Yeni COVID Yasasında Denetimli Serbestlik ve İnfaz

1.Suç Tarihine Göre Uygulanacak Denetimli Serbestlik Süreleri

Yeni düzenleme, suç tarihine göre farklı denetim süreleri öngörmektedir:

• 30 Mart 2020 öncesi işlenen suçlar (istisna suç olmayanlar): Toplam 6 yıl (3+3) denetimli serbestlik uygulanır.
  • Örgüt suçu, uyuşturucu ticareti, eş/kardeş/altsoy-üstsoya karşı yaralama, terör gibi istisna suçlar veya suç tarihi 30 Mart – 31 Temmuz 2023 arası olanlar:

Toplam 4 yıl denetimli serbestlik uygulanır.

• İçtimalı cezalarda, cezalardan yalnızca birinin dahi istisna suça ilişkin olması veya 30 Mart 2020 sonrası olması hâlinde:

Denetim süresi toplam 4 yıla düşer.

2.  Kapalı ve Açık Cezaevi Süreleri (1 Ay Kapalı – 3 Ay Açık Kuralı)

İnfaz Kanunu Geçici 10. madde uyarınca, yasadan yararlanabilmek için belirli kapalı infaz süreleri zorunludur:

• Kesin uygulama niteliğindedir; kanunda açık hüküm bulunmaktadır.
  • Kasıtlı suçlarda cezanın en az 3 yıl, taksirli suçlarda ise en az 5 yıl olması gerekir.
  • Ceza 10 yıldan fazlaysa, kapalı infaz süresi en az 3 aydır.
  • Daha önce herhangi bir nedenle 1 ay kapalı infaz tamamlanmışsa, tekrar yatma zorunluluğu bulunmaz; kısa sürede açığa geçiş yapılır.

Yatar süresi cezanın öz denetimiyle 3 aydan az çıkıyorsa, Covid düzenlemesi uygulanmaz. Örnek: 1 yıl cezada “girdi-çıktı” uygulanır.

3.  Şartla Tahliye İhlalinin Yeni Yasaya Etkisi

Şartla tahliye ihlali bulunan hükümlüler için süreç şu şekilde işler:

• Öncelikle şartla tahliye ihlali kapalı cezaevinde tamamıyla infaz edilir.
  • Bu süre yasadan sayılmaz.
  • İhlal süresi tamamlandıktan sonra asıl cezanın infazına geçilir ve yeni Covid düzenlemesi uygulanabilir.
  • Ceza 3 yıldan fazla – 10 yıldan az ise ayrıca 1 ay kapalı infaz koşulu söz konusudur.

4.  Önceki Covid Düzenlemelerinden Yararlananların Durumu

Önceki düzenlemeden çıkmış olanların yeni yasadan yararlanması farklı senaryolara bağlıdır:

• Önceki Covid yasasıyla tahliye olup hâlen aynı cezadan dolayı cezaevinde bulunanlar yeniden yararlanamaz.
  • Ancak, eski Covid çıkışı sonrasında 31.07.2023’ten önce yeni bir ceza kesinleşmiş ve bu nedenle hakları düşmüşse, yeni yasa kapsamında tekrar yararlanma imkânı doğar.

5.  Daha Önce Kullanılmış Denetimli Serbestlik Sürelerinin Etkisi

Denetimli serbestlik süreleri toplam hak üzerinden değerlendirilir:

• Toplam denetim hakkı aşılamaz.
  • Daha önce 2 yıl denetim kullanılmışsa, kalan süre kadar hak uygulanabilir.
  • 2020 öncesi 3+3, 2020 sonrası 1+3 gibi tekrar eden tam süreler yeniden doğmaz.

6.  Cezası Derdest Olanlar ve Teslim Olmayanların Durumu

Yeni düzenlemeden yararlanma hakkı aşağıdaki kişileri de kapsar:

• Cezası istinaf veya Yargıtay aşamasında olanlar: Ceza kesinleştiğinde hükümler uygulanır.
  • Teslim olmayanlar: Cezaevine teslim oldukları anda düzenlemeden yararlanabilirler.

Teslim öncesinde yatar hesabında tereddüt bulunanların, yanlış infaz riskini bertaraf etmek için uzman hesaplama yaptırmaları tavsiye edilir.

7.  Hâlihazırda Denetimli Serbestlikte Bulunanların Durumu

Mevcut denetimli serbestlik tedbiri altında bulunan kişiler açısından yeni yasanın ek bir avantajı bulunmamaktadır.