Konkordatoda Çekişmeli Alacaklar ve Teminat (İİK 308/b)

Alacağı borçlunun itirazıyla çekişmeli hâle gelen alacaklı, tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilir (İİK m. 308/b). Mahkeme, çekişmeli alacağa isabet eden payın karar kesinleşene kadar bir bankaya yatırılmasına karar verebilir.

Alacak Ne Zaman Çekişmeli Hâle Gelir?

Konkordato sürecinde alacaklı, alacağını komisere bildirir; komiser İİK m. 300 uyarınca borçlunun beyanını alır. Borçlu, bildirilen alacağın tamamına veya bir kısmına itiraz ederse, itiraza uğrayan kısım çekişmeli alacak hâline gelir. Bu durum, alacağın konkordato nisabına ne ölçüde dâhil edileceğini de etkiler.

Bir Aylık Dava Açma Süresi

İİK m. 308/b uyarınca alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilir. Bu, alacaklıya konkordato yargılamasının dışında, alacağının varlığını ve miktarını ayrı bir davada ispatlama imkânı tanır.

Çekişmeli Paya Banka Teminatı

Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Bu hüküm emredici değil takdiridir; mahkeme somut duruma göre karar verir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar bu paydan ödeme talep edemez ve yatırılan pay borçluya iade edilir.

Dava Genel Hükümlere Tabidir

Çekişmeli alacak hakkında açılacak dava; görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Örneğin uyuşmazlık bir işçilik alacağına ilişkinse iş mahkemesinde, kira alacağına ilişkinse sulh hukuk mahkemesinde, ticari nitelikteyse asliye ticaret mahkemesinde görülür.

Alacağın Tahsili Konkordato Şartlarına Tabidir

Önemli bir nokta: davanın kabul edilmesi hâlinde dahi alacaklı, alacağını konkordato projesinde belirlenen vade ve tenzilat koşullarına göre tahsil eder. Çünkü tasdik edilen konkordato bütün alacaklılar için bağlayıcıdır; çekişmeli alacağın akıbeti de konkordato hükümlerine tabidir. Mahkeme, alacağı kabul etse bile ödemeyi konkordato koşullarına göre hükme bağlar.

Arabuluculuk Tartışması

Çekişmeli alacak davasının ticari dava olarak dava şartı arabuluculuğa tabi olup olmadığı tartışmalıdır. Bölge adliye mahkemeleri farklı kararlar vermiş; Yargıtay’ın bu davaların arabuluculuğa tabi olmadığı yönünde kararları bulunsa da konu henüz tam yerleşmemiştir. Bu nedenle dava açmadan önce güncel içtihadın bir avukatla değerlendirilmesi yerinde olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordatoda çekişmeli alacak nedir?

Alacaklının bildirdiği alacağa borçlunun itiraz etmesiyle çekişmeli hâle gelen alacaktır. İtiraza uğrayan kısım, konkordato nisabına ne ölçüde dâhil edileceği bakımından ayrıca incelenir.

Çekişmeli alacak için ne kadar sürede dava açılır?

Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilir (İİK m. 308/b).

Çekişmeli paya teminat yatırılması zorunlu mu?

Hayır. Mahkeme, çekişmeli alacağa isabet eden payın bankaya yatırılmasına karar verebilir; bu takdiridir. Süresinde dava açmayan alacaklı bu paydan ödeme talep edemez ve pay borçluya iade edilir.

Çekişmeli alacak davası hangi mahkemede görülür?

Dava genel hükümlere tabidir; alacağın türüne göre iş mahkemesi, sulh hukuk veya asliye ticaret mahkemesinde görülür.

Davayı kazanırsam alacağımın tamamını alır mıyım?

Mahkeme alacağı kabul etse bile, tahsil konkordato projesindeki vade ve tenzilat koşullarına göre yapılır. Çünkü tasdik edilen konkordato tüm alacaklıları bağlar.

Çekişmeli alacak davası arabuluculuğa tabi mi?

Tartışmalıdır. Bölge adliye mahkemeleri farklı kararlar vermiş, Yargıtay’ın tabi olmadığı yönünde kararları bulunsa da konu yerleşmemiştir; güncel içtihat bir avukatla değerlendirilmelidir.