HAGB Kararına İtiraz ve İstinaf: 2026’da Değişen Kanun Yolu

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararına itiraz konusu, son yıllarda en çok değişen alanlardan biri oldu. 2024’teki yasa değişikliği, kanun yolunu kökten değiştirdi. Bu yazıda güncel durumu yalın biçimde açıklıyoruz.

Eski Durum: Sadece İtiraz

Geçmişte HAGB kararına karşı yalnızca itiraz yoluna başvurulabiliyordu. İtiraz, kararı veren mahkemeye yapılır ve bir üst merci tarafından incelenirdi. Ancak bu yol, esasa (işin özüne) ilişkin denetim bakımından sınırlı kabul ediliyordu ve bu durum eleştiriliyordu.

2024 Değişikliği: İstinaf Yolu Açıldı

2024 yılında yürürlüğe giren değişiklikle (7499 sayılı Kanun), HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilmesi öngörüldü. Böylece HAGB kararı, hem usul hem de esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden bir üst mahkeme (bölge adliye mahkemesi) tarafından incelenebilir hâle geldi. Bu, sanığın hak arama imkânını genişleten önemli bir adımdır.

Kabul Şartı Kaldırıldı

Aynı değişiklikle, HAGB uygulanması için sanığın bunu kabul etmesi şartı da kaldırıldı. Eskiden sanık HAGB’yi kabul ettiğinde, âdeta istinaf hakkından da feragat etmiş sayılıyordu. Yeni düzenlemeyle, HAGB kararına karşı istinaf yolu açıldığı için, ayrıca sanığın kabulüne gerek kalmadı.

İki Farklı Durumu Ayırmak Gerekir

Burada önemli bir ayrım vardır:

• HAGB kararının kendisine karşı: 2024 değişikliğiyle istinaf yolu öngörülmüştür.
• Denetim süresinde ihlal nedeniyle açıklanan hükme karşı: Bu durumda kural olarak itiraz yolu söz konusudur.

Yani “HAGB kararına mı, yoksa sonradan açıklanan hükme mi” itiraz/istinaf edildiğine göre yol değişir.

Süreler

Kanun yoluna başvuruda süreye dikkat edilmelidir. İstinaf başvurusu, kararın tebliğ veya tefhiminden (yüze karşı açıklanmasından) itibaren kanunda öngörülen süre içinde yapılmalıdır. Süre kaçırıldığında karar kesinleşebileceğinden, başvurunun zamanında yapılması büyük önem taşır.

2026’ya İlişkin Not

Anayasa Mahkemesi’nin HAGB’yi düzenleyen hükümleri iptal eden kararı 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecektir. Bu nedenle bu tarihe kadar yeni bir yasal düzenleme yapılması beklenmektedir. Güncel bir dosyada hangi yolun izleneceği, işlemin yapıldığı tarihteki yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilmelidir. Bu yüzden başvuru öncesi güncel durumu teyit etmek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB kararına itiraz mı istinaf mı edilir?

2024 değişikliğiyle (7499 sayılı Kanun) HAGB kararına karşı istinaf yolu açılmıştır. Denetim süresinde ihlal nedeniyle açıklanan hükme karşı ise kural olarak itiraz yolu söz konusudur.

HAGB’de kabul şartı kalktı mı?

Evet. 2024 değişikliğiyle HAGB’nin uygulanması için sanığın kabulü şartı kaldırılmıştır; çünkü HAGB kararına karşı istinaf yolu açılmıştır.

İstinaf süresi ne kadardır?

İstinaf başvurusu, kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren kanunda öngörülen süre içinde yapılmalıdır. Süre kaçırılırsa karar kesinleşebilir; bu yüzden zamanında başvuru önemlidir.

İtiraz nereye yapılır?

İtiraz, kararı veren mahkemeye dilekçeyle yapılır ve bir üst merci tarafından incelenir. İstinafta ise dosya bölge adliye mahkemesince değerlendirilir.

2026’da HAGB değişecek mi?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı 30 Eylül 2026’da yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar yeni düzenleme beklenmektedir; başvuru öncesi güncel mevzuatı teyit etmek gerekir.