir. Mücbir sebep olarak; doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri hâller kabul edilir. Mücbir sebebin varlığı hâlinde, sözleşmeye gelinememesi yaptırıma yol açmaz; ancak mücbir sebebin usulüne uygun belgelenmesi gerekir.
İdarenin Seçenekleri
Kazanan istekli sözleşmeye gelmezse idare ne yapar? İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibiyle sözleşme imzalayabilir (ikinci teklifin ihale yetkilisince uygun görülmesi şartıyla) veya ihaleyi iptal edebilir. İkinci teklif sahibinin de yasaklı/uygunsuz olması hâlinde ihale iptal edilir. Bu düzenleme, kamu ihtiyacının gecikmemesini amaçlar.
Belge Sunmama da Aynı Sonucu Doğurur
Sadece fiziksel olarak gelmeme değil, sözleşme öncesi sunulması gereken belgelerin (taahhüt edilen durumu tevsik eden belgeler) süresi içinde sunulmaması da aynı kapsamda değerlendirilir. Bu durumda da istekli, sözleşme yapmayan kapsamında değerlendirilerek geçici teminatı gelir kaydedilir ve yasaklama gündeme gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
İhaleyi kazanıp sözleşmeye gelmezsem ne olur?
KİK m.44 uyarınca geçici teminatınız (teklif bedelinin en az yüzde 3’ü) protesto/hüküm gerekmeksizin gelir kaydedilir ve ayrıca kamu ihalelerinden yasaklanırsınız. Tek istisna mücbir sebeptir.
Geçici teminat kesin olarak yanar mı?
Evet. Sözleşmeye gelmeme hâlinde geçici teminat, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın doğrudan gelir kaydedilir (irat).
Ne kadar süre ihalelerden yasaklanırım?
Mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir (KİK m.58).
Mücbir sebep neleri kapsar?
Doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi/genel seferberlik ve KİK tarafından belirlenecek benzeri hâller. Mücbir sebebin usulüne uygun belgelenmesi gerekir; bu hâlde yaptırım uygulanmaz.
Ben gelmezsem idare ne yapar?
İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibiyle (uygun görülürse) sözleşme imzalayabilir veya ihaleyi iptal edebilir. İkinci teklif de uygunsuzsa ihale iptal edilir.
Sadece belge sunmamak da yaptırım doğurur mu?
Evet. Sözleşme öncesi sunulması gereken belgelerin süresinde sunulmaması da sözleşme yapmama kapsamında değerlendirilir; geçici teminat gelir kaydedilir ve yasaklama gündeme gelir.
İhale sonrası sözleşme veya teminat/yasaklama sorunu için uzman desteği alın
Hukukçular Evi uzman avukat kadrosuyla yanınızda.
