Yeni Denetimli Serbestlik Düzenlemesi: 11. Yargı Paketi Ne Getirdi?

Denetimli serbestlikle ilgili kurallar sık sık değişiyor ve bu durum hükümlüleri, yakınlarını yakından ilgilendiriyor. Bu yazıda, son düzenlemelerin getirdiklerini ve nelere dikkat etmek gerektiğini güncel hâliyle ve yalın bir dille açıklıyoruz.

Denetimli Serbestlik Neden Sık Değişiyor?

Denetimli serbestlik, kesinleşmiş hapis cezasının son bölümünün toplum içinde infaz edilmesini sağlayan bir kurumdur (5275 sayılı Kanun, madde 105/A). Cezaevi yoğunluğu, toplumsal ihtiyaçlar ve infaz politikaları nedeniyle bu alandaki süreler ve şartlar, çeşitli yargı paketleriyle zaman zaman güncellenir. Bu yüzden “hangi kural geçerli?” sorusu, suçun işlendiği tarihe göre cevaplanır.

11. Yargı Paketi (Aralık 2025) Ne Getirdi?

Aralık 2025’te yürürlüğe giren düzenleme (11. Yargı Paketi), 105/A maddesine yeni hükümler ekleyerek denetimli serbestlik sistemini yeniden şekillendirdi. Öne çıkan başlıklar şunlardır:

• Suç tarihi ölçütü: Belirli bir tarihten (31 Temmuz 2023) önce işlenen suçlar bakımından, erken açık cezaevine ayrılma ve erken denetimli serbestlik imkânı, suçun bu tarih ve öncesinde işlenmiş olması ölçütüne bağlandı. Böylece yargılaması uzun sürüp hükmü geç kesinleşen hükümlüler de kapsama alınarak, benzer durumdaki hükümlüler arasındaki eşitsizlik giderilmeye çalışıldı.
• Asgari kalış şartı: Düzenleme, denetimli serbestlikten yararlanmak için cezaevinde en az belirli bir süre (asgari kalış) bulunma zorunluluğu getirdi.

İstisna Suçlar Kapsam Dışında

Bu tür lehe düzenlemeler, her suç için geçerli değildir. Terör suçları, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu imal ve ticareti gibi toplumsal hassasiyet taşıyan suçlar genellikle kapsam dışında tutulur. Bu suçlarda denetimli serbestlik süresi ve infaz oranları daha katı kurallara tabidir.

Genel Kural Hâlâ Geçerli

Geçici ve lehe düzenlemelerin yanında, denetimli serbestliğin genel kuralı varlığını korur: hükümlü, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kaldığında (özel durumlarda iki ya da üç yıl) denetimli serbestliğe ayrılabilir. Yararlanma için iyi hâl ve idare-gözlem kurulu değerlendirmesi de gereklidir.

Önemli Uyarı: Genel Af Değildir

Bu düzenlemeler bir “genel af” anlamına gelmez. Kimsenin cezası tümüyle silinmez; yalnızca cezanın bir bölümünün toplum içinde infazına ilişkin şartlar değişir. Ayrıca her hükümlünün durumu; suç tarihi, ceza miktarı ve suç türüne göre ayrı ayrı değerlendirilir.

Sizin Durumunuz İçin Ne Geçerli?

Bir hükümlünün hangi denetimli serbestlik süresine ve şartına tabi olduğunu kesin olarak öğrenmenin yolu, infaz savcılığınca düzenlenen müddetnamedir. Müddetname; suç tarihini, ceza miktarını, mahsup edilecek süreleri ve geçerli düzenlemeleri birlikte değerlendirerek tahliye ve denetimli serbestlik tarihlerini gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

11. Yargı Paketi denetimli serbestlikte ne değiştirdi?

Aralık 2025’te yürürlüğe giren düzenleme, belirli tarihten (31 Temmuz 2023) önce işlenen suçlarda erken denetimli serbestlik imkânını suç tarihi ölçütüne bağladı ve yararlanmak için asgari cezaevinde kalma şartı getirdi.

Bu düzenleme genel af mı?

Hayır. Genel af değildir; kimsenin cezası tümüyle silinmez. Yalnızca cezanın bir bölümünün toplum içinde infazına ilişkin şartlar değişir.

Hangi suçlar kapsam dışında?

Terör, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu imal/ticareti gibi suçlar genellikle kapsam dışındadır; bu suçlarda kurallar daha katıdır.

Hükmüm geç kesinleşti, yararlanır mıyım?

Düzenleme, ölçütü suçun işlenme tarihine bağlayarak hükmü geç kesinleşen hükümlüleri de kapsamaya çalışmıştır. Kesin durum için müddetname esas alınmalıdır.

Geçerli süreyi nasıl öğrenirim?

İnfaz savcılığınca düzenlenen müddetname; suç tarihi, ceza miktarı ve geçerli düzenlemeleri birlikte değerlendirerek denetimli serbestlik ve tahliye tarihlerini gösterir.